Interpelacja w sprawie zagrożeń dla bezpieczeństwa ruchu kolejowego oraz sytuacji pracowniczej w PKP Polskie Linie Kolejowe SA wynikających z planowanych zmian w instrukcjach służbowych i organizacji pracy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17644
do ministra infrastruktury
w sprawie zagrożeń dla bezpieczeństwa ruchu kolejowego oraz sytuacji pracowniczej w PKP Polskie Linie Kolejowe SA wynikających z planowanych zmian w instrukcjach służbowych i organizacji pracy
Zgłaszający: Mariusz Krystian
Data wpływu: 09-06-2026
Panie Ministrze,
pragnę zwrócić uwagę Pana Ministra na poważne zaniepokojenie, jakie wśród pracowników PKP Polskie Linie Kolejowe SA budzą planowane przez zarząd spółki zmiany w instrukcjach służbowych i organizacji pracy. Środowiska pracownicze tej spółki wyrażają zdecydowany sprzeciw wobec zmian, które w naszej ocenie zagrażają bezpieczeństwu ruchu kolejowego, bezpieczeństwu podróżnych i pracowników, a jednocześnie mogą wymusić likwidację miejsc pracy. Jako priorytety wskazuje się bezpieczeństwo podróżnych i pracowników, zachowanie miejsc pracy i stabilnego zatrudnienia oraz godną płacę.
Szczególny niepokój budzą sygnalizowane zmiany prowadzące do redukcji zatrudnienia, w tym likwidacji stanowisk dyżurnych ruchu, nastawniczych, zwrotniczych i dróżników przejazdowych, a także skrócenia czasu pracy (np. zwrotniczych). Wskazuje się również na obciążanie dyżurnych ruchu dodatkowymi czynnościami niezwiązanymi bezpośrednio z prowadzeniem ruchu pociągów, zmniejszanie obsad na stanowiskach związanych z prowadzeniem ruchu pociągów oraz ograniczanie częstotliwości oględzin rozjazdów i obchodów torów do czasu wdrożenia Systemu Automatyzacji Obchodów Torów co w warunkach kolejowych ma bezpośredni związek z bezpieczeństwem ruchu.
Poważne wątpliwości dotyczą także kwestii pracowniczych o charakterze płacowym i układowym. Podnoszone są w szczególności:
- bezwzględne przestrzeganie zapisów załącznika nr 14 do zakładowego układu zbiorowego pracy, dotyczącego prac, które powinny być wykonywane przez co najmniej dwie osoby;
- przestrzeganie zapisów protokołu dodatkowego nr 16 do ZUZP w zakresie wypłat dodatku w przypadku zastępstwa za mistrza oraz dla automatyka prowadzącego zespół pracowników;
- uregulowanie zaległych wynagrodzeń części pracowników zatrudnionych na posterunkach nastawczych, którym pracodawca nie wypłacał dodatku za pracę w warunkach uciążliwych, należnego na podstawie obowiązującego do 31 grudnia 2025 r. załącznika nr 9 do ZUZP;
- wzrost wynagrodzeń pracowników od 1 czerwca 2026 r. w wysokości nie mniejszej niż w roku ubiegłym, zapewniający realną wartość wynagrodzeń, stabilność zatrudnienia oraz konkurencyjność płacową spółki na krajowym rynku pracy.
Środowiska pracownicze postulują ponadto zmiany legislacyjne i organizacyjne wzmacniające Straż Ochrony Kolei przez zwiększenie uprawnień funkcjonariuszy, przywrócenie obiektywnego i przejrzystego systemu awansów, zapewnienie realnych warunków rozwoju zawodowego oraz zwiększenie zatrudnienia odpowiadającego rzeczywistym potrzebom formacji. Podnoszona jest również sprawa sfinalizowania trwającej od kilku lat procedury przejęcia przez PKP PLK SA spółki PKP Telkol od PKP SA (zakup 100% udziałów), co zdaniem strony pracowniczej pozwoliłoby zbudować nowe kompetencje w grupie kapitałowej, stworzyć lepszą perspektywę rozwoju tej spółki oraz ustabilizować warunki pracy jej pracowników.
Mając na uwadze, że PKP Polskie Linie Kolejowe SA jest spółką o strategicznym znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa i bezpieczeństwa transportu publicznego, a sygnalizowane zagrożenia dotyczą bezpośrednio życia i zdrowia podróżnych, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Jakie stanowisko zajmuje Ministerstwo Infrastruktury, jako organ nadzorujący, wobec zarzutu, że planowane zmiany w instrukcjach służbowych i organizacji pracy w PKP PLK SA zagrażają bezpieczeństwu ruchu kolejowego, oraz czy ministerstwo podziela postulat zaprzestania oszczędzania na bezpieczeństwie w tej spółce?
Czy planowane przez zarząd PKP PLK SA zmiany organizacyjne przewidują likwidację stanowisk związanych z prowadzeniem i bezpieczeństwem ruchu kolejowego, dyżurnych ruchu, nastawniczych, zwrotniczych oraz dróżników przejazdowych, a jeżeli tak, ilu pracowników może to objąć i w jakim horyzoncie czasowym?
Czy przed wprowadzeniem zmian dotyczących zmniejszenia obsad stanowisk ruchowych, obciążania dyżurnych ruchu dodatkowymi czynnościami oraz ograniczenia częstotliwości oględzin rozjazdów i obchodów torów przeprowadzono analizę ich wpływu na bezpieczeństwo ruchu kolejowego, w szczególności do czasu wdrożenia Systemu Automatyzacji Obchodów Torów?
Jakie działania zamierza podjąć Pan Minister, by zapewnić rzeczywiste przestrzeganie przez zarząd PKP PLK SA zapisów zakładowego układu zbiorowego pracy, w tym załącznika nr 14 oraz protokołu dodatkowego nr 16, a także by doprowadzić do uregulowania zaległych wynagrodzeń pracowników posterunków nastawczych z tytułu dodatku za pracę w warunkach uciążliwych należnego na podstawie obowiązującego do 31 grudnia 2025 r. załącznika nr 9 do ZUZP?
Czy Ministerstwo Infrastruktury podejmie działania na rzecz zapewnienia pracownikom PKP PLK SA wzrostu wynagrodzeń od 1 czerwca 2026 r. w wysokości nie mniejszej niż w roku ubiegłym, gwarantującego realną wartość wynagrodzeń oraz konkurencyjność płacową spółki na rynku pracy?
Jakie działania podejmuje ministerstwo w sprawie wzmocnienia Straży Ochrony Kolei w zakresie zwiększenia uprawnień funkcjonariuszy, przywrócenia obiektywnego i przejrzystego systemu awansów, warunków rozwoju zawodowego oraz zwiększenia zatrudnienia w tej formacji?
Na jakim etapie znajduje się trwająca od kilku lat procedura przejęcia przez PKP PLK SA spółki PKP Telkol od PKP SA przez zakup 100% jej udziałów i czy ministerstwo zamierza doprowadzić ją do finalizacji?
Czy Ministerstwo Infrastruktury zamierza doprowadzić do wznowienia i kontynuowania dialogu społecznego z przedstawicielami strony związkowej w PKP PLK SA?
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (17)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
23428 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DNW-2.054.37.2026
Warszawa, 23 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 17644, Posła na Sejm RP, Pana Mariusza
Krystiana, przedstawiam co następuje.
Z informacji otrzymanych od PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (dalej: „PLK S.A.”
oraz „Spółka”) wynika, że stan infrastruktury kolejowej zarządzanej przez PLK S.A.
systematyczne ulega poprawie, co ma odzwierciedlenie w danych o złamaniach
i pęknięciach stali szynowej, będących zagrożeniami o najbardziej istotnym wpływie
na bezpieczeństwo prowadzenia ruchu. Dane wskazują na znaczną poprawę od 2024 r.
w zakresie właściwego sprawowania zadań przez Spółkę.
Obecnie wdrażana jest zmiana w zakresie dozorowania linii kolejowych. W Spółce
opracowano i wprowadzono nową regulację dotyczącą dozorowania pn. „Moduł D2
Diagnostyka – dozorowanie”, stanowiącą część „Warunków technicznych utrzymania linii
kolejowych. Zmiany mają na celu podniesienie poziomu bezpieczeństwa prowadzenia
ruchu kolejowego.
Zmiany zasad dozorowania mają na celu poprawę jakości wszystkich czynności w zakresie
dozorowania oraz poprawę bezpieczeństwa w systemie kolejowym
Zgodnie z obowiązującymi w Spółce procedurami oraz wymaganiami Systemu Zarządzania
Bezpieczeństwem wszelkie zmiany organizacyjne, techniczne i eksploatacyjne mogące
mieć wpływ na prowadzenie ruchu kolejowego są poprzedzane ocenami znaczenia zmiany
przeprowadzonymi zgodnie z procedurą „Zarządzanie zmianą” stosowaną w ramach
Sytemu Zarządzania Bezpieczeństwem Spółki. Celem tych działań jest identyfikacja
potencjalnych zagrożeń, ocena ich wpływu na bezpieczeństwo ruchu kolejowego oraz
określenie środków ograniczających ryzyko do poziomu akceptowalnego. W rezultacie
wdrażane zmiany są realizowane wyłącznie po potwierdzeniu, że nie spowodują
obniżenia wymaganego poziomu bezpieczeństwa ruchu kolejowego i pozostają zgodne z
obowiązującymi przepisami prawa, regulacjami branżowymi oraz wewnętrznymi
procedurami Spółki.
W świetle powyższego twierdzenia o pogorszeniu bezpieczeństwa ruchu kolejowego są
bezzasadne i niepoparte faktami.
Zmiany organizacyjne nie wpłyną negatywnie na poziom bezpieczeństwa ruchu
kolejowego. Ewentualne zmiany w strukturze zatrudnienia wynikają przede wszystkim z
postępującej modernizacji infrastruktury kolejowej, wdrażania nowoczesnych systemów
-- 1 of 8 --
2
sterowania ruchem kolejowym oraz optymalizacji procesów operacyjnych. Aktualnie
wdrażane są rozwiązania obejmujące m.in. wprowadzenie cyfrowego rozkazu
obejmującego całą trasę przejazdu pociągu oraz zmiany wynikające z przekwalifikowania
przejazdów kolejowo-drogowych z kategorii A do kategorii B lub C.
W odniesieniu do stanowisk dyżurnych ruchu oraz nastawniczych planowane zmiany mają
ograniczony charakter i wynikają przede wszystkim z realizowanych procesów
inwestycyjnych, w szczególności związanych z tworzeniem oraz rozwojem Lokalnych
Centrów Sterowania (LCS).
Poziom zatrudnienia w poszczególnych zespołach pracowniczych w Spółce jest stale
monitorowany. Plan zatrudnienia ustalany jest z uwzględnieniem takich parametrów
jak wielkość infrastruktury (m.in. prognozowana liczba posterunków przeliczeniowych)
i pracochłonność z niej wynikająca z uwzględnieniem zapewnienia ciągłości pracy.
Dbanie przez PLK S.A. o właściwy rozwój zawodowy pracowników, podnoszenie przez nich
kwalifikacji i wiedzy niezbędnej do wykonywania obowiązków są również elementami
przyczyniającymi się do utrzymania optymalnego poziomu zatrudnienia w pionach
związanych z działalnością podstawową Spółki. PLK S.A. prowadzi przygotowanie
zawodowe pracowników w oparciu o wewnętrzny system szkoleniowy. W okresie
od stycznia 2026 r. do maja 2026 r. skierowano na kursy kwalifikacyjne 639 pracowników
(w tym na stanowiska dyżurnych ruchu, nastawniczych, zwrotniczych i dróżników
przejazdowych), a do końca roku planuje się przeszkolić, a przez to zapewnić ciągłość
zatrudnienia, ponad 1000 pracowników.
Spółka nie przewiduje w bieżącym roku zwolnień grupowych pracowników na podstawie
ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami
stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. W przypadku zmian
technologicznych (modernizacja infrastruktury, automatyzacja procesów, itp.), zmian
w przepisach lub zmian organizacyjnych pracownicy nimi objęci otrzymają propozycje
przekwalifikowania na inne stanowiska zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami,
a w przypadku braku takich możliwości – na inne stanowiska po podwyższeniu kwalifikacji
wymaganych na nowym stanowisku, z uwzględnieniem wymagań zdrowotnych
oraz indywidualnych predyspozycji pracownika.
Spółka stosuje się do zasad zawartych w Załączniku nr 14 do Zakładowego Układu
Zbiorowego Pracy (dalej: „ZUZP”) dotyczących wykonywania prac przez co najmniej dwie
osoby - w celu zapewnienia asekuracji, natomiast nie określa on sposobu asekuracji.
Określając sposób asekuracji PLK S.A. kieruje się interpretacją Ministerstwa Pracy i Polityki
Społecznej dotyczącą art. 225 §1 Kodeksu pracy z dnia 5 października 2011 r.
W interpretacji tej podkreślono, że pracownik asekurujący nie zawsze musi znajdować się
w bezpośrednim sąsiedztwie pracownika asekurowanego, a dla spełnienia wymagań
asekuracji wystarczające może być zapewnienie kontaktu wzrokowego lub słuchowego,
umożliwiającego szybkie ostrzeżenie o zagrożeniu oraz udzielenie pomocy.
Wskazano również na możliwość stosowania rozwiązań organizacyjnych ograniczających
bezpośrednią bliskość pracowników. Obowiązek zapewnienia asekuracji ma charakter
funkcjonalny i nie jest związany z jednym, sztywnym sposobem jej realizacji, lecz powinien
-- 2 of 8 --
3
być każdorazowo dostosowany do rodzaju wykonywanych prac oraz warunków ich
wykonywania. Powyższe podejście znajduje odzwierciedlenie w instrukcjach
wewnętrznych Spółki. Postanowienia zawarte w Załączniku nr 14 do ZUZP obowiązują bez
zmian od momentu wejścia w życie postanowień ZUZP, tj. od dnia 1 marca 2005 r. i nie
rodziły dotychczas spraw spornych
Odnosząc się do kwestii zastępstw na stanowiskach automatyk i mistrz, PLK S.A
od dłuższego czasu. prowadzi w tym zakresie rozmowy ze stroną społeczną. W wyniku
trwających negocjacji wypracowano postanowienia kolejnego protokołu dodatkowego
do ZUZP, który uszczegółowi kwestie dotyczące zastępstw za pracowników kierujących
zespołami, tak by wyeliminować ewentualne wątpliwości. Dokument jest obecnie
procedowany. W przypadku wejścia w życie ww. dokumentu jego postanowienia będą
obowiązywały z mocą od dnia 1 stycznia 2026 r.
Sprawa wypłaty ewentualnych uregulowań zaległych wynagrodzeń pracowników
posterunków nastawczych z tytułu dodatku za pracę w warunkach uciążliwych (zgodnie
z załącznikiem nr 9 obowiązującym do dnia 31 grudnia 2025 r.) jest obecnie analizowana
przez Spółkę.
Spółce zależy na godnym wynagradzaniu swoich pracowników, czego przykładem
jest coroczny wzrost wynagrodzeń. Również w tym roku, w dniu 21 maja 2026 r.
wypracowano konsensus ze stroną społeczną satysfakcjonujący obie strony dialogu
i zawarto porozumienie podwyżkowe wdrażające podwyżkę od dnia 1 lipca 2026 r.
W ramach prac legislacyjnych nad projektem ustawy o zmianie ustawy o transporcie
kolejowym oraz niektórych innych ustaw Departament Kolejnictwa w Ministerstwie
Infrastruktury wystąpił aktualnie z wnioskiem o wprowadzenie przedmiotowego projektu
dokumentu rządowego do wykazu prac legislacyjnych albo programowych Rady
Ministrów.
Celem projektu jest zwiększenie bezpieczeństwa transportu kolejowego oraz podróżnych
poprzez rozszerzenie kompetencji Straży Ochrony Kolei (dalej: „SOK”)
m.in. w następujących obszarach:
1) funkcjonariusze SOK przejmą ochronę dworców kolejowych zarządzanych
przez Polskie Koleje Państwowe S.A.;
2) rozszerzony zostanie katalog podmiotów, z którymi SOK ma współdziałać na Siły
Zbrojne RP, ABW, Służbę Ochrony Państwa, jednostki ochrony przeciwpożarowej,
Służbę Więzienną;
3) przyznanie funkcjonariuszom SOK uprawnienia do udzielania pouczeń, zwracania
uwagi, ostrzegania lub wydawania poleceń porządkowych;
4) przyznanie funkcjonariuszom SOK uprawnienia do przeszukania osób, rzeczy,
pomieszczeń i środków transportu w trybie i w przypadkach określonych
w przepisach ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach
o wykroczenia;
5) przyznanie funkcjonariuszom SOK uprawnienia do badania stanu trzeźwości osób
na obszarze kolejowym, w pociągach i innych pojazdach kolejowych, na dworcach
kolejowych oraz innych obiektach administrowanych przez ministra właściwego
do spraw transportu lub zarządcę infrastruktury;
-- 3 of 8 --
4
6) przyznanie funkcjonariuszom SOK uprawnienia do obserwowania i rejestrowania
przy użyciu środków technicznych obrazu zdarzeń w miejscach publicznych
na obszarze kolejowym, w pociągach i innych pojazdach kolejowych, na dworcach
kolejowych oraz innych obiektach administrowanych przez ministra właściwego
do spraw transportu lub zarządcę infrastruktury;
7) rozszerzenie katalogu środków przymusu bezpośredniego, jakich może użyć
funkcjonariusz straży ochrony kolei;
8) uzupełnienie katalogu zadań SOK o kontrolę ruchu drogowego na przejazdach
kolejowo-drogowych oraz na obszarze kolejowym i przyległym pasie gruntu, a także
o uprawnienie do przeglądania zawartości bagaży lub sprawdzania ładunków;
9) uzupełnienie uprawnień SOK o prawo do zatrzymywania i kontroli pojazdów w celu
sprawdzenia ładunku oraz przeglądania zawartości bagaży, w przypadku
uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa lub wykroczenia przy użyciu
pojazdu;
10) poszerzenie katalogu zadań SOK o zabezpieczenie, do czasu przybycia właściwych
służb lub organów, miejsca popełnienia przestępstwa lub wykroczenia – jeżeli
zachodzi potrzeba podjęcia czynności wykraczających poza uprawnienia SOK,
katastrofy lub innego podobnego zdarzenia albo miejsc zagrożonych takim
zdarzeniem – przed dostępem osób postronnych lub zniszczeniem śladów
i dowodów, ustalenie, w miarę możliwości, świadków zdarzenia;
11) określenie zasad przeglądania zawartości bagaży lub sprawdzania ładunków
przez funkcjonariusza SOK na obszarze kolejowym, w pociągach i innych pojazdach
kolejowych, na dworcach kolejowych oraz innych obiektach administrowanych
przez ministra właściwego do spraw transportu lub zarządcę infrastruktury;
12) rozszerzenie w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym,
uprawnień SOK, przez dodanie funkcjonariuszy SOK do katalogu:
– osób upoważnionych do kierowania ruchem drogowym,
– podmiotów posiadających dostęp do danych zgromadzonych w centralnej
ewidencji pojazdów,
– podmiotów posiadających dostęp do danych zgromadzonych w centralnej
ewidencji kierowców w zakresie niezbędnym do realizacji zadań SOK,
– podmiotów upoważnionych do wykonywania kontroli ruchu drogowego,
– podmiotów uprawnionych do uniemożliwienia kierowania pojazdem osobie,
co do której istnieje uzasadnione podejrzenie, że znajduje się ona w stanie
nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie
do alkoholu;
13) dodanie funkcjonariuszy SOK jako funkcjonariuszy, którzy w związku z uprawnieniem
do badania stanu trzeźwości osób na obszarze kolejowym, w pociągach i innych
pojazdach kolejowych, na dworcach kolejowych oraz innych obiektach
administrowanych przez ministra właściwego do spraw transportu lub zarządcę
infrastruktury, mogą doprowadzić osobę w stanie nietrzeźwości do izby wytrzeźwień
lub placówki, jednostki Policji, podmiotu leczniczego albo do miejsca zamieszkania
lub pobytu (zmiana w ustawie z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu
w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi);
14) dodanie funkcjonariuszy SOK jako podmiotów uprawnionych do korzystania z danych
udostępnianych w trybie pełnej teletransmisji danych zawartych w Rejestrze
-- 4 of 8 --
5
Dowodów Osobistych (zmiany w ustawie z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach
osobistych);
15) dodanie funkcjonariuszy SOK jako podmiotów uprawnionych do korzystania
z przyznanego SOK dostępu do rejestru PESEL (zmiana w ustawie z dnia 24 września
2010 r. o ewidencji ludności);
16) przyznanie SOK uprawnienia do wydawania poleceń osobom znajdującym się
w miejscu i czasie trwania imprezy masowej na obszarze kolejowym, w pociągach
i innych pojazdach kolejowych a także na dworcach kolejowych (zmiana w ustawie
z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych);
17) przyznanie SOK uprawnień do: sprawdzenia zgodności z prawem wykonywania
operacji za pomocą bezzałogowych statków powietrznych, uprawnień do niszczenia
bezzałogowych statków powietrznych, dostępu do rejestru operatorów
bezzałogowych statków powietrznych.
PLK S.A. poinformowała, że czasowe wstrzymanie awansów w 2024 r. było działaniem
celowym i wynikało z konieczności uporządkowania polityki kadrowo-płacowej w SOK.
Celem było zlikwidowanie między innymi kominów płacowych, ograniczenie uznaniowości
oraz przeanalizowanie wcześniej obowiązujących zasad awansowania i wynagradzania
pracowników i funkcjonariuszy SOK.
Po uporządkowaniu tych zasad w 2025 r. w formacji zostały wznowione awanse
przyznawane w oparciu o przejrzyste kryteria. Obecnie przyjęte normy nie ograniczają
rozwoju zawodowego pracowników i funkcjonariuszy SOK.
Na podstawie przeprowadzonej analizy struktury etatowej SOK Kierownictwo Komendy
Głównej SOK określiło potrzebę zwiększenia zatrudnienia w formacji do około 4.000
etatów. Wzrost zatrudnienia wiąże się z koniecznością zapewnienia wszystkim
funkcjonariuszom właściwych warunków do pracy, zgodnych z obowiązującymi
regulacjami prawnymi. Zwiększenie zatrudnienia jest ściśle związane z możliwościami
szkoleniowymi. Każdy nowozatrudniony pracownik musi przejść stosowne przeszkolenie,
a następnie w toku służby musi niezmiennie podnosić swoje kwalifikacje poprzez
cykliczne, specjalistyczne szkolenia. Obecnie baza szkoleniowa SOK ogranicza możliwość
zwiększenia stanu zatrudnienia i pozwala ona jedynie na prowadzenie szkoleń
podstawowych dla około 200 funkcjonariuszy rocznie. Pozwala to na pokrycie corocznych
potrzeb wynikających ze zmian kadrowych w formacji. Mając świadomość tego problemu,
Spółka rozpoczęła realizację projektu budowy nowoczesnego ośrodka szkoleniowego.
Z wyjaśnień otrzymanych ze Spółki wynika, że obecnie PLK S.A. oraz Polskie Koleje
Państwowe S.A. realizują postanowienia zawartego w dniu 3 czerwca 2024 r. listu
intencyjnego oraz Porozumienia z 22 stycznia 2025 r. zmierzając do przeprowadzenia
i zakończenia analiz przedtransakcyjnych PKP Telkol Sp. z o.o. Wynik etapu analiz
oraz ustalenia stron będą determinowały dalsze decyzje związane z ewentualną
transakcją sprzedaży udziałów.
Ministerstwo Infrastruktury prowadzi dialog społeczny, czego przykładem jest zwołany
w dniu 1 lipca 2026 r. Zespół Trójstronny ds. Kolejnictwa, w którym udział wzięli
przedstawiciele strony społecznej reprezentujący związki zawodowe m.in. z PLK S.A.
-- 5 of 8 --
6
Z informacji otrzymanych z PLK S.A. wynika, że Spółka realizuje kompleksowy
i wieloetapowy program poprawy bezpieczeństwa na skrzyżowaniach linii kolejowych
z drogami publicznymi. Program obejmuje działania inwestycyjne, utrzymaniowe,
organizacyjne, nadzorcze, edukacyjne oraz analityczne, ukierunkowane zarówno
na ograniczanie liczby zdarzeń na przejazdach kolejowo-drogowych, jak również
na minimalizowanie ryzyk związanych z ingerencją w infrastrukturę kolejową i system
prowadzenia ruchu kolejowego. W ramach ww. działań Spółka realizuje poniższe
inicjatywy:
1) Likwidacja przejazdów kolejowo-drogowych kategorii D i zastępowanie ich
bezpieczniejszymi rozwiązaniami. Jednym z najskuteczniejszych sposobów
ograniczania ryzyka zdarzeń jest sukcesywne likwidowanie przejazdów kolejowo-
drogowych kategorii D o podwyższonym poziomie zagrożenia. W ich miejsce
stosowane są rozwiązania zapewniające pełną lub znacząco zwiększoną separację
ruchu kolejowego i drogowego, w szczególności:
budowa wiaduktów drogowych i tuneli;
budowa kładek i przejść podziemnych dla pieszych;
realizacja dróg równoległych zmieniających układ dojazdu do torów;
przebudowa przejazdów do wyższych kategorii (A, B lub C), wyposażonych
w rogatki oraz sygnalizację świetlną;
2) Automatyzacja przejazdów kolejowo – drogowych. Wdrażanie nowoczesnych
systemów przejazdowych, realizowane m.in. w ramach inwestycji
współfinansowanych ze środków Krajowego Planu Odbudowy, pozwala
na ograniczenie ryzyka zdarzeń poprzez eliminację czynnika ludzkiego z procesu
obsługi przejazdów oraz zmniejszenie prawdopodobieństwa błędów
eksploatacyjnych.
Szczególne znaczenie mają systemy przejazdowe zintegrowane z urządzeniami
sterowania ruchem kolejowym na stacjach i posterunkach ruchu. Rozwiązania te
uniemożliwiają podanie sygnału zezwalającego na jazdę pociągu lub jego
wyprawienie, jeżeli system nie potwierdzi prawidłowego zamknięcia i działania
urządzeń zabezpieczenia przejazdu. Stanowi to dodatkową warstwę bezpieczeństwa,
znacząco ograniczając możliwość wystąpienia sytuacji niebezpiecznych.
W ramach działań na rzecz dalszej poprawy bezpieczeństwa PLK S.A. prowadzi
obecnie pilotaże nowych rozwiązań technicznych. Pierwszym z nich jest projekt
wskaźnika „Pnp” („Przeszkoda na przejeździe”), współpracującego z systemem
detekcji przeszkód. Wskaźnik ma przekazywać maszyniście informację o wykryciu
przeszkody w strefie przejazdu kolejowo-drogowego, umożliwiając odpowiednio
wczesne podjęcie działań, w tym wdrożenie hamowania przed przejazdem.
Drugim realizowanym pilotażem jest zmiana sposobu wyświetlania sygnałów
ostrzegawczych na przejazdach kategorii B. Zakłada on, że po ośmiu sekundach
naprzemiennego pulsowania czerwonych świateł oba światła będą świecić światłem
ciągłym aż do zakończenia ostrzegania. Celem projektu jest sprawdzenie, czy takie
rozwiązanie będzie bardziej czytelne i jednoznaczne dla użytkowników dróg
oraz przyczyni się do poprawy skuteczności ostrzegania.
Oba projekty mają charakter badawczo-pilotażowy.
3) Monitoring, egzekucja przepisów i rozwiązania innowacyjne. Spółka prowadzi testy
i pilotaże systemów monitoringu wizyjnego oraz automatycznej rejestracji
wykroczeń.
-- 6 of 8 --
7
4) Działania w zakresie przeciwdziałania ingerencjom w system kolejowy. Niezależnie
od zagrożeń występujących na przejazdach kolejowo-drogowych, Spółka podejmuje
działania mające na celu ograniczenie ryzyka związanego z nieuprawnioną ingerencją
w infrastrukturę kolejową i urządzenia odpowiedzialne za prowadzenie ruchu
kolejowego.
Do najistotniejszych zagrożeń w tym obszarze należą:
kradzieże i dewastacje elementów infrastruktury kolejowej;
uszkodzenia urządzeń sterowania ruchem kolejowym, sieci
telekomunikacyjnych i energetycznych;
akty wandalizmu skierowane przeciwko urządzeniom przejazdowym
i sygnalizacyjnym;
nieuprawnione przebywanie osób na obszarze kolejowym;
uszkodzenia infrastruktury powstałe w wyniku zdarzeń drogowych;
próby nieuprawnionego dostępu do systemów wykorzystywanych
do prowadzenia ruchu kolejowego.
W celu minimalizacji wskazanych zagrożeń Spółka prowadzi monitoring
infrastruktury, wraz z SOK współpracuje z Policją oraz innymi służbami
odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo publiczne, realizuje kontrole stanu urządzeń
i obiektów kolejowych, a także prowadzi analizy zdarzeń i incydentów pozwalające
na identyfikację obszarów wymagających dodatkowych działań zabezpieczających.
Ponadto, PLK S.A. wdraża rozwiązania organizacyjne i techniczne mające na celu
ograniczenie ryzyka nieuprawnionej ingerencji w systemy sterowania ruchem
kolejowym, systemy telekomunikacyjne i teleinformatyczne, zgodnie z wymaganiami
krajowych i unijnych przepisów dotyczących cyberbezpieczeństwa
oraz obowiązującymi standardami ochrony infrastruktury krytycznej.
5) Modernizacja przejazdów kolejowo-drogowych o wysokim natężeniu ruchu
obejmująca:
instalację sygnalizacji świetlnej,
montaż rogatek i półrogatek,
wdrażanie systemów samoczynnej sygnalizacji przejazdowej,
wymianę i modernizację zabezpieczenia ruchu;
6) Kontrole i nadzór nad bezpieczeństwem przejazdów kolejowo – drogowych. Zgodnie
z ustawą Prawo budowlane wszystkie przejazdy kolejowo - drogowe podlegają:
corocznym kontrolom stanu technicznego,
kontrolom przeprowadzanym co najmniej raz na pięć lat, obejmującym ocenę
stanu technicznego, przydatności do użytkowania oraz estetyki obiektu.
Ponadto, prowadzone są kontrole planowe i doraźne realizowane
przez uprawnionych pracowników;
7) Poprawa widoczności i bezpieczeństwa na istniejących przejazdach. W lokalizacjach,
gdzie przebudowa przejazdu nie jest możliwa, realizowane są działania ograniczające
poziom ryzyka, takie jak:
usuwanie roślinności ograniczającej widoczność,
poprawa geometrii dróg dojazdowych,
poprawa odwodnienia oraz stanu nawierzchni,
montaż dodatkowego oznakowania pionowego i poziomego;
8) Kampania społeczna „Bezpieczny Przejazd – Szlaban na ryzyko!” Działania techniczne
są uzupełniane przez szeroko zakrojone działania edukacyjne obejmujące m.in.:
-- 7 of 8 --
8
kampanie informacyjne w mediach,
akcje lokalne i wydarzenia edukacyjne,
spotkania z kierowcami, uczniami i rowerzystami,
publikację materiałów edukacyjnych
Celem kampanii jest podnoszenie świadomości uczestników ruchu drogowego
oraz ograniczanie zachowań stanowiących główną przyczynę zdarzeń na przejazdach
kolejowo - drogowych;
9) Współpraca z Wojewódzkimi Ośrodkami Ruchu Drogowego. Spółka organizuje
szkolenia i warsztaty dla instruktorów nauki jazdy, ukierunkowane na podnoszenie
wiedzy dotyczącej zasad bezpiecznego korzystania z przejazdów kolejowo-
drogowych. Działania te mają na celu kształtowanie prawidłowych nawyków
przyszłych kierowców już na etapie szkolenia;
10) System „Żółtej Naklejki”. Wszystkie przejazdy kolejowo-drogowe zarządzane
przez Spółkę wyposażone są w tzw. „Żółte Naklejki”, zawierające indywidualny
numer identyfikacyjny przejazdu, numer alarmowy 112 oraz numer kontaktowy
do służb kolejowych. Rozwiązanie to umożliwia szybkie przekazanie informacji
o zagrożeniu oraz podjęcie działań służących niezwłocznemu zatrzymaniu ruchu
kolejowego w sytuacjach awaryjnych;
11) Ograniczanie nieformalnych przekroczeń torów. W celu eliminacji nielegalnego ruchu
przez tory realizowane są działania obejmujące:
budowę ogrodzeń,
likwidację tzw. dzikich przejść,
porządkowanie dostępu do dróg technologicznych,
wyznaczanie przejazdów wyłącznie dla uprawnionych służb.
Spółka realizuje zatem kompleksowe działania ukierunkowane zarówno na ograniczanie
zagrożeń występujących na przejazdach kolejowo- -drogowych, jak i przeciwdziałanie
ingerencjom w system kolejowy. Prowadzone działania inwestycyjne, techniczne,
organizacyjne, nadzorcze i edukacyjne przynoszą wymierne efekty w postaci ograniczania
liczby zdarzeń przy jednoczesnym wzroście natężenia ruchu drogowego i kolejowego.
Z wyjaśnień otrzymanych z PLK S.A. wynika, ze nadrzędnym celem Spółki pozostaje dalsze
podnoszenie poziomu bezpieczeństwa na przejazdach kolejowo - drogowych, zwiększanie
odporności infrastruktury kolejowej na działania osób nieuprawnionych oraz ograniczanie
liczby zdarzeń poprzez konsekwentną realizację przedsięwzięć inwestycyjnych, rozwój
nowoczesnych systemów zabezpieczeń oraz wzmacnianie świadomości uczestników
ruchu drogowego.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 8 of 8 --