Interpelacja w sprawie zmian w strukturze zatrudnienia kobiet i mężczyzn oraz potrzeby analizy przepływów na rynku pracy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17692
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zmian w strukturze zatrudnienia kobiet i mężczyzn oraz potrzeby analizy przepływów na rynku pracy
Zgłaszający: Marcin Józefaciuk
Data wpływu: 10-06-2026
Szanowna Pani Minister,
z danych „Badania aktywności ekonomicznej ludności” za I kwartał 2026 r. wynika, że liczba pracujących w Polsce wzrosła rok do roku o 177 tys. osób i wyniosła 17,237 mln. Jednocześnie wzrost ten nie rozłożył się równomiernie pomiędzy kobiety i mężczyzn. Liczba pracujących kobiet wzrosła o około 183 tys., natomiast liczba pracujących mężczyzn spadła o około 6 tys.
Wzrost aktywności zawodowej kobiet jest zjawiskiem pozytywnym, potrzebnym społecznie i gospodarczo. W warunkach starzenia się społeczeństwa, spadku liczby ludności oraz kurczenia się populacji w wieku produkcyjnym aktywność zawodowa kobiet, osób starszych oraz osób dotychczas biernych zawodowo ma zasadnicze znaczenie dla stabilności rynku pracy i finansów publicznych.
Jednocześnie dane dotyczące mężczyzn wymagają pogłębionej analizy. Spadek liczby pracujących mężczyzn nie przełożył się bowiem na wyraźny wzrost bezrobocia mężczyzn w BAEL. Według dostępnych danych stopa bezrobocia mężczyzn wyniosła 3,1%, a więc pozostawała niska. Oznacza to, że podstawowe pytanie nie dotyczy wyłącznie tego, ilu mężczyzn straciło pracę, ale przede wszystkim tego, dokąd trafiają osoby, które przestają być klasyfikowane jako pracujące.
Możliwe są różne scenariusze: przejście do bierności zawodowej, wcześniejsze opuszczanie rynku pracy z powodów zdrowotnych, przejście na emeryturę lub rentę, rezygnacja z poszukiwania pracy, praca poza oficjalnym systemem, migracja albo zmiana statusu ekonomicznego niewidoczna w prostych statystykach bezrobocia.
Sama informacja o niskim bezrobociu nie jest więc wystarczająca. Dla rzetelnej oceny sytuacji konieczne są dane o przepływach między statusem pracującego, bezrobotnego i biernego zawodowo, z podziałem na płeć, wiek, poziom wykształcenia, województwo, wcześniejszy status na rynku pracy oraz przyczynę bierności zawodowej.
Ma to szczególne znaczenie w kontekście danych dotyczących bierności zawodowej. W I kwartale 2026 r. liczba osób biernych zawodowo wyniosła 12,538 mln, a w wieku produkcyjnym 3,665 mln osób. Wśród przyczyn bierności zawodowej osób w wieku produkcyjnym wskazywano m.in. naukę i uzupełnianie kwalifikacji, chorobę lub niepełnosprawność, obowiązki rodzinne, emeryturę oraz zniechęcenie bezskutecznością poszukiwania pracy.
Równolegle dane o bezrobociu rejestrowanym pokazują inny wymiar problemu. Na koniec kwietnia 2026 r. w urzędach pracy zarejestrowanych było 934,3 tys. osób bezrobotnych. W tej grupie 449,2 tys. osób było długotrwale bezrobotnych, 311,6 tys. osób nie posiadało kwalifikacji zawodowych, a 244,8 tys. osób miało powyżej 50 lat. Dane te wskazują na istnienie trwałych barier w powrocie na rynek pracy, szczególnie wśród osób starszych, osób bez kwalifikacji i osób długotrwale pozostających poza zatrudnieniem.
Sprawa wymaga także uwzględnienia kontekstu demograficznego. Liczba ludności Polski spada, a liczba osób w wieku produkcyjnym systematycznie się kurczy. Według danych przywoływanych w analizach GUS liczba osób w wieku produkcyjnym na koniec 2025 r. wynosiła 21,7 mln i była niższa o 128 tys. niż rok wcześniej. W takich warunkach państwo powinno szczególnie dokładnie monitorować nie tylko ogólny poziom bezrobocia, ale również to, kto z rynku pracy wypada, w jakim wieku, z jakiego powodu i czy otrzymuje adekwatne wsparcie.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jak Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej interpretuje sytuację, w której w I kwartale 2026 r. liczba pracujących ogółem wzrosła o 177 tys. osób, przy jednoczesnym wzroście liczby pracujących kobiet o około 183 tys. i spadku liczby pracujących mężczyzn o około 6 tys.?
Jakie dane posiada ministerstwo na temat dalszego statusu ekonomicznego mężczyzn, którzy przestali być klasyfikowani jako pracujący?
Ilu mężczyzn, którzy przestali być klasyfikowani jako pracujący, zostało zaklasyfikowanych jako bezrobotni według BAEL?
Ilu mężczyzn, którzy przestali być klasyfikowani jako pracujący, stało się biernymi zawodowo?
Ilu mężczyzn, którzy przestali być klasyfikowani jako pracujący, przeszło na emeryturę?
Ilu mężczyzn, którzy przestali być klasyfikowani jako pracujący, przeszło na rentę lub inne świadczenie związane z niezdolnością do pracy?
Ilu mężczyzn, którzy przestali być klasyfikowani jako pracujący, nie figuruje ani w bezrobociu BAEL, ani w rejestrach bezrobotnych?
Czy ministerstwo posiada dane pozwalające odróżnić rzeczywistą utratę pracy od choroby lub niezdolności do pracy, przejścia do bierności zawodowej, przejścia na emeryturę, uzyskania renty bądź zaprzestania poszukiwania zatrudnienia?
Jak ministerstwo wyjaśnia różnicę pomiędzy spadkiem liczby pracujących mężczyzn a niską stopą bezrobocia mężczyzn według BAEL, wynoszącą 3,1%?
Czy ministerstwo posiada dane o przepływach między statusem pracującego, bezrobotnego i biernego zawodowo z podziałem na płeć, wiek, województwo, poziom wykształcenia oraz wcześniejszy status na rynku pracy?
Czy ministerstwo planuje wystąpić do Głównego Urzędu Statystycznego o przygotowanie lub upublicznienie pełnych tablic BAEL za I kwartał 2026 r. w przekrojach: płeć × wiek, płeć × województwo, płeć × poziom wykształcenia oraz płeć × przyczyna bierności zawodowej?
W których grupach wieku nastąpił największy spadek liczby pracujących mężczyzn?
Czy spadek liczby pracujących mężczyzn dotyczy w większym stopniu mężczyzn w wieku 45+, 50+ czy 60+?
Ilu mężczyzn po 45. roku życia przestało być klasyfikowanych jako pracujący i jaki był ich dalszy status ekonomiczny?
Ilu mężczyzn po 50. roku życia przestało być klasyfikowanych jako pracujący i jaki był ich dalszy status ekonomiczny?
Ilu mężczyzn po 60. roku życia przestało być klasyfikowanych jako pracujący i jaki był ich dalszy status ekonomiczny?
Ilu biernych zawodowo mężczyzn w wieku produkcyjnym wskazuje chorobę lub niepełnosprawność jako główną przyczynę bierności zawodowej?
Ilu biernych zawodowo mężczyzn w wieku produkcyjnym wskazuje zniechęcenie bezskutecznością poszukiwania pracy jako główną przyczynę bierności zawodowej?
Ilu biernych zawodowo mężczyzn w wieku produkcyjnym nie poszukuje pracy z powodu przekonania o braku odpowiednich kwalifikacji, braku realnych ofert pracy albo niedopasowania posiadanych kwalifikacji do potrzeb rynku pracy?
Ilu biernych zawodowo mężczyzn w wieku produkcyjnym wskazuje emeryturę jako przyczynę bierności zawodowej?
Ilu biernych zawodowo mężczyzn w wieku produkcyjnym pozostaje poza rynkiem pracy z innych przyczyn niż emerytura, nauka, choroba, obowiązki rodzinne lub zniechęcenie bezskutecznością poszukiwania pracy?
Jakie są najczęstsze przyczyny bierności zawodowej mężczyzn w wieku produkcyjnym w porównaniu z kobietami w wieku produkcyjnym?
Czy ministerstwo analizuje, czy bierność zawodowa mężczyzn w wieku produkcyjnym jest powiązana ze stanem zdrowia, chorobami przewlekłymi, niepełnosprawnością, wypaleniem zawodowym, uzależnieniami lub problemami psychicznymi?
Czy ministerstwo współpracuje z Ministerstwem Zdrowia w zakresie analizy wpływu stanu zdrowia mężczyzn na ich aktywność zawodową i trwałość zatrudnienia?
Czy ministerstwo posiada dane o tym, ilu mężczyzn w wieku produkcyjnym opuszcza rynek pracy z powodu czasowej lub trwałej niezdolności do pracy?
Czy ministerstwo analizuje, w jakim stopniu wcześniejsze opuszczanie rynku pracy przez mężczyzn może być związane z wykonywaniem przez wiele lat pracy fizycznej, ze zmianami technologicznymi, niedopasowaniem kwalifikacji lub brakiem dostępu do skutecznego przekwalifikowania?
Jakie działania są obecnie kierowane do osób powyżej 50. roku życia, skoro w rejestrach urzędów pracy na koniec kwietnia 2026 r. znajdowało się 244,8 tys. osób z tej grupy?
Jakie działania są obecnie kierowane do osób długotrwale bezrobotnych, skoro na koniec kwietnia 2026 r. było ich 449,2 tys.?
Jakie działania są obecnie kierowane do osób bez kwalifikacji zawodowych, skoro na koniec kwietnia 2026 r. w rejestrach urzędów pracy znajdowało się 311,6 tys. takich osób?
Ilu mężczyzn po 45., 50. i 60. roku życia korzystało w ostatnich 12 miesiącach z usług urzędów pracy, szkoleń, doradztwa zawodowego, pośrednictwa pracy, bonów szkoleniowych lub innych instrumentów aktywizacji zawodowej?
Ilu mężczyzn po 50. roku życia pozostaje długotrwale bezrobotnych?
Ilu długotrwale bezrobotnych mężczyzn po 50. roku życia nie posiada kwalifikacji zawodowych albo posiada kwalifikacje niedopasowane do aktualnych ofert pracy?
Czy ministerstwo prowadzi analizę skuteczności programów aktywizacji zawodowej osobno dla kobiet i mężczyzn, z uwzględnieniem wieku, poziomu wykształcenia, długości pozostawania bez pracy oraz przyczyny bierności zawodowej?
Jakie instrumenty rynku pracy są najskuteczniejsze w przypadku mężczyzn po 45. i 50. roku życia, którzy utracili zatrudnienie albo stali się bierni zawodowo?
Czy ministerstwo analizuje różnicę pomiędzy bezrobociem według BAEL a bezrobociem rejestrowanym, skoro według BAEL w I kwartale 2026 r. bezrobotnych było 580 tys., a w rejestrach urzędów pracy na koniec kwietnia 2026 r. było 934,3 tys. osób bezrobotnych?
Jak ministerstwo interpretuje fakt, że tylko część osób bezrobotnych według BAEL jest jednocześnie zarejestrowana w urzędzie pracy?
Czy po zmianach zasad rejestracji bezrobotnych od 1 czerwca 2025 r. ministerstwo prowadzi analizę porównywalności danych o bezrobociu rejestrowanym rok do roku?
Czy ministerstwo posiada dane pozwalające ocenić, czy wzrost liczby osób zarejestrowanych jako bezrobotne wynika ze zmian koniunkturalnych, zmian ustawowych, większej skłonności do rejestracji, czy rzeczywistego pogorszenia sytuacji na rynku pracy?
Czy ministerstwo analizuje wpływ spadku liczby ludności i kurczenia się populacji w wieku produkcyjnym na przyszłą podaż pracy w Polsce?
Czy ministerstwo posiada prognozy dotyczące wpływu zmian demograficznych na aktywność zawodową kobiet i mężczyzn w kolejnych latach?
Czy ministerstwo planuje stworzenie stałego monitoringu przepływów na rynku pracy z podziałem na płeć, wiek, województwo, wykształcenie, przyczynę bierności zawodowej oraz wcześniejszy status na rynku pracy?
Czy ministerstwo planuje przygotowanie publicznego raportu dotyczącego przepływów kobiet i mężczyzn między zatrudnieniem, bezrobociem i biernością zawodową, pozwalającego na ustalenie, gdzie faktycznie powstaje problem?
Jakie działania ministerstwo planuje podjąć, aby jednocześnie wspierać dalszą aktywność zawodową kobiet i przeciwdziałać cichemu wypadaniu mężczyzn z rynku pracy?
Czy ministerstwo planuje działania łączące politykę rynku pracy z polityką zdrowotną, szczególnie wobec osób po 45. i 50. roku życia, które mogą wypadać z rynku pracy z powodu chorób przewlekłych, niepełnosprawności, problemów psychicznych lub wypalenia zawodowego?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie rozwiązań, które pozwolą wcześniej identyfikować osoby zagrożone trwałym opuszczeniem rynku pracy, zanim staną się długotrwale bezrobotne albo bierne zawodowo?
Proszę, aby odpowiedź na interpelację nie ograniczała się do przedstawienia ogólnych danych o stopie bezrobocia i liczbie osób pracujących. Istotą sprawy jest wyjaśnienie przepływów na rynku pracy: kto przestaje pracować, do jakiej kategorii przechodzi, z jakiego powodu oraz czy państwo posiada narzędzia, aby takie osoby skutecznie zidentyfikować i wesprzeć.
Bez takiej diagnozy nie da się odpowiedzialnie prowadzić polityki rynku pracy w warunkach spadku liczby ludności, kurczenia się populacji w wieku produkcyjnym oraz rosnącego znaczenia bierności zawodowej.
Z poważaniem
Marcin Józefaciuk
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Monika Sikora
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (14)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
19563 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.351.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17692 Pana Posła Marcina Józefaciuka, w sprawie zmian
w strukturze zatrudnienia kobiet i mężczyzn oraz potrzeby analizy przepływów na rynku
pracy, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Badanie Aktywności Ekonomicznej Ludności (BAEL) jest badaniem reprezentacyjnym,
dlatego niewielkie zmiany liczebności, zwłaszcza w podziale według płci, mogą mieścić się
w granicach błędu statystycznego. Spadek liczby pracujących mężczyzn o ok. 6 tys. osób
przy populacji osób pracujących przekraczającej 17 mln jest zmianą nieznaczną, która sama
w sobie nie świadczy o utrwaleniu się negatywnego trendu.
Niewielki spadek liczby pracujących mężczyzn może wynikać z naturalnej zmienności
wyników badania, sezonowości lub błędu oszacowania. Dopiero w przypadku odnotowania
zmiany statystycznie istotnej i powtarzającej się w kolejnych okresach, można byłoby mówić
o wystąpieniu związanego z nią zjawiska na rynku pracy. Warto przy tym podkreślić, że
współczynnik aktywności zawodowej mężczyzn w wieku produkcyjnym sięgnął w Polsce
w I kw. 2026 r. 84,5%, co jest jednym z najwyższych wyników w całej Unii Europejskiej.
W przypadku wystąpienia wyraźnego i trwałego spadku aktywności zawodowej mężczyzn
podjęte zostaną odpowiednie działania wspierające aktywność zawodową tej grupy.
Dane jednostkowe BAEL pozwoliły przeanalizować zmianę statusu ekonomicznego
mężczyzn, których w jednym kwartale sklasyfikowano jako pracujących, a w kolejnym nie.
Wykorzystano w tym celu dane panelowe, tj. obserwacje tych samych osób w dwóch
kolejnych kwartałach. Spośród mężczyzn pracujących w III kwartale 2025 r. ok. 0,4%
sklasyfikowano w IV kwartale 2025 r. jako bezrobotnych, a ok. 0,8% jako biernych
zawodowo. Oznacza to, że zdecydowana większość przedstawicieli tej grupy (98,8%)
zachowała status osób pracujących również w kolejnym kwartale.
Przejście na emeryturę należy traktować jako podkategorię przejścia do bierności
zawodowej. Na podstawie odpowiedzi ankiety BAEL, udział mężczyzn, którzy przestali być
klasyfikowani jako pracujący i przeszli na emeryturę wyniósł 53% spośród tych, którzy
przeszli do grupy osób biernych zawodowo.
Sytuację przejścia na rentę lub inną związaną z niezdolnością do pracy również należy
traktować jako podkategorię bierności zawodowej. Udział mężczyzn, którzy przestali być
klasyfikowani jako pracujący i znaleźli się w kategorii „choroba, niepełnosprawność”,
wyniósł: 6,3% z odsetka tych, którzy przeszli do grupy osób biernych zawodowo.
Dane jednostkowe BAEL pozwalają w znacznym stopniu odróżnić statusy osób, które
przestały być klasyfikowane jako pracujące. W przypadku osób biernych zawodowo
możliwe jest wskazanie, czy powodem tej bierności była emerytura, choroba,
niepełnosprawność, opieka nad członkami rodziny, nauka lub inne przyczyny. W analizie
przyjęto, że odpowiedź „jestem na emeryturze” identyfikuje przejście na emeryturę,
natomiast odpowiedź „choroba, niepełnosprawność” identyfikuje przejście do bierności z
-- 1 of 6 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
przyczyn zdrowotnych, zbliżonych do renty lub niezdolności do pracy. Należy przy tym
zaznaczyć, że BAEL nie zawsze pozwala w pełni rozstrzygnąć, czy dana osoba faktycznie
utraciła zatrudnienie w sensie administracyjno-prawnym, czy też sama zrezygnowała z
pracy albo zakończyła aktywność zawodową z innych powodów.
Jednoczesny z niską stopą bezrobocia mężczyzn spadek liczby pracujących przedstawicieli
tej grupy nie jest sprzecznością. Stopa bezrobocia według BAEL odnosi się do osób
aktywnych zawodowo, czyli takich, które pracują albo aktywnie poszukują pracy i są gotowe
ją podjąć. Jeżeli część osób przestaje być klasyfikowana jako pracująca, nie musi
automatycznie oznaczać to wzrostu bezrobocia. Osoby te mogą przejść do bierności
zawodowej, np. z powodu emerytury, choroby, niepełnosprawności, obowiązków
rodzinnych albo zaprzestania poszukiwania pracy.
Do prowadzenia bardziej szczegółowych analiz służą dane przekazywane przez GUS
z badania BAEL dla poszczególnych kwartałów. Dane te wykorzystuje się jednak wyłącznie
do wewnętrznych analiz prowadzonych w ministerstwie i nie podlegają one upublicznieniu.
Wg danych BAEL za IV kw. 2025 r. największy spadek liczby pracujących mężczyzn (o
40 tys. osób) względem III kw. 2025 r. odnotowano w grupie wiekowej 25-29 lat. Spadek
liczby pracujących mężczyzn odnotowano też w grupie 60-64 lata (wyniósł on 1 tys. osób).
W grupach wiekowych 45-54 i 55-59 lat liczba pracujących mężczyzn w IV kw. 2025 r.
wzrosła odpowiednio o 7 tys. i 11 tys. osób w porównaniu do III kw. 2025 r.
Najczęstsze przyczyny bierności zawodowej mężczyzn w wieku produkcyjnym, zgodnie
z ostatnimi dostępnymi danymi (IV kw. 2025 r.) to nauka, uzupełnianie kwalifikacji (550
tys.), choroba, niepełnosprawność (537 tys.), emerytura (269 tys.), obowiązki rodzinne i
związane z prowadzeniem domu (47 tys.) oraz zniechęcenie bezskutecznością poszukiwań
pracy (22 tys.). W przypadku kobiet w wieku produkcyjnym najczęstsze przyczyny bierności
zawodowej to nauka, uzupełnianie kwalifikacji (627 tys.), obowiązki rodzinne i związane
z prowadzeniem domu (581 tys.), choroba, niepełnosprawność (322 tys.), emerytura (30
tys.) oraz zniechęcenie bezskutecznością poszukiwań pracy (25 tys.).
Należy podkreślić, ze liczba biernych zawodowo mężczyzn w wieku produkcyjnym, którzy
nie poszukiwali pracy z powodu choroby lub niepełnosprawności spadła w porównaniu do
analogicznego kwartału roku poprzedniego o 79 tys. W ostatnich kwartałach liczba osób
klasyfikowanych w tej grupie regularnie spada.
Wskaźnik zatrudnienia mężczyzn ogółem wynosił w IV kw. 2025 r. 63,9% i w stosunku do
poprzedniego kwartału spadł o 0,1 p.p. W porównaniu do analogicznego okresu roku
poprzedniego nie uległ zmianie. Wskaźnik zatrudnienia wśród mężczyzn utrzymuje się na
stałym poziomie w ostatnich kilku latach. Nie ma przesłanek aby stwierdzić, że czynniki takie
jak długoletnia praca fizyczna, zmiany technologiczne, niedopasowanie kwalifikacji czy brak
dostępu do skutecznego przekwalifikowania wpływały na wcześniejsze odchodzenie
mężczyzn z rynku pracy.
Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. z 2025 r. poz.
620 z późn. zm. - dalej jako: „ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia”) weszła w życie
1 czerwca 2025 r. Zgodnie z art. 69 tego aktu bezrobotnym powyżej 50 roku życia, obok 6
innych grup (bezrobotnych posiadających Kartę Dużej Rodziny, bezrobotnych bez
kwalifikacji zawodowych, bezrobotnych niepełnosprawnych, długotrwale bezrobotnych,
bezrobotnych i poszukujących pracy do 30 roku życia oraz bezrobotnych samotnie
wychowującym co najmniej jedno dziecko), przysługuje pierwszeństwo w skierowaniu do
określonych w nim form pomocy, których katalog obejmuje m.in. szkolenia, bon na
kształcenie ustawiczne, pożyczkę edukacyjną, staż, skierowanie do pracy w ramach robót
publicznych, prac interwencyjnych, prac społecznie użytecznych, pakiet aktywizacyjny,
-- 2 of 6 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej, pożyczkę na podjęcie działalności
gospodarczej czy bon na zasiedlenie. Osoby te, po zarejestrowaniu się w urzędzie pracy jako
bezrobotne, mogą korzystać z pomocy umożliwiającej podjęcie zatrudnienia oraz nabycie
lub podwyższenie kompetencji zawodowych. Należy przy tym zaznaczyć, że z części form
pomocy mogą korzystać także osoby, które zarejestrują się w powiatowym urzędzie pracy
jako poszukujące pracy, a więc również te, które osiągnęły już wiek emerytalny. Od
początku roku do końca czerwca 2026 r. aktywne programy wsparcia rozpoczęło 11,6 tys.
bezrobotnych powyżej 50 roku życia.
Ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia zachowała instrument dofinansowania
wynagrodzenia bezrobotnego w wieku 50+. Ponadto akt ten przewiduje wspieranie
pracodawców i przedsiębiorców chcących zatrudniać osoby w wieku poprodukcyjnym,
umożliwiając pracodawcy uzyskanie dofinansowania wynagrodzenia za zatrudnienie osoby
poszukującej pracy, która ukończyła 60 lub 65 lat w przypadku odpowiednio kobiet
i mężczyzn, o ile nie była ona zatrudniona lub nie wykonywała innej pracy zarobkowej u
tego pracodawcy bezpośrednio przed zarejestrowaniem się jako poszukujący pracy.
Szczególnym wsparciem objęto osoby długotrwale bezrobotne, którym na mocy ustawy
o rynku pracy i służbach zatrudnienia przysługuje pierwszeństwo w kierowaniu do form
pomocy i stała opieka doradcy ds. zatrudnienia. Przedstawiciele tej grupy mogą być
kierowani do centrów integracji społecznej celem wzięcia udziału w indywidualnych
programach zatrudnienia socjalnego, które służą odbudowie kompetencji społecznych
i zawodowych oraz przygotowaniu do podjęcia zatrudnienia. Od początku br. do końca
czerwca aktywne programy wsparcia rozpoczęło 19 tys. osób długotrwale bezrobotnych,
a 26,4 tys. skorzystało z porad indywidualnych.
Pomoc kierowana do osób bez kwalifikacji zawodowych obejmuje: finansowanie szkoleń
i staży, finansowanie kosztów potwierdzenia nabycia wiedzy i umiejętności lub kosztów
uzyskania dokumentu potwierdzającego nabycie wiedzy i umiejętności, bony na kształcenie
ustawiczne, pożyczki edukacyjne, finansowanie opłaty pobieranej za postępowanie
nostryfikacyjne albo postępowanie w sprawie potwierdzenia ukończenia studiów na
określonym poziomie oraz finansowanie opłaty za przeprowadzenie postępowania i
wydanie decyzji w sprawie uznania kwalifikacji zawodowych do wykonywania zawodu
regulowanego albo do podejmowania lub wykonywania działalności regulowanej.
Od początku roku do końca czerwca 2026 r. udział w aktywnych programach wsparcia
rozpoczęło 18,1 tys. bezrobotnych bez kwalifikacji zawodowych, z których 6,9 tys. osób
rozpoczęło staże, a 1,5 tys. szkolenia zawodowe. W okresie od 1 czerwca 2025 r. do końca
czerwca 2026 r. 19,5 tys. bezrobotnych mężczyzn należących do grupy wiekowej 45+
objęto aktywnymi formami wsparcia.
Na podstawie umowy starosta może przyznać pracodawcy dofinansowanie do
wynagrodzenia za zatrudnienie bezrobotnego w wieku 50-60 lat (kobiety) lub 50-65 lat
(mężczyźni). Wsparcie przysługuje przez 12 miesięcy, a jego wysokość wynosi miesięcznie
do 50% minimalnego wynagrodzenia. Pracodawca jest zobowiązany utrzymać zatrudnienie
przez kolejne 6 miesięcy.
Pracodawca jest zwolniony z opłacania składek na Fundusz Pracy (FP) przez 12 miesięcy za
zatrudnione osoby należące do grupy wiekowej 50+, które przed podjęciem zatrudnienia
figurowały w rejestrze urzędu pracy przez co najmniej 30 dni. Pracodawca jest też na stałe
zwolniony z opłacania składek na FP za pracowników, którzy ukończyli 55 lub 65 lat
w przypadku odpowiednio kobiet i mężczyzn.
-- 3 of 6 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Starosta może również sfinansować z Funduszu Pracy działania w zakresie reintegracji
społecznej długotrwale bezrobotnego (w wymiarze do 4 godzin dziennie przez okres nie
dłuższy niż 6 miesięcy), zlecając je centrom integracji społecznej (CIS), klubom integracji
społecznej (KIS) lub podmiotom ekonomii społecznej. Działania te mają na celu
odbudowanie i podtrzymanie umiejętności pełnienia ról społecznych oraz zmotywowanie
do powrotu do pracy (np. poprzez warsztaty motywacyjne i grupy wsparcia). Dodatkowo,
bezrobotnemu uczestniczącemu w tych działaniach przysługuje stypendium w wysokości
60% kwoty zasiłku dla bezrobotnych.
Niezależnie od tych środków, minister właściwy do spraw pracy dysponuje środkami
rezerwy FP, z której może zwiększać finansowanie form pomocy realizowanych przez
samorządy powiatów, zgodnie ze zgłaszanymi przez urzędy pracy potrzebami. Priorytety
wydatkowania środków FP są weryfikowane na bieżąco.
Informuję, że różnice w poziomie bezrobocia rejestrowanego oraz bezrobocia wg BAEL
wynikają z różnych metodologii zbierania danych oraz różnic w definicji osoby bezrobotnej.
W MRPiPS analizuje się bezrobocie korzystając z dostępnych badań, w tym statystyk
bezrobocia rejestrowanego i prowadzonego przez GUS BAEL. Bezrobocie rejestrowane
dotyczy osób zarejestrowanych w urzędach pracy po spełnieniu określonych w przepisach
warunków, natomiast bezrobocie wg BAEL oparte jest na deklaracjach respondentów
w wylosowanych do badania gospodarstwach domowych. BAEL prowadzone jest w oparciu
o metodologię Międzynarodowej Organizacji Pracy i wykorzystywane do porównań
międzynarodowych.
Formalnie nie istnieje obowiązek rejestracji w urzędzie pracy w momencie utraty
zatrudnienia albo w sytuacji pozostawania bez pracy, dlatego część osób, która w BAEL
deklaruje gotowość do podjęcia pracy i poszukiwanie zatrudnienia może nie być
zarejestrowana w urzędzie pracy. Dotyczy to najczęściej osób, które decydują się
samodzielne szukać zatrudnienia oraz posiadają prawo do ubezpieczenia zdrowotnego.
Zmiany w zasadach rejestracji i wyrejestrowań z urzędów pracy wprowadzone 1 czerwca
2025 r. ustawą o rynku pracy i służbach zatrudnienia z pewnością wpłynęły na poziom
bezrobocia rejestrowanego. Zasadniczą rolę odegrały tu możliwość rejestracji w urzędzie
pracy w miejscu zamieszkania, co przede wszystkim jest przyczyną zwiększonych rejestracji
absolwentów w ośrodkach akademickich, oraz brak wyrejestrowań spowodowanych
nieuzasadnioną odmową przyjęcia propozycji pracy lub innej formy pomocy określonej
w ustawie czy odmową poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym.
Dane wskazują, że o ile w całym 2025 r. napływ do bezrobocia był zbliżony do
zanotowanego rok wcześniej, to istotnie zmniejszył się odpływ osób bezrobotnych. W
minionym roku w urzędach pracy zarejestrowało się 1,2 mln osób bezrobotnych (r/r spadek
o 1,5%), a wyrejestrowało 1,1 mln (r/r spadek o 9,8%). Za spadek liczby wyrejestrowań
odpowiadało zmniejszenie liczby bezrobotnych, których wyrejestrowano z powodu
niepotwierdzenia gotowości do pracy (r/r spadek o 43,6% do 126,7 tys. osób). Gdyby w
2025 r. liczba wyrejestrowanych z powodu niepotwierdzenia gotowości do pracy pozostała
na poziomie z 2024 r., bezrobotnych w rejestrach mogłoby być o ok. 100 tys. mniej niż
faktycznie.
Odnośnie do wątku dotyczącego zapewnienia spójności rządowych polityk służących
poprawie sytuacji demograficznej informuję, że powołano Międzyresortowy Zespół ds.
Koordynacji Polityki Demograficznej, którego działanie ma na celu nie tylko wymianę
informacji i perspektyw, ale też usprawnienie i uzgodnienie polityk publicznych tworzonych
i realizowanych w poszczególnych resortach, a także prowadzenie polityki opartej na
całościowym, wieloaspektowym podejściu do zagadnienia demografii.
-- 4 of 6 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w ramach realizowanej polityki rodzinnej
tworzy mechanizmy wspierające rodziców w opiece nad dziećmi i godzeniu obowiązków
rodzicielskich z zawodowymi. Ponadto stale reformowane są narzędzia mające na celu
zapewnienie stabilności rynku pracy.
Według Prognozy ludności na lata 2023-20601 opracowanej przez GUS liczba ludności
w wieku produkcyjnym spadnie o 4 967,8 tys. (23,9%), a liczba osób w wieku emerytalnym
wzrośnie w tym okresie o 2 073,7 tys. (23,6%), co może prowadzić do odwrócenia relacji
pomiędzy popytem na pracę a jej podażą. Ponadto, w latach 2018–2022 ze środków
Europejskiego Funduszu Społecznego opracowano narzędzie pn. „System Prognozowania
Polskiego Rynku Pracy”, które umożliwia uzyskanie szczegółowych informacji nt.
kształtowania się sytuacji na rynku pracy, wspierając służby zatrudnienia w planowaniu
efektywnych i trafnych działań.
W MRPiPS gromadzi się m.in dane w zakresie udziału kobiet i mężczyzn w zatrudnieniu,
bezrobociu i bierności zawodowej, opracowuje się też cyklicznie raporty dot. wskaźników
rynku pracy oraz analizy porównawcze uwzględniające sytuację w Unii Europejskiej.
Pozyskane w ten sposób informacje stanowią podstawę wypracowywania mechanizmów
i rozwiązań służących przeciwdziałaniu negatywnym zjawiskom na rynku pracy. Ponadto
informacje o bieżących działaniach i wydarzeniach, jak również raporty, ekspertyzy lub
broszury informacyjne publikowane są w zakładce Aktualności na oficjalnej stronie
internetowej MRPiPS.
Powiatowe urzędy pracy oferują kompleksową pomoc zarówno kobietom, jak i mężczyznom
zarejestrowanym jako bezrobotni lub poszukujący pracy. Na zasadach ogólnych mogą oni
korzystać z omówionego wcześniej szerokiego katalogu form wsparcia i aktywizacji
zawodowej.
Działaniem prewencyjnym pomagającym osobom pracującym w utrzymaniu się na rynku
pracy jest pomoc w nabywaniu umiejętności i kwalifikacji finansowana ze środków
Krajowego Funduszu Szkoleniowego (KFS). Od 1 stycznia br. rozszerzono wsparcie
udzielane w ramach tego funduszu, dzięki czemu z pomocy na kształcenie ustawiczne mogą
korzystać wszystkie podmioty odprowadzające składki na Fundusz Pracy lub zwolnione
z tego obowiązku na mocy prawa. Oznacza to, że o środki KFS mogą aplikować również
osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą. Rozszerzono ponadto kategorie
osób pracujących, które uprawnione są do korzystania z kształcenia ustawicznego
finansowanego z KFS o osoby wykonujące pracę na podstawie umów cywilno-prawnych.
W ramach Planu Rozwoju Publicznych Służb Zatrudnienia na lata 2025-2027 przewidziano
dla powiatowych urzędów pracy działania łączące politykę rynku pracy z polityką
zdrowotną, a mianowicie:
— w ramach działania 5.1 pn. Podnoszenie aktywności zawodowej osób powyżej 50 roku
życia zadanie pn. tworzenie lokalnych programów aktywizacyjnych z placówkami
ochrony zdrowia skierowanych do klientów powyżej 50 roku życia z problemami
zdrowotnymi utrudniającymi znalezienie pracy;
— w ramach działania 5.2 pn. Wspieranie aktywności zawodowej osób długotrwale
bezrobotnych realizację przez powiatowe urzędy pracy zadania pn. rozwój
specjalistycznych programów wsparcia psychologicznego i społecznego we współpracy
z właściwymi instytucjami na poziomie lokalnym.
1 https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/prognoza-ludnosci/prognoza-ludnosci-
rezydujacej-dla-polski-na-lata-2023-2060-poziom-powiaty,12,1.html
-- 5 of 6 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
W obliczu kurczących się zasobów pracy należy aktywizować osoby bierne zawodowo,
które mają potencjał powrotu na rynek pracy. Ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia
nałożyła na wojewódzkie i powiatowe urzędy pracy nowe zadania związane z identyfikacją,
informowaniem o możliwościach korzystania z form pomocy określonych w ustawie oraz
motywowaniem osób niezarejestrowanych, w tym biernych zawodowo, do podejmowania
aktywności zawodowej. Zadania te finansowane są z Funduszu Pracy. Osoba zachęcona do
poszukiwania pracy rejestruje się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotna lub
poszukująca pracy i jest obejmowana wsparciem właściwym dla reprezentowanej przez
siebie grupy. Zgodnie z ustawą o rynku pracy i służbach zatrudnienia osoba
niezarejestrowana, w tym bierna zawodowo, może korzystać z poradnictwa zawodowego
oraz pośrednictwa pracy.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Monika Sikora
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 6 of 6 --