Interpelacja nr 17681
Interpelacja w sprawie skutków ograniczenia środków Funduszu Pracy w 2026 r. dla przedsiębiorstw społecznych i realizacji reintegracji społeczno-zawodowej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie skutków ograniczenia środków Funduszu Pracy w 2026 r. dla przedsiębiorstw społecznych i realizacji reintegracji społeczno-zawodowej
Interpelacja nr 17681
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie skutków ograniczenia środków Funduszu Pracy w 2026 r. dla przedsiębiorstw społecznych i realizacji reintegracji społeczno-zawodowej
Zgłaszający: Iwona Karolewska
Data wpływu: 10-06-2026
Szanowny Panie Ministrze,
z dostępnych publicznie danych wynika, że kwota przeznaczona na realizację programów promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej została obniżona z 3 652 108 000 zł w 2025 r. do 2 147 808 000 zł w 2026 r., co oznacza redukcję o ponad 1,5 mld zł, tj. o ponad 40%. Rada Rynku Pracy wskazała ponadto, że po uwzględnieniu udziału środków EFS+ ograniczenie środków na działania niewspółfinansowane z EFS+ wynosi 57%. Rada wyraziła w tej sprawie głębokie zaniepokojenie i zarekomendowała zwiększenie planowanej wysokości środków Funduszu Pracy na rok 2026 oraz stały monitoring sytuacji finansowej w trakcie roku budżetowego.
Z informacji napływających z urzędów pracy i podmiotów ekonomii społecznej wynika, że skutki tych ograniczeń są już widoczne w praktyce. W wielu miejscach urzędy pracy nie zawierają nowych umów, ograniczają dostęp do instrumentów fakultatywnych, realizują wyłącznie część wcześniej zaciągniętych zobowiązań albo całkowicie wstrzymują nowe nabory. Problem ten był już przedmiotem interpelacji poselskich dotyczących sytuacji finansowej Funduszu Pracy na 2026 r., planowanego podziału środków, a także skutków tych decyzji dla publicznych służb zatrudnienia.
Szczególnie dotkliwie skutki te odczuwają przedsiębiorstwa społeczne korzystające z instrumentów wsparcia zatrudnienia osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, w tym finansowania składek na ubezpieczenia społeczne pracowników objętych reintegracją społeczno-zawodową. W praktyce ograniczenie środków Funduszu Pracy powoduje, że instrumenty przewidziane w ustawie formalnie istnieją, ale stają się faktycznie niedostępne. Prowadzi to do ryzyka utraty miejsc pracy, osłabienia ciągłości reintegracji społeczno-zawodowej oraz destabilizacji działalności przedsiębiorstw społecznych. W ocenie Rady Rynku Pracy skutki głębokiej redukcji środków FP mogą obejmować także mniejsze wsparcie przedsiębiorstw, spowolnienie aktywizacji osób pozostających poza rynkiem pracy i trudności z realizacją nowych zadań ustawowych.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie były szczegółowe przyczyny obniżenia środków Funduszu Pracy przeznaczonych na realizację programów promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej z 3 652 108 000 zł w 2025 r. do 2 147 808 000 zł w 2026 r.?
2. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Ministerstwo Finansów dokonywały oceny skutków tej decyzji dla funkcjonowania powiatowych i miejskich urzędów pracy?
3. Czy rząd posiada obecnie pełną informację, w ilu urzędach pracy w kraju ograniczono lub wstrzymano zawieranie nowych umów w ramach instrumentów rynku pracy z powodu braku środków Funduszu Pracy?
4. Czy rząd posiada dane, w ilu województwach i powiatach ograniczenia środków FP uniemożliwiły realizację zobowiązań wynikających z umów zawartych w latach wcześniejszych?
5. Jakie środki z rezerwy Funduszu Pracy zostały uruchomione od początku 2026 r., w jakiej wysokości oraz na jakie cele zostały przeznaczone?
6. Czy środki z rezerwy Funduszu Pracy były lub są kierowane przede wszystkim na finansowanie bieżących zadań, takich jak staże, dotacje na rozpoczęcie działalności gospodarczej albo zabezpieczenie projektów współfinansowanych z EFS+? Jeśli tak, to w jakiej skali? Rada Rynku Pracy wskazała, że już na początku roku część rezerwy musiała zostać uruchomiona dla województw łódzkiego i opolskiego.
7. Czy ministerstwo monitoruje wpływ ograniczeń środków FP na możliwość realizacji instrumentów fakultatywnych, w tym instrumentów wykorzystywanych przez przedsiębiorstwa społeczne?
8. Czy ministerstwo dysponuje informacją, ile przedsiębiorstw społecznych utraciło w 2026 r. możliwość skorzystania z finansowania składek na ubezpieczenia społeczne pracowników objętych reintegracją społeczno-zawodową z powodu ograniczeń środków FP?
9. Czy ministerstwo analizowało wpływ tej sytuacji na ciągłość zatrudnienia osób zagrożonych wykluczeniem społecznym oraz na trwałość miejsc pracy utworzonych przez przedsiębiorstwa społeczne?
10. Czy rząd planuje zwiększenie limitów środków Funduszu Pracy jeszcze w trakcie 2026 r., tak aby przywrócić możliwość finansowania form pomocy na poziomie porównywalnym do 2025 r., zgodnie z rekomendacją Rady Rynku Pracy?
11. Czy planowane są korekty zasad gospodarowania środkami FP lub rezerwą FP w trakcie roku budżetowego, tak aby urzędy pracy mogły realizować już zaciągnięte zobowiązania oraz uruchamiać nowe instrumenty wsparcia?
12. Czy ministerstwo planuje odrębne rozwiązania osłonowe dla przedsiębiorstw społecznych, które utraciły dostęp do finansowania składek lub innych instrumentów zatrudnieniowych w związku z ograniczeniami środków FP?
13. Czy rząd zamierza przedstawić parlamentowi i opinii publicznej zbiorczą informację o skutkach ograniczenia środków Funduszu Pracy dla publicznych służb zatrudnienia, przedsiębiorców oraz przedsiębiorstw społecznych?
14. Czy ministerstwo podejmie działania w celu zapewnienia, aby instrumenty przewidziane w ustawach rynku pracy i ekonomii społecznej były nie tylko formalnie dostępne, ale również realnie finansowane?
Skala ograniczeń środków Funduszu Pracy na 2026 r. oraz napływające z całego kraju sygnały od urzędów pracy, organizacji społecznych i przedsiębiorstw społecznych wskazują, że mamy do czynienia z problemem systemowym. Rada Rynku Pracy podniosła, że ograniczenie środków może osłabić skuteczność polityki rynku pracy, ograniczyć wsparcie przedsiębiorców, utrudnić realizację ustawowych zadań urzędów pracy oraz pogłębić problemy osób najbardziej oddalonych od rynku pracy.
Interpelacja nr 17681
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie skutków ograniczenia środków Funduszu Pracy w 2026 r. dla przedsiębiorstw społecznych i realizacji reintegracji społeczno-zawodowej
Zgłaszający: Iwona Karolewska
Data wpływu: 10-06-2026
Szanowny Panie Ministrze,
z dostępnych publicznie danych wynika, że kwota przeznaczona na realizację programów promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej została obniżona z 3 652 108 000 zł w 2025 r. do 2 147 808 000 zł w 2026 r., co oznacza redukcję o ponad 1,5 mld zł, tj. o ponad 40%. Rada Rynku Pracy wskazała ponadto, że po uwzględnieniu udziału środków EFS+ ograniczenie środków na działania niewspółfinansowane z EFS+ wynosi 57%. Rada wyraziła w tej sprawie głębokie zaniepokojenie i zarekomendowała zwiększenie planowanej wysokości środków Funduszu Pracy na rok 2026 oraz stały monitoring sytuacji finansowej w trakcie roku budżetowego.
Z informacji napływających z urzędów pracy i podmiotów ekonomii społecznej wynika, że skutki tych ograniczeń są już widoczne w praktyce. W wielu miejscach urzędy pracy nie zawierają nowych umów, ograniczają dostęp do instrumentów fakultatywnych, realizują wyłącznie część wcześniej zaciągniętych zobowiązań albo całkowicie wstrzymują nowe nabory. Problem ten był już przedmiotem interpelacji poselskich dotyczących sytuacji finansowej Funduszu Pracy na 2026 r., planowanego podziału środków, a także skutków tych decyzji dla publicznych służb zatrudnienia.
Szczególnie dotkliwie skutki te odczuwają przedsiębiorstwa społeczne korzystające z instrumentów wsparcia zatrudnienia osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, w tym finansowania składek na ubezpieczenia społeczne pracowników objętych reintegracją społeczno-zawodową. W praktyce ograniczenie środków Funduszu Pracy powoduje, że instrumenty przewidziane w ustawie formalnie istnieją, ale stają się faktycznie niedostępne. Prowadzi to do ryzyka utraty miejsc pracy, osłabienia ciągłości reintegracji społeczno-zawodowej oraz destabilizacji działalności przedsiębiorstw społecznych. W ocenie Rady Rynku Pracy skutki głębokiej redukcji środków FP mogą obejmować także mniejsze wsparcie przedsiębiorstw, spowolnienie aktywizacji osób pozostających poza rynkiem pracy i trudności z realizacją nowych zadań ustawowych.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie były szczegółowe przyczyny obniżenia środków Funduszu Pracy przeznaczonych na realizację programów promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej z 3 652 108 000 zł w 2025 r. do 2 147 808 000 zł w 2026 r.?
2. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Ministerstwo Finansów dokonywały oceny skutków tej decyzji dla funkcjonowania powiatowych i miejskich urzędów pracy?
3. Czy rząd posiada obecnie pełną informację, w ilu urzędach pracy w kraju ograniczono lub wstrzymano zawieranie nowych umów w ramach instrumentów rynku pracy z powodu braku środków Funduszu Pracy?
4. Czy rząd posiada dane, w ilu województwach i powiatach ograniczenia środków FP uniemożliwiły realizację zobowiązań wynikających z umów zawartych w latach wcześniejszych?
5. Jakie środki z rezerwy Funduszu Pracy zostały uruchomione od początku 2026 r., w jakiej wysokości oraz na jakie cele zostały przeznaczone?
6. Czy środki z rezerwy Funduszu Pracy były lub są kierowane przede wszystkim na finansowanie bieżących zadań, takich jak staże, dotacje na rozpoczęcie działalności gospodarczej albo zabezpieczenie projektów współfinansowanych z EFS+? Jeśli tak, to w jakiej skali? Rada Rynku Pracy wskazała, że już na początku roku część rezerwy musiała zostać uruchomiona dla województw łódzkiego i opolskiego.
7. Czy ministerstwo monitoruje wpływ ograniczeń środków FP na możliwość realizacji instrumentów fakultatywnych, w tym instrumentów wykorzystywanych przez przedsiębiorstwa społeczne?
8. Czy ministerstwo dysponuje informacją, ile przedsiębiorstw społecznych utraciło w 2026 r. możliwość skorzystania z finansowania składek na ubezpieczenia społeczne pracowników objętych reintegracją społeczno-zawodową z powodu ograniczeń środków FP?
9. Czy ministerstwo analizowało wpływ tej sytuacji na ciągłość zatrudnienia osób zagrożonych wykluczeniem społecznym oraz na trwałość miejsc pracy utworzonych przez przedsiębiorstwa społeczne?
10. Czy rząd planuje zwiększenie limitów środków Funduszu Pracy jeszcze w trakcie 2026 r., tak aby przywrócić możliwość finansowania form pomocy na poziomie porównywalnym do 2025 r., zgodnie z rekomendacją Rady Rynku Pracy?
11. Czy planowane są korekty zasad gospodarowania środkami FP lub rezerwą FP w trakcie roku budżetowego, tak aby urzędy pracy mogły realizować już zaciągnięte zobowiązania oraz uruchamiać nowe instrumenty wsparcia?
12. Czy ministerstwo planuje odrębne rozwiązania osłonowe dla przedsiębiorstw społecznych, które utraciły dostęp do finansowania składek lub innych instrumentów zatrudnieniowych w związku z ograniczeniami środków FP?
13. Czy rząd zamierza przedstawić parlamentowi i opinii publicznej zbiorczą informację o skutkach ograniczenia środków Funduszu Pracy dla publicznych służb zatrudnienia, przedsiębiorców oraz przedsiębiorstw społecznych?
14. Czy ministerstwo podejmie działania w celu zapewnienia, aby instrumenty przewidziane w ustawach rynku pracy i ekonomii społecznej były nie tylko formalnie dostępne, ale również realnie finansowane?
Skala ograniczeń środków Funduszu Pracy na 2026 r. oraz napływające z całego kraju sygnały od urzędów pracy, organizacji społecznych i przedsiębiorstw społecznych wskazują, że mamy do czynienia z problemem systemowym. Rada Rynku Pracy podniosła, że ograniczenie środków może osłabić skuteczność polityki rynku pracy, ograniczyć wsparcie przedsiębiorców, utrudnić realizację ustawowych zadań urzędów pracy oraz pogłębić problemy osób najbardziej oddalonych od rynku pracy.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
10 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.5 / 1k zn.
- Zawiera 10 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13115 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.375.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 17681 Pani Posłanki Iwony Karolewskiej,
w sprawie skutków ograniczenia środków Funduszu Pracy w 2026 r. dla przedsiębiorstw
społecznych i realizacji reintegracji społeczno-zawodowej, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Tytułem wstępu pragnę zaznaczyć, że zgodnie z art. 29 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia
2009 r. o finansach publicznych podstawą gospodarowania, w trakcie roku budżetowego,
środkami Funduszu Pracy (dalej „FP”) jest roczny plan finansowy FP będący załącznikiem do
ustawy budżetowej. W toku prac nad projektem ustawy budżetowej na dany rok
budżetowy Minister Finansów i Gospodarki, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra
Finansów z dnia 13 lipca 2025 r. w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu oraz trybu i
terminów opracowania materiałów do projektu ustawy budżetowej1 przekazuje wstępną
kwotę wydatków na dany rok oraz wyjściowe kwoty wydatków na kolejne lata dla
poszczególnych dysponentów części budżetowych. Pismem z dnia 25 lipca 2025 r. Minister
Finansów i Gospodarki przekazał do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej limit
wydatków FP do uwzględnienia w projekcie planu finansowego na 2026 r. Limit określono
na poziomie 10,1 mld zł, tj. niższym niż w roku 2025 o 1 mld zł.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na każdym etapie uzgodnień wskazywał,
przedstawiając w tym zakresie szczegółowe uzasadnienie, na konieczność utrzymania
finansowania aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu na poziomie analogicznym do
2025 r. Pomimo podejmowanych działań kwota zabezpieczona w planie FP na 2026 r.
została ustalona na poziomie niższym od postulowanych potrzeb finansowych.
Minister Finansów i Gospodarki odpowiadając na pytania o możliwość zwiększenia kwoty
środków FP w br. z przeznaczeniem na działania aktywizacyjne wielokrotnie wskazywał, że
Polska objęta jest procedurą nadmiernego deficytu (EDP), która determinuje konieczność
konsolidacji finansów publicznych i redukcji deficytu w kolejnych latach, co znajduje
odzwierciedlenie w średniookresowym planie budżetowo-strukturalnym na lata 2025-
2028, który określa ścieżkę wydatków do 2028 r., jakiej przestrzeganie jest niezbędne do
ograniczenia deficytu nominalnego i redukcji długu w średnim okresie. Minister wskazywał
też, że wydatki FP objęte są stabilizującą regułą wydatkową (SRW) oraz limitem wydatków
wskazywanym corocznie w ustawie budżetowej, w związku z czym zwiększenie limitu
wydatków FP może odbyć się pod warunkiem wskazania oszczędności powstałych na
innych zadaniach objętych tą regułą. Na dzień dzisiejszy, uwzględniając zgłaszane
potrzeby i ograniczone środki, nie ma wygenerowanych oszczędności, które można
przeznaczyć na finansowanie kosztów realizacji form pomocy.
1 Dz.U. poz. 984, z późn. zm.
-- 1 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Ustalony niższy limit wydatków FP miał bezpośredni wpływ na wysokość kwoty środków
FP na finansowanie kosztów realizacji form pomocy przez samorządy powiatowe, jaką
wskazano w planie finansowym FP. Jej podział na poszczególne regiony regulują przepisy
ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia2 i wydane na
podstawie art. 277 tego aktu rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2025 r.
w sprawie zasad gospodarki finansowej Funduszu Pracy3 ( dalej „rozporządzenie RM”).
Na podstawie art. 267 ust. 4 ustawy w związku z § 6 rozporządzenia RM kwota środków FP
na finansowanie form pomocy, w tym tych realizowanych w ramach projektów EFS+,
określona w planie finansowym FP na 2026 r. - pomniejszona o rezerwę pozostającą
w dyspozycji ministra właściwego do spraw pracy - dzielona jest między województwa
algorytmem. Następnie kwoty ustalone dla samorządów województw są dzielone dla
poszczególnych samorządów powiatowych przez zarząd województwa według kryteriów
określonych przez sejmik województwa. Oznacza to, że podczas opracowywania kryteriów
podziału istnieje możliwość uwzględnienia szczególnych potrzeb lokalnych rynków pracy.
Samorządy powiatów na finansowanie form pomocy, w tym tych realizowanych w ramach
projektów EFS+, dysponują w roku 2026 w skali kraju środkami FP w kwocie 1,7 mld zł. Ze
środków tych finansowane są wszystkie formy pomocy określone w ustawie. Minister
właściwy do spraw pracy nie przyznaje środków FP na poszczególne formy pomocy ujęte
w ustawie. Wyboru wdrażanych form pomocy, w ramach łącznej kwoty ustalonej dla
samorządu powiatu, dokonuje starosta po zasięgnięciu opinii powiatowej rady rynku pracy.
To samorządy powiatów decydują, uwzględniając potrzeby lokalnych rynków pracy i własne
możliwości, o wyborze oraz finansowaniu poszczególnych form pomocy. Kierownictwo
Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) nie ma zatem bezpośredniego
wpływu na liczbę aktywizowanych osób i wybór konkretnych form pomocy.
Kierownictwo MRPiPS prowadzi stały dialog z urzędami pracy, aby szybko kierować
dostępne środki tam, gdzie potrzeby są największe. Sytuacja związana z zapotrzebowaniem
urzędów pracy monitorowana jest na bieżąco. Informacje o liczbie osób bezrobotnych,
którym odmówiono udziału w danej formie pomocy i przyczynie odmowy są w posiadaniu
powiatowych urzędów pracy.
Niezależnie od powyższych środków przekazywanych samorządom powiatowym minister
właściwy do spraw pracy dysponuje rezerwą FP, którą może uruchomić w celu niwelowania
negatywnych skutków zmniejszenia środków FP na aktywizację. W jej ramach możliwe jest
zwiększanie środków przyznanych samorządom na finansowanie form pomocy w danym
roku budżetowym, z uwzględnieniem potrzeb zgłaszanych przez urzędy pracy. Procedurę
ubiegania się o środki z rezerwy FP określono w dokumencie „Zasady ubiegania się o środki
rezerwy Funduszu Pracy na finansowanie działań aktywizacyjnych w 2026 roku”,
opublikowanym w Intranecie Publicznych Służb Zatrudnienia. Na ich podstawie minister
właściwy do spraw pracy ogłosił w br. dwa nabory wniosków: pierwszy 4 lutego
o dodatkowe środki z rezerwy FP na finansowanie kosztów realizacji form pomocy, a drugi
13 lipca o środki rezerwy FP na finansowanie programów aktywizacji zawodowej.
Odnosząc się do form pomocy wskazanych w interpelacji informuję, że w 142 wnioskach
wskazano staże na kwotę 43 270 963,15 zł dla 2628 osób, w 90 wnioskach dofinansowanie
podjęcia działalności gospodarczej na kwotę 30 616 247,28 zł dla 897 osób, a w 6
wnioskach formy dedykowane podmiotom ekonomii społecznej na kwotę 533 999,20 zł dla
2 Dz. U. poz. 620, z późn. zm.
3 Dz. U. poz. 1662.
-- 2 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
59 osób. Po weryfikacji i ocenie wszystkich wniosków przyznano z rezerwy FP 173,5 mln
zł. Dodatkowe środki otrzymał każdy urząd pracy, który uczestniczył w naborze.
13 lipca Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ogłosiła drugi nabór wniosków dla
urzędów pracy na dodatkowe środki z rezerwy FP na finansowanie programów aktywizacji
zawodowej. Nabór trwał do 27 lipca br.
Dodatkowo, mając na względzie potrzebę wsparcia urzędów w realizacji działań
aktywizacyjnych w bieżącym roku, Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przyznała
samorządom powiatowym województwa opolskiego i łódzkiego środki rezerwy FP na
finansowanie projektów EFS+ w wysokości 6 647 901,32zł mając na względzie, że kwoty
środków FP ustalone dla poszczególnych samorządów powiatowych nie zabezpieczały
w pełnym wymiarze finansowania realizowanych projektów EFS+. Ponadto, tam, gdzie
przyznane dotychczas środki FP nie pozwoliły na zabezpieczenie finansowania zobowiązań
powstałych na podstawie art. 269, Ministra przyznała dodatkowe środki z rezerwy FP
w kwocie 50 339 180,63 zł
Wśród możliwych do finansowania z rezerwy FP działań i programów jest program
aktywizacji zawodowej bezrobotnych zwolnionych z przyczyn niedotyczących
pracowników oraz pracowników objętych zwolnieniami monitorowanymi. Wnioski
w zakresie tego programu rozpatrywane są na bieżąco, w kolejności wpływu. Na
finansowanie programu w br. zabezpieczono z rezerwy FP 50 mln zł. W roku 2026 do
wpłynęło 15 wniosków, z których 9 rozpatrzono pozytywnie i przyznano na nie 4 391 000
zł. Weryfikacja i ocena pozostałych wniosków jest w toku.
Informuję, że uzyskanie statusu przedsiębiorstwa społecznego umożliwia korzystanie
z różnych form wsparcia publicznego, w tym dotacji, preferencyjnych pożyczek,
programów szkoleniowych i instrumentów wspierających zatrudnienie osób zagrożonych
wykluczeniem społecznym. Według stanu na 24 czerwca br. status przedsiębiorstwa
społecznego (dalej „PS”) posiadają 1882 podmioty.
W kontekście wsparcia ze środków FP, poza liczbą przedsiębiorstw społecznych, ważna
jest też liczba spółdzielni socjalnych, które nawet bez uzyskania statusu przedsiębiorstwa
społecznego mogą korzystać ze wsparcia z FP. Obecnie w Polsce zarejestrowanych jest ok.
1 300 spółdzielni socjalnych, z których ok. 800 nie ma statusu PS. Można zatem szacować,
że łącznie z bezpośredniego wsparcia na zatrudnienie osób zagrożonych wykluczeniem
społecznym, finansowanego ze środków FP może skorzystać około 2 500 podmiotów.
Bezpośrednie wsparcie finansowe dla przedsiębiorstw społecznych i spółdzielni socjalnych
dostępne jest w formie:
— instrumentów wspierających zatrudnienie osób zagrożonych wykluczeniem
społecznym w PS i spółdzielniach socjalnych finansowane z FP i PFRON,
— środków na utworzenie i utrzymanie miejsc pracy przyznawanych przez akredytowane
ośrodki wsparcia ekonomii społecznej (dalej „OWES”),
— wsparcia w ramach programu resortowego pn. „Warto Być Przedsiębiorstwem
Społecznym!”
Wsparcie ze środków FP przyznawane jest na utworzenie stanowiska pracy dla skierowanej
przez powiatowy urząd pracy osoby bezrobotnej lub poszukującej pracy, sfinansowanie
kosztów wynagrodzenia dla takiej osoby lub dofinansowanie składek na ubezpieczenia
społeczne dla pracowników zagrożonych wykluczeniem społecznym zatrudnionych w PS
lub w spółdzielni socjalnej. Pomoc w tej formie przyznaje starosta za pośrednictwem
-- 3 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
powiatowego urzędu pracy. Wykorzystanie tych instrumentów ma charakter fakultatywny,
więc to samorząd powiatu decyduje, czy i jakie środki przeznaczy na ten cel.
Bezpośrednie wsparcie dla przedsiębiorstw społecznych realizowane jest także w ramach
programów regionalnych finansowanych z EFS+. Obejmuje ono kompleksowe usługi
świadczone przez OWES, a także środki finansowe dla PS na utworzenie i utrzymanie
stanowiska pracy dla osób zagrożonych wykluczeniem społecznym. Pomoc finansowa
wypłacana jest w formie stawki jednostkowej, która po waloryzacji z 6 maja br. wynosi
łącznie 87 tys. zł (o ok. 6% więcej niż w 2025 r.). Dzięki tej pomocy w perspektywie
finansowej na lata 2021-2027 OWES wsparły utworzenie ok. 4,7 tys. miejsc pracy (ok. 47%
wartości docelowej). Obecnie w Polsce akredytację posiada 56 OWES.
Ważnym instrumentem wsparcia bezpośredniego jest też program resortowy pn. „Warto
być Przedsiębiorstwem Społecznym!” na lata 2026- 2028, finansowany ze środków FP (20
mln zł rocznie) i Funduszu Solidarnościowego (4 mln zł rocznie). Środki z FP mogą zostać
przeznaczone na wsparcie zatrudnienia (nie jest konieczne tworzenie nowych miejsc pracy),
a także na wzmocnienie potencjału w realizowaniu usług społecznych. Z Funduszu
Solidarnościowego przeznaczane są środki na wsparcie PS w reintegrowaniu pracowników
zagrożonych wykluczeniem społecznym. Środki przyznawane są po przeprowadzeniu
naboru wniosków. Ostatni nabór zakończył się 16 kwietnia br. W bieżącej edycji programu
o środki ubiegało się blisko 900 PS, które złożyły 1250 wniosków. Zapotrzebowanie
zgłoszone we wnioskach wyniosło blisko 15 mln zł na działania finansowane z Funduszu
Solidarnościowego i blisko 71 mln zł na działania finansowane z FP.
Łączne wydatki Funduszu Pracy na instrumenty wsparcia dla podmiotów ekonomii
społecznej w ostatnich latach rosły wykładniczo - z 1 626 903,25 zł w roku 2021 do
18 480 355,56 zł w roku 2025. Kluczowe znaczenie miało wejście w życie ustawy o
ekonomii społecznej w IV kwartale 2022 r. oraz będący konsekwencją tego faktu
sukcesywny przyrost PS. Głównym instrumentem powodującym dynamiczny wzrost
wydatków FP była refundacja składek na ubezpieczenia społeczne pracowników
zagrożonych wykluczeniem społecznym, zatrudnionych w PS i pracowników spółdzielni
socjalnych.
Łączna wartość refundacji składek na ubezpieczenia społeczne pracowników spółdzielni
socjalnych i PS z ostatnich 5 lat to ponad 33 mln zł. Stanowiło to prawie 92% łącznych
wydatków FP na wszystkie instrumenty wsparcia dla podmiotów ekonomii społecznej.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.375.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 17681 Pani Posłanki Iwony Karolewskiej,
w sprawie skutków ograniczenia środków Funduszu Pracy w 2026 r. dla przedsiębiorstw
społecznych i realizacji reintegracji społeczno-zawodowej, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Tytułem wstępu pragnę zaznaczyć, że zgodnie z art. 29 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia
2009 r. o finansach publicznych podstawą gospodarowania, w trakcie roku budżetowego,
środkami Funduszu Pracy (dalej „FP”) jest roczny plan finansowy FP będący załącznikiem do
ustawy budżetowej. W toku prac nad projektem ustawy budżetowej na dany rok
budżetowy Minister Finansów i Gospodarki, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra
Finansów z dnia 13 lipca 2025 r. w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu oraz trybu i
terminów opracowania materiałów do projektu ustawy budżetowej1 przekazuje wstępną
kwotę wydatków na dany rok oraz wyjściowe kwoty wydatków na kolejne lata dla
poszczególnych dysponentów części budżetowych. Pismem z dnia 25 lipca 2025 r. Minister
Finansów i Gospodarki przekazał do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej limit
wydatków FP do uwzględnienia w projekcie planu finansowego na 2026 r. Limit określono
na poziomie 10,1 mld zł, tj. niższym niż w roku 2025 o 1 mld zł.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na każdym etapie uzgodnień wskazywał,
przedstawiając w tym zakresie szczegółowe uzasadnienie, na konieczność utrzymania
finansowania aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu na poziomie analogicznym do
2025 r. Pomimo podejmowanych działań kwota zabezpieczona w planie FP na 2026 r.
została ustalona na poziomie niższym od postulowanych potrzeb finansowych.
Minister Finansów i Gospodarki odpowiadając na pytania o możliwość zwiększenia kwoty
środków FP w br. z przeznaczeniem na działania aktywizacyjne wielokrotnie wskazywał, że
Polska objęta jest procedurą nadmiernego deficytu (EDP), która determinuje konieczność
konsolidacji finansów publicznych i redukcji deficytu w kolejnych latach, co znajduje
odzwierciedlenie w średniookresowym planie budżetowo-strukturalnym na lata 2025-
2028, który określa ścieżkę wydatków do 2028 r., jakiej przestrzeganie jest niezbędne do
ograniczenia deficytu nominalnego i redukcji długu w średnim okresie. Minister wskazywał
też, że wydatki FP objęte są stabilizującą regułą wydatkową (SRW) oraz limitem wydatków
wskazywanym corocznie w ustawie budżetowej, w związku z czym zwiększenie limitu
wydatków FP może odbyć się pod warunkiem wskazania oszczędności powstałych na
innych zadaniach objętych tą regułą. Na dzień dzisiejszy, uwzględniając zgłaszane
potrzeby i ograniczone środki, nie ma wygenerowanych oszczędności, które można
przeznaczyć na finansowanie kosztów realizacji form pomocy.
1 Dz.U. poz. 984, z późn. zm.
-- 1 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Ustalony niższy limit wydatków FP miał bezpośredni wpływ na wysokość kwoty środków
FP na finansowanie kosztów realizacji form pomocy przez samorządy powiatowe, jaką
wskazano w planie finansowym FP. Jej podział na poszczególne regiony regulują przepisy
ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia2 i wydane na
podstawie art. 277 tego aktu rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2025 r.
w sprawie zasad gospodarki finansowej Funduszu Pracy3 ( dalej „rozporządzenie RM”).
Na podstawie art. 267 ust. 4 ustawy w związku z § 6 rozporządzenia RM kwota środków FP
na finansowanie form pomocy, w tym tych realizowanych w ramach projektów EFS+,
określona w planie finansowym FP na 2026 r. - pomniejszona o rezerwę pozostającą
w dyspozycji ministra właściwego do spraw pracy - dzielona jest między województwa
algorytmem. Następnie kwoty ustalone dla samorządów województw są dzielone dla
poszczególnych samorządów powiatowych przez zarząd województwa według kryteriów
określonych przez sejmik województwa. Oznacza to, że podczas opracowywania kryteriów
podziału istnieje możliwość uwzględnienia szczególnych potrzeb lokalnych rynków pracy.
Samorządy powiatów na finansowanie form pomocy, w tym tych realizowanych w ramach
projektów EFS+, dysponują w roku 2026 w skali kraju środkami FP w kwocie 1,7 mld zł. Ze
środków tych finansowane są wszystkie formy pomocy określone w ustawie. Minister
właściwy do spraw pracy nie przyznaje środków FP na poszczególne formy pomocy ujęte
w ustawie. Wyboru wdrażanych form pomocy, w ramach łącznej kwoty ustalonej dla
samorządu powiatu, dokonuje starosta po zasięgnięciu opinii powiatowej rady rynku pracy.
To samorządy powiatów decydują, uwzględniając potrzeby lokalnych rynków pracy i własne
możliwości, o wyborze oraz finansowaniu poszczególnych form pomocy. Kierownictwo
Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) nie ma zatem bezpośredniego
wpływu na liczbę aktywizowanych osób i wybór konkretnych form pomocy.
Kierownictwo MRPiPS prowadzi stały dialog z urzędami pracy, aby szybko kierować
dostępne środki tam, gdzie potrzeby są największe. Sytuacja związana z zapotrzebowaniem
urzędów pracy monitorowana jest na bieżąco. Informacje o liczbie osób bezrobotnych,
którym odmówiono udziału w danej formie pomocy i przyczynie odmowy są w posiadaniu
powiatowych urzędów pracy.
Niezależnie od powyższych środków przekazywanych samorządom powiatowym minister
właściwy do spraw pracy dysponuje rezerwą FP, którą może uruchomić w celu niwelowania
negatywnych skutków zmniejszenia środków FP na aktywizację. W jej ramach możliwe jest
zwiększanie środków przyznanych samorządom na finansowanie form pomocy w danym
roku budżetowym, z uwzględnieniem potrzeb zgłaszanych przez urzędy pracy. Procedurę
ubiegania się o środki z rezerwy FP określono w dokumencie „Zasady ubiegania się o środki
rezerwy Funduszu Pracy na finansowanie działań aktywizacyjnych w 2026 roku”,
opublikowanym w Intranecie Publicznych Służb Zatrudnienia. Na ich podstawie minister
właściwy do spraw pracy ogłosił w br. dwa nabory wniosków: pierwszy 4 lutego
o dodatkowe środki z rezerwy FP na finansowanie kosztów realizacji form pomocy, a drugi
13 lipca o środki rezerwy FP na finansowanie programów aktywizacji zawodowej.
Odnosząc się do form pomocy wskazanych w interpelacji informuję, że w 142 wnioskach
wskazano staże na kwotę 43 270 963,15 zł dla 2628 osób, w 90 wnioskach dofinansowanie
podjęcia działalności gospodarczej na kwotę 30 616 247,28 zł dla 897 osób, a w 6
wnioskach formy dedykowane podmiotom ekonomii społecznej na kwotę 533 999,20 zł dla
2 Dz. U. poz. 620, z późn. zm.
3 Dz. U. poz. 1662.
-- 2 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
59 osób. Po weryfikacji i ocenie wszystkich wniosków przyznano z rezerwy FP 173,5 mln
zł. Dodatkowe środki otrzymał każdy urząd pracy, który uczestniczył w naborze.
13 lipca Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ogłosiła drugi nabór wniosków dla
urzędów pracy na dodatkowe środki z rezerwy FP na finansowanie programów aktywizacji
zawodowej. Nabór trwał do 27 lipca br.
Dodatkowo, mając na względzie potrzebę wsparcia urzędów w realizacji działań
aktywizacyjnych w bieżącym roku, Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przyznała
samorządom powiatowym województwa opolskiego i łódzkiego środki rezerwy FP na
finansowanie projektów EFS+ w wysokości 6 647 901,32zł mając na względzie, że kwoty
środków FP ustalone dla poszczególnych samorządów powiatowych nie zabezpieczały
w pełnym wymiarze finansowania realizowanych projektów EFS+. Ponadto, tam, gdzie
przyznane dotychczas środki FP nie pozwoliły na zabezpieczenie finansowania zobowiązań
powstałych na podstawie art. 269, Ministra przyznała dodatkowe środki z rezerwy FP
w kwocie 50 339 180,63 zł
Wśród możliwych do finansowania z rezerwy FP działań i programów jest program
aktywizacji zawodowej bezrobotnych zwolnionych z przyczyn niedotyczących
pracowników oraz pracowników objętych zwolnieniami monitorowanymi. Wnioski
w zakresie tego programu rozpatrywane są na bieżąco, w kolejności wpływu. Na
finansowanie programu w br. zabezpieczono z rezerwy FP 50 mln zł. W roku 2026 do
wpłynęło 15 wniosków, z których 9 rozpatrzono pozytywnie i przyznano na nie 4 391 000
zł. Weryfikacja i ocena pozostałych wniosków jest w toku.
Informuję, że uzyskanie statusu przedsiębiorstwa społecznego umożliwia korzystanie
z różnych form wsparcia publicznego, w tym dotacji, preferencyjnych pożyczek,
programów szkoleniowych i instrumentów wspierających zatrudnienie osób zagrożonych
wykluczeniem społecznym. Według stanu na 24 czerwca br. status przedsiębiorstwa
społecznego (dalej „PS”) posiadają 1882 podmioty.
W kontekście wsparcia ze środków FP, poza liczbą przedsiębiorstw społecznych, ważna
jest też liczba spółdzielni socjalnych, które nawet bez uzyskania statusu przedsiębiorstwa
społecznego mogą korzystać ze wsparcia z FP. Obecnie w Polsce zarejestrowanych jest ok.
1 300 spółdzielni socjalnych, z których ok. 800 nie ma statusu PS. Można zatem szacować,
że łącznie z bezpośredniego wsparcia na zatrudnienie osób zagrożonych wykluczeniem
społecznym, finansowanego ze środków FP może skorzystać około 2 500 podmiotów.
Bezpośrednie wsparcie finansowe dla przedsiębiorstw społecznych i spółdzielni socjalnych
dostępne jest w formie:
— instrumentów wspierających zatrudnienie osób zagrożonych wykluczeniem
społecznym w PS i spółdzielniach socjalnych finansowane z FP i PFRON,
— środków na utworzenie i utrzymanie miejsc pracy przyznawanych przez akredytowane
ośrodki wsparcia ekonomii społecznej (dalej „OWES”),
— wsparcia w ramach programu resortowego pn. „Warto Być Przedsiębiorstwem
Społecznym!”
Wsparcie ze środków FP przyznawane jest na utworzenie stanowiska pracy dla skierowanej
przez powiatowy urząd pracy osoby bezrobotnej lub poszukującej pracy, sfinansowanie
kosztów wynagrodzenia dla takiej osoby lub dofinansowanie składek na ubezpieczenia
społeczne dla pracowników zagrożonych wykluczeniem społecznym zatrudnionych w PS
lub w spółdzielni socjalnej. Pomoc w tej formie przyznaje starosta za pośrednictwem
-- 3 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
powiatowego urzędu pracy. Wykorzystanie tych instrumentów ma charakter fakultatywny,
więc to samorząd powiatu decyduje, czy i jakie środki przeznaczy na ten cel.
Bezpośrednie wsparcie dla przedsiębiorstw społecznych realizowane jest także w ramach
programów regionalnych finansowanych z EFS+. Obejmuje ono kompleksowe usługi
świadczone przez OWES, a także środki finansowe dla PS na utworzenie i utrzymanie
stanowiska pracy dla osób zagrożonych wykluczeniem społecznym. Pomoc finansowa
wypłacana jest w formie stawki jednostkowej, która po waloryzacji z 6 maja br. wynosi
łącznie 87 tys. zł (o ok. 6% więcej niż w 2025 r.). Dzięki tej pomocy w perspektywie
finansowej na lata 2021-2027 OWES wsparły utworzenie ok. 4,7 tys. miejsc pracy (ok. 47%
wartości docelowej). Obecnie w Polsce akredytację posiada 56 OWES.
Ważnym instrumentem wsparcia bezpośredniego jest też program resortowy pn. „Warto
być Przedsiębiorstwem Społecznym!” na lata 2026- 2028, finansowany ze środków FP (20
mln zł rocznie) i Funduszu Solidarnościowego (4 mln zł rocznie). Środki z FP mogą zostać
przeznaczone na wsparcie zatrudnienia (nie jest konieczne tworzenie nowych miejsc pracy),
a także na wzmocnienie potencjału w realizowaniu usług społecznych. Z Funduszu
Solidarnościowego przeznaczane są środki na wsparcie PS w reintegrowaniu pracowników
zagrożonych wykluczeniem społecznym. Środki przyznawane są po przeprowadzeniu
naboru wniosków. Ostatni nabór zakończył się 16 kwietnia br. W bieżącej edycji programu
o środki ubiegało się blisko 900 PS, które złożyły 1250 wniosków. Zapotrzebowanie
zgłoszone we wnioskach wyniosło blisko 15 mln zł na działania finansowane z Funduszu
Solidarnościowego i blisko 71 mln zł na działania finansowane z FP.
Łączne wydatki Funduszu Pracy na instrumenty wsparcia dla podmiotów ekonomii
społecznej w ostatnich latach rosły wykładniczo - z 1 626 903,25 zł w roku 2021 do
18 480 355,56 zł w roku 2025. Kluczowe znaczenie miało wejście w życie ustawy o
ekonomii społecznej w IV kwartale 2022 r. oraz będący konsekwencją tego faktu
sukcesywny przyrost PS. Głównym instrumentem powodującym dynamiczny wzrost
wydatków FP była refundacja składek na ubezpieczenia społeczne pracowników
zagrożonych wykluczeniem społecznym, zatrudnionych w PS i pracowników spółdzielni
socjalnych.
Łączna wartość refundacji składek na ubezpieczenia społeczne pracowników spółdzielni
socjalnych i PS z ostatnich 5 lat to ponad 33 mln zł. Stanowiło to prawie 92% łącznych
wydatków FP na wszystkie instrumenty wsparcia dla podmiotów ekonomii społecznej.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --