Interpelacja w sprawie kadr medycznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 1764
do ministra zdrowia
w sprawie kadr medycznych
Zgłaszający: Józefa Szczurek-Żelazko, Patryk Wicher
Data wpływu: 26-02-2024
Jakość opieki zdrowotnej w dużej mierze zdeterminowana jest przez ilość kadr medycznych. Od wielu lat środowiska medyczne apelowały do ówczesnych rządów o podjęcie działań w tym zakresie. Na posiedzeniu Komisji Zdrowia w dn. 21 lutego 2023 r. przedstawiciel kierownictwa MZ poinformowała posłów, iż w Polsce „mamy porównywalny wskaźnik lekarzy na 100 tys. mieszkańców z UE”, sugerując, iż nie ma potrzeby zwiększania liczby studentów na wydziałach lekarskich. Natomiast dzień wcześniej również na posiedzeniu Komisji Zdrowia w obecności minister I. Leszczyny przedstawiciele środowisk lekarskich wyraźnie stwierdzali rażący brak kadry lekarskiej i w związku z tą wypowiedzią nie było żadnej reakcji MZ.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Ilu jest zarejestrowanych w rejestrze NIL lekarzy /posiadających PWZ/? 2. Ilu lekarzy udziela świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych?
3. Ilu praktykujących lekarzy przekroczyło 65. r. ż.? 4. W kontekście wypowiedzi wiceminister zdrowia z dniu 21 lutego 2023 r. sugerującej, iż system nieefektywnie wykorzystuje potencjał kadrowy, proszę o informację: Czy MZ będzie podejmowało działania mające na celu „efektywniejsze wykorzystanie zasobów kadrowych”, jeśli tak, to jakie planuje działania w tym zakresie?
Józefa Szczurek-Żelazko
Patryk Wicher
Podsekretarz stanu Marek Kos
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (57)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14504 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RKLU.050.2.2024.AC
Warszawa, 11 kwietnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
na podstawie art. 115 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U.
z 1997 r. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.) oraz art. 193 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. (M.P. z 2022 r. poz. 990, z późn. zm.), przekazuję poniżej
odpowiedzi na pytania postawione w Interpelacji nr 1764 – „Interpelacja w sprawie kadr
medycznych” Pani poseł Józefy Szczurek-Żelazko oraz Pana posła Patryka Wicher.
Odpowiedź na pytanie 1
„Ilu jest zarejestrowanych w rejestrze NIL lekarzy /posiadających
PWZ/ ?” oraz odpowiedź na pytanie 3
„Ilu praktykujących lekarzy przekroczyło 65 r.ż.?”
Liczba lekarzy i lekarzy dentystów, zarejestrowanych w rejestrze NIL (stan na 31.12.2023 )
w podziale na poszczególne Izby przedstawia poniższa tabela:
Źródło: Naczelna Izba lekarska https://nil.org.pl/uploaded_files/1705668465_za-grudzien-
2023-zestawienie-nr-01.pdf
data
sporządzenia
zestawienia
Nazwa Lekarze Dentyści
Podwójne
Prawo
Wykonywania
Zawodu
RAZEM Lekarze Dentyści
Podwójne
Prawo
Wykonywania
Zawodu
RAZEM
31.12.2023 OIL w Białymstoku 5 949 1 562 27 7 538 5 815 1 543 25 7 383
31.12.2023 Beskidzka OIL w Bielsku-Białej 2 966 903 14 3 883 2 684 768 12 3 464
31.12.2023 Bydgoska IL w Bydgoszczy 4 257 774 10 5 041 4 246 767 8 5 021
31.12.2023 OIL w Gdańsku 11 349 3 308 16 14 673 10 008 2 713 9 12 730
31.12.2023 OIL w Gorzowie Wielkopolskim 956 342 3 1 301 878 286 3 1 167
31.12.2023 OIL w Katowicach 15 567 3 592 89 19 248 14 587 3 211 72 17 870
31.12.2023 Świętokrzyska IL w Kielcach 4 166 1 119 6 5 291 4 128 1083 6 5 217
31.12.2023 OIL w Krakowie 14 988 4 143 34 19 165 14 548 3 937 33 18 518
31.12.2023 OIL w Lublinie 9 394 2 473 18 11 885 9 072 2 340 15 11 427
31.12.2023 OIL w Łodzi 12 059 3 376 60 15 495 11 462 3 104 37 14 603
31.12.2023 Warmińsko-Mazurska IL w Olsztynie 3 405 925 4 4 334 3 162 801 4 3 967
31.12.2023 OIL w Opolu 2 797 786 7 3 590 2 656 720 7 3 383
31.12.2023 OIL w Płocku 1 108 318 1 1 427 1 056 296 1 1 353
31.12.2023 Wielkopolska IL w Poznaniu 12 774 3 837 66 16 677 11 822 3 352 48 15 222
31.12.2023 OIL w Rzeszowie 4 414 1 317 7 5 738 4 183 1167 5 5 355
31.12.2023 OIL w Szczecinie 5 341 1 781 14 7 136 4 965 1 566 12 6 543
31.12.2023 OIL w Tarnowie 1 442 418 2 1 862 1 390 388 2 1 780
31.12.2023 Kujawsko-Pomorska OIL w Toruniu 2 685 727 10 3 422 2 455 637 5 3 097
31.12.2023 OIL w Warszawie 27 863 7 751 157 35 771 25 773 7 085 101 32 959
31.12.2023 Dolnośląska IL we Wrocławiu 13 709 3 983 39 17 731 12 798 3 618 31 16 447
31.12.2023 OIL w Zielonej Górze 1 839 585 2 2 426 1 765 564 1 2 330
31.12.2023 Wojskowa Izba Lekarska 3 792 285 10 4 087 3 575 249 9 3 833
31.12.2023 OIL w Koszalinie 1 318 490 2 1 810 1 218 422 0 1 640
31.12.2023 OIL w Częstochowie 1 768 621 12 2 401 1 587 527 11 2 125
31.12.2023 165 906 45 416 610 211 932 155 833 41 144 457 197 434
Liczba wszystkich aktualnych członków izby Liczba lekarzy i lek. dentystów wykonujących zawód
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Liczba lekarzy i lekarzy dentystów, zarejestrowanych w rejestrze NIL (stan na 31.12.2023 )
w podziale na rodzaje PWZ przedstawia poniższa tabela
Źródło: Naczelna Izba lekarska https://nil.org.pl/uploaded_files/1705668466_za-grudzien-
2023-zestawienie-nr-07.pdf
W kwestii zaś wieku, uprzejmie informuję, że Ministerstwo Zdrowia nie posiada od
Naczelnej Izby Lekarskiej oficjalnego raportu. Należy jednak wziąć pod uwagę, że dane
zawierające rozkład wieku lekarzy w poszczególnych województwach, dziedzinach etc…
opracowane przez Ministerstwo Zdrowia znajdują się w Bazie Analiz Systemowych i
Wdrożeniowych pod adresem https://basiw.mz.gov.pl/mapy-informacje/mapa-2022-
2026/analizy/kadry-medyczne/kadry-medyczne/
Odpowiedź na pytanie 2
„Ilu lekarzy udziela świadczeń zdrowotnych finansowanych ze
środków publicznych?”
Zgodnie ze stanem na dzień 31 grudnia 2022 r. w Polsce w ramach umów zawartych z
Narodowym Funduszem Zdrowia świadczeń udzielało 120 449 lekarzy (Zakładka „Kadry
NFZ - ogółem” w aplikacji „Kadry medyczne” dostępnej pod adresem
https://basiw.mz.gov.pl/mapy-informacje/mapa-2022- 2026/analizy/kadry-
medyczne/kadry-medyczne/).
Według stanu na dzień 30.12.2023r, zgodnie z interaktywnym raportem opracowanym
przez Departament Analiz, Monitorowania Jakości i Optymalizacji Świadczeń Centrali
Narodowego Funduszu Zdrowia: https://ezdrowie.gov.pl/portal/home/badania-i-
dane/zdrowe-dane/monitorowanie/kadry-medyczne liczba lekarzy zgłoszonych do
realizacji umów z Funduszem w 2023 roku, to 123,7 tysięcy.
Odpowiedź na pytanie 4
„W kontekście wypowiedzi wiceminister zdrowia z dniu 21 lutego
2023r. sugerującej iż system nieefektywnie wykorzystuje potencjał kadrowy , proszę o
informację czy MZ będzie podejmowało działania mające na celu „efektywniejsze
wykorzystanie zasobów kadrowych”, jeśli tak to jakie planuje działania w tym zakresie.”
Obecnie, w Ministerstwie Zdrowia procedowany jest projekt rozporządzenia zmieniającego
rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych
i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej. Jest to konsekwencją rekomendacji
stan na: grupa zawodowa Rodzaj prawa wykonywania zawodu Liczba PWZ
31.12.2023 Lekarze Lekarze: 166 492
31.12.2023 Lekarze 10. lekarz nie wykonujący zawodu 10 070
31.12.2023 Lekarze 11. prawo wykonywania zawodu lekarza 146 238
31.12.2023 Lekarze 12. prawo wykonywania zawodu lekarza - na czas odbycia stażu (stażysta) 5 741
31.12.2023 Lekarze 13. prawo wykonywania zawodu lekarza cudzoziemca 47
31.12.2023 Lekarze 14. prawo wykonywania zawodu lekarza cudzoziemca - na czas określony lub nieok... 868
31.12.2023 Lekarze 15. prawo wykonywania zawodu lekarza cudzoziemca z UE 393
31.12.2023 Lekarze 16. prawo wykonywania zawodu lekarza - ograniczone uchwałą ORL 42
31.12.2023 Lekarze 17. prawo wykonywania zawodu lekarza spoza UE - określony zakres czynności 600
31.12.2023 Lekarze 18. prawo wykonywania zawodu lekarza spoza UE - warunkowe 2362
31.12.2023 Lekarze 19. prawo wykonywania zawodu lekarza - zawieszone 131
31.12.2023 Lekarze dentyści Lekarze dentyści: 46 014
31.12.2023 Lekarze dentyści 20. lekarz dentysta nie wykonujący zawodu 4 393
31.12.2023 Lekarze dentyści 21. prawo wykonywania zawodu lekarza dentysty - na czas odbycia stażu (stażysta) 1 090
31.12.2023 Lekarze dentyści 22. prawo wykonywania zawodu lekarza dentysty 39 420
31.12.2023 Lekarze dentyści 23. prawo wykonywania zawodu lekarza dentysty cudzoziemca 11
31.12.2023 Lekarze dentyści 24. prawo wykonywania zawodu lekarza dentysty cudzoziemca - na czas określony ... 215
31.12.2023 Lekarze dentyści 25. prawo wykonywania zawodu lekarza dentysty cudzoziemca z UE 184
31.12.2023 Lekarze dentyści 26. prawo wykonywania zawodu lekarza dentysty - ograniczone uchwałą ORL 2
31.12.2023 Lekarze dentyści 27. prawo wykonywania zawodu lek. dentysty spoza UE - określony zakres czynności 60
31.12.2023 Lekarze dentyści 28. prawo wykonywania zawodu lek. dentysty spoza UE - warunkowe 619
31.12.2023 Lekarze dentyści 29. prawo wykonywania zawodu lekarza dentysty - zawieszone 20
31.12.2023 Braki i błędy Braki i błędy 37
31.12.2023 Braki i błędy Niepoprawny format numeru rejestracyjnego! 26
31.12.2023 Braki i błędy Brak numeru rejestracyjnego! 11
31.12.2023 212 543
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Narodowego Funduszu Zdrowia po przeprowadzonej kontroli doraźnej koordynowanej nt.:
„Realizacja umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej – świadczenia pielęgnacyjne i
opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej w zakresie świadczeń w zakładzie
pielęgnacyjno-opiekuńczym /opiekuńczo leczniczym”. Zgodnie z ww. rekomendacją, projekt
rozporządzenia wprowadza zmiany w zakresie wymogów dotyczących personelu
lekarskiego udzielającego świadczeń gwarantowanych w zakładach opiekuńczych dla
dorosłych, znoszące konieczność zatrudniania lekarzy o określonej specjalizacji oraz
znoszące przelicznik etatu na liczbę łóżek, co pozwoli na lepsze wykorzystanie kadry
lekarskiej.
Dodatkowym spodziewanym efektem wynikającym z wprowadzanych zmian będzie
poprawa dostępności do świadczeń, co jest związane ze zmniejszeniem wymagań
dotyczących obsady personelu lekarskiego.
Natomiast w ramach Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia (NPChUK) w cz.
Obszar I zaplanowane są działania związane z inwestycjami w kadry medyczne. W latach
2024-2032 r. realizowane powinny być prace nad poniższym działaniem, które może
wpłynąć na efektywniejsze wykorzystanie zasobów kadrowych:
Działanie 1.8 NPChUK - Opracowanie programów kształcenia podyplomowego dla
koordynatorów opieki kardiologicznej oraz rozpoczęcie kształcenia w formie studiów
podyplomowych ww. specjalistów. Szczegółowy zakres zadań, które zostaną podjęte w
ramach ww. działania zostanie określony przez jego realizatora, tj. Narodowy Instytut
Kardiologii – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie.
Analizy tworzone przez Ministerstwo Zdrowia dają możliwość rozpoznawania części
problemów związanych ze strukturą pracy kadry lekarskiej. Dodatkowo należy zaznaczyć, że
Ministerstwo Zdrowia rozpoczęło realizację projektu pn. Odwrócona Piramida Świadczeń,
którego celem m.in. jest zmiana struktury świadczeń udzielanych na poszczególnych
poziomach opieki zdrowotnej. Jednym z produktów będzie funkcjonujący model
rozmieszczenia kadry medycznej, który przyczyni się do optymalniejszego wykorzystania
czasu pracy personelu.
Komentarz do wypowiedzi: „
Na posiedzeniu Komisji Zdrowia w dn. 21 lutego 2023r.
przedstawiciel kierownictwa MZ poinformowała posłów iż w Polsce „mamy porównywalny
wskaźnik lekarzy na 100 tys. mieszkańców z UE” sugerując iż nie ma potrzeby zwiększania
liczby studentów na wydziałach lekarskich. Natomiast dzień wcześniej również na
posiedzeniu Komisji Zdrowia w obecności Minister I. Leszczyny przedstawiciele środowisk
lekarskich wyraźnie stwierdzali rażący brak kadry lekarskiej i w związku z tą wypowiedzią
nie było żadnej reakcji MZ”
Problem z dostępem do świadczeń zdrowotnych jest bardzo złożony a liczebność kadry
medycznej (w tym w szczególności lekarzy poszczególnych specjalności) jest tylko jednym z
elementów składających się na funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia zarówno w
Polsce, jak również w pozostałych państwach. Przygotowując więc jakąkolwiek analizę kadr
medycznych należy patrzeć również na aspekty takie jak: regionalne rozmieszczenie i
demografię tej grupy zawodowej, system szkolenia podyplomowego (staże, specjalizacja,
dodatkowe doszkalanie w ramach kursów itp.), poziom biurokracji panujący w podmiotach
zajmujących się pacjentem lub jednostkach szkoleniowych dla kadr medycznych, udział
personelu pomocniczego itp.
Rozpatrując zapotrzebowanie na kardy medyczne należy również zastanowić się jaki rodzaj
analizy w danym momencie należy przeprowadzić. Czy jest to analiza ogólna, która pozwala
zobaczyć poszczególne współzależności zjawisk panujących na danym rynku (w tym
przypadku usługi medyczne), czy jest to analiza szczegółowa, która umożliwia ocenę stanu
badanych zjawisk i ich przyczyny.
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Przedstawiony na spotkaniu raport, wypracowany na podstawie estymacji uzyskanych z
modelu popytowo-podażowego jest typową analizą ogólną i dotyczy całej grupy zawodowej
lekarzy i lekarzy dentystów. Analiza ta dotyczy przyszłego stanu całkowitej liczby lekarzy w
ujęciu krajowym (model bierze pod uwagę demografię i epidemiologię). Model ten nie jest
analizą szczegółową więc z samej zasady nie uwzględnia podziału lekarzy na grupy według
dziedzin specjalizacji ani rozmieszczenia geograficznego kadry w województwach. Nie
pozwala zatem na wysnuwanie wniosków co do pokrycia zapotrzebowania na lekarzy
specjalistów udzielających świadczeń w poszczególnych regionach. Braki lekarzy
konkretnych specjalności (np. patomorfologia, geriatria, anestezjologia) w niektórych
regionach kraju nie są więc tożsame z ogólnym brakiem lekarzy.
Informacja od Kierownictwa MZ o fakcie, że „mamy porównywalny wskaźnik lekarzy na
100 tys. mieszkańców z UE”, nie oznacza, że nie ma potrzeby zwiększania liczby miejsc na
studiach na kierunku lekarskim oraz nie jest to równoznaczne z brakiem zapotrzebowania
na lekarzy patrząc przez pryzmat konkretnych regionów i specjalizacji (
„sugerując, iż nie ma
potrzeby zwiększania liczby studentów na wydziałach lekarskich”). Przedstawiony
wskaźnik lekarzy na 100 tys. mieszkańców UE, wynika z opublikowanego raportu OECD
„Health at a Glance 2023” (https://www.oecd-ilibrary.org/docserver/7a7afb35-
en.pdf?expires=1712313479&id=id&accname=guest&checksum=24D00A8F84FFBAA74
9767C74BEF64DB9) (wskaźnik dla Polski za rok 2021: 3,4 na 1 tys. populacji – wykres na
stronie 177).
Należy mieć na uwadze fakt, iż kształcenie kadr jest procesem bardzo czasochłonnym i
złożonym, którego rezultat nie jest natychmiastowy. Wieloletnie wysiłki Ministerstwa
Zdrowia w zakresie zwiększania liczby miejsc na kierunku lekarskim przyniosą zauważalny
rezultat dopiero za kilka lat. Według prognoz Ministerstwa Zdrowia, w ujęciu krajowym,
skumulowany efekt wieloletnich działań na rzecz zwiększania liczby studentów na
wydziałach lekarskich silnie zaznaczy się w bliskiej przyszłości. Kształcenie nowych kadr,
jest procesem koniecznym, gdyż wg danych NIL aktualnie 51% lekarzy specjalistów
wykonujących zawód to osoby w wieku od 56 lat wzwyż. Podobna sytuacja jest również w
innych krajach – sytuację opisuje wyżej wspomniany raport przygotowany przez OECD,
pokazujący, że liczba lekarzy w wieku 55 i więcej lat, w 36 państwach ujętych w analizie
(OECD36) wynosiła w 2021 roku 33% i wzrosła o 13% w stosunku do 2000 roku (OECD36
w 2000 roku wynosiła 20% - wykres strona 179). W tym przypadku już OECD samo
podkreśla wyraźne i szybkie starzenie się grupy zawodowej lekarzy.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --