Interpelacja w sprawie możliwości wspierania tworzenia polskich kierunków i katedr na zagranicznych uniwersytetach jako narzędzia promocji Polski
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17722
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie możliwości wspierania tworzenia polskich kierunków i katedr na zagranicznych uniwersytetach jako narzędzia promocji Polski
Zgłaszający: Kinga Gajewska, Dorota Łoboda, Klaudia Jachira
Data wpływu: 11-06-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją w sprawie możliwości wspierania przez państwo polskie tworzenia oraz rozwoju polskich kierunków, programów, katedr lub stałych stanowisk akademickich związanych z językiem polskim, historią Polski, kulturą polską i współczesną problematyką polską na renomowanych zagranicznych uczelniach.
Impulsem do skierowania niniejszej interpelacji są sygnały i prośby kierowane przez przedstawicieli Polonii oraz środowisk akademickich związanych z University of California, Berkeley. Na tej uczelni istnieje ścieżka Polish Studies w strukturze Department of Slavic Languages and Literatures, prowadzone są zajęcia z języka polskiego, a środowisko akademickie rozważa utworzenie trwałej, etatowej katedry Polish Studies w formule endowed chair, co miałoby wzmocnić nauczanie języka polskiego, literatury, historii, kultury oraz współczesne studia nad Polską.
Z przekazanych informacji wynika, że po stronie UC Berkeley istnieje rzeczywiste zainteresowanie władz wydziałowych i akademickich dalszym rozwojem programu, a proponowany model zakładałby trwałe osadzenie tej inicjatywy w Department of Slavic Languages and Literatures oraz współudział organizacyjny i finansowy samej uczelni po spełnieniu określonych warunków fundraisingowych.
Mam pełną świadomość, że środki publiczne Rzeczypospolitej Polskiej nie mogą być przeznaczane wprost na finansowanie działalności obcych uczelni w sposób dowolny i nieograniczony. Jednocześnie zasadne jest pytanie, czy w obowiązującym porządku prawnym istnieją instrumenty pozwalające wspierać tego rodzaju przedsięwzięcia nie jako finansowanie zagranicznej uczelni sensu stricto, lecz jako element strategicznej promocji Polski, języka polskiego, polskiej kultury, nauki i dziedzictwa narodowego za granicą.
W realiach współczesnej konkurencji międzynarodowej obecność Polski na czołowych uczelniach świata ma znaczenie nie tylko naukowe, ale również kulturowe, dyplomatyczne i wizerunkowe. Stałe programy Polish Studies mogą budować zainteresowanie Polską wśród studentów, doktorantów i kadry akademickiej, wzmacniać współpracę badawczą, a także służyć utrzymywaniu więzi z Polonią oraz promocji języka polskiego jako ważnego elementu tożsamości narodowej.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego analizowało możliwość wspierania tworzenia lub współtworzenia polskich kierunków, programów, katedr lub stanowisk akademickich na zagranicznych uczelniach, w szczególności na uczelniach o wysokiej renomie międzynarodowej?
2. Czy w obowiązującym stanie prawnym istnieje możliwość pośredniego wspierania takich inicjatyw, na przykład poprzez:
– programy współpracy akademickiej,
– granty na internacjonalizację polskiej nauki,
– finansowanie wymiany kadry i studentów,
– wsparcie visiting professors,
– finansowanie lektoratów języka polskiego,
– wspieranie wspólnych projektów badawczych i dydaktycznych,
– działania realizowane przez właściwe agencje i instytucje publiczne?
3. Czy możliwe jest stworzenie specjalnego instrumentu programowego służącego promocji Polski poprzez obecność polskiej humanistyki, języka polskiego i studiów nad Polską na zagranicznych uniwersytetach, przy zachowaniu zgodności z przepisami o finansach publicznych?
4. Czy ministerstwo dopuszcza model, w którym wsparcie strony polskiej nie miałoby charakteru bezpośredniego finansowania działalności zagranicznej uczelni, lecz byłoby kierowane na konkretne komponenty merytoryczne, takie jak:
– stypendia,
– mobilność naukowców,
– szkoły letnie,
– wizyty profesorskie,
– materiały dydaktyczne,
– wspólne badania,
– wydarzenia naukowe i kulturalne promujące Polskę?
5. Czy w ocenie ministerstwa możliwe byłoby wypracowanie międzyresortowego mechanizmu współpracy w tym zakresie, obejmującego również instytucje odpowiedzialne za promocję kultury, dyplomację publiczną oraz współpracę z Polonią?
6. Czy ministerstwo prowadzi obecnie ewidencję lub mapę istniejących zagranicznych ośrodków Polish Studies, polonistyk, lektoratów języka polskiego oraz katedr poświęconych Polsce? Jeżeli tak, proszę o informację, które z tych ośrodków korzystają z jakiejkolwiek formy wsparcia ze strony państwa polskiego.
7. Czy ministerstwo mogłoby przeanalizować przykład inicjatywy zgłaszanej przez środowisko Polonii studiującej na UC Berkeley, dotyczącej utworzenia trwałej katedry Polish Studies, i wskazać, czy oraz w jakiej formule państwo polskie mogłoby uczestniczyć w takim przedsięwzięciu w sposób zgodny z prawem, celowy i efektywny z punktu widzenia promocji Polski?
8. Czy rozważane jest opracowanie wytycznych lub programu pilotażowego dla szczególnie prestiżowych zagranicznych uczelni, na których obecność studiów nad Polską mogłaby mieć znaczenie strategiczne dla polskiej dyplomacji naukowej i kulturalnej?
Podsekretarz stanu Andrzej Szeptycki
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
29331 znakówadres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DWM-WUM.055.5.2026.AS
Warszawa, 17 lipca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 17722
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posłanek na Sejm RP Pani Kingi Gajewskiej,
Pani Doroty Łobody oraz Pani Klaudii Jachiry w sprawie możliwości wspierania tworzenia
polskich kierunków i katedr na zagranicznych uniwersytetach jako narzędzia promocji Polski.
Szanowne Panie Posłanki,
w odpowiedzi na wyżej wymienioną interpelację uprzejmie przedstawiam poniższe
informacje.
1. Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego analizowało możliwość wspierania
tworzenia lub współtworzenia polskich kierunków, programów, katedr lub stanowisk
akademickich na zagranicznych uczelniach, w szczególności na uczelniach o wysokiej
renomie międzynarodowej?
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW) dostrzega znaczenie
umiędzynarodowienia polskiej nauki oraz wzmacniania obecności polskich instytucji
akademickich na świecie.
Kluczową rolę w promocji języka i kultury polskiej za granicą odgrywa Narodowa Agencja
Wymiany Akademickiej (NAWA). Zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r.
o Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (Dz.U. z 2025 r. poz. 1643), do zadań Agencji
należy m.in. upowszechnianie języka polskiego poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
W ofercie NAWA można znaleźć szeroki wachlarz programów i inicjatyw skierowanych
do instytucji i osób indywidualnych, w tym cudzoziemców zainteresowanych językiem
i kulturą polską.
W szczególności należy wskazać na następujące programy i instrumenty NAWA:
program Lektorzy NAWA;
program Polonista NAWA;
program Promocja języka polskiego;
program Letnie kursy.
Ponadto warto wspomnieć, że od 2021 r. NAWA wspiera działający w ramach Uniwersytetu
w Hajfie (Izrael) Interdyscyplinarny Ośrodek Studiów Polskich (IOSP). Celem działania
-- 1 of 12 --
2
Ośrodka jest propagowanie ogólnej wiedzy o Polsce. IOSP oferuje różnorodne kursy
akademickie dotyczące Polski oraz organizuje wydarzenia otwarte dla szerokiej
publiczności, promujące współczesną Polskę i pokazujące jej rosnącą rolę w Europie.
W ramach działalności Ośrodka Uniwersytet prowadzi program edukacyjny i badawczy
obejmujący historię staropolską i współczesną Polski, literaturę, kulturę, sztukę, myśl
polityczną, krajoznawstwo, ekonomię oraz język polski na kilku poziomach zaawansowania.
Stypendia przyznawane są studentom studiów magisterskich (MA) i doktoranckich (PhD)
oraz absolwentom (post-doc) na studia i projekty badawcze w zakresie wyżej wymienionych
dziedzin.
Aktualnie MNiSW i NAWA analizują możliwość powołania podobnego ośrodka
na Uniwersytecie Oksfordzkim. Inicjatywa ta koncentruje się na wspieraniu trwałej
współpracy naukowej oraz wymiany wiedzy, ze szczególnym uwzględnieniem nauk
humanistycznych i społecznych.
2. Czy w obowiązującym stanie prawnym istnieje możliwość pośredniego wspierania
takich inicjatyw, na przykład poprzez:
programy współpracy akademickiej,
granty na internacjonalizację polskiej nauki,
finansowanie wymiany kadry i studentów,
wsparcie visiting professors,
finansowanie lektoratów języka polskiego,
wspieranie wspólnych projektów badawczych i dydaktycznych,
działania realizowane przez właściwe agencje i instytucje publiczne?
W obowiązującym stanie prawnym istnieje możliwość pośredniego wspierania inicjatyw
polegających na tworzeniu lub współtworzeniu polskich kierunków studiów, programów
dydaktycznych, katedr oraz stanowisk akademickich na uczelniach zagranicznych, poprzez
system instrumentów finansowych i programowych realizowanych przez właściwe
instytucje publiczne.
Należy przy tym podkreślić, że NAWA została powołana właśnie w celu stworzenia spójnego
i wyspecjalizowanego systemu wsparcia umiędzynarodowienia polskiej nauki oraz rozwoju
współpracy akademickiej z zagranicą. W praktyce oznacza to zapewnienie narzędzi
umożliwiających rozwój trwałej obecności polskich instytucji akademickich w zagranicznych
ośrodkach, w tym również realizację działań odpowiadających na potrzeby wskazane
w pytaniu, takich jak współtworzenie programów studiów czy wzmacnianie potencjału
dydaktycznego i naukowego za granicą.
W ofercie programowej NAWA można odnaleźć szeroki i zróżnicowany katalog programów
oraz inicjatyw, obejmujących zarówno działania o charakterze mobilnościowym –
wspierające wymianę studentów i kadry akademickiej – jak i przedsięwzięcia ukierunkowane
na promocję języka polskiego, polskiej kultury oraz dorobku naukowego na arenie
międzynarodowej, co łącznie tworzy spójny system wspierania umiędzynarodowienia
polskiej nauki. W załączniku nr 1 zawarto krótki opis tych inicjatyw.
3. Czy możliwe jest stworzenie specjalnego instrumentu programowego służącego
promocji Polski poprzez obecność polskiej humanistyki, języka polskiego i studiów
nad Polską na zagranicznych uniwersytetach, przy zachowaniu zgodności z przepisami
o finansach publicznych?
oraz
-- 2 of 12 --
3
4. Czy ministerstwo dopuszcza model, w którym wsparcie strony polskiej nie miałoby
charakteru bezpośredniego finansowania działalności zagranicznej uczelni, lecz byłoby
kierowane na konkretne komponenty merytoryczne, takie jak:
stypendia,
mobilność naukowców,
szkoły letnie,
wizyty profesorskie,
materiały dydaktyczne,
wspólne badania,
wydarzenia naukowe i kulturalne promujące Polskę?
Jak wskazano w odpowiedzi na pytanie nr 1, instrumenty służące promocji Polski poprzez
obecność polskiej humanistyki, języka polskiego oraz studiów nad Polską na zagranicznych
uczelniach już funkcjonują w ramach aktualnej oferty programowej realizowanej przez
NAWA.
W ofercie programowej NAWA znajdują się instrumenty umożliwiające finansowanie
m.in. mobilności naukowców, wizyt studyjnych i profesorskich, szkół letnich, przedsięwzięć
edukacyjnych oraz współpracy międzynarodowej w zakresie promocji języka polskiego,
historii Polski, kultury polskiej i współczesnej problematyki naszego kraju. Zakres wsparcia
zależy od warunków konkretnego programu. Przykładowe programy tego typu to:
Program Bekker,
Program Ulam,
Program Polskie Powroty,
Programy współpracy bilateralnej,
Kursy języka polskiego NAWA,
Lektorzy NAWA,
Polonista NAWA,
Promocja języka polskiego NAWA.
5. Czy w ocenie ministerstwa możliwe byłoby wypracowanie międzyresortowego
mechanizmu współpracy w tym zakresie, obejmującego również instytucje
odpowiedzialne za promocję kultury, dyplomację publiczną oraz współpracę z Polonią?
W ocenie MNiSW możliwe jest wypracowanie międzyresortowego mechanizmu
współpracy w zakresie wspierania obecności polskiej nauki, języka polskiego oraz studiów
nad Polską za granicą jako elementu promocji polskiej kultury, dyplomacji publicznej oraz
współpracy z Polonią. Należy jednak podkreślić, że z uwagi na międzyresortowy oraz
międzynarodowy charakter wskazanych inicjatyw oraz ich ścisłe powiązanie z realizacją
polityki zagranicznej państwa, wiodąca rola w zakresie ich koordynacji powinna należeć
do ministra właściwego do spraw zagranicznych. W konsekwencji ewentualne mechanizmy
współpracy międzyresortowej powinny uwzględniać podział kompetencji pomiędzy
resortami, przy jednoczesnym zapewnieniu spójności działań, z uwzględnieniem kluczowej
roli Ministerstwa Spraw Zagranicznych (MSZ) w obszarze dyplomacji publicznej
i współpracy międzynarodowej.
6. Czy ministerstwo prowadzi obecnie ewidencję lub mapę istniejących zagranicznych
ośrodków Polish Studies, polonistyk, lektoratów języka polskiego oraz katedr
poświęconych Polsce? Jeżeli tak, proszę o informację, które z tych ośrodków korzystają
z jakiejkolwiek formy wsparcia ze strony państwa polskiego.
MNiSW nie prowadzi kompleksowej ewidencji ani mapy wszystkich zagranicznych
ośrodków Polish Studies, polonistyk, lektoratów języka polskiego czy katedr poświęconych
-- 3 of 12 --
4
Polsce. Wynika to przede wszystkim z faktu, że podmioty te funkcjonują w odmiennych
systemach prawnych, podlegają regulacjom właściwym dla państw, w których działają, oraz
nie mają obowiązku raportowania swojej działalności do administracji polskiej.
W konsekwencji MNiSW nie posiada podstaw prawnych do nakładania na nie obowiązków
sprawozdawczych ani do systemowego gromadzenia tego typu danych.
Dodatkowo należy wskazać, że ze względu na skalę i dynamikę zmian zachodzących
w globalnym systemie szkolnictwa wyższego, bieżące i pełne monitorowanie wszystkich
tego rodzaju ośrodków na świecie wykracza poza dostępne możliwości organizacyjne
i zasoby administracyjne.
MNiSW dysponuje informacjami dotyczącymi inicjatyw, które są bezpośrednio wspierane
ze środków publicznych, w szczególności za pośrednictwem nadzorowanej przez resort
Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej. W tym zakresie dostępne są m.in. dane
dotyczące finansowanych lektoratów języka polskiego oraz innych projektów i form
współpracy realizowanych w ramach programów Agencji.
Stałą ewidencję zagranicznych ośrodków zajmujących się nauczaniem języka polskiego
prowadzi natomiast MSZ, na podstawie corocznych ankiet przesyłanych przez placówki
zagraniczne. Wskazane w interpelacji typy ośrodków są uwzględnione w ankiecie w działach:
I. Polonistyki i studia slawistyczne z kierunkiem polonistycznym oraz
II. Studia polonoznawcze i studia dot. Europy Środkowo-Wschodniej (niezwiązane
z nauczaniem języka).
Kolejna ankieta zbierająca informacje za 2026 r. jest zaplanowana do realizacji
we współpracy z placówkami zagranicznymi w IV kwartale br.
Placówki zagraniczne wspierają działalność wyżej wymienionych ośrodków narzędziami
dyplomacji publicznej i kulturalnej często z wykorzystaniem środków finansowych będących
w dyspozycji Departamentu Dyplomacji Kulturalnej i Promocji Polski MSZ. Przykłady
wsparcia ośrodków ze strony placówek zagranicznych:
zakup i przekazanie publikacji naukowych dla ośrodków akademickich
z przeznaczeniem na rozwój zasobów wykorzystywanych podczas zajęć z języka
i kultury polskiej,
współpraca z uczelniami przy organizacji wydarzeń popularyzujących polską
kulturę, historię i gospodarkę,
utrzymywanie stałego kontaktu z wykładowcami i lektorami języka polskiego oraz
udzielanie wsparcia organizacyjnego i promocyjnego w realizowanych przez nich
inicjatywach,
organizacja wizyt studyjnych dla studentów studiów polonistycznych,
Instytut Polski w Pradze od 2018 roku organizuje konkurs na najlepszą pracę
licencjacką i magisterską poświęconą tematyce związanej z Polską (od literatury
po stosunki międzynarodowe i historię) im. Mariana Szyjkowskiego,
pokazy filmu dokumentalnego poświęconego Zbigniewowi Herbertowi
pt. „Herbert. Barbarzyńca w ogrodzie” w reż. R. Lewandowskiego, zorganizowane
przy współpracy z producentem Lutetia Arabians oraz polonistykami w Mediolanie,
Bolonii, Wenecji, Turynie i Instytutem Polskim w Rzymie – na Uniwersytetach:
Turyńskim, Weneckim i w Centro Culturale di Milano,
coroczny przegląd filmów polskich Nuovo Cinema Polacco/Nowe Polskie Kino
(dotąd 4 edycje) organizowany przez Wydział Polonistyki w Genui i Stowarzyszenie
Bratanki,
-- 4 of 12 --
5
Konsulat Generalny RP w Kurytybie wspiera lokalną Polonistykę realizując
przedsięwzięcia finansowane ze środków konsulatu w ramach budżetu, które
skierowane są na promowanie języka polskiego i polskiej literatury, w tym
jej tłumaczenia oraz zachowanie i digitalizację części zbiorów polonijnego Archiwum
Księży Wincentynów w Kurytybie,
Instytut Polski w Madrycie rekomenduje studentów uczelni na kursy letnie języka
i kultury polskiej w ramach puli miejsc gwarantowanych. Praktyka ta pozwala
premiować studentów oraz umożliwia im podniesienie poziomu językowego, a także
lepsze poznanie kontekstu polskiego,
organizacja wystawy poświęconej nestorce hiszpańskiej polonistyki, dr Gabrieli
Makowieckiej, połączonej z sesją naukową na jej temat oraz przekazaniem
materiałów archiwalnych z nią związanych do Biblioteki UCM (2017 r.).
W ramach programu Lektorzy NAWA, którego głównym celem jest nauczanie oraz promocja
języka polskiego, polskiej kultury i historii poza granicami kraju, skierowano w roku
akademickim 2025/2026 lektorów do uczelni zagranicznych wymienionych w załączniku
nr 2.
7. Czy ministerstwo mogłoby przeanalizować przykład inicjatywy zgłaszanej przez
środowisko Polonii studiującej na UC Berkeley, dotyczącej utworzenia trwałej Katedry
Polish Studies, i wskazać, czy oraz w jakiej formule państwo polskie mogłoby
uczestniczyć w takim przedsięwzięciu w sposób zgodny z prawem, celowy i efektywny
z punktu widzenia promocji Polski?
MNiSW dokonało analizy możliwości wsparcia inicjatywy utworzenia trwałej katedry
studiów polskich na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley. Z informacji przekazanych
przez uczelnię wynikało, że powołanie takiej jednostki w sugerowanej przez Uniwersytet
formule Chancellor’s Chair wymagałoby zgromadzenia środków rzędu ok. 9 mln USD, w tym
ok. 6 mln USD z budżetu MNiSW.
Należy podkreślić, że przedsięwzięcia tego typu wymagają przede wszystkim
zainteresowania i zaangażowania samej uczelni oraz trwałego modelu finansowania,
opartego na funduszu wieczystym (endowment). Kluczowa byłaby obecność w jej
strukturach osoby lub grupy osób bezpośrednio zaangażowanych w cały proces, które
zabiegałyby o dopełnianie wiążących się z tym procedur przez zaangażowane strony, a także
udział tych osób w pracach przyszłej katedry i dbanie o odpowiednio wysoki standard
oferowanych przez nią studiów i kursów.
Z uwagi na powyższe, jak również ze względu na ograniczenia budżetowe MNiSW oraz brak
instrumentów przeznaczonych do współfinansowania zagranicznych katedr akademickich
w takiej formule, Ministerstwo nie zdecydowało się na finansowanie tego przedsięwzięcia
ze środków budżetu państwa.
8. Czy rozważane jest opracowanie wytycznych lub programu pilotażowego
dla szczególnie prestiżowych zagranicznych uczelni, na których obecność studiów nad
Polską mogłaby mieć znaczenie strategiczne dla polskiej dyplomacji naukowej
i kulturalnej?
Należy wskazać, że inicjatywy o charakterze zbliżonym do opisanego w pytaniu są
już obecnie realizowane w ramach dostępnych instrumentów umiędzynarodowienia
realizowanych za pośrednictwem NAWA. Obejmują one m.in. działania ukierunkowane
na współpracę z wiodącymi ośrodkami akademickimi, rozwój studiów nad Polską oraz
wzmacnianie obecności języka polskiego za granicą.
-- 5 of 12 --
6
Jednocześnie należy podkreślić, że podejście w tym zakresie ma charakter indywidualny
i projektowy. Każda inicjatywa wymaga odrębnej analizy pod kątem jej zasadności,
potencjału naukowego i dydaktycznego, znaczenia dla promocji Polski oraz zgodności
z obowiązującymi przepisami, w tym dotyczącymi finansów publicznych. W konsekwencji
działania te są realizowane w sposób elastyczny, dostosowany do specyfiki danego
partnerstwa oraz znaczenia konkretnego ośrodka akademickiego.
Dane MSZ pokazują, że w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii, gdzie tradycyjnie
zlokalizowane są najbardziej prestiżowe uczelnie, aktualnie zlokalizowanych jest w sumie
27 ośrodków które posiadają tzw. Polish Studies/Polish Program lub katedrę/profesurę
(chair, professorship) kultury, języka lub historii Polski. Są to następujące uczelnie:
w USA: Arizona State University, Central Connecticut State University, Columbia
University, Cornell University, Duke University, Georgetown University, Harvard
University, Hunter College (CUNY), Indiana University, Loyola University, Ohio
State University, University of Buffalo, University of Florida (Gainesville), University
of Illinois (Chicago), University of Illinois (Urbana-Champaign), University of Kansas,
University of Massachusetts Amherst, University of Michigan, University
of Pittsburgh, University of Rochester, University of St. Thomas in Houston,
University of Washington, University of Wisconsin-Madison oraz University
of Wisconsin-Milwaukee.
w Wielkiej Brytanii: University College London, University of Oxford oraz University
of Cambridge.
W skali globalnej liczba ośrodków oferujących studia nad Polską oraz prowadzących
nauczanie języka polskiego wynosi 115. Kolejne pojawiające się inicjatywy muszą być
analizowane zarówno pod kątem finansowym, jak i potencjalnych korzyści płynących
z ich działalności.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Andrzej Szeptycki
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 6 of 12 --
7
Załącznik nr 1
Programy Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej wspierające zagraniczne uczelnie,
szczególnie w zakresie promocji języka polskiego, polskiej kultury i nauki w środowisku
akademickim
I. Program Lektorzy NAWA
W ramach tego programu Agencja współpracuje z uczelniami zagranicznymi, do których
deleguje lektorów – specjalistów w zakresie nauczania języka polskiego jako obcego
na poziomie akademickim. Lektorzy języka polskiego poprzez prowadzenie zajęć
na uczelniach zagranicznych realizują jeden z celów NAWA - upowszechnianie języka
polskiego poza granicami RP. Utrzymują oni kontakty z polskimi placówkami
dyplomatycznymi, instytucjami kultury, przedstawicielami biznesu oraz innymi podmiotami,
aby przedstawiać uczestnikom prowadzonych zajęć jak najszerszą i najbardziej atrakcyjną
ofertę umożliwiającą poznanie Polski i polszczyzny. NAWA pokrywa koszty stypendium oraz
przekazuje lektorom środki na pokrycie kosztów utrzymania i podróży, a także wspiera
lektorów wyjeżdżających za granicę merytorycznie organizując szkolenia. Obecnie Agencja
współpracuje z blisko 100 uczelniami w 43 krajach.
Agencja jest zainteresowana nawiązaniem współpracy i rozwijaniem sieci lektoratów języka
polskiego. Każdego roku do końca października NAWA przyjmuje zgłoszenia zagranicznych
uczelni, które chciałyby przyjąć lektora języka polskiego od nowego roku akademickiego.
Od lutego do czerwca prowadzony jest nabór dla lektorów. Wyłoniony w procedurze naboru
lektor prezentowany jest uczelni do akceptacji.
Procedura zgłaszania nowych ośrodków jest opisana na stronie internetowej:
https://nawa.gov.pl/jezyk-polski/program-lektorzy/informacje-dla-nowych-
osrodkowakademickich.
II. Program Kursy języka polskiego NAWA
Celem programu jest budowanie i pogłębianie więzi z Polską oraz upowszechnianie
jej pozytywnego wizerunku, a także upowszechnienie znajomości języka polskiego i polskiej
kultury za granicą poprzez organizację bezpłatnych kursów dla zagranicznych studentów,
nauczycieli akademickich i cudzoziemców-lektorów języka polskiego. Organizatorami
kursów są – posiadające znakomitą kadrę – wiodące centra nauczania języka polskiego jako
obcego prowadzone przez renomowane polskie uczelnie, które uzyskały odpowiednią
akredytację NAWA. Kursy – zarówno w wersji stacjonarnej, jak i zdalnej – są bardzo
atrakcyjne i urozmaicone i obejmują m.in.:
wykłady o polskiej kulturze i historii,
imprezy integracyjne – m.in. zabawy, prezentacje rodzimych kultur, wspólnie
realizowane projekty,
wspólne śpiewanie,
spotkania z polskimi studentami, przedstawicielami polskiego świata
akademickiego, sportu, NGO, biznesu, kultury,
bogaty program turystyczny – m.in. zwiedzanie największych atrakcji
poszczególnych regionów.
-- 7 of 12 --
8
Udział w kursach ma służyć w szczególności zachęceniu zagranicznych studentów
do kontynuowania nauki języka polskiego po powrocie do swoich uczelni lub do rozpoczęcia
studiów w Polsce.
W przypadku kadry akademickiej celem programu jest promocja języka i wiedzy o Polsce
w środowisku akademickim i ułatwienie przyszłych kontaktów między zagranicznymi
i polskimi uczelniami. W przypadku lektorów głównym celem jest podniesienie
ich kompetencji dydaktycznych oraz językowych. Kursy są znakomitym sposobem
na zainteresowanie Polską, które w konsekwencji powinno zaowocować pozytywnym
nastawieniem do niej (w wersji idealnej – lobbowaniem za jej interesami, bezpieczeństwem,
rozwojem itd.), dalszą nauką języka polskiego po powrocie do kraju zamieszkania,
nawiązywaniem kontaktów akademickich, naukowych, biznesowych.
Wszystkie informacje dostępne są na stronie: https://nawa.gov.pl/jezyk-polski/letnie-kursy-
nawa.
III. Polonista NAWA - program stypendialny dla studentów i naukowców
Studenci
Celem programu jest wspieranie obcokrajowców studiujących w ramach studiów
i programów polskich realizowanych w zagranicznych ośrodkach akademickich przez
umożliwienie im studiów na wybranej uczelni publicznej w Polsce. W ramach programu mogą
być realizowane studia częściowe (jeden lub dwa semestry) lub pełne studia I i II stopnia oraz
kształcenie w szkole doktorskiej. Stypendyści NAWA w ramach programu mogą rozwijać
swoje zainteresowania polonistyczne przez doskonalenie znajomości języka polskiego,
uczestniczenie w wykładach i zajęciach zgodnie z programem wybranych studiów,
prowadzenie badań, realizację projektów naukowych, zbieranie materiałów do pracy
naukowej lub dyplomowej, korzystanie z zasobów bibliotek uniwersyteckich i archiwów.
Językiem studiów jest język polski.
Naukowcy
Program otwarty jest także dla naukowców z polskich i zagranicznych uczelni i instytucji
naukowych, którzy w ramach programu mogą realizować projekty badawcze (od 3
do 12 miesięcy). W ramach programu możliwe są dwie ścieżki: wyjazdowa oraz przyjazdowa.
Oferta przyjazdowa
Oferta przyjazdowa jest skierowana do naukowców z zagranicznych ośrodków naukowych
i akademickich; umożliwia realizację projektów badawczych lub badawczo-dydaktycznych
trwających od 3 do 12 miesięcy w polskich uczelniach i instytucjach naukowych. W ramach
Programu możliwe jest m.in. prowadzenie badań naukowych (w tym we współpracy
z polskimi naukowcami), pozyskanie materiałów do badań, przygotowanie publikacji
naukowych, odbycie stażu podoktorskiego, prowadzenie zajęć dydaktycznych w Ośrodku
goszczącym, intensywna nauka języka polskiego. Stypendium programu Polonista mogą
otrzymać Wnioskodawcy, których projekty badawcze dotyczą tematyki z zakresu języka
polskiego, glottodydaktyki polonistycznej, literaturoznawstwa, komparatystyki, polskiej
kultury, sztuki lub historii.
Oferta wyjazdowa
Dzięki ofercie wyjazdowej polscy naukowcy i nauczyciele akademiccy mogą realizować
projekty badawcze, dydaktyczne lub dotyczące wspólnych prac nad przygotowaniem
-- 8 of 12 --
9
wniosków grantowych w zagranicznych ośrodkach akademickich, które prowadzą studia
polonistyczne, polonoznawcze lub slawistyczne z językiem polskim przynajmniej
na poziomie licencjackim. Wnioskodawcy mogą ubiegać się o stypendium na realizację
projektów trwających od 3 do 12 miesięcy. W ramach programu mogą być realizowane
projekty, których celem jest wzmocnienie oraz rozszerzenie działalności zagranicznych
ośrodków akademickich oferujących studia polonistyczne, polonoznawcze i slawistyczne
z językiem polskim.
Program Polonista NAWA wspiera mobilność studentów, doktorantów i kadry akademickiej.
Jest odpowiedzią na potrzeby ośrodków akademickich, które są zainteresowane
programami stypendialnymi i chciałyby wysyłać swoich studentów i pracowników
naukowych do Polski. Program daje również możliwość przyjmowania polskich polonistów -
naukowców i badaczy, którzy np. jako stypendyści NAWA – profesorowie wizytujący - mogą
realizować projekty badawcze i dydaktyczne, w tym prowadzić wykłady i zajęcia.
Obecnie trwa nabór do programu: https://nawa.gov.pl/nawa/aktualnosci/rusza-nabor-do-
programu-stypendialnego-polonista-nawa-2026.
IV. Program Promocja języka polskiego NAWA
Celem Programu jest promocja języka polskiego powiązana z elementami historii i kultury
Polski poprzez finansowanie przedsięwzięć budujących jakość kształcenia i prestiż języka
polskiego jako obcego, trwale wpływających na wizerunek Polski w świecie. W ramach
Programu finansowane są projekty, działania i inicjatywy służące rozpowszechnianiu języka
polskiego jako obcego, wzmocnieniu jakości jego kształcenia i skierowane do szerszego
grona odbiorców. O udział w Programie mogą ubiegać się polskie uczelnie i instytucje
naukowe podejmujące działania na rzecz promocji języka polskiego na poziomie
akademickim. Projekt może być realizowany przez jedną instytucję, ale preferowane
są projekty w międzynarodowym partnerstwie. Partnerami w projekcie mogą być
zagraniczne uczelnie lub instytucje naukowe. Program umożliwia dofinansowanie projektów
promujących język polski i polską kulturę w zagranicznym środowisku akademickim,
m.in. konferencji, wykładów, publikacji, wymian akademickich, szkoleń.
O różnorodności projektów realizowanych w ramach programu świadczy lista
dofinansowanych projektów z poprzednich edycji zamieszczona na stronie NAWA:
https://nawa.gov.pl/jezyk-polski/promocja-jezyka-polskiego/materialy-informacyjno-
promocyjne. Maksymalna kwota dofinansowania: 150 000 PLN.
-- 9 of 12 --
10
Załącznik 2
Lista uczelni, do których zostali skierowani lektorzy NAWA na rok akademicki 2025/2026
Lp. Państwo Uczelnia
1 Armenia Państwowy Uniwersytet Języków i Nauk Społecznych
im. W. Briusowa w Erywaniu
2 Azerbejdżan Bakijski Uniwersytet Słowiański
3 Belgia Uniwersytet w Mons
4 Belgia Wolny Uniwersytet Brukselski
5 Belgia Katolicki Uniwersytet Leuven
6 Bośnia i Hercegowina Uniwersytet w Sarajewie
7 Brazylia Uniwersytet Federalny Stanu Parana w Kurytybie
8 Brazylia Uniwersytet w São Paulo
9 Bułgaria Uniwersytet im. Św. Cyryla i Metodego w Tyrnowie
Wielkim
10 Bułgaria Uniwersytet im. Klementa Ohrydzkiego w Sofii
11 Chiny Pekiński Uniwersytet Języków Obcych (BFSU)
12 Chiny Uniwersytet Spraw Międzynarodowych w Kantonie
13 Chiny Uniwersytet Studiów Międzynarodowych w Xi'an
14 Chiny Uniwersytet Języków Obcych w Tianjinie
15 Chiny Daliański Uniwersytet Języków Obcych
16 Chiny Północno-Wschodni Uniwersytet w Shenyang
17 Chiny Syczuański Uniwersytet Studiów Międzynarodowych
18 Chorwacja Uniwersytet J. J. Strossmayera w Osijeku
19 Chorwacja Uniwersytet w Rijece
20 Chorwacja Uniwersytet w Zagrzebiu
21 Czechy Uniwersytet Masaryka w Brnie
22 Czechy Uniwersytet Karola w Pradze
23 Czechy Uniwersytet Palackiego w Ołomuńc
24 Egipt Uniwersytet Ain Sham w Kairze
25 Estonia Uniwersytet w Tartu
26 Francja Uniwersytet Clermont-Auvergne w Clermont-Ferrand
27 Francja Uniwersytet Grenoble Alpes
28 Francja Uniwersytet Sorbona w Paryżu
29 Francja INALCO w Paryżu
30 Francja Uniwersytet w Marsylii
31 Francja Uniwersytet Jean Moulin Lyon III
32 Francja Uniwersytet w Strasburgu
33 Francja Uniwersytet w Lille
34 Francja Uniwersytet Lotaryński w Nancy
35 Grecja Uniwersytet Narodowy im. Kapodistriasa w Atenach
36 Gruzja Uniwersytet im. Ilii Czawczawadze w Tbilisi
37 Gruzja Kaukaski Uniwersytet Międzynarodowy w Tbilisi
38 Indie Uniwersytet Delhijski w Nowym Delhi
39 Indonezja Uniwersytet Katolicki Atma Jaya w Dżakarcie
40 Irlandia Trinity College Dublin
-- 10 of 12 --
11
41 Islandia Uniwersytet Islandzki
42 Izrael Uniwersytet Telawiwski
43 Jordania Uniwersytet Jordański
44 Kazachstan Uniwersytet Nazarbajewa
45 Kazachstan Uniwersytet Narxos
46 Kazachstan Uniwersytet im. A. E. Bukietova w Karagandzie
47 Kirgistan Kirgiski Uniwersytet Narodowy im. Jusufa Bałasaguni
48 Macedonia Północna Uniwersytet Św. Cyryla i Metodego w Skopje
49 Maroko Uniwersytet Hassana II w Casablance
50 Meksyk Autonomiczny Uniwersytet Stanu Hidalgo
51 Mołdawia Uniwersytet im. Alecu Russo w Bielcach
52 Mołdawia Wolny Międzynarodowy Mołdawski Uniwersytet
w Kiszyniowie
53 Mołdawia Mołdawski Uniwersytet Państwowy w Kiszyniowie
54 Mongolia Państwowy Uniwersytet Mongolski w Ułan Bator
55 Niemcy Uniwersytet Schillera w Jenie
56 Niemcy Uniwersytet Humboldtów w Berlinie
57 Niemcy Uniwersytet Kraju Saary w Saarbrücken
58 Portugalia Uniwersytet Lizboński
59 Rumunia Uniwersytet Babes-Bolyai w Kluż-Napoka
60 Rumunia Uniwersytet w Bukareszcie
61 Rumunia Uniwersytet Aleksandra Jana Cuzy w Jassach
62 Senegal Institut Supérieur de Management Dakar
63 Serbia Uniwersytet w Belgradzie
64 Serbia Uniwersytet w Nowym Sadzie
65 Słowacja Uniwersytet im. Macieja Bela w Bańskiej Bystrzycy
66 Słowacja Uniwersytet Preszowski w Preszowie
67 Słowacja Uniwersytet Komeńskiego w Bratysławie
68 Słowenia Uniwersytet w Lublanie
69 USA Uniwersytet Karoliny Północnej w Chapel Hill
70 USA Uniwersytet Browna
71 Szwecja Uniwersytet w Lund
72 Tajlandia Uniwersytet Srinakharinwirot
73 Tajwan Narodowy Uniwersytet Chengchi (NCCU)
74 Turcja Uniwersytet Stambulski
75 Turcja Uniwersytet Ankarski
76 Ukraina Karpacki Uniwersytet Narodowy w Iwano-Frankiwsku
77 Ukraina Politechnika Kijowska im. Igora Sikorskiego
78 Ukraina Tarnopolski Narodowy Uniwersytet Pedagogiczny
im. W. Hnatiuka
79 Ukraina Uniwersytet Narodowy im. B. Chmielnickiego
w Czerkasach
80 Ukraina Narodowy Uniwersytet im. Iwana Ohijenki w Kamieńcu
Podolskim
81 Ukraina Państwowy Uniwersytet Politechnika Odeska
82 Ukraina Charkowski Uniwersytet Narodowy im. Karazina
83 Ukraina Połtawski Państwowy Uniwersytet Rolniczy
84 Ukraina Czarnomorski Uniwersytet Narodowy im. P. Mohyły
85 Węgry Uniwersytet ELTE w Budapeszcie
86 Wielka Brytania Uniwersytet w Glasgow
-- 11 of 12 --
12
87 Wielka Brytania Uniwersytet Oksfordzki
88 Wietnam Wietnamska Akademia Dyplomacji (DAV)
89 Włochy Uniwersytet im. Aldo Moro w Bari
90 Włochy Uniwersytet Boloński
91 Włochy Uniwersytet w Neapolu L'Orientale
92 Włochy Uniwersytet La Sapienza w Rzymie
93 Włochy Uniwersytet w Pizie
94 Włochy Uniwersytet w Genui
95 Włochy Uniwersytet w Turynie
96 Włochy Uniwersytet Tor Vergata
-- 12 of 12 --