Interpelacja w sprawie kryteriów przyznawania statusu artysty zawodowego oraz ryzyka uznaniowości decyzji administracyjnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17718
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie kryteriów przyznawania statusu artysty zawodowego oraz ryzyka uznaniowości decyzji administracyjnych
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska, Anita Czerwińska, Bożena Borys-Szopa, Anna Kwiecień, Wiesław Krajewski
Data wpływu: 11-06-2026
Szanowna Pani Minister,
jednym z najbardziej kontrowersyjnych elementów projektowanych zmian jest utworzenie systemu przyznawania statusu artysty zawodowego, który ma stanowić podstawę do korzystania ze szczególnych przywilejów socjalnych finansowanych ze środków publicznych.
W praktyce oznacza to, że organy wskazane przez państwo będą decydować, kto zasługuje na miano artysty oraz kto będzie mógł korzystać z dodatkowego wsparcia finansowego. Rozwiązanie takie rodzi poważne ryzyko uznaniowości, nierównego traktowania obywateli oraz promowania określonych środowisk ideowych lub artystycznych kosztem innych twórców.
Powstaje również pytanie, czy państwo powinno w ogóle arbitralnie rozstrzygać, która działalność twórcza zasługuje na szczególne przywileje finansowe.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Kto będzie podejmował decyzję o przyznaniu statusu artysty zawodowego?
Jakie będą szczegółowe kryteria przyznawania tego statusu?
Czy kryteria mają charakter obiektywny czy uznaniowy?
Kto opracował projekt tych kryteriów?
Jakie organizacje uczestniczyły w ich przygotowaniu?
Ilu członków komisji będzie decydowało o przyznaniu statusu?
Jak będą wybierani członkowie komisji?
Jakie wynagrodzenie otrzymają osoby oceniające wnioski?
Czy przewidziano możliwość odwołania od decyzji odmownej?
Ilu artystów według szacunków otrzyma status w pierwszych latach funkcjonowania systemu?
Czy ministerstwo przewiduje publikację listy osób posiadających taki status?
Czy twórcy internetowi będą mogli uzyskać status artysty zawodowego?
Czy osoby prowadzące działalność komercyjną będą mogły korzystać z przywilejów?
Czy istnieją kryteria etyczne lub jakościowe?
Czy status będzie można odebrać?
W jakich przypadkach będzie to możliwe?
Czy przewidziano okresową weryfikację uprawnień?
Czy ministerstwo analizowało ryzyko nadużyć?
Czy sporządzono ocenę skutków społecznych związanych z wprowadzeniem tego rozwiązania?
Czy ministerstwo wyklucza możliwość faworyzowania określonych środowisk artystycznych przy przyznawaniu statusu artysty zawodowego?
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9078 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2520399.11212966.10626975
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 17718 posłów Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej, Anity
Czerwińskiej, Bożeny Borys-Szopy, Anny Kwiecień i Wiesława Krajewskiego z 15 czerwca
2026 roku w sprawie kryteriów przyznawania statusu artysty zawodowego oraz ryzyka
uznaniowości decyzji administracyjnych, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących
wyjaśnień.
Ad 1-7 i 14.
Decyzję administracyjną w zakresie przyznania statusu artysty zawodowego wydawać
będzie dyrektor Centrum Edukacji i Pracy Artystycznej. Kryteria przyznania tego statusu
mają charakter obiektywny i zostały przygotowane przez Ministerstwo Kultury i
Dziedzictwa Narodowego w uzgodnieniu z innymi resortami, w szczególności
Ministerstwem Zdrowia, Ministerstwem Finansów oraz Ministerstwem Rodziny, Pracy i
Polityki Społecznej.
Aby uzyskać status artysty zawodowego, zgodnie z projektem wnioskodawca musi wykazać
spełnienie następujących przesłanek łącznie:
a) posiadanie udokumentowanego dorobku artystycznego;
b) wykazanie, że wykonywanie zawodu artystycznego stanowi istotną część aktywności
zawodowej;
c) osiągnięcie, w ostatnich 3 latach przed złożeniem wniosku o nadanie statusu,
jakiegokolwiek przychodu w związku z wykonywaniem zawodu artystycznego, co
potwierdzi profesjonalny charakter działalności.
Przed wdaniem decyzji administracyjnej dyrektor CEiPA będzie zobowiązany do
zasięgnięcia opinii Komisji Opiniującej przy CEiPA. Opinie będą przygotowywane co do
zasady w 3-osobowych zespołach (w wyjątkowo złożonych sprawach zespoły będą liczyć 5
członków).
Członkowie Komisji Opiniującej będą powoływani przez Ministra Kultury i Dziedzictwa
Narodowego na 4-letnią kadencję.
W skład Komisji Opiniującej wchodzi 145 członków, w tym:
1) po 5 członków wskazanych przez:
a) ministra kultury i dziedzictwa narodowego,
b) ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego,
c) Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;
2) 120 członków wybranych spośród kandydatów posiadających rekomendacje
organizacji zrzeszających osoby wykonujące zawody artystyczne w dziedzinach
kultury, o których mowa w ustawie;
-- 1 of 4 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
3) 10 członków wybranych spośród kandydatów posiadających rekomendacje organizacji
zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, o których
mowa w art. 3 pkt 2 ustawy z 15 czerwca 2018 r. o zbiorowym zarządzaniu prawami
autorskimi i prawami pokrewnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1665).
Członkiem Komisji Opiniującej może być osoba, która:
1) posiada wiedzę lub doświadczenie zawodowe związane z wykonywaniem zawodu
artystycznego lub w zakresie zabezpieczenia społecznego;
2) korzysta z pełni praw publicznych;
3) nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane
z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe.
Członkostwa w Komisji Opiniującej nie można łączyć z zatrudnieniem w Instytucji oraz
członkostwem w Radzie Programowej. Funkcję członka Komisji Opiniującej można
sprawować nie więcej niż przez 2 następujące po sobie kadencje.
Ad 8.
Projekt ustawy wskazuje maksymalne wynagrodzenie członka Komisji Opiniującej za opinię
wydaną przez zespół, którego był członkiem, które konkretyzuje rozporządzenie Ministra
KiDN. Obecny projekt rozporządzenia ustalającego to wynagrodzenie wskazuje kwotę 50 zł
brutto za każdą opinię. Członek Komisji Opiniującej nie otrzymuje żadnego innego stałego
wynagrodzenia. Szacuje się, że jeden Członek Komisji Opiniującej będzie uczestniczył w
wydaniu ok. 296 opinii rocznie. Szacowane wynagrodzenie członka Komisji Opiniującej,
uwzględniające realną liczbę opinii, wyniesie więc średnio 14 800 zł brutto rocznie (ok.
1233,33 zł miesięcznie). Jednocześnie stałe wynagrodzenie przysługiwać ma jedynie
przewodniczącemu i dwóm wiceprzewodniczącym, którzy pełnią funkcje administracyjne i
organizacyjne. Osoby te nie mogą brać udziału w wydawaniu opinii. Wynagrodzenie
przewodniczącego to 7500 zł brutto miesięcznie, natomiast wynagrodzenie
wiceprzewodniczącego to 7000 zł brutto miesięcznie.
Ad 9.
Wnioskodawca, który nie zgodzi się z decyzją dyrektora CEiPA w zakresie przyznania
statusu artysty zawodowego, będzie miał prawo do złożenia odwołania w trybie określonym
w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks Postępowania Administracyjnego do Ministra
Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Następnie możliwe będzie odwołanie się do
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego w trybie
określonym w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi.
Ad 10.
Według aktualnych szacunków MKiDN:
a) liczba osób, które będą mogły uzyskać status artysty zawodowego, to 62 423;
b) liczba osób, które spełnią kryteria dochodowe umożliwiające otrzymanie statusu
artysty zawodowego z prawem do dopłaty, to 27 861;
c) liczba osób, które osiągają dochody poniżej wynagrodzenia minimalnego i realnie
otrzymywać będą dopłaty, to 21 316.
Ad 11.
-- 2 of 4 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Projekt nie zakłada publikacji listy osób posiadających status artysty zawodowego albo
status artysty zawodowego z prawem do dopłaty.
Ad 12-13.
Projekt nie ogranicza sposobu wykonywania zawodów twórczych i artystycznych. Każdy
wniosek o nadanie statusu artysty zawodowego będzie podlegał indywidualnej ocenie,
wobec czego nie jest możliwe generalne potwierdzenie, że twórcy internetowi będą mogli
uzyskać ten status. Należy przy tym podkreślić, że twórcy i artyści prowadzą często swoją
działalność przy użyciu wielu różnych środków dotarcia do odbiorców, zatem sytuacja osoby
działającej wyłącznie w przestrzeni internetowej ma charakter wyjątkowy. Decyzja
dyrektora CEiPA w sprawie nadania takiej osobie statusu artysty zawodowego może być
natomiast na dalszym etapie badana przez MKiDN oraz sądy administracyjne.
Kryteria uzyskania statusu artysty zawodowego są jednolite i konieczne do spełnienia przez
każdego wnioskodawcę, niezależnie od tego, w jaki sposób prowadzi swoją działalność
artystyczną.
Projekt co do zasady skierowany jest do osób, które uzyskują niskie lub bardzo nieregularne
dochody oraz w związku z tym nie prowadzą działalności gospodarczej. Prowadzenie takiej
działalności wyklucza możliwość uzyskania statusu artysty zawodowego, jak również
ewentualnej dopłaty. W obowiązującym porządku prawnym brak jest definicji legalnej
działalności komercyjnej. Projekt jest natomiast skierowany do osób, które działalność
twórczą i artystyczną prowadzą w sposób profesjonalny (zawodowy) i osiągają w związku
z tym choćby niewielkie przychody.
Ad 15-16.
Projekt przewiduje możliwość wygaśnięcia statusu artysty zawodowego, co stwierdzane jest
decyzją dyrektora CEiPA. Status ten wygasa w przypadku:
1) trwałego zaprzestania wykonywania zawodu artystycznego;
2) podjęcia przez artystę zawodowego pozarolniczej działalności gospodarczej;
3) objęcia artysty zawodowego ubezpieczeniem społecznym rolników.
Ad 17.
Status artysty zawodowego przewiduje okresową weryfikację uprawnień, gdyż status ten
przyznawany jest wyłącznie na czas określony. Co do zasady jest to 5 lat, natomiast po
trzykrotnym przyznaniu statusu artysty zawodowego status ten może być przyznany
artyście zawodowemu na okres 8 lat, jeżeli deklaruje on wykonywanie zawodu
artystycznego przez okres co najmniej kolejnych 24 miesięcy. Prawo do dopłaty
przyznawane jest natomiast na okres 12 miesięcy.
Ad 18-19.
Sporządzono Ocenę Skutków Regulacji zwierającą analizę w zakresie wszelkich skutków
projektu, została ona zamieszczona na stronie Rządowego Centrum Legislacji w zakładce
Rządowy Proces Legislacyjny, link:
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12397303/katalog/13124609#13124609
Ad 20.
-- 3 of 4 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wyklucza możliwość faworyzowania
określonych środowisk artystycznych przy przyznawania statusu artysty zawodowego.
Każda sprawa w tym zakresie będzie mieć charakter indywidualny. Przewidziano m.in.
kontrolę orzeczeń w trybie odwoławczym, ale też decyzje będą monitorowane w ramach
zwykłego nadzoru nad instytucją.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 4 of 4 --