Interpelacja w sprawie rzeczywistej skuteczności rozszerzenia systemu SENT oraz zasadności nakładania nowych obowiązków na legalnie działających przedsiębiorców
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17715
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie rzeczywistej skuteczności rozszerzenia systemu SENT oraz zasadności nakładania nowych obowiązków na legalnie działających przedsiębiorców
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 11-06-2026
Szanowny Panie Premierze,
na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora składam interpelację w sprawie rzeczywistej skuteczności rozszerzenia systemu SENT na branżę odzieżową i obuwniczą oraz wpływu tych regulacji na działalność polskich przedsiębiorców. W ostatnich miesiącach tysiące polskich przedsiębiorców zostało objętych nowymi obowiązkami wynikającymi z rozszerzenia systemu SENT na obrót odzieżą i obuwiem. Rząd uzasadniał te działania koniecznością walki z szarą strefą, uszczelnianiem systemu podatkowego oraz zwiększeniem skuteczności kontroli przepływu towarów.
Jednocześnie coraz liczniejsze środowiska przedsiębiorców zwracają uwagę, że nowe przepisy nie są wymierzone w rzeczywistych przestępców gospodarczych, lecz przede wszystkim w legalnie działające mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa. Szczególnie dotknięte zostały rodzinne firmy handlowe, przedsiębiorcy prowadzący sprzedaż na targowiskach oraz osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą.
W opinii przedsiębiorców państwo stworzyło system oparty na zasadzie powszechnej podejrzliwości wobec legalnie działających podmiotów. Zamiast koncentrować działania na zwalczaniu nielegalnego importu oraz zorganizowanych grup wyłudzających podatki, administracja państwowa nakłada kolejne obowiązki sprawozdawcze, wymogi techniczne oraz ryzyko wysokich kar na przedsiębiorców, którzy od lat uczciwie prowadzą działalność gospodarczą i odprowadzają podatki.
Szczególnie niepokojące są sygnały wskazujące, że obowiązki SENT dotyczą również towarów, które już wcześniej zostały legalnie wprowadzone do obrotu gospodarczego i znajdują się na terytorium Polski. Powstaje więc zasadnicze pytanie, czy rząd rzeczywiście walczy z szarą strefą, czy też tworzy kolejny system administracyjnego nadzoru nad legalnym obrotem gospodarczym.
W debacie publicznej nie przedstawiono dotychczas szczegółowych danych potwierdzających skuteczność nowych regulacji. Nie wiadomo, jakie rzeczywiste korzyści fiskalne osiągnięto, ilu oszustów podatkowych wykryto dzięki nowym przepisom oraz czy korzyści te przewyższają koszty ponoszone przez przedsiębiorców i administrację publiczną.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie konkretne przesłanki ekonomiczne i fiskalne uzasadniały rozszerzenie systemu SENT na branżę odzieżową i obuwniczą?
Ilu przedsiębiorców zostało objętych nowymi obowiązkami od momentu wejścia przepisów w życie?
Ilu spośród nich stanowią mikroprzedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą jednoosobowo?
Ilu funkcjonariuszy i pracowników administracji publicznej zostało zaangażowanych do obsługi rozszerzonego systemu SENT?
Jaki był całkowity koszt przygotowania, wdrożenia i obsługi nowych regulacji?
Jakie dodatkowe wpływy budżetowe osiągnięto dzięki rozszerzeniu systemu?
Ilu przedsiębiorców zostało skontrolowanych od dnia wejścia w życie nowych przepisów?
Ile kontroli zakończyło się wykryciem rzeczywistych prób oszustw podatkowych?
Ile kontroli zakończyło się wyłącznie stwierdzeniem błędów formalnych?
Jakie były najczęstsze naruszenia wykrywane przez organy kontrolne?
Ilu przedsiębiorców zostało ukaranych administracyjnie?
Jaka była łączna wartość nałożonych kar?
Jaka część nałożonych kar dotyczyła wyłącznie uchybień formalnych?
Czy sporządzono analizę wpływu nowych regulacji na rentowność działalności gospodarczej przedsiębiorców objętych SENT?
Czy sporządzono analizę wpływu nowych regulacji na funkcjonowanie targowisk i lokalnych rynków handlowych?
Czy przeprowadzono analizę skutków dla zatrudnienia w sektorze handlu detalicznego?
Czy rząd dysponuje analizami wskazującymi liczbę przedsiębiorstw, które zawiesiły lub zakończyły działalność po wejściu nowych regulacji?
Czy sporządzono ocenę efektywności ekonomicznej nowych przepisów porównującą koszty ich funkcjonowania z uzyskanymi korzyściami?
Czy rząd rozważa ograniczenie obowiązków SENT wyłącznie do pierwszego wprowadzenia towaru na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?
Czy premier zamierza przeprowadzić kompleksowy przegląd funkcjonowania systemu SENT jeszcze w 2026 roku?
Z wyrazami szacunku Olga Semeniuk-Patkowska
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Marcin Łoboda
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8651 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 3 sierpnia 2026 roku
Sprawa: Interpelacja poselska nr 17715
Znak sprawy: DZP1.K43.45.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 17715 z 15 czerwca 2026 r. Posłanki na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej Pani Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej, w sprawie
rzeczywistej skuteczności rozszerzenia systemu SENT oraz zasadności nakładania
nowych obowiązków na legalnie działających przedsiębiorców, przedstawiam
następujące informacje.
Ad 1. i ad 6.
Biorąc pod uwagę dostępne dane opisujące funkcjonowanie branży odzieży i obuwia
oraz dane Krajowej Administracji Skarbowej (KAS), w Ocenie Skutków Regulacji
(OSR) projektu rozporządzenia nr 947, którego następstwem było rozporządzenie
Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 10 września 2025 r. zmieniające
rozporządzenie w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem
monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami
opałowymi (Dz. U. poz. 1244), na podstawie którego przewóz odzieży i obuwia został
objęty systemem SENT1, oszacowano, że możliwe jest uzyskanie wpływów do
budżetu państwa w wysokości ok. 100 mln zł z tytułu podatku od towarów i usług.
Kwota taka winna utrzymać się przez wszystkie lata obowiązywania przepisów.
Objęcie określonych grup towarowych systemem SENT ma na celu monitorowanie
przewozu tych towarów, w celu zwalczania szarej i czarnej strefy.
Dokument OSR wraz z uzasadnieniem wprowadzonych zmian i przebiegiem procesu
legislacyjnego znajduje się na stronie Rządowego Centrum Legislacji przy projekcie
rozporządzenia nr 947 https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12395453.
1 system, o którym mowa w ustawie z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego
przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1218) – zwanej dalej „ustawą SENT”.
-- 1 of 4 --
2/4
Ad 2. i ad 3.
W OSR ww. projektu rozporządzenia przyjęto, że tylko grupa podmiotów
odbierających, zgłaszających towary z działów 61-64 Wspólnej Taryfy Celnej do
odprawy importowej w kraju to 18 tys., bez podziału na wielkość tych podmiotów.
Na podstawie danych zgromadzonych w rejestrze SENT, od 17 marca do
12 lipca2026 r. do rejestru SENT zgłoszenia przesłało ok. 7,9 tys. podmiotów.
Ad 4.
W drugim kwartale 2026 r. 823 funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej z komórek
prewencji i realizacji wykonywało kontrole drogowe. Przy czym należy podkreślić,
że w ramach kontroli drogowych realizowane są czynności wynikające, m.in.
z przepisów podatkowych, o transporcie drogowym, o drogach publicznych, o ruchu
drogowym oraz wynikające z ustawy SENT. Z danych zgromadzonych w rejestrze
SENT, wg stanu na 12 lipca 2026 r. wynika, że 1,62% kontroli zrealizowanych w tym
roku przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej stanowiły kontrole przewozu
odzieży i obuwia.
Ad 5. i ad 18.
W związku z szacowanym wzrostem liczby zgłoszeń w rejestrze SENT i wynikającą
z tego potrzebą zwiększenia wydajności systemu SENT, na realizację tych zadań
zostało wydane 360 931,20 zł. Natomiast dostosowanie funkcjonalności systemu
SENT do wysyłania zgłoszeń przewozu odzieży i obuwia, zostało wykonane przez
pracowników resortu finansów w ramach zadań bieżących.
Jak wskazano w odpowiedzi na pytania 7-13, korzyści z posiadania danych
w rejestrze SENT i wynikające z tego możliwości analityczne KAS oraz innych
organów i instytucji, są niemierzalne. Biorąc jednocześnie wyżej wskazane nakłady
finansowe, należy uznać, że w ogólnym bilansie korzyści jest więcej niż poniesionych
nakładów.
Ad 7-13.
W rejestrze SENT od 17 marca do 12 lipca 2026 r. zostało zarejestrowanych
227 705 zgłoszeń przewozu odzieży i obuwia oraz przeprowadzono 2963 kontroli
przewozu tych towarów na drodze, podczas których ujawniono 389 przypadków
nieprawidłowości. W tym czasie zostało wymierzonych 160 kar grzywny na
kierujących środkiem transportu przewożących towary w postaci odzieży lub
obuwia. Istotnymi naruszeniami, które zostały stwierdzone w trakcie kontroli
drogowych było intencjonalne unikanie obowiązków w ogóle, albo deklarowanie
mniejszej niż faktyczna ilości przewożonych towarów, a także nieprzekazywanie
aktualnych danych geolokalizacyjnych pojazdu przewożącego towar.
Celem ustawy SENT jest zapewnienie transparentności i monitorowania przewozu
towarów oraz obrotu wybranymi kategoriami towarów, w celu przeciwdziałania
oszustwom podatkowym, ograniczenia szarej strefy oraz zwiększenia skuteczności
kontroli wykonywanej przez organy KAS. Zgodnie z art. 13 ustawy SENT kontrola
drogowa polega na sprawdzeniu przestrzegania obowiązków w zakresie
odpowiednio:
1) dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia;
2) zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym;
3) posiadania nr referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie
i potwierdzenia przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie albo dokumentu,
o którym mowa w art. 3 ust. 7 ustawy SENT;
-- 2 of 4 --
3/4
4) przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu.
Pozyskane i przetwarzane dane ze zgłoszeń przewozu towarów, gromadzone
w rejestrze SENT służą do monitorowania tych przewozów i są wykorzystywane,
m.in. do analiz podatkowych prowadzonych przez KAS, a także przez inne organy
i instytucje uprawnione do pozyskiwania tych danych.
Decyzja w sprawie nałożenia kary lub odstąpienia od jej nałożenia jest wydawana
w indywidualnej sprawie przez naczelnika urzędu celno-skarbowego, w wyniku
przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, na podstawie zgromadzonego
materiału dowodowego. Od tej decyzji podmiotowi, który nie zgadza się z jej
rozstrzygnięciem, przysługuje prawo złożenia odwołania do organu wyższej
instancji – dyrektora izby administracji skarbowej. Decyzja dyrektora izby
administracji skarbowej jest ostateczna i w przypadku jej zaskarżenia podlega
kontroli sądu administracyjnego.
Ad 14., ad 15., ad 16. i ad 17.
Ministerstwo Finansów w trakcie projektowania, jak również wdrażania nowych
przepisów prawa analizuje wszystkie istotne elementy mające wpływ zarówno na
funkcjonowanie podmiotów gospodarczych, jak również na zapewnienie szczelności
systemu podatkowego, z uwzględnieniem poziomu ryzyka wystąpienia naruszeń
przepisów prawa podatkowego, a także sposobu dokumentowania obrotu danego
towaru.
Należy jednak wyjaśnić, że sektor ten – zwłaszcza w kontekście importu,
wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów i redystrybucji tych towarów – należy
do obszarów o wysokiej podatności na nieprawidłowości, w szczególności z dużym
udziałem podmiotów niezarejestrowanych lub działających częściowo poza
ewidencją. W takich branżach wprowadzenie dodatkowych narzędzi kontrolnych
jest uzasadnione ochroną uczciwej konkurencji i dochodów budżetowych.
Ad 19. i ad 20.
Z dniem 20 czerwca 2026 r. weszły w życie przepisy rozporządzenia Ministra
Finansów i Gospodarki z dnia 18 czerwca 2026 r. zmieniającego rozporządzenie
w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego
i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. poz. 813).
drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U.
poz. 813). Na podstawie ww. rozporządzenia wyłączono z monitorowania
w systemie SENT przewozy krajowe, realizowane na podstawie art. 5 ustawy SENT,
czyli sprzedaż krajową, wewnątrzwspólnotową dostawę towarów oraz eksport
Na pozostałe przewozy (import, wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów oraz
tranzyt przez terytorium Polski), został podwyższony minimalny próg, powyżej
którego przewóz jest monitorowany w systemie SENT – w odzieży z 10 kg do
31,5 kg, a w obuwiu z 20 do 64 szt. obuwia, co jest tożsame z limitem wyłączenia
obowiązującym dla paczek/przesyłek rejestrowanych i upraszcza stosowanie
przepisów prawa.
Dodatkowo informuję, że w Ministerstwie Finansów trwają prace ewaluacyjne
dotyczące funkcjonowania przepisów ustawy SENT regulujących system
administracyjnych kar pieniężnych, mające na celu ocenę ich skuteczności,
proporcjonalności oraz adekwatności do realiów obecnego obrotu gospodarczego
i katalogu towarów objętych tym systemem.
-- 3 of 4 --
4/4
Przedstawiając powyższe mam nadzieję, że zaprezentowane informacje stanowią
wyczerpującą odpowiedź na złożoną interpelację i spotkają się z uprzejmą
akceptacją Pana Marszałka.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Marcin Łoboda
Sekretarz Stanu Szef Krajowej Administracji Skarbowej
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --