Interpelacja w sprawie wyboru lokalizacji centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) w Polsce
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17636
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie wyboru lokalizacji centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) w Polsce
Zgłaszający: Adrian Zandberg
Data wpływu: 08-06-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w listopadzie 2025 r. Rzeczpospolita Polska oraz Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) podpisały list intencyjny dotyczący utworzenia w Polsce centrum ESA zajmującego się m.in. bezpieczeństwem kosmicznym, obserwacją Ziemi i analizą danych satelitarnych. W kwietniu 2026 r. rozpoczął działalność Międzyresortowy Zespół do Spraw Centrum ESA w Polsce, którego zadaniem jest wsparcie procesu przygotowania tej inwestycji. Według informacji przekazywanych przez rząd decyzja o lokalizacji centrum miała zostać ogłoszona do końca maja 2026 r. W mediach wskazywano również, że wśród rozważanych lokalizacji znajdują się m.in. Warszawa, Kraków, Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia, Wrocław, Gdańsk i Łódź.
W związku z powyższym, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy została już podjęta ostateczna decyzja dotycząca lokalizacji centrum ESA w Polsce? Jeśli tak, kiedy została podjęta i jakie miasto zostało wybrane?
Jeżeli decyzja nie została jeszcze podjęta, jakie są przyczyny niedotrzymania publicznie zapowiadanego terminu ogłoszenia lokalizacji do końca maja 2026 r.?
Jaki jest aktualny harmonogram dalszych prac związanych z utworzeniem centrum ESA w Polsce?
Jakie miasta, regiony lub podmioty samorządowe były formalnie analizowane jako potencjalne lokalizacje centrum?
Jakie kryteria zostały przyjęte przy ocenie kandydatur poszczególnych lokalizacji? Proszę o przedstawienie ich pełnego katalogu wraz z przypisaną wagą poszczególnych kryteriów.
Czy proces wyboru lokalizacji był prowadzony w formule konkursowej lub porównawczej? Jeśli tak, proszę o przedstawienie zasad tego procesu.
Czy sporządzono ranking lub ocenę punktową analizowanych lokalizacji? Jeśli tak, proszę o jego udostępnienie.
Jaki jest pełny skład Międzyresortowego Zespołu do Spraw Centrum ESA w Polsce wraz ze wskazaniem reprezentowanych resortów, urzędów i instytucji?
Ile posiedzeń odbył dotychczas Międzyresortowy Zespół do Spraw Centrum ESA w Polsce oraz jakie najważniejsze ustalenia zapadły podczas tych spotkań? Proszę o udostępnienie protokołów ze spotkań tego zespołu.
Jakie są obecnie uzgodnione lub planowane zadania centrum ESA w Polsce oraz jaki będzie jego formalny status w strukturze Europejskiej Agencji Kosmicznej?
Jakie będą przewidywane koszty utworzenia i funkcjonowania centrum, z podziałem na wkład strony polskiej i ESA?
Jakie zobowiązania finansowe i organizacyjne będzie musiał ponieść podmiot goszczący centrum, w szczególności jednostka samorządu terytorialnego lub Skarb Państwa?
Czy przeprowadzono analizy ekonomiczne dotyczące wpływu centrum na rozwój sektora kosmicznego, rynku pracy oraz działalności badawczo-rozwojowej w Polsce? Jeśli tak, proszę o przedstawienie ich głównych wniosków.
Czy rząd przewiduje publikację dokumentów, analiz lub raportów stanowiących podstawę wyboru lokalizacji i modelu funkcjonowania centrum?
Czy ESA przedstawiła stronie polskiej własne preferencje dotyczące lokalizacji lub zakresu działalności planowanego centrum? Jeśli tak, jakie są główne elementy tych rekomendacji?
Czy istnieje ryzyko zmiany harmonogramu zakładającego rozpoczęcie działalności centrum w 2027 r.? Jeśli tak, jakie czynniki mogą wpłynąć na opóźnienie realizacji projektu?
Jakie działania podejmuje obecnie Ministerstwo Rozwoju i Technologii w celu zapewnienia maksymalnego udziału polskich przedsiębiorstw, instytutów badawczych i uczelni w działalności przyszłego centrum ESA?
Proszę o odpowiedź w terminie określonym ustawą.
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „na obecnym etapie nie jest możliwe” (odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8787 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DIN-V.054.11.2026
Warszawa, 26 czerwca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: interpelacji nr 17636 Pana Posła Adriana Zandberga w sprawie wyboru
lokalizacji centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) w Polsce
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 17636 Pana Posła Adriana Zandberga w sprawie wyboru
lokalizacji centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) w Polsce uprzejmie informuję,
co następuje.
Ad 1.
Ostateczna decyzja w zakresie wyboru lokalizacji Centrum Europejskiej Agencji
Kosmicznej w Polsce nie została jeszcze podjęta.
Jest to przedmiot pogłębionych analiz oraz uzgodnień w kraju, jak również z Europejską
Agencją Kosmiczną (dalej: ESA). Po zakończeniu procesu decyzyjnego i formalnym
zatwierdzeniu lokalizacji Centrum ESA w Polsce, informacja zostanie podana
do wiadomości publicznej.
Ad 2.
Wskazywane terminy wyboru lokalizacji Centrum ESA w Polsce miały charakter
orientacyjny. Z uwagi na zakres przedsięwzięcia, prowadzone konsultacje z siedmioma
miastami, toczące się w prace w różnych gremiach, tj. Zespole Międzyresortowym do
spraw utworzenia Centrum ESA w Polsce, grupie roboczej do spraw zadań, grupy roboczej
do spraw prawnych oraz Zespołu Zadaniowego ESA-PL (Task Force), istotne jest
dokonanie pełnej i rzetelnej oceny wszystkich części składowych projektu, by
doprowadzić proces decyzyjny i formalny do końca,
Ad 3.
Szczegółowy harmonogram dalszych prac będzie uzależniony od wyników prowadzonych
analiz i uzgodnień.
Aktualnie prowadzone są zintensyfikowane prace nad opracowaniem rekomendacji
w sprawie wyboru lokalizacji Centrum ESA w Polsce, doprecyzowaniem zakresu
działalności Centrum oraz uzgadnianiem propozycji z ESA, jak też przygotowaniem
dokumentacji, umożliwiającej rozpoczęcie i prowadzenie działalności Centrum.
-- 1 of 4 --
2
Ad 4.
W dniach 14–20 maja 2026 r. odbył się cykl spotkań z delegacjami miast
zainteresowanych lokalizacją przyszłego Centrum ESA w Polsce. Rozmowy miały
charakter roboczy i dotyczyły potencjału infrastrukturalnego, naukowego, gospodarczego
i organizacyjnego poszczególnych lokalizacji w kontekście kryteriów określonych przez
ESA. W rozmowach wzięło udział 7 miast: Gdańsk, Wrocław, Katowice (Górnośląsko-
Zagłębiowska Metropolia), Łódź, Kraków, Warszawa i Poznań.
Ad 5.
W procesie oceny kandydatur brane są pod uwagę kryteria ESA dot. m.in.: dostępnej
infrastruktury technicznej, zaplecza naukowo-badawczego, możliwości współpracy
z podmiotami sektora kosmicznego, dostępności wykwalifikowanych kadr
oraz długoterminowej efektywności organizacyjnej i finansowej przedsięwzięcia.
Ad 6.
Proces wyboru lokalizacji Centrum ESA w Polsce jest wieloaspektowy. Polega on
w szczególności na analizie propozycji przedstawianych przez zainteresowane miasta,
zestawianie tych propozycji z kryteriami ESA. Stosowana jest metodyka porównawcza,
dokonywana na podstawie materiałów przekazywanych przez miasta, jak również analizy
własne. Celem powyższego jest wypracowanie i uzgodnienie rekomendacji, która
następnie zostanie przedstawiona Europejskiej Agencji Kosmicznej.
Ad 7.
Tak, w toku analizy kandydatur sporządzono materiał porównawczy lokalizacji.
Jednocześnie należy wskazać, że wszelkie materiały opracowywane na potrzeby tego
procesu stanowią element wewnętrznego procesu decyzyjnego, który nie został jeszcze
zakończony. W związku z tym na obecnym etapie nie jest możliwe udostępnienie
przedmiotowej dokumentacji.
Ad 8.
Skład Międzyresortowego Zespołu do spraw Centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej
w Polsce szczegółowo określa Zarządzenie nr 24 Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 marca
2026 r. w sprawie Międzyresortowego Zespołu do spraw Centrum Europejskiej Agencji
Kosmicznej w Rzeczypospolitej Polskiej
W skład Zespołu wchodzą przedstawiciele następujących instytucji:
Ministerstwa Rozwoju i Technologii;
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego;
Polskiej Agencji Kosmicznej;
Ministerstwa Aktywów Państwowych;
Ministerstwa Energii;
Ministerstwa Cyfryzacji;
Ministerstwa Obrony Narodowej;
Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej;
Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej;
Ministerstwa Infrastruktury;
Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji;
Ministerstwa Spraw Zagranicznych;
Kancelarii Prezesa Rady Ministrów;
Urzędu Komunikacji Elektronicznej;
Urzędu Zamówień Publicznych;
-- 2 of 4 --
3
Agencji Rozwoju Przemysłu S.A;
Rządowego Centrum Bezpieczeństwa.
Ad 9.
Dotychczas odbyły się dwa posiedzenia Międzyresortowego Zespołu do spraw Centrum
Europejskiej Agencji Kosmicznej w Polsce. Pierwsze posiedzenie miało charakter
w głównej mierze organizacyjny. Podczas posiedzenia omówione zostały zagadnienia
związane z lokalizacją planowanego Centrum ESA w Polsce, przedstawiono funkcjonujące
obecnie ośrodki ESA oraz kryteria wyboru lokalizacji. Zaprezentowano również możliwe
obszary działalności przyszłego Centrum. Co więcej, przedstawiona została propozycja
powołania grupy roboczej do spraw zadań oraz grupy roboczej do spraw prawnych.
Prowadzona była również dyskusja w zakresie harmonogramu dalszych prac.
Drugie posiedzenie Zespołu natomiast zostało poświęcone podsumowaniu
dotychczasowych prac z zakresu formalno-prawnego oraz potencjalnych zadań
realizowanych w Centrum ESA w Polsce. Przekazana została również informacja
o spotkaniach z miastami.
Ad 10.
Prace nad zakresem działalności Centrum ESA w Polsce są w toku. Analizie poddawane są
m.in. obszary obejmujące bezpieczeństwo cywilne, technologie podwójnego zastosowania
(dual-use), łączność satelitarną, zarządzanie danymi oraz operacyjne wykorzystanie usług
i danych satelitarnych, jak również eksploracja kosmosu, transport kosmiczny
oraz monitorowanie aktywności w przestrzeni kosmicznej.
Zarówno ostateczny zakres kompetencji Centrum, jak i jego formalny status w strukturze
ESA jest przedmiotem uzgodnień.
Ad 11.
Zarówno koszty budowy, jak też funkcjonowania Centrum ESA w Polsce będą zależne
w głównej mierze od jego zakresu działań. Niemniej jednak podkreślenia wymaga,
że model finansowania Centrum będzie zbliżony do rozwiązań funkcjonujących w innych
centrach ESA zlokalizowanych w państwach goszczących.
Podsumowując, ostateczne wartości będą uzależnione m.in. od przyjętego modelu
organizacyjnego Centrum, zakresu jego działalności, wybranej lokalizacji oraz ustaleń
pomiędzy stroną polską a ESA.
Ad 12.
Jak wskazano w odpowiedzi na pytanie nr 11., model funkcjonowania Centrum ESA
w Polsce jest przedmiotem uzgodnień. Podział zobowiązań między wybrane miasto
(jednostkę samorządu terytorialnego), Skarb Państwa oraz Europejską Agencję Kosmiczną
będzie dokonany po zakończeniu ustaleń. Na chwilę obecną można wskazać, że koszty
będą dotyczyły m.in. infrastruktury czy wsparcia organizacyjnego do uruchomienia
i prowadzenia działalności Centrum
Ad 13.
Podczas prowadzonych prac nad uruchomieniem i funkcjonowaniem Centrum ESA
w Polsce prowadzone są pogłębione analizy wielu aspektów związanych
m.in. z potencjalnym oddziaływaniem na sektor kosmiczny, działalność badawczo-
rozwojową. Istotna jest także przyszła współpraca środowiska naukowego,
przedsiębiorców i administracją publiczną.
-- 3 of 4 --
4
Centrum ESA w Polsce może w dużej mierze przyczynić się do rozwoju polskiego sektora
kosmicznego, w tym poprzez rozszerzanie współpracy międzynarodowej, poszerzanie
kompetencji czy wzrostu aktywności badawczo-rozwojowej.
Ad 14.
Informacje dotyczące podjętych rozstrzygnięć będą przekazywane zgodnie z zasadą
przejrzystości działania administracji publicznej oraz obowiązującymi przepisami prawa.
Ad 15.
W toku rozmów, Europejska Agencja Kosmiczna przedłożyła informację o kryteriach, jakie
lokalizacja przyszłego Centrum ESA w Polsce powinna spełniać. Celem prowadzonych
uzgodnień strony polskiej z ESA jest wypracowanie konsensusu dotyczącego potrzeb
i oczekiwań ESA, jak również krajowych uwarunkowań sektora kosmicznego, w tym jego
rozwoju.
Ad 16.
Na chwilę obecną, prace nad utworzeniem Centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej
w Polsce toczą się zgodnie z harmonogramem. Strona polska dąży i będzie dążyła
do sprawnej realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.
Ad 17.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii jest w stałym kontakcie i dialogu z przedsiębiorstwami
oraz ze środowiskiem badawczo-naukowym, w celu optymalizacji działalności Centrum
ESA w Polsce oraz jego wpływu na rozwój sektora kosmicznego zarówno w Polsce,
jak i na arenie międzynarodowej, w tym w kontekście zaangażowania w projekty ESA.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 4 of 4 --