Interpelacja w sprawie stanu prac nad regulacjami dotyczącymi odpłatności za staże i praktyki oraz przeciwdziałania nadużyciom na rynku pracy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17724
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie stanu prac nad regulacjami dotyczącymi odpłatności za staże i praktyki oraz przeciwdziałania nadużyciom na rynku pracy
Zgłaszający: Anita Kucharska-Dziedzic
Data wpływu: 11-06-2026
Szanowna Pani Minister,
w przestrzeni publicznej systematycznie pojawiają się niepokojące sygnały od organizacji studenckich, samorządów akademickich, a także bezpośrednio od młodych osób wkraczających na rynek pracy. Dotyczą one powszechnego zjawiska oferowania bezpłatnych staży i praktyk, które w rzeczywistości nie ograniczają się do celów edukacyjnych, lecz stanowią formę wykonywania regularnych obowiązków pracowniczych bez ekwiwalentu finansowego.
Co istotne, sygnały o charakterze systemowym docierają również ze strony kadry zarządzającej szczebla kierowniczego i operacyjnego w przedsiębiorstwach. Zgłaszający wskazują na wyraźny rozdźwięk wewnątrz struktur biznesowych: podczas gdy kierownicy zespołów bezpośrednio współpracujący ze studentami dostrzegają wartość ich pracy, wykazują chęć ich godziwego wynagradzania i podkreślają znaczenie motywacyjne, o tyle wyższe zarządy firm (rady nadzorcze, piony finansowe) traktują programy stażowe jako przestrzeń do generowania oszczędności budżetowych kosztem darmowej siły roboczej.
Mając na uwadze zasady sprawiedliwości społecznej oraz równego dostępu do rynku pracy, sytuacja ta wymaga zdecydowanej interwencji legislacyjnej. Praktyka bezpłatnych staży pogłębia nierówności społeczne, wyklucza z możliwości zdobycia doświadczenia zawodowego osoby z mniej zamożnych rodzin czy mniejszych ośrodków, których nie stać na bezpłatną pracę i jednoczesne utrzymanie się w dużych miastach akademickich. Państwo ma obowiązek chronić młodych pracowników przed wyzyskiem sankcjonowanym argumentem o „nauce zawodu”. Godna praca, również na etapie wdrożenia zawodowego, wymaga godnej płacy. Zapewnienie stabilnych ram prawnych ułatwi także działanie wspomnianej kadrze kierowniczej, eliminując arbitralne decyzje zarządów nastawione wyłącznie na redukcję kosztów.
W związku z powyższym, a także w kontekście unijnych inicjatyw oraz Europejskiego Filaru Praw Społecznych, zmierzających do jednoznacznego zakazu bezpłatnych staży na otwartym rynku pracy, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Na jakim etapie legislacyjnym znajdują się obecnie prace nad projektem ustawy regulującym kwestię staży, w szczególności w zakresie wprowadzenia powszechnego obowiązku wypłaty minimalnego wynagrodzenia za tego typu pracę?
Czy ministerstwo prowadzi analizy bądź dysponuje analizami dotyczącymi skali zjawiska bezpłatnych staży i praktyk w Polsce, z uwzględnieniem podziału na sektory publiczny i prywatny? Jeśli tak, proszę o przedstawienie tych analiz.
Czy resort planuje wdrożenie mechanizmów prawnych, które uniemożliwią zarządom spółek i przedsiębiorstw obchodzenie przepisów prawa pracy poprzez zastępowanie etatowych stanowisk rotacyjnymi, darmowymi programami stażowymi?
W jaki sposób ministerstwo zamierza zabezpieczyć interesy studentów realizujących praktyki obowiązkowe, wynikające z programu studiów, tak aby nie stawały się one barierą ekonomiczną uniemożliwiającą ukończenie edukacji wyższej?
Jaki jest przewidywany harmonogram dalszych prac rządu nad omawianym projektem ustawy oraz planowany termin skierowania projektu do prac parlamentarnych?
Z poważaniem
dra Anita Kucharska-Dziedzic
Posłanka na Sejm RP
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Wykryto zwrot wymijający: „trwają prace analityczne” (odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4748 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.366.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17724 Pani Posłanki Anity Kucharskiej- Dziedzic, w sprawie
stanu prac nad regulacjami dotyczącymi odpłatności za staże i praktyki oraz
przeciwdziałania nadużyciom na rynku pracy, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Na wstępie informuję, że projekt ustawy o stażach z dnia 20 kwietnia 2026 r. (UD307) został
opracowany w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) i rozesłany 21
kwietnia br. do uzgodnień, konsultacji publicznych oraz opiniowania.
Aktualnie trwają prace analityczne i legislacyjne związane z uwzględnieniem zgłoszonych
w ramach uzgodnień, konsultacji publicznych oraz opiniowania uwag i dostosowaniem do
nich projektowanych przepisów.
Odnośnie do dostępności analiz dotyczących skali zjawiska bezpłatnych staży i praktyk
w Polsce informuję, że nie istnieją rejestry ani badania statystyki publicznej, które pozwalają
oszacować liczbę stażystów czy warunki odbywania staży na otwartym rynku pracy.
Na zlecenie kierownictwa MRPiPS opracowano w 2025 r. raport pn. „Sposoby realizacji
praktyk i staży niezbędnych do uzyskania dostępu do zawodów regulowanych oraz praktyk
na wolnym rynku pracy (w szczególności innych niż praktyka absolwencka) wraz z próbą
oszacowania liczby stażystów/praktykantów”, przygotowany w Instytucie Pracy i Spraw
Socjalnych.
W analizowanej bazie danych, obejmującej III kwartał 2025 r. i oferty staży oraz praktyk
zamieszczanych na wybranych portalach z ofertami pracy zidentyfikowano ich 2 420.
Niemniej należy pamiętać, że oferty tego typu często zamieszczane są bezpośrednio na
stronach internetowych podmiotów organizujących staże czy praktyki, a nie na
ogólnodostępnych platformach z ofertami pracy.
Celem projektu ustawy o stażach jest uregulowanie zasad organizacji staży oferowanych na
otwartym rynku pracy w sposób zapewniający ich wysoką jakość, zgodnie z oczekiwaniami
osób podejmujących staże, a także, pod względem obranego kierunku, z projektem
zalecenia UE w sprawie wzmocnionych ram jakości staży. Ustawa ma na celu zapewnienie
odpowiedniego komponentu edukacyjnego i przygotowania zawodowego staży oraz
ochronę praw stażystów, a także wyeliminowanie zjawiska bezpłatnych staży i
zastępowania nimi zatrudnienia.
Staż będzie odbywać się na podstawie umowy o pracę zawartej na podstawie Kodeksu
Pracy, zawierającej m.in. program stażu, okres jego realizacji oraz prawa i obowiązki stron.
Organizator będzie zobowiązany do przygotowania programu stażu, w którym określony
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zostanie zakres wiedzy, umiejętności praktycznych i doświadczenia zawodowego, jaki
nabyć ma jego uczestnik. Projekt ogranicza też liczbę stażystów mogących odbywać staż
u danego organizatora. W przypadku pracodawcy liczba stażystów nie będzie mogła
przekroczyć liczby zatrudnionych pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, natomiast
podmioty niezatrudniające pracowników lub zatrudniające pracownika/pracowników w
łącznym wymiarze nieprzekraczającym jednego etatu, będą mogły przyjąć tylko jednego
stażystę. Przewidziano też obowiązek wyznaczenia opiekuna stażysty oraz wydawania
uczestnikowi, który zakończył staż zaświadczenia dokumentującego zakres wykonywanych
przez niego zadań i nabyte umiejętności. Rozwiązania te mają zapewnić, że staż będzie
służył zdobywaniu doświadczenia zawodowego, a nie zastępował regularne zatrudnienie.
Projekt ustawy o stażach nie obejmuje praktyk zawodowych odbywanych przez studentów
w ramach studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu, które zostały wyłączone
z zakresu stosowania przepisów tego aktu. Projekt nie zmienia zatem zasad odbywania
obowiązkowych praktyk studenckich wynikających z programów studiów.
Po zakończeniu konsultacji publicznych, opiniowania i uzgodnień projekt zostanie
skierowany do rozpatrzenia przez Stały Komitet Rady Ministrów, a następnie przez Radę
Ministrów.
Termin skierowania projektu do Sejmu zależy od przebiegu konsultacji i skali oraz charakteru
zmian wprowadzanych w trakcie procesu legislacyjnego. Kierownictwu MRPiPS zależy na
jego sprawnym i rzetelnym procedowaniu, pozwalającym należycie uwzględnić stanowiska
partnerów społecznych i zainteresowanych środowisk. Przewiduje się, że przepisy ustawy
o stażach wejdą w życie w 2027 r.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --