Interpelacja w sprawie zasad rozliczania ambulatoryjnych świadczeń fizjoterapeutycznych dla pacjentów do 18. roku życia
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17638
do ministra zdrowia
w sprawie zasad rozliczania ambulatoryjnych świadczeń fizjoterapeutycznych dla pacjentów do 18. roku życia
Zgłaszający: Joanna Wicha
Data wpływu: 08-06-2026
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego zgłosili się przedstawiciele środowiska fizjoterapeutów, zwracając uwagę na niezwykle istotny problem, który dotyczy rozliczania świadczeń zdrowotnych w zakresie fizjoterapii ambulatoryjnej, jakiej udziela się pacjentom przed ukończeniem osiemnastego roku życia.
Zgodnie z przepisami art. 3 ustawy o Funduszu Medycznym celem tego funduszu powinno być między innymi wsparcie działań poprawiających zdrowie poprzez zapewnienie dodatkowych źródeł finansowania dla świadczeń opieki zdrowotnej skierowanych do dzieci i młodzieży. Praktyka pokazuje jednak, że mechanizmy stosowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia są dalekie od oczekiwanych i generują ogromne trudności dla placówek. Algorytmy rozliczeniowe sprawiają, że świadczenia rehabilitacyjne wykonywane na rzecz dzieci są w pierwszej kolejności odliczane od podstawowego, miesięcznego limitu kontraktu danej placówki. Taki sposób rozliczania prowadzi do sytuacji, w której zabiegi udzielane w tym samym czasie dorosłym pacjentom stają się nadwykonaniami. Zgodnie z interpretacją środowiska medycznego zabiegi dla dzieci realizowane w placówkach ambulatoryjnych, które nie są dedykowane wyłącznie pacjentom pediatrycznym, powinny być w całości opłacane ze środków Funduszu Medycznego.
Opisana sytuacja jest głównym powodem, dla którego - według ekspertów - dostępność do ambulatoryjnej opieki fizjoterapeutycznej dla najmłodszych drastycznie spada. Placówki obawiają się przyjmować małych pacjentów, ponieważ wiąże się to dla nich z poważnymi konsekwencjami finansowymi. Ogranicza to dostęp do leczenia dzieciom, które nie kwalifikują się do opieki w specjalistycznych ośrodkach dla osób z niepełnosprawnościami. Warto przy tym podkreślić, że dzieci potrzebują szybkiej pomocy fizjoterapeutycznej nie tylko z powodu głębokich deficytów neurologicznych czy wad wrodzonych, ale również z racji powszechnych urazów, złamań, uszkodzeń nerwów obwodowych, wad postawy czy zaburzeń napięcia mięśniowego. Brak szybkiej i skutecznej interwencji w takich przypadkach może w przyszłości prowadzić do bardzo poważnych konsekwencji zdrowotnych, a nawet do trwałej niepełnosprawności.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia zamierza podjąć działania, które doprowadzą do zmiany mechanizmów NFZ, tak aby wszystkie świadczenia udzielane osobom do 18. roku życia były automatycznie oznaczane do rozliczenia z Funduszu Medycznego na podstawie numeru PESEL już na etapie ich sprawozdawania?
Jakie kroki zostaną podjęte, aby wyeliminować szkodliwą sytuację, w której przyjmowanie dzieci powoduje powstawanie nieopłaconych nadwykonań w przypadku pacjentów dorosłych?
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7857 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASG.050.159.2026.WS
Warszawa, 01 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17638 Pani Joanny Wichy, Poseł na Sejm Rzeczypospolitej
Polskiej, w sprawie zasad rozliczania ambulatoryjnych świadczeń fizjoterapeutycznych dla
pacjentów do 18. roku życia, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych przez Narodowy
Fundusz Zdrowia jest umowa zawarta pomiędzy Funduszem a świadczeniodawcą. Umowa
określa w szczególności kwotę zobowiązania NFZ wobec świadczeniodawcy.
Jednocześnie, zgodnie z art. 136 ust. 2 pkt 1c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o
świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w części
dotyczącej świadczeń udzielanych osobom do ukończenia 18. roku życia kwota
zobowiązania Funduszu jest zmieniana przez dostosowanie jej do potrzeb zdrowotnych
oraz wykonania umowy. Oznacza to, że świadczenia udzielone dzieciom i młodzieży ponad
kwotę zobowiązania określoną w umowie podlegają dodatkowemu finansowaniu.
Mechanizm finansowania tych świadczeń ze środków Funduszu Medycznego wynika z art.
31 ustawy z dnia 7 października 2020 r. o Funduszu Medycznym. Środki tego Funduszu są
przeznaczone na finansowanie kosztów świadczeń udzielonych osobom do ukończenia 18.
roku życia w zakresie, w jakim kwota zobowiązania NFZ wobec świadczeniodawców
została zwiększona w związku z wykonaniem świadczeń ponad wartość określoną w
umowie.
Oznacza to, że Fundusz Medyczny nie finansuje odrębnie wszystkich świadczeń
udzielanych dzieciom już od momentu ich sprawozdania. W pierwszej kolejności
świadczenia udzielane zarówno dzieciom, jak i osobom dorosłym są rozliczane w ramach
kwoty zobowiązania określonej w umowie z NFZ. Dopiero po przekroczeniu tej kwoty
powstają świadczenia ponadlimitowe, a wartość świadczeń ponadlimitowych udzielonych
osobom do ukończenia 18. roku życia podlega dodatkowemu finansowaniu.
W odniesieniu do rehabilitacji leczniczej zasady te zostały doprecyzowane w § 20 ust. 16
zarządzenia nr 195/2020/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 11 grudnia
2020 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzajach
rehabilitacja lecznicza oraz programy zdrowotne w zakresie świadczeń – leczenie dzieci i
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
dorosłych ze śpiączką. Po przekroczeniu kwoty zobowiązania określonej dla danego
zakresu, na wniosek świadczeniodawcy składany po zakończeniu kwartału, zwiększeniu
ulegają liczba jednostek rozliczeniowych oraz kwota zobowiązania, maksymalnie o wartość
świadczeń udzielonych w tym kwartale osobom poniżej 18. roku życia ponad kwotę
zobowiązania.
Środki Funduszu Medycznego przeznaczone na finansowanie świadczeń ponadlimitowych
dla dzieci i młodzieży są przekazywane Narodowemu Funduszowi Zdrowia do wysokości
limitu określonego w art. 31 ust. 4 ustawy o Funduszu Medycznym, wynoszącego 840 mln
zł. Po wykorzystaniu tego limitu świadczenia ponadlimitowe udzielone osobom do
ukończenia 18. roku życia są finansowane ze środków NFZ. Finansowanie świadczeń
ponadlimitowych udzielonych tej grupie pacjentów ma zatem charakter bezlimitowy,
niezależnie od źródła środków przeznaczonych na ich pokrycie.
Odmienne rozwiązanie zastosowano w odniesieniu do świadczeń udzielonych w 2025 r.
Nowelizacja ustawy o Funduszu Medycznym umożliwiła przekazanie do NFZ kwoty 3,56
mld zł na sfinansowanie pełnej wartości świadczeń ponadlimitowych udzielonych w tym
roku osobom poniżej 18. roku życia.
Odnosząc się do postulatu automatycznego oznaczania, na podstawie numeru PESEL,
wszystkich świadczeń udzielanych osobom do ukończenia 18. roku życia jako
podlegających finansowaniu ze środków Funduszu Medycznego, należy wskazać, że samo
ustalenie wieku pacjenta nie jest wystarczające do określenia źródła finansowania
świadczenia.
Numer PESEL pozwala na identyfikację wieku świadczeniobiorcy, jednak o finansowaniu
świadczenia ze środków Funduszu Medycznego przesądza również to, czy zostało ono
wykonane ponad kwotę zobowiązania określoną w umowie z NFZ. Z tego względu
wszystkie świadczenia udzielane dzieciom nie mogą być automatycznie kwalifikowane do
finansowania z Funduszu Medycznego już na etapie ich sprawozdawania.
Obecny system rozliczeniowy NFZ nie stosuje wieku świadczeniobiorcy jako kryterium
ustalania kolejności kwalifikowania świadczeń do dokumentów rozliczeniowych. W ramach
poszczególnych grup świadczeń uwzględniana jest przede wszystkim kolejność ich
udzielenia w danym okresie sprawozdawczym.
W przypadku umów obejmujących świadczenia przeznaczone zarówno dla dzieci, jak i osób
dorosłych świadczenia udzielone obu grupom pacjentów są zatem rozliczane w ramach
podstawowej kwoty zobowiązania. Po jej przekroczeniu dodatkowo finansowane są
wszystkie prawidłowo sprawozdane świadczenia udzielone osobom do ukończenia 18. roku
życia.
Oznacza to, że koszty świadczeń udzielonych dzieciom i młodzieży są ostatecznie
pokrywane w całości. Część tych świadczeń jest finansowana w ramach podstawowej
wartości umowy z NFZ, natomiast świadczenia wykonane ponad tę wartość są finansowane
ze środków Funduszu Medycznego, a po wykorzystaniu ustawowego limitu tego Funduszu
– ze środków NFZ.
W ocenie Narodowego Funduszu Zdrowia obowiązujący sposób rozliczania zapewnia pełne
finansowanie świadczeń udzielanych osobom do ukończenia 18. roku życia, wobec czego
Fundusz nie dostrzega obecnie potrzeby jego zmiany poprzez automatyczne
wyodrębnianie tych świadczeń na podstawie numeru PESEL.
Jednocześnie należy wskazać, że z uwagi na obowiązującą kolejność kwalifikowania
świadczeń do rozliczenia może wystąpić sytuacja, w której w ramach podstawowej kwoty
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
zobowiązania zostaną rozliczone świadczenia udzielone dzieciom, natomiast część
świadczeń udzielonych osobom dorosłym zostanie wykazana ponad limit umowy.
Świadczenia ponadlimitowe udzielone osobom dorosłym nie uzyskują jednak statusu
świadczeń nielimitowanych z tego powodu, że w ramach tej samej umowy realizowano
świadczenia na rzecz dzieci. Możliwość ich sfinansowania jest uzależniona od środków
dostępnych w planie finansowym NFZ, z uwzględnieniem art. 132 ust. 5 ustawy o
świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Oddziały wojewódzkie NFZ prowadzą działania zmierzające do dostosowywania wartości
umów do poziomu ich realizacji, zarówno na wniosek świadczeniodawców, jak i z własnej
inicjatywy. Uwzględniają przy tym stopień wykorzystania środków w poszczególnych
umowach oraz dostępne możliwości finansowe. Działania te służą optymalnemu
wykorzystaniu środków, zwiększaniu wartości umów, poprawie dostępności świadczeń
oraz finansowaniu świadczeń wykonanych ponad pierwotnie ustaloną kwotę zobowiązania.
Należy również podkreślić, że świadczeniodawca jest obowiązany udzielać świadczeń przez
cały okres obowiązywania umowy, zgodnie z harmonogramem oraz planem rzeczowo-
finansowym. Przyjmowanie pacjentów poniżej 18. roku życia nie powinno być zatem
ograniczane ze względu na obawę o brak zapłaty za udzielone im świadczenia, ponieważ
świadczenia te podlegają ostatecznie pełnemu rozliczeniu.
Ministerstwo Zdrowia, we współpracy z Narodowym Funduszem Zdrowia, będzie nadal
monitorować funkcjonowanie mechanizmu finansowania świadczeń udzielanych dzieciom i
młodzieży, w tym jego wpływ na dostępność ambulatoryjnych świadczeń
fizjoterapeutycznych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --