Interpelacja nr 17709
Interpelacja w sprawie konieczności zwiększenia wsparcia udzielanego na remonty zabytkowych kamienic mieszkalnych oraz poprawy bezpieczeństwa mieszkańców zdegradowanego zasobu mieszkaniowego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki, Finanse i Budżet (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie konieczności zwiększenia wsparcia udzielanego na remonty zabytkowych kamienic mieszkalnych oraz poprawy bezpieczeństwa mieszkańców zdegradowanego zasobu mieszkaniowego
Interpelacja nr 17709
do ministra finansów i gospodarki, ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie konieczności zwiększenia wsparcia udzielanego na remonty zabytkowych kamienic mieszkalnych oraz poprawy bezpieczeństwa mieszkańców zdegradowanego zasobu mieszkaniowego
Zgłaszający: Patryk Jaskulski
Data wpływu: 11-06-2026
Szanowna Pani Minister, Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego docierają sygnały od przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego wskazujące na narastający problem związany z pogarszającym się stanem technicznym kamienic mieszkalnych, w szczególności budynków zabytkowych znajdujących się w zasobach gminnych lub we wspólnotach mieszkaniowych z udziałem jednostek samorządu terytorialnego.
W wielu przypadkach są to obiekty o istotnej wartości historycznej, architektonicznej i kulturowej, które od wielu lat nie przechodziły kompleksowych remontów. Zły stan techniczny tych budynków stanowi realne zagrożenie dla bezpieczeństwa mieszkańców. W niektórych samorządach konieczne było już wyłączenie budynków z użytkowania oraz czasowe lub trwałe relokowanie mieszkańców z uwagi na zagrożenie bezpieczeństwa użytkowania tych budynków.
Szczególnym wyzwaniem są wspólnoty mieszkaniowe, w których gmina posiada jedynie część lokali. W takich przypadkach wspólnoty często nie dysponują wystarczającymi środkami zgromadzonymi na funduszu remontowym, a koszt niezbędnych prac budowlanych, konstrukcyjnych, instalacyjnych czy konserwatorskich znacząco przekracza ich możliwości finansowe. Dodatkowe utrudnienia wynikają z wymogów związanych z ochroną zabytków, które mogą zwiększać koszty realizacji inwestycji oraz ograniczać możliwość stosowania tańszych rozwiązań technicznych. Szczególnie trudna sytuacja występuje w budynkach, w których jednostki samorządu terytorialnego są współwłaścicielami nieruchomości, lecz nie mają możliwości samodzielnego przeprowadzenia wszystkich koniecznych prac, a pozostali właściciele lokali nie posiadają środków pozwalających na ich realizację.
Choć funkcjonują instrumenty wsparcia oferowane m.in. przez Bank Gospodarstwa Krajowego, samorządy wskazują, że obecne mechanizmy nie zawsze odpowiadają skali problemu. Część wspólnot mieszkaniowych nie posiada zdolności finansowej pozwalającej na skuteczne skorzystanie z dostępnych form wsparcia, w szczególności w przypadku kompleksowych remontów budynków o znacznej wartości historycznej.
Problem ten wykracza poza kwestie bieżącego utrzymania zasobu mieszkaniowego przez poszczególne gminy. Dotyczy on również bezpieczeństwa mieszkańców, zachowania dziedzictwa kulturowego oraz realizacji obowiązku prowadzenia polityki sprzyjającej zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych obywateli. W przypadku wielu zabytkowych kamienic skala niezbędnych nakładów przekracza możliwości finansowe zarówno wspólnot mieszkaniowych, jak i jednostek samorządu terytorialnego.
Rozwiązanie tego problemu wymaga skoordynowanych działań w zakresie polityki mieszkaniowej oraz ochrony dziedzictwa kulturowego, we współpracy z właściwymi organami odpowiedzialnymi za te obszary.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo analizuje skalę problemu dotyczącego złego stanu technicznego kamienic mieszkalnych, w szczególności budynków zabytkowych znajdujących się w zasobach gminnych lub we wspólnotach mieszkaniowych z udziałem jednostek samorządu terytorialnego?
Czy ministerstwo planuje uruchomienie nowych programów wsparcia finansowego lub rozszerzenie istniejących instrumentów pomocowych skierowanych do gmin i wspólnot mieszkaniowych realizujących remonty zdegradowanych budynków mieszkalnych, w szczególności obiektów o wartości historycznej?
Czy rozważane jest wprowadzenie preferencyjnych dotacji lub mechanizmów pokrywających część wkładu własnego wymaganego przy korzystaniu z programów realizowanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego oraz inne instytucje publiczne, zwłaszcza dla wspólnot mieszkaniowych o ograniczonej zdolności finansowej?
Jakie działania zamierza podjąć rząd w celu poprawy bezpieczeństwa mieszkańców zamieszkujących zdegradowane kamienice, ograniczenia liczby przypadków wyłączania budynków z użytkowania oraz zapobiegania dalszej degradacji zasobu mieszkaniowego o wartości historycznej i kulturowej?
Czy ministerstwo posiada system monitorowania stanu technicznego budynków mieszkalnych lub planuje jego stworzenie, w szczególności w przypadku zabytkowych kamienic, obejmujący informacje dotyczące ich stanu technicznego, struktury własności oraz skali potrzeb remontowych?
Czy ministerstwo rozważa stworzenie dedykowanego programu wsparcia dla wspólnot mieszkaniowych zarządzających budynkami zabytkowymi, w których jednostki samorządu terytorialnego posiadają udziały, uwzględniającego specyfikę kosztów wynikających z wymogów ochrony konserwatorskiej oraz ograniczone możliwości finansowe właścicieli lokali? Z uwagi na wieloaspektowy charakter przedstawionego problemu obejmującego zarówno kwestie polityki mieszkaniowej, finansowania remontów zasobu mieszkaniowego, jak i ochrony dziedzictwa kulturowego zwracam się z niniejszą interpelacją do ministra rozwoju i technologii oraz ministra kultury i dziedzictwa narodowego jako ministrów właściwych w zakresie wskazanych zagadnień.
Z wyrazami szacunku
Patryk Jaskulski
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 17709
do ministra finansów i gospodarki, ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie konieczności zwiększenia wsparcia udzielanego na remonty zabytkowych kamienic mieszkalnych oraz poprawy bezpieczeństwa mieszkańców zdegradowanego zasobu mieszkaniowego
Zgłaszający: Patryk Jaskulski
Data wpływu: 11-06-2026
Szanowna Pani Minister, Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego docierają sygnały od przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego wskazujące na narastający problem związany z pogarszającym się stanem technicznym kamienic mieszkalnych, w szczególności budynków zabytkowych znajdujących się w zasobach gminnych lub we wspólnotach mieszkaniowych z udziałem jednostek samorządu terytorialnego.
W wielu przypadkach są to obiekty o istotnej wartości historycznej, architektonicznej i kulturowej, które od wielu lat nie przechodziły kompleksowych remontów. Zły stan techniczny tych budynków stanowi realne zagrożenie dla bezpieczeństwa mieszkańców. W niektórych samorządach konieczne było już wyłączenie budynków z użytkowania oraz czasowe lub trwałe relokowanie mieszkańców z uwagi na zagrożenie bezpieczeństwa użytkowania tych budynków.
Szczególnym wyzwaniem są wspólnoty mieszkaniowe, w których gmina posiada jedynie część lokali. W takich przypadkach wspólnoty często nie dysponują wystarczającymi środkami zgromadzonymi na funduszu remontowym, a koszt niezbędnych prac budowlanych, konstrukcyjnych, instalacyjnych czy konserwatorskich znacząco przekracza ich możliwości finansowe. Dodatkowe utrudnienia wynikają z wymogów związanych z ochroną zabytków, które mogą zwiększać koszty realizacji inwestycji oraz ograniczać możliwość stosowania tańszych rozwiązań technicznych. Szczególnie trudna sytuacja występuje w budynkach, w których jednostki samorządu terytorialnego są współwłaścicielami nieruchomości, lecz nie mają możliwości samodzielnego przeprowadzenia wszystkich koniecznych prac, a pozostali właściciele lokali nie posiadają środków pozwalających na ich realizację.
Choć funkcjonują instrumenty wsparcia oferowane m.in. przez Bank Gospodarstwa Krajowego, samorządy wskazują, że obecne mechanizmy nie zawsze odpowiadają skali problemu. Część wspólnot mieszkaniowych nie posiada zdolności finansowej pozwalającej na skuteczne skorzystanie z dostępnych form wsparcia, w szczególności w przypadku kompleksowych remontów budynków o znacznej wartości historycznej.
Problem ten wykracza poza kwestie bieżącego utrzymania zasobu mieszkaniowego przez poszczególne gminy. Dotyczy on również bezpieczeństwa mieszkańców, zachowania dziedzictwa kulturowego oraz realizacji obowiązku prowadzenia polityki sprzyjającej zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych obywateli. W przypadku wielu zabytkowych kamienic skala niezbędnych nakładów przekracza możliwości finansowe zarówno wspólnot mieszkaniowych, jak i jednostek samorządu terytorialnego.
Rozwiązanie tego problemu wymaga skoordynowanych działań w zakresie polityki mieszkaniowej oraz ochrony dziedzictwa kulturowego, we współpracy z właściwymi organami odpowiedzialnymi za te obszary.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo analizuje skalę problemu dotyczącego złego stanu technicznego kamienic mieszkalnych, w szczególności budynków zabytkowych znajdujących się w zasobach gminnych lub we wspólnotach mieszkaniowych z udziałem jednostek samorządu terytorialnego?
Czy ministerstwo planuje uruchomienie nowych programów wsparcia finansowego lub rozszerzenie istniejących instrumentów pomocowych skierowanych do gmin i wspólnot mieszkaniowych realizujących remonty zdegradowanych budynków mieszkalnych, w szczególności obiektów o wartości historycznej?
Czy rozważane jest wprowadzenie preferencyjnych dotacji lub mechanizmów pokrywających część wkładu własnego wymaganego przy korzystaniu z programów realizowanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego oraz inne instytucje publiczne, zwłaszcza dla wspólnot mieszkaniowych o ograniczonej zdolności finansowej?
Jakie działania zamierza podjąć rząd w celu poprawy bezpieczeństwa mieszkańców zamieszkujących zdegradowane kamienice, ograniczenia liczby przypadków wyłączania budynków z użytkowania oraz zapobiegania dalszej degradacji zasobu mieszkaniowego o wartości historycznej i kulturowej?
Czy ministerstwo posiada system monitorowania stanu technicznego budynków mieszkalnych lub planuje jego stworzenie, w szczególności w przypadku zabytkowych kamienic, obejmujący informacje dotyczące ich stanu technicznego, struktury własności oraz skali potrzeb remontowych?
Czy ministerstwo rozważa stworzenie dedykowanego programu wsparcia dla wspólnot mieszkaniowych zarządzających budynkami zabytkowymi, w których jednostki samorządu terytorialnego posiadają udziały, uwzględniającego specyfikę kosztów wynikających z wymogów ochrony konserwatorskiej oraz ograniczone możliwości finansowe właścicieli lokali? Z uwagi na wieloaspektowy charakter przedstawionego problemu obejmującego zarówno kwestie polityki mieszkaniowej, finansowania remontów zasobu mieszkaniowego, jak i ochrony dziedzictwa kulturowego zwracam się z niniejszą interpelacją do ministra rozwoju i technologii oraz ministra kultury i dziedzictwa narodowego jako ministrów właściwych w zakresie wskazanych zagadnień.
Z wyrazami szacunku
Patryk Jaskulski
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Michał Jaros
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
29%
Konkretność
71%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
3 kwot, 6 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.1 / 1k zn.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (6)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie leży w zakresie”
(brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
15432 znaków
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DM-VI.054.2.2026
Warszawa, 30 czerwca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 17709 w sprawie konieczności zwiększenia wsparcia udzielanego
na remonty zabytkowych kamienic mieszkalnych oraz poprawy bezpieczeństwa
mieszkańców zdegradowanego zasobu mieszkaniowego
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17709 Pana Posła Patryka Jaskulskiego w sprawie
konieczności zwiększenia wsparcia udzielanego na remonty zabytkowych kamienic
mieszkalnych oraz poprawy bezpieczeństwa mieszkańców zdegradowanego zasobu
mieszkaniowego przekazuję poniższe wyjaśnienia.
Ad 1, 5.
Badania zasobów mieszkaniowych są prowadzone przez Główny Urząd Statystyczny w
ramach narodowych spisów powszechnych ludności i mieszkań. Spisy te, ze względu na
ich koszty (przeprowadzenie ostatniego spisu powszechnego w 2021 r. kosztowało ok.
386 mln zł) oraz stopień skomplikowania (należy spisać ok. 16 mln nieruchomości
mieszkaniowych) przeprowadza się co 10 lat, co jest zgodne z praktyką obowiązującą
również w innych krajach Unii Europejskiej i ułatwia porównywanie danych na szczeblu
europejskim. Wyniki spisów powszechnych pozwalają na ocenę stanu zasobów
mieszkaniowych oraz tendencji w tym zakresie. Ocenie podlegają takie kwestie jak liczba
mieszkań w budynku, wyposażenie w podstawowe instalacje (wodociąg, kanalizację, gaz z
sieci, centralne ogrzewanie), okres budowy. Powyższe dane pozwalają na określenie, jaki
procent zasobów mieszkaniowych można uznać za substandardowy, ile osób go
zamieszkuje oraz na jakich obszarach jest ulokowany. Dane te mogą być zestawiane
również w zależności od form własności, chociaż w przypadku wspólnot mieszkaniowych
nie ma szczegółowych danych dotyczących struktury własnościowej mieszkań w danym
budynku, a zatem nie można wyodrębnić wśród nich budynków z udziałem gmin. Analiza
tych danych wykazała, że w najgorszym stanie technicznym wśród budynków
wielorodzinnych są budynki należące do samorządów gminnych. Było to jednym z
powodów zaproponowania odrębnego instrumentu wsparcia dla tego typu budynków
(premii MZG, a następnie granu MZG) w ramach programu TERMO.
Dodatkowo, w ramach bieżącej statystyki Głównego Urzędu Statystycznego gromadzi i
publikuje dane pozwalające na orientację w stanie technicznym budynków mieszkalnych,
podejmowanych działaniach remontowych i termomodernizacyjnych, warunkach
zamieszkiwania, kosztach utrzymania zasobów mieszkaniowych, zmian w strukturze
własnościowej zasobów itp.
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Uzupełnieniem danych GUS w zakresie efektywności energetycznej budynków oraz
stosowanych źródeł ciepła jest Centralny Rejestr Charakterystyki Energetycznej
Budynków prowadzony przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii oraz Centralna
Ewidencja Emisyjności Budynków prowadzona przez Główny Urząd Nadzoru
Budowlanego.
Obecne dane pozwalają władzom publicznym na ocenę stanu technicznego zasobów
mieszkaniowych, zmian w tym zakresie oraz dostarczają informacji pomocnych w
proponowaniu instrumentów wsparcia, ze szczególnym uwzględnieniem wsparcia
poprawy stanu technicznego budynków wielorodzinnych w ramach programu TERMO.
Dane szczegółowe dotyczące poszczególnych budynków powinny być natomiast oceniane
przez ich właścicieli i zarządców, na których spoczywa obowiązek właściwego
użytkowania budynku.
Ad 2, 3, 4, 6.
Podstawowym instrumentem wsparcia poprawy stanu technicznego budynków ze
szczególnym uwzględnieniem ich efektywności energetycznej w zakresie budownictwa
wielorodzinnego jest koordynowany przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii Program
TERMO w ramach którego dostępne są różnorodne instrumenty wsparcia inwestycji
polegających na termomodernizacji,
remontach oraz montażu instalacji odnawialnych źródeł energii. Program jest adresowany
do wszystkich budynków mieszkalnych wielorodzinnych w tym również do budynków
zabytkowych. Realizowane działania prowadzą m.in. do poprawy efektywności
energetycznej budynków, obniżenia rachunków za utrzymanie nieruchomości prowadząc
do eliminacji zagrożenia ubóstwem energetycznym, zmniejszenia zapotrzebowania na
paliwa kopalne oraz poprawy estetyki i stanu technicznego budynków. Dostępne w ramach
programu TERMO narzędzia wsparcia regulowane są przepisami ustawy z dnia 21 listopada
2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności
budynków (Dz. U. z 2025 r. poz. 1419 z późn. zm.).
W przepisach ww. ustawy w pewnym stopniu jest uwzględniona specyfika budynków
zabytkowych. W szczególności w przypadku inwestycji prowadzonych przez gminy w
budynkach mieszczących lokale z mieszkaniowego zasobu gminy, istnieje możliwość
skorzystania z premii MZG. Premia ta wynosi 50% kosztów przedsięwzięcia
termomodernizacyjnego lub remontowego. Dodatkowo w przypadku, gdy budynek, który
ma zostać poddany przedsięwzięciu jest wpisany do rejestru zabytków, znajduje się na
obszarze wpisanym do takiego rejestru lub inwestycja, której jest przedmiotem stanowi
przedsięwzięcie rewitalizacyjne opisane w gminnym programie rewitalizacji, premia wynosi
60% wartości przedsięwzięcia.
Ponadto, gminy, które prowadzą inwestycje, na które uzyskały premię MZG mogą
dodatkowo zawnioskować o przyznanie grantu MZG zwiększającego premię. Grant ten
jest udzielany w wysokości 30% kosztów prowadzonego przedsięwzięcia
termomodernizacyjnego lub remontowego (bez podatku VAT). W określonych
przypadkach wysokość wsparcia może więc wynieść aż 90% kosztów inwestycji.
Kwestia zwiększenia intensywności wsparcia dla wspólnot mieszkaniowych
zarządzających budynkami zabytkowymi jest analizowana, zaś ministerstwu znane są
uwarunkowania związane z koniecznością poprawy stanu technicznego tego rodzaju
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
budynków. Kwestia ta wiąże się jednak z możliwościami finansowymi Funduszu
Termomodernizacji i Remontów z którego jest finansowany Program TERMO. Obecne
kwoty zasilające Fundusz, pomimo rekordowego zasilenia w 2026 roku w kwocie 331 mln
zł, nie wystarczają na pokrycie aktualnego popytu. W związku z tym Bank Gospodarstwa
Krajowego będący operatorem programu 7 sierpnia 2025 r. ogłosił wstrzymanie
przyjmowania wniosków o premię termomodernizacyjną, remontową oraz MZG. Sytuacja
powtórzyła się również w 2026 roku, kiedy 18 maja br. BGK ogłosił wstrzymanie
przyjmowania wniosków o przyznanie premii w ramach Programu TERMO.W związku z tą
sytuacją aktualnie nie jest możliwe rozszerzenie instrumentów programu tak by bardziej
odpowiadały specyfice budynków zabytkowych.
Dodatkowo, dofinansowanie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót
budowlanych przy zabytkach można uzyskać z dotacji udzielanych przez:
jednostki samorządu terytorialnego (dla obiektów z rejestru zabytków lub gminnej
ewidencji zabytków);
Wojewódzkich Konserwatorów Zabytków (dla obiektów z rejestru zabytków) ze
środków budżetu państwa będących w dyspozycji WUOZ;
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Ochrona
Zabytków”.
Szczegółowe zasady, terminy oraz wymogi formalne dla tych ścieżek publikowane są na
stronach internetowych odpowiednich urzędów oraz w uchwałach właściwych JST.
Ponadto, w przypadku poniesienia wydatków na zabytek, możliwe jest skorzystanie z ulgi
podatkowej, która obejmuje:
wpłaty na fundusz remontowy wspólnoty lub spółdzielni mieszkaniowej
utworzony dla zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru lub znajdującego się
w ewidencji zabytków;
prace konserwatorskie, restauratorskie oraz roboty budowlane przy zabytku
nieruchomym wpisanym do rejestru zabytków.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 3 of 3 --
Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych
osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2520241.11210786.10672593
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 17709 posła Patryka Jaskulskiego z 15 czerwca 2026 roku
w sprawie konieczności zwiększenia wsparcia udzielanego na remonty zabytkowych
kamienic mieszkalnych oraz poprawy bezpieczeństwa mieszkańców zdegradowanego
zasobu mieszkaniowego, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w świetle obowiązujących przepisów może
dofinansować prace przy obiekcie zabytkowym wpisanym do rejestru zabytków (również
zabytkowej kamienicy) wyłącznie w odpowiedzi na wniosek właściciela lub posiadacza
takiego zabytku, złożony w ramach ogłaszanych każdego roku naborów wniosków do
programu Ochrona zabytków.
Zgodnie z ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami dotacja może zostać
udzielona w wysokości nawet do 100% nakładów koniecznych na wykonanie prac
konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych, o ile zabytek posiada
wyjątkową wartość historyczną, artystyczną lub naukową lub wymaga przeprowadzenia
złożonych pod względem technologicznym prac, lub jeżeli stan zachowania tego zabytku
wymaga niezwłocznego podjęcia prac.
Ad 1.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego analizuje problematykę związaną
z zabytkowymi budynkami mieszkalnymi za pośrednictwem Narodowego Instytutu
Dziedzictwa (NID). NID prowadzi na bieżąco monitoring zabytkowych budynków
mieszkalnych będących w zasobie gminnym w ograniczonym zakresie, m.in. przy
opracowywaniu opinii dotyczących oceny wartości zabytkowych tych budynków, przy
planowanym ich wpisie do rejestru zabytków, ujęciu w ewidencji zabytków, wyłączenia
z ewidencji lub prowadzeniu prac remontowo-konserwatorskich.
Wspiera również merytorycznie samorządy w zakresie uwzględniania dziedzictwa
kulturowego, w tym lokalnych zasobów budynków zabytkowych, w procesie rewitalizacji
prowadzonym w oparciu o ustawę z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji na podstawie
gminnych programów rewitalizacji. Rewitalizacja w rozumieniu ww. ustawy stanowi proces
wyprowadzania ze stanu kryzysowego obszarów zdegradowanych – znajdujące się na nich
budynki zabytkowe często charakteryzuje zły stan techniczny będący jednym
z podstawowych wyznaczników negatywnych zjawisk diagnozowanych w wymienionych
w ustawie sferach: społecznej, gospodarczej, środowiskowej, przestrzenno-funkcjonalnej
-- 1 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
i technicznej. Budynki te w większości charakteryzuje również potencjał ważny dla procesu
rewitalizacji ukierunkowanego na działania na rzecz lokalnej społeczności, przestrzeni
i gospodarki, wynikający w szczególności z ich wartości zabytkowo-historycznej,
artystycznej i naukowej, znaczenia dla mieszkańców obszarów rewitalizacji oraz możliwości
ich adaptacji do nowych, społecznie użytecznych funkcji. Wsparcie merytoryczne
samorządów w ww. zakresie jest realizowane przez Centra Kompetencji ds. Rewitalizacji
w Narodowym Instytucie Dziedzictwa, obecnie w ramach projektu współfinansowanego ze
środków Unii Europejskiej w ramach Programu Pomoc Techniczna dla Funduszy
Europejskich na lata 2021-2027 oraz budżetu państwa (projekt „Centra Kompetencji ds.
Rewitalizacji w Narodowym Instytucie Dziedzictwa”, 2024-2028). Działania wspierające
jednostki samorządu terytorialnego są kierowane do wybranych 16 gmin partnerskich,
z którymi podjęto długoterminową współpracę w ramach Projektu partnerskiego
„Dziedzictwo kulturowe w rewitalizacji” na lata 2025-2027 (Działanie 1) oraz do ogółu gmin
(Działanie 2). Obejmują one następujące zadania:
przygotowanie opracowań specjalistycznych, w tym kompleksowych studiów ochrony
wartości kulturowych;
działania edukacyjne: szkolenia, seminaria, webinaria i konferencje;
wsparcie doradcze i konsultacyjne w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego
i wykorzystania jego potencjału w procesie rewitalizacji;
spotkania i wizyty studyjne służące wymianie doświadczeń i dobrych praktyk.
Celem realizacji ww. działań w ramach projektu jest poszerzenie wiedzy i podniesienie
kompetencji przedstawicieli JST w zakresie ochrony i opieki nad zabytkami, potencjału
materialnego i niematerialnego dziedzictwa kulturowego i możliwości jego efektywnego
wykorzystania w programowaniu i wdrażaniu rewitalizacji, w szczególności wyprowadzania
obszarów zdegradowanych ze zdiagnozowanych kryzysów, w tym zapobieganie degradacji
zasobu zabytkowego na obszarach rewitalizacji i wskazywanie możliwości jego adaptacji do
nowych funkcji.
Ad 2.
Obecnie MKiDN nie planuje uruchomienia nowych programów wsparcia finansowego ani
rozszerzenia istniejących instrumentów pomocowych i skierowania ich np. wyłącznie do
gmin i wspólnot mieszkaniowych realizujących remonty zdegradowanych budynków
mieszkalnych. Utworzony przez ministra właściwego ds. kultury i dziedzictwa narodowego
program Ochrona zabytków kierowany jest w równym stopniu do wszystkich właścicieli
i posiadaczy zabytków wpisanych do rejestru zabytków, co zapewnia transparentność
i równe traktowanie wszystkich podmiotów ubiegających się o dofinansowanie.
Ad 3.
Odpowiedź na pytanie nie leży w zakresie właściwości Ministra Kultury i Dziedzictwa
Narodowego.
Ad 4.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wspiera właścicieli zabytkowych budynków
mieszkalnych, czego wyrazem jest liczba dotacji, udzielanych w ramach programu ochrona
zabytków każdego roku na ten cel. W 2026 roku na 79 poprawnych formalnie wniosków
wspólnot mieszkaniowych dotację otrzymało 26 z nich, co stanowi prawie 33% złożonych
wniosków.
Ad 5.
W rozpoznanie skali problemu złego stanu technicznego kamienic mieszkalnych wpisuje się
działanie Narodowego Instytutu Dziedzictwa w ramach monitorowania stanu zachowania
pomników historii – obowiązku określonego w statucie NID. Działania te jednak dotyczą
-- 2 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
wszystkich zabytków uznanych za pomniki historii, a nie wyodrębnionej grupy zabytkowych
kamienic mieszkalnych i nie są przedmiotem odrębnych analiz.
Ad 6.
MKiDN nie planuje stworzenia specjalnego programu wsparcia dla wspólnot
mieszkaniowych zarządzających budynkami zabytkowymi, w których jednostki samorządu
terytorialnego posiadają udziały, uwzględniającego specyfikę kosztów wynikających
z wymogów ochrony konserwatorskiej oraz ograniczone możliwości finansowe właścicieli
lokali. Jak wskazano wyżej, istniejące formy wsparcia państwa dla właścicieli zabytków
zapewniają transparentność i równe traktowanie wszystkich podmiotów ubiegających się
o dofinansowanie.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 3 of 3 --
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DM-VI.054.2.2026
Warszawa, 30 czerwca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 17709 w sprawie konieczności zwiększenia wsparcia udzielanego
na remonty zabytkowych kamienic mieszkalnych oraz poprawy bezpieczeństwa
mieszkańców zdegradowanego zasobu mieszkaniowego
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17709 Pana Posła Patryka Jaskulskiego w sprawie
konieczności zwiększenia wsparcia udzielanego na remonty zabytkowych kamienic
mieszkalnych oraz poprawy bezpieczeństwa mieszkańców zdegradowanego zasobu
mieszkaniowego przekazuję poniższe wyjaśnienia.
Ad 1, 5.
Badania zasobów mieszkaniowych są prowadzone przez Główny Urząd Statystyczny w
ramach narodowych spisów powszechnych ludności i mieszkań. Spisy te, ze względu na
ich koszty (przeprowadzenie ostatniego spisu powszechnego w 2021 r. kosztowało ok.
386 mln zł) oraz stopień skomplikowania (należy spisać ok. 16 mln nieruchomości
mieszkaniowych) przeprowadza się co 10 lat, co jest zgodne z praktyką obowiązującą
również w innych krajach Unii Europejskiej i ułatwia porównywanie danych na szczeblu
europejskim. Wyniki spisów powszechnych pozwalają na ocenę stanu zasobów
mieszkaniowych oraz tendencji w tym zakresie. Ocenie podlegają takie kwestie jak liczba
mieszkań w budynku, wyposażenie w podstawowe instalacje (wodociąg, kanalizację, gaz z
sieci, centralne ogrzewanie), okres budowy. Powyższe dane pozwalają na określenie, jaki
procent zasobów mieszkaniowych można uznać za substandardowy, ile osób go
zamieszkuje oraz na jakich obszarach jest ulokowany. Dane te mogą być zestawiane
również w zależności od form własności, chociaż w przypadku wspólnot mieszkaniowych
nie ma szczegółowych danych dotyczących struktury własnościowej mieszkań w danym
budynku, a zatem nie można wyodrębnić wśród nich budynków z udziałem gmin. Analiza
tych danych wykazała, że w najgorszym stanie technicznym wśród budynków
wielorodzinnych są budynki należące do samorządów gminnych. Było to jednym z
powodów zaproponowania odrębnego instrumentu wsparcia dla tego typu budynków
(premii MZG, a następnie granu MZG) w ramach programu TERMO.
Dodatkowo, w ramach bieżącej statystyki Głównego Urzędu Statystycznego gromadzi i
publikuje dane pozwalające na orientację w stanie technicznym budynków mieszkalnych,
podejmowanych działaniach remontowych i termomodernizacyjnych, warunkach
zamieszkiwania, kosztach utrzymania zasobów mieszkaniowych, zmian w strukturze
własnościowej zasobów itp.
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Uzupełnieniem danych GUS w zakresie efektywności energetycznej budynków oraz
stosowanych źródeł ciepła jest Centralny Rejestr Charakterystyki Energetycznej
Budynków prowadzony przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii oraz Centralna
Ewidencja Emisyjności Budynków prowadzona przez Główny Urząd Nadzoru
Budowlanego.
Obecne dane pozwalają władzom publicznym na ocenę stanu technicznego zasobów
mieszkaniowych, zmian w tym zakresie oraz dostarczają informacji pomocnych w
proponowaniu instrumentów wsparcia, ze szczególnym uwzględnieniem wsparcia
poprawy stanu technicznego budynków wielorodzinnych w ramach programu TERMO.
Dane szczegółowe dotyczące poszczególnych budynków powinny być natomiast oceniane
przez ich właścicieli i zarządców, na których spoczywa obowiązek właściwego
użytkowania budynku.
Ad 2, 3, 4, 6.
Podstawowym instrumentem wsparcia poprawy stanu technicznego budynków ze
szczególnym uwzględnieniem ich efektywności energetycznej w zakresie budownictwa
wielorodzinnego jest koordynowany przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii Program
TERMO w ramach którego dostępne są różnorodne instrumenty wsparcia inwestycji
polegających na termomodernizacji,
remontach oraz montażu instalacji odnawialnych źródeł energii. Program jest adresowany
do wszystkich budynków mieszkalnych wielorodzinnych w tym również do budynków
zabytkowych. Realizowane działania prowadzą m.in. do poprawy efektywności
energetycznej budynków, obniżenia rachunków za utrzymanie nieruchomości prowadząc
do eliminacji zagrożenia ubóstwem energetycznym, zmniejszenia zapotrzebowania na
paliwa kopalne oraz poprawy estetyki i stanu technicznego budynków. Dostępne w ramach
programu TERMO narzędzia wsparcia regulowane są przepisami ustawy z dnia 21 listopada
2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności
budynków (Dz. U. z 2025 r. poz. 1419 z późn. zm.).
W przepisach ww. ustawy w pewnym stopniu jest uwzględniona specyfika budynków
zabytkowych. W szczególności w przypadku inwestycji prowadzonych przez gminy w
budynkach mieszczących lokale z mieszkaniowego zasobu gminy, istnieje możliwość
skorzystania z premii MZG. Premia ta wynosi 50% kosztów przedsięwzięcia
termomodernizacyjnego lub remontowego. Dodatkowo w przypadku, gdy budynek, który
ma zostać poddany przedsięwzięciu jest wpisany do rejestru zabytków, znajduje się na
obszarze wpisanym do takiego rejestru lub inwestycja, której jest przedmiotem stanowi
przedsięwzięcie rewitalizacyjne opisane w gminnym programie rewitalizacji, premia wynosi
60% wartości przedsięwzięcia.
Ponadto, gminy, które prowadzą inwestycje, na które uzyskały premię MZG mogą
dodatkowo zawnioskować o przyznanie grantu MZG zwiększającego premię. Grant ten
jest udzielany w wysokości 30% kosztów prowadzonego przedsięwzięcia
termomodernizacyjnego lub remontowego (bez podatku VAT). W określonych
przypadkach wysokość wsparcia może więc wynieść aż 90% kosztów inwestycji.
Kwestia zwiększenia intensywności wsparcia dla wspólnot mieszkaniowych
zarządzających budynkami zabytkowymi jest analizowana, zaś ministerstwu znane są
uwarunkowania związane z koniecznością poprawy stanu technicznego tego rodzaju
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
budynków. Kwestia ta wiąże się jednak z możliwościami finansowymi Funduszu
Termomodernizacji i Remontów z którego jest finansowany Program TERMO. Obecne
kwoty zasilające Fundusz, pomimo rekordowego zasilenia w 2026 roku w kwocie 331 mln
zł, nie wystarczają na pokrycie aktualnego popytu. W związku z tym Bank Gospodarstwa
Krajowego będący operatorem programu 7 sierpnia 2025 r. ogłosił wstrzymanie
przyjmowania wniosków o premię termomodernizacyjną, remontową oraz MZG. Sytuacja
powtórzyła się również w 2026 roku, kiedy 18 maja br. BGK ogłosił wstrzymanie
przyjmowania wniosków o przyznanie premii w ramach Programu TERMO.W związku z tą
sytuacją aktualnie nie jest możliwe rozszerzenie instrumentów programu tak by bardziej
odpowiadały specyfice budynków zabytkowych.
Dodatkowo, dofinansowanie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót
budowlanych przy zabytkach można uzyskać z dotacji udzielanych przez:
jednostki samorządu terytorialnego (dla obiektów z rejestru zabytków lub gminnej
ewidencji zabytków);
Wojewódzkich Konserwatorów Zabytków (dla obiektów z rejestru zabytków) ze
środków budżetu państwa będących w dyspozycji WUOZ;
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Ochrona
Zabytków”.
Szczegółowe zasady, terminy oraz wymogi formalne dla tych ścieżek publikowane są na
stronach internetowych odpowiednich urzędów oraz w uchwałach właściwych JST.
Ponadto, w przypadku poniesienia wydatków na zabytek, możliwe jest skorzystanie z ulgi
podatkowej, która obejmuje:
wpłaty na fundusz remontowy wspólnoty lub spółdzielni mieszkaniowej
utworzony dla zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru lub znajdującego się
w ewidencji zabytków;
prace konserwatorskie, restauratorskie oraz roboty budowlane przy zabytku
nieruchomym wpisanym do rejestru zabytków.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 3 of 3 --
Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych
osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2520241.11210786.10672593
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 17709 posła Patryka Jaskulskiego z 15 czerwca 2026 roku
w sprawie konieczności zwiększenia wsparcia udzielanego na remonty zabytkowych
kamienic mieszkalnych oraz poprawy bezpieczeństwa mieszkańców zdegradowanego
zasobu mieszkaniowego, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w świetle obowiązujących przepisów może
dofinansować prace przy obiekcie zabytkowym wpisanym do rejestru zabytków (również
zabytkowej kamienicy) wyłącznie w odpowiedzi na wniosek właściciela lub posiadacza
takiego zabytku, złożony w ramach ogłaszanych każdego roku naborów wniosków do
programu Ochrona zabytków.
Zgodnie z ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami dotacja może zostać
udzielona w wysokości nawet do 100% nakładów koniecznych na wykonanie prac
konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych, o ile zabytek posiada
wyjątkową wartość historyczną, artystyczną lub naukową lub wymaga przeprowadzenia
złożonych pod względem technologicznym prac, lub jeżeli stan zachowania tego zabytku
wymaga niezwłocznego podjęcia prac.
Ad 1.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego analizuje problematykę związaną
z zabytkowymi budynkami mieszkalnymi za pośrednictwem Narodowego Instytutu
Dziedzictwa (NID). NID prowadzi na bieżąco monitoring zabytkowych budynków
mieszkalnych będących w zasobie gminnym w ograniczonym zakresie, m.in. przy
opracowywaniu opinii dotyczących oceny wartości zabytkowych tych budynków, przy
planowanym ich wpisie do rejestru zabytków, ujęciu w ewidencji zabytków, wyłączenia
z ewidencji lub prowadzeniu prac remontowo-konserwatorskich.
Wspiera również merytorycznie samorządy w zakresie uwzględniania dziedzictwa
kulturowego, w tym lokalnych zasobów budynków zabytkowych, w procesie rewitalizacji
prowadzonym w oparciu o ustawę z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji na podstawie
gminnych programów rewitalizacji. Rewitalizacja w rozumieniu ww. ustawy stanowi proces
wyprowadzania ze stanu kryzysowego obszarów zdegradowanych – znajdujące się na nich
budynki zabytkowe często charakteryzuje zły stan techniczny będący jednym
z podstawowych wyznaczników negatywnych zjawisk diagnozowanych w wymienionych
w ustawie sferach: społecznej, gospodarczej, środowiskowej, przestrzenno-funkcjonalnej
-- 1 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
i technicznej. Budynki te w większości charakteryzuje również potencjał ważny dla procesu
rewitalizacji ukierunkowanego na działania na rzecz lokalnej społeczności, przestrzeni
i gospodarki, wynikający w szczególności z ich wartości zabytkowo-historycznej,
artystycznej i naukowej, znaczenia dla mieszkańców obszarów rewitalizacji oraz możliwości
ich adaptacji do nowych, społecznie użytecznych funkcji. Wsparcie merytoryczne
samorządów w ww. zakresie jest realizowane przez Centra Kompetencji ds. Rewitalizacji
w Narodowym Instytucie Dziedzictwa, obecnie w ramach projektu współfinansowanego ze
środków Unii Europejskiej w ramach Programu Pomoc Techniczna dla Funduszy
Europejskich na lata 2021-2027 oraz budżetu państwa (projekt „Centra Kompetencji ds.
Rewitalizacji w Narodowym Instytucie Dziedzictwa”, 2024-2028). Działania wspierające
jednostki samorządu terytorialnego są kierowane do wybranych 16 gmin partnerskich,
z którymi podjęto długoterminową współpracę w ramach Projektu partnerskiego
„Dziedzictwo kulturowe w rewitalizacji” na lata 2025-2027 (Działanie 1) oraz do ogółu gmin
(Działanie 2). Obejmują one następujące zadania:
przygotowanie opracowań specjalistycznych, w tym kompleksowych studiów ochrony
wartości kulturowych;
działania edukacyjne: szkolenia, seminaria, webinaria i konferencje;
wsparcie doradcze i konsultacyjne w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego
i wykorzystania jego potencjału w procesie rewitalizacji;
spotkania i wizyty studyjne służące wymianie doświadczeń i dobrych praktyk.
Celem realizacji ww. działań w ramach projektu jest poszerzenie wiedzy i podniesienie
kompetencji przedstawicieli JST w zakresie ochrony i opieki nad zabytkami, potencjału
materialnego i niematerialnego dziedzictwa kulturowego i możliwości jego efektywnego
wykorzystania w programowaniu i wdrażaniu rewitalizacji, w szczególności wyprowadzania
obszarów zdegradowanych ze zdiagnozowanych kryzysów, w tym zapobieganie degradacji
zasobu zabytkowego na obszarach rewitalizacji i wskazywanie możliwości jego adaptacji do
nowych funkcji.
Ad 2.
Obecnie MKiDN nie planuje uruchomienia nowych programów wsparcia finansowego ani
rozszerzenia istniejących instrumentów pomocowych i skierowania ich np. wyłącznie do
gmin i wspólnot mieszkaniowych realizujących remonty zdegradowanych budynków
mieszkalnych. Utworzony przez ministra właściwego ds. kultury i dziedzictwa narodowego
program Ochrona zabytków kierowany jest w równym stopniu do wszystkich właścicieli
i posiadaczy zabytków wpisanych do rejestru zabytków, co zapewnia transparentność
i równe traktowanie wszystkich podmiotów ubiegających się o dofinansowanie.
Ad 3.
Odpowiedź na pytanie nie leży w zakresie właściwości Ministra Kultury i Dziedzictwa
Narodowego.
Ad 4.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wspiera właścicieli zabytkowych budynków
mieszkalnych, czego wyrazem jest liczba dotacji, udzielanych w ramach programu ochrona
zabytków każdego roku na ten cel. W 2026 roku na 79 poprawnych formalnie wniosków
wspólnot mieszkaniowych dotację otrzymało 26 z nich, co stanowi prawie 33% złożonych
wniosków.
Ad 5.
W rozpoznanie skali problemu złego stanu technicznego kamienic mieszkalnych wpisuje się
działanie Narodowego Instytutu Dziedzictwa w ramach monitorowania stanu zachowania
pomników historii – obowiązku określonego w statucie NID. Działania te jednak dotyczą
-- 2 of 3 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
wszystkich zabytków uznanych za pomniki historii, a nie wyodrębnionej grupy zabytkowych
kamienic mieszkalnych i nie są przedmiotem odrębnych analiz.
Ad 6.
MKiDN nie planuje stworzenia specjalnego programu wsparcia dla wspólnot
mieszkaniowych zarządzających budynkami zabytkowymi, w których jednostki samorządu
terytorialnego posiadają udziały, uwzględniającego specyfikę kosztów wynikających
z wymogów ochrony konserwatorskiej oraz ograniczone możliwości finansowe właścicieli
lokali. Jak wskazano wyżej, istniejące formy wsparcia państwa dla właścicieli zabytków
zapewniają transparentność i równe traktowanie wszystkich podmiotów ubiegających się
o dofinansowanie.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 3 of 3 --