Interpelacja w sprawie finansowania ze środków publicznych projektów i twórców budzących kontrowersje społeczne
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17721
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie finansowania ze środków publicznych projektów i twórców budzących kontrowersje społeczne
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska, Bożena Borys-Szopa, Anna Kwiecień, Wiesław Krajewski, Anita Czerwińska
Data wpływu: 11-06-2026
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora składam interpelację w sprawie zasad finansowania przedsięwzięć artystycznych budzących kontrowersje społeczne. W ostatnim czasie szeroką debatę publiczną wywołały materiały promujące projekt dotyczący statusu artysty zawodowego. W przestrzeni publicznej pojawiły się również pytania dotyczące osób i środowisk artystycznych, które korzystają z finansowania publicznego lub są promowane przez instytucje podległe Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Coraz częściej obywatele pytają, czy środki pochodzące z ich podatków nie są przeznaczane na projekty, które obrażają uczucia religijne, podważają wartości podzielane przez znaczną część społeczeństwa lub mają charakter skrajnie ideologiczny.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź:
Jakie kryteria stosuje ministerstwo przy ocenie projektów finansowanych ze środków publicznych?
Czy analizowany jest odbiór społeczny projektów?
Czy analizowana jest liczba skarg obywateli dotyczących finansowanych przedsięwzięć?
Ile skarg wpłynęło do ministerstwa od 13 grudnia 2023 r.?
Jakich projektów dotyczyły te skargi?
Jakie środki publiczne przekazano projektom, które były przedmiotem protestów społecznych?
Czy ministerstwo prowadzi rejestr takich przypadków?
Jakie środki publiczne otrzymały osoby występujące w materiałach promujących działania ministerstwa?
Czy osoby te były wcześniej beneficjentami grantów, stypendiów lub innych form wsparcia?
Jakie kwoty otrzymały?
Czy ministerstwo prowadzi ocenę społeczną finansowanych przedsięwzięć?
Czy istnieją projekty, którym odmówiono finansowania ze względów etycznych?
Jakie były powody odmowy?
Czy ministerstwo finansowało projekty oskarżane o obrazę uczuć religijnych?
Czy finansowano projekty wywołujące protesty organizacji społecznych?
Jakie były koszty takich projektów?
Czy ministerstwo prowadzi ewaluację efektów finansowanych przedsięwzięć?
Jakie korzyści społeczne wykazały finansowane projekty?
Czy resort planuje publikowanie raportów dotyczących społecznego odbioru projektów finansowanych z pieniędzy podatników?
Czy ministerstwo uważa, że podatnicy powinni mieć pełną wiedzę o tym, jakie przedsięwzięcia są finansowane z ich środków?
Z wyrazami szacunku
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Wysoki stopień unikania odpowiedzi – zidentyfikowano zwroty o braku właściwości, braku danych lub ogólnikowe formułki uspokajające.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie prowadzi ewidencji” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10636 znakówesp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 17721 posłów Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej, Bożeny
Borys-Szopy, Anny Kwiecień, Wiesława Krajewskiego i Anity Czerwińskiej z 15 czerwca
2026 roku w sprawie finansowania ze środków publicznych projektów i twórców budzących
kontrowersje społeczne, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ad 1.
W zakresie programów Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego przyznawanie
dofinansowań odbywa się w trybie konkursowym na podstawie publicznie dostępnych
regulaminów i specyfikacji oraz jasno określonych kryteriów oceny, odnoszących się
wyłącznie do jakości i wartości projektów kulturalnych. Oceny wniosków dokonują
niezależni eksperci. Proces ten jest transparentny, oparty na zasadzie równego traktowania
wnioskodawców, a dofinansowania są przyznawane najwyżej ocenionym projektom zgodnie
z ustalonym progiem punktowym uprawniającym do otrzymania wsparcia. Próg punktowy
może zostać podwyższony w przypadku wyczerpania środków z budżetu programu. Zadania,
które nie otrzymały dofinansowania w trybie konkursowym, mogą również zostać objęte
dofinansowaniem w trybie rezerwy Ministra zgodnie z zasadami wymienionymi w
regulaminach programów.
W konkursach o stypendia z budżetu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wnioski
oceniane są wg kryteriów podanych w ogłoszeniu o danym konkursie. Szczegółowe kryteria
opisane są we wzorze karty oceny. Załączniki w poszczególnych ogłoszeniach dostępne są
na stronie urzędu pod adresem: https://www.gov.pl/web/kultura/stypendia-z-budzetu.
Stypendia przyznawane są najwyżej punktowanym wnioskom w oparciu o możliwości
budżetowe poszczególnych dziedzin konkursowych.
Ad 2.
Beneficjenci Programów Ministra zobowiązani są do przedstawiania raportów
rozliczeniowych z realizacji zadań, obejmujących zarówno rozliczenie finansowe, jak i opis
osiągniętych rezultatów, w tym informacji dotyczących skali odbioru przedsięwzięcia, liczby
uczestników, działań promocyjnych czy zasięgu oddziaływania projektu.
Ad 3.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie bada liczby skarg pod kątem
finansowanych przedsięwzięć. Przedmiotowa kwestia może być analizowana z uwagi na
konkretną tematykę kontrolną, wpisaną do planu kontroli na podstawie analiz i późniejszych
zgłoszeń komórek organizacyjnych Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego
zajmujących się określonymi zadaniami w oparciu o przepisy ustawowe i Regulamin
Organizacyjny MKiDN.
-- 1 of 4 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Ad 4.
Od 13 grudnia 2023 r. do 22 czerwca 2026 r. (stan na 22 czerwca 2026 r.) zostało
zarejestrowanych przez referentów spraw w poszczególnych komórkach organizacyjnych
MKiDN w Centralnym Rejestrze Skarg, Wniosków i Petycji 266 skarg i 5 wystąpień łączących
tematykę skargową i wnioskową.
Ad 5.
Z informacji odnotowanych w Centralnym Rejestrze Skarg, Wniosków i Petycji wynika, że
skargi te dotyczyły:
zasad organizowania II Otwartego Konkursu na dofinansowanie przedsięwzięć na rzecz
dialogu i porozumienia Polaków z narodami Europy Wschodniej;
programu wpierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów
kreatywnych na rzecz stymulowania ich rozwoju;
konkursu programu „Rozwój Sektorów Kreatywnych” organizowanego przez Centrum
Rozwoju Przemysłów Kreatywnych;
grantów w ramach inwestycji A2.5.1 KPO;
procedury rozpatrywania wniosków w programie Instytutu Adama Mickiewicza
„NetWorks” – nabór 2/2026;
rozwiązania umowy o dofinansowanie zadania realizowanego w ramach Programu
Wsparcia Gier Wideo 2025.
Ad 6.
Ministerstwo nie prowadzi rejestru projektów, które byłyby przedmiotem protestów
społecznych. Zasady dotyczące postępowania ze skargami, wnioskami i petycjami zostały
szczegółowo opisane w Zarządzeniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 30
grudnia 2016 r. w sprawie postępowania ze skargami, wnioskami i petycjami w Ministerstwie
Kultury i Dziedzictwa Narodowego (Dziennik Urzędowy MKiDN z 2016 r. poz. 81).
Ad 7.
Ministerstwo nie prowadzi rejestru poświęconego projektom będącym przedmiotem
protestów społecznych.
Ad 8.
Komórka Ministerstwa odpowiedzialna za prowadzenie działań promocyjnych i
informacyjnych na temat działalności Ministerstwa nie prowadzi ewidencji obejmującej
informacje o korzystaniu przez osoby występujące w materiałach promocyjnych z
finansowania publicznego.
Ad 9.
Ministerstwo nie gromadzi takich informacji.
Ad 10.
Ministerstwo nie gromadzi takich informacji.
Ad 11.
Przedsięwzięcia są oceniane w oparciu o kryteria wskazane w ad 1.
Ad 12.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie prowadzi ewidencji projektów
finansowanych w ramach Programów Ministra według kategorii odnoszących się do
zarzutów formułowanych w debacie publicznej, w tym dotyczących względów etycznych.
-- 2 of 4 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Ocena wniosków odbywa się na podstawie kryteriów określonych w regulaminach
poszczególnych programów, z zachowaniem zasady równego traktowania wszystkich
wnioskodawców oraz przejrzystości procesu oceny.
Ad 13.
Jak wskazano powyżej, ocena wniosków odbywa się na podstawie kryteriów określonych w
regulaminach poszczególnych programów.
Ad 14.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie prowadzi ewidencji projektów
finansowanych w ramach Programów Ministra według kategorii odnoszących się do
zarzutów formułowanych w debacie publicznej, w tym dotyczących rzekomej obrazy uczuć
religijnych.
Ocena wniosków o dofinansowanie odbywa się na podstawie kryteriów określonych w
regulaminach poszczególnych programów, obejmujących w szczególności wartość
merytoryczną projektu, jakość koncepcji, potencjał organizacyjny wnioskodawcy oraz
znaczenie zadania dla rozwoju kultury.
Ad 15.
Ministerstwo nie prowadzi ewidencji projektów dofinansowanych w ramach Programów
Ministra według kryterium odnoszącego się do reakcji społecznych lub stanowisk
prezentowanych przez organizacje społeczne.
Ocena wniosków odbywa się na podstawie kryteriów określonych w regulaminach
poszczególnych programów, z uwzględnieniem wartości merytorycznej projektu, jakości
koncepcji, potencjału organizacyjnego wnioskodawcy oraz przewidywanych rezultatów
realizacji zadania.
Ad 16.
W związku z tym, że Ministerstwo nie prowadzi ewidencji projektów dofinansowanych w
ramach Programów Ministra według kryterium odnoszącego się do reakcji społecznych, w
tym protestów organizacji społecznych, nie są gromadzone również dane dotyczące
łącznych kosztów takich projektów ani wysokości przyznanego im dofinansowania.
Ad 17.
Tak, Ministerstwo prowadzi działania związane z monitorowaniem i oceną efektów
przedsięwzięć finansowanych w ramach Programów Ministra.
Ocena ta odbywa się przede wszystkim na podstawie raportów rozliczeniowych składanych
przez beneficjentów po zakończeniu realizacji zadania, obejmujących zarówno rozliczenie
finansowe, jak i informacje dotyczące osiągniętych rezultatów, w tym realizacji założonych
celów, skali odbioru oraz efektów rzeczowych przedsięwzięcia.
Ad 18.
Projekty finansowane przez MKiDN wykazują szereg pozytywnych korzyści społecznych. Są
to m.in.:
wyrównywanie szans w dostępie do dóbr kultury – inwestycje w sprzęt nagłośnieniowy,
oświetleniowy czy nowoczesne systemy multimedialne pozwalają lokalnym
instytucjom na prezentowanie oferty na poziomie, który dotychczas był dostępny
jedynie w dużych metropoliach;
likwidacja barier architektonicznych i technologicznych – dostosowanie obiektów do
potrzeb osób z niepełnosprawnościami oraz seniorów (np. podjazdy, windy, systemy
audiodeskrypcji), co przeciwdziała wykluczeniu społecznemu;
-- 3 of 4 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
wzrost poczucia dumy i tożsamości lokalnej – estetyczne, nowoczesne i dobrze
wyposażone obiekty kultury podnoszą prestiż miejscowości i budują silniejsze
przywiązanie mieszkańców do ich regionu;
kształtowanie „świadomego widza” – wczesny, bezpośredni kontakt z wysoką sztuką
uczy krytycznego myślenia, wrażliwości estetycznej oraz przygotowuje młodych ludzi
do aktywnego uczestnictwa w życiu kulturalnym w dorosłym życiu;
łagodzenie startu zawodowego młodym twórcom – dofinansowanie projektów
dyplomowych, konkursów, festiwali czy biennale umożliwia debiutantom publiczną
prezentację dorobku. Ułatwia to wejście na rynek pracy i zapobiega bezrobociu w
sektorze kreatywnym;
wzmacnianie innowacyjności metod dydaktycznych poprzez wdrażanie efektywnych i
nowoczesnych metod doskonalenia umiejętności, łączących tradycyjny warsztat
rzemieślniczy z nowymi technologiami (AI, VR, multimedia);
budowanie międzynarodowego kapitału społecznego – międzynarodowe projekty i
lekcje mistrzowskie realizowane w ramach projektów budują sieć kontaktów.
Pozycjonuje to polską kulturę w globalnym krwiobiegu intelektualnym;
gwarancja równego startu talentów z regionów – modernizacja szkół muzycznych I i II
stopnia w mniejszych miastach sprawia, że wybitnie zdolne dzieci spoza metropolii
zyskują dostęp do profesjonalnych instrumentów i sal koncertowych o odpowiedniej
akustyce.
Ad 19.
Obecnie resort nie prowadzi prac nad przygotowaniem odrębnych raportów dotyczących
społecznego odbioru projektów finansowanych ze środków publicznych. Ocena
realizowanych przedsięwzięć odbywa się w ramach obowiązujących mechanizmów
sprawozdawczych i ewaluacyjnych przewidzianych dla poszczególnych programów i
instrumentów wsparcia.
Ad 20.
Ministerstwo przywiązuje dużą wagę do przejrzystości wydatkowania środków publicznych
i realizuje zasadę przejrzystości poprzez publikowanie informacji wymaganych przepisami
prawa. Zasada jawności gospodarowania środkami publicznymi oraz prawo dostępu do
informacji publicznej mają fundamentalne znaczenie dla transparentności działania
instytucji publicznych. Finansowanie kultury powinno odbywać się w sposób przejrzysty,
zgodny z prawem i poddany kontroli publicznej, ale także z poszanowaniem konstytucyjnej
wolności twórczości artystycznej, wolności wypowiedzi oraz pluralizmu kultury.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 4 of 4 --