Interpelacja nr 1763
Interpelacja w sprawie konieczności opłacania comiesięcznej składki zdrowotnej przez osoby samozatrudnione prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, które jednocześnie pozostają zatrudnione
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie konieczności opłacania comiesięcznej składki zdrowotnej przez osoby samozatrudnione prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, które jednocześnie pozostają zatrudnione
Interpelacja nr 1763
do ministra zdrowia
w sprawie konieczności opłacania comiesięcznej składki zdrowotnej przez osoby samozatrudnione prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, które jednocześnie pozostają zatrudnione
Zgłaszający: Paweł Papke
Data wpływu: 26-02-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z apelami osób samozatrudnionych, tj. prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, pozostających jednocześnie zatrudnionymi, kieruję do Pana interpelację, wnosząc o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania.
W myśl obecnych przepisów ww. osoby zobowiązane są opłacać dodatkową składkę zdrowotną z własnej działalności, pomimo tego, że składka zdrowotna jest odprowadzana już u ich pracodawców. W opinii tych osób, comiesięczny koszt składki zdrowotnej jest za duży, jest niewspółmierny i niesprawiedliwy. Należy tu zaznaczyć, że rząd Mateusza Morawieckiego i PiS, wprowadzając tzw. Polski Ład, wprowadzili zakaz wpisywania kosztu składki zdrowotnej w koszty prowadzenia działalności. Ponadto na skutek ich działań, powiązanie składki z minimalnym wynagrodzeniem krajowym sprawiło, że wysokość składki zdrowotnej cały czas rośnie, a przychody (nie mówiąc o dochodach) nie.
Osoby te zwracają się z pilnym apelem ws. uratowania polskiej miniprzedsiębiorczości i ZNIESIENIA składki zdrowotnej dla osób prowadzących JDG, będących jednocześnie zatrudnionymi na etacie. Uważają, że utrzymanie obowiązku opłacania dodatkowej składki zdrowotnej jest niezasadne przy pobieraniu składki z podstawowego źródła dochodu, jakim jest etat (składka odprowadzana przez pracodawcę). Opłacanie składki od każdego źródła dochodu w żaden sposób nie premiuje osób ją opłacających - mają takie same prawa w NFZ, jak osoby, które opłacają składkę tylko z podstawowego źródła – to niesprawiedliwe społecznie. Jednocześnie wnoszą o zachowanie zwolnienia z obowiązku opłacania innych składek z JDG w przypadku równoczesnego zatrudnienia na etacie (np. ZUS).
Mając na uwadze powyższe, proszę o ustosunkowanie się do zadanych pytań:
1. Czy ministerstwo prowadzi prace w zakresie przedstawionego problemu? Czego dotyczą konkretnie i jakie płyną z nich korzyści dla osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, pozostających jednocześnie zatrudnionymi?
2. Czy osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, pozostające jednocześnie zatrudnionymi, mogą liczyć na zwolnienie z obowiązku opłacania innych składek przypadających z prowadzenia JDG?
Interpelacja nr 1763
do ministra zdrowia
w sprawie konieczności opłacania comiesięcznej składki zdrowotnej przez osoby samozatrudnione prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, które jednocześnie pozostają zatrudnione
Zgłaszający: Paweł Papke
Data wpływu: 26-02-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z apelami osób samozatrudnionych, tj. prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, pozostających jednocześnie zatrudnionymi, kieruję do Pana interpelację, wnosząc o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania.
W myśl obecnych przepisów ww. osoby zobowiązane są opłacać dodatkową składkę zdrowotną z własnej działalności, pomimo tego, że składka zdrowotna jest odprowadzana już u ich pracodawców. W opinii tych osób, comiesięczny koszt składki zdrowotnej jest za duży, jest niewspółmierny i niesprawiedliwy. Należy tu zaznaczyć, że rząd Mateusza Morawieckiego i PiS, wprowadzając tzw. Polski Ład, wprowadzili zakaz wpisywania kosztu składki zdrowotnej w koszty prowadzenia działalności. Ponadto na skutek ich działań, powiązanie składki z minimalnym wynagrodzeniem krajowym sprawiło, że wysokość składki zdrowotnej cały czas rośnie, a przychody (nie mówiąc o dochodach) nie.
Osoby te zwracają się z pilnym apelem ws. uratowania polskiej miniprzedsiębiorczości i ZNIESIENIA składki zdrowotnej dla osób prowadzących JDG, będących jednocześnie zatrudnionymi na etacie. Uważają, że utrzymanie obowiązku opłacania dodatkowej składki zdrowotnej jest niezasadne przy pobieraniu składki z podstawowego źródła dochodu, jakim jest etat (składka odprowadzana przez pracodawcę). Opłacanie składki od każdego źródła dochodu w żaden sposób nie premiuje osób ją opłacających - mają takie same prawa w NFZ, jak osoby, które opłacają składkę tylko z podstawowego źródła – to niesprawiedliwe społecznie. Jednocześnie wnoszą o zachowanie zwolnienia z obowiązku opłacania innych składek z JDG w przypadku równoczesnego zatrudnienia na etacie (np. ZUS).
Mając na uwadze powyższe, proszę o ustosunkowanie się do zadanych pytań:
1. Czy ministerstwo prowadzi prace w zakresie przedstawionego problemu? Czego dotyczą konkretnie i jakie płyną z nich korzyści dla osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, pozostających jednocześnie zatrudnionymi?
2. Czy osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, pozostające jednocześnie zatrudnionymi, mogą liczyć na zwolnienie z obowiązku opłacania innych składek przypadających z prowadzenia JDG?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 6 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.7 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (6)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11470 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLU.050.9.2024.AŻ
Warszawa, 26 marca 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na przesłaną do Ministerstwa Zdrowia interpelację Pana Posła Pawła Papke
nr 1763 w sprawie konieczności opłacania comiesięcznej składki zdrowotnej przez osoby
samozatrudnione prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, które jednocześnie
pozostają zatrudnione, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień:
1. Czy ministerstwo prowadzi prace w zakresie przedstawionego problemu? Czego
dotyczą konkretnie i jakie płyną z nich korzyści dla osób prowadzących jednoosobową
działalność gospodarczą pozostających jednocześnie zatrudnionymi?
Zasady opłacania składki zdrowotnej określa ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o
świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r.
poz. 146) zwana dalej „ustawą”.
W myśl art. 82 ust. 1 ustawy, w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody
z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego,
o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest
z każdego z tych tytułów odrębnie. Stosownie natomiast do art. 82 ust. 2 ustawy,
w przypadku gdy w ramach jednego z tytułów do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia
zdrowotnego wymienionych w art. 66 ust. 1 ubezpieczony uzyskuje więcej niż jeden
przychód, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana od każdego z uzyskanych
przychodów odrębnie. Powyższe regulacje zatem nakładają obowiązek odprowadzania
składki na ubezpieczenie zdrowotne od każdego tytułu, niezależnie od tego, czy
w zbiegu pozostają różne tytuły, czy zbiegają się takie same tytuły. Obowiązek
odprowadzania składki na ubezpieczenie zdrowotne obciąża zatem np. zarówno
pracowników, którzy jedocześnie wykonują pozarolniczą działalność gospodarczą (zbieg
różnych tytułów), jak i pracowników zatrudnionych w kilku miejscach czy przedsiębiorców,
którzy prowadzą kilka działalności gospodarczych (zbieg przychodów w ramach jednego
tytułu).
Obciążenie każdego ze zbiegających się tytułów składką na ubezpieczenie zdrowotne
znajduje uzasadnienie fiskalne, lecz również wynika z właściwości składki jako obciążenia
publicznoprawnego o charakterze celowym. Środki zgromadzone tytułem składki
przeznaczane są na finansowanie bieżących świadczeń opieki zdrowotnej, udzielanych
osobom uprawnionym, przy uwzględnieniu aktualnych potrzeb zdrowotnych, w oderwaniu
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
od indywidualnej sytuacji ubezpieczonego (m. in. wysokości odprowadzanej składki, czy
okresu pozostawania w ubezpieczeniu zdrowotnym).
Wyjątki od ww. zasady opłacania składki na ubezpieczenie mogą być ustanowione
wyłącznie przez przepisy ustawowe. Uzasadnieniem dla takich wyjątków mogą być względy
społeczne lub aksjologiczne. Z tych też powodów ustawodawca wprowadził nieliczne
wyjątki od ww. zasady opłacania składki (art. 82 ust. 8-11 ww. ustawy). Od 2022 r.
obowiązuje nowy wyjątek od ww. reguły w stosunku do osób pracujących na podstawie
umowy o pracę oraz jednocześnie prowadzących działalność gospodarczą (art. 82 ust. 9b
ustawy). W związku z powyższym, pracownik, którego podstawa wymiaru składek na
ubezpieczenia społeczne z tytułu umowy o pracę jest nie wyższa niż minimalne
wynagrodzenie obowiązujące w dniu 1 stycznia danego roku, prowadząc jednocześnie
pozarolniczą działalność, ww. osoba jest zwolniona - jako przedsiębiorca - z opłacania za
siebie składki na ubezpieczenie zdrowotne, pod warunkiem że:
uzyskuje z prowadzonej pozarolniczej działalności przychód w wysokości nie
wyższej niż 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia, oraz
opłaca z prowadzonej działalności podatek dochodowy w formie ryczałtu od
przychodów ewidencjonowanych.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że obecnie nie planuje się zmian legislacyjnych
ingerujących w zasadę odprowadzania składki od każdego tytułu odrębnie.
Ponadto, odnosząc się do uwagi dotyczącej zakazu „wpisywania kosztu składki zdrowotnej
w koszty prowadzenia działalności”, uprzejmie informuję, że przedsiębiorcy, którzy stosują
opodatkowanie podatkiem liniowym, tj. według jednolitej 19% stawka podatku, ryczałtem
od przychodów ewidencjonowanych albo kartą podatkową – i w efekcie nie korzystają z
obniżonej z 17% do 12% stawki podatku w skali podatkowej – mają możliwość rozliczenia w
podatku dochodowym części zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne1) .
W przypadku opodatkowania podatkiem liniowym, w 2024 r. przedsiębiorcy mogą zaliczyć
do kosztów uzyskania przychodów albo odliczyć od dochodu maksymalnie 11 600 zł
zapłaconej składki na ubezpieczenie zdrowotne. Przedsiębiorcy, którzy wybrali
opodatkowanie ryczałtem mogą odliczyć od przychody 50% zapłaconej składki na
ubezpieczenie zdrowotne, a przedsiębiorcy opodatkowani kartą podatkową mogą odliczyć
od podatku 19% zapłaconej składki na ubezpieczenie zdrowotne.
2. Czy osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą pozostające
jednocześnie zatrudnionymi ,mogą liczyć na zwolnienie z obowiązku opłacania innych
składek przypadających z prowadzenia JDG?
W zakresie powyższego pytania, które dotyczy innych składek na ubezpieczenie społeczne,
uprzejmie informujemy, że przedmiotowa kwestia została przekazana zgodnie z
właściwością merytoryczną do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
1) Art. 23 ust. 1 pkt 58 i art. 30c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od
osób fizycznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 226, z późn. zm.) oraz art. 11 ust. 1a i art. 31 ust. 1 ustawy z dnia
20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych
przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2022 r. poz. 2540, z późn. zm.).
-- 2 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
DUS-III.059.14.2024.WB
Warszawa, dnia /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 1763, Pana Posła Pawła Papke w sprawie konieczności
opłacania składek na ubezpieczenie społeczne przez osoby samozatrudnione prowadzące
jednoosobową działalność gospodarczą, które jednocześnie pozostają zatrudnione poniżej
przedstawiam następujące wyjaśnienia w zakresie właściwości Ministra Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej.
2. Czy osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą pozostające jednocześnie
zatrudnionymi, mogą liczyć na zwolnienie z obowiązku opłacania innych składek
przypadających z prowadzenia JDG?
Kwestia obowiązku ubezpieczeń społecznych została uregulowana w art. 6 ust.1 ustawy
z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz.
1230, z późn. zm.). Zgodnie z wyżej wymienionym przepisem, obowiązkowo ubezpieczeniom
społecznym, w tym obowiązkowi opłacania składek - podlegają między innymi osoby
fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami (pkt 1) oraz osoby
wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia czyli zleceniobiorcy
(pkt 4), a także osoby wykonujące działalność pozarolniczą, w tym gospodarczą (pkt 5).
Na podstawie art. 9 ust. 1 i 1a ww. ustawy osoby będące pracownikami - podlegają
ubezpieczeniom społecznym także z innych posiadanych równocześnie tytułów (rodzajów
pracy lub działalności zarobkowej), jeżeli ich wynagrodzenie czyli podstawa wymiaru
składek z tytułu stosunku pracy w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa niż minimalne
wynagrodzenie za pracę pracowników ustalane na podstawie przepisów prawa pracy.
Jeżeli jednak ich podstawa wymiaru składek z tytułu stosunku pracy jest równa
lub wyższa niż minimalne wynagrodzenie – wówczas nie mają obowiązku opłacania składek
na ubezpieczenia społeczne z drugiego tytułu ubezpieczenia czyli np. z wykonywanej
jednocześnie działalności gospodarczej lub z dodatkowej umowy zlecenia.
Ubezpieczenie społeczne pracowników ma zawsze obowiązkowy charakter, w przypadku
spełnienia wskazanych wyżej warunków dotyczących wysokości wynagrodzenia
stanowiącego podstawę wymiaru ich składek – pracownicy mają jednak wybór co do
podlegania ubezpieczeniom społecznym lub nie z posiadanych dodatkowo innych tytułów
pracy czy działalności zarobkowej.
Natomiast jeżeli chodzi o sytuację łączenia działalności gospodarczej z wykonywaniem
umowy zlecenia nie związanej z tą działalnością – należy wskazać, że na podstawie
art.9 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
- zleceniobiorca, prowadzący jednocześnie pozarolniczą działalność, podlega obowiązkowo
ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z tytułu tej działalności, jeżeli z tytułu
wykonywania umowy agencyjnej lub umowy zlecenia oraz współpracy przy wykonywaniu
-- 1 of 2 --
2
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
tych umów podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest niższa
od obowiązującej tę osobę podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą
działalność.
Podstawa wymiaru składek z umowy zlecenia jest zatem porównywana z podstawą wymiaru
składek obowiązującą daną osobę z tytułu działalności gospodarczej. Jeżeli podstawa
wymiaru z umowy zlecenia jest niższa – wówczas dana osoba podlega ubezpieczeniom
społecznym z obydwu ww. tytułów.
Natomiast jeżeli podstawa wymiaru składek z umowy zlecenia jest co najmniej równa
lub wyższa niż podstawa wymiaru składek obowiązującą daną osobę z tytułu działalności
gospodarczej – wówczas osoba zainteresowana ma prawo wyboru tytułu, z jakiego chce
podlegać ubezpieczeniom społecznym i opłacać składki.
Warto równocześnie podkreślić, że w przypadkach gdy przedmiot umowy zlecenia jest taki
sam jak przedmiot prowadzonej działalności gospodarczej – takie umowy zawierane przez
przedsiębiorców traktowane są jako umowy w ramach prowadzonej działalności i jako takie
nie stanowią odrębnego tytułu do ubezpieczeń społecznych. W konsekwencji umowy te nie
rodzą również obowiązku opłacania dodatkowych składek na ubezpieczenia społeczne.
Opisane wyżej mechanizmy porównywania podstaw wymiaru składek - mają między innymi
na celu ochronę poziomu zabezpieczenia społecznego osób wykonujących szeroko
rozumianą pracę najemną (pracownicy i zleceniobiorcy) oraz ochronę przed tzw.
„wypychaniem” ich przez pracodawców na samozatrudnienie i zakładanie własnej
działalności gospodarczej wbrew ich woli.
Z drugiej zaś strony mechanizmy te mają równocześnie na celu ochronę interesów i poziomu
zabezpieczenia społecznego samych przedsiębiorców wykonujących dodatkowe zajęcia
zarobkowe. Chodzi w tym przypadku o uzyskanie przez przedsiębiorców gwarancji
otrzymania odpowiednich świadczeń pieniężnych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,
w zamian za opłacane wcześniej składki (zasiłki chorobowe i macierzyńskie oraz
rodzicielskie, renty z tytułu niezdolności do pracy, emerytury i renty rodzinne po zmarłych
przedsiębiorcach), w wysokości nie niższej niż najniższe ustawowo gwarantowane
świadczenia.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLU.050.9.2024.AŻ
Warszawa, 26 marca 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na przesłaną do Ministerstwa Zdrowia interpelację Pana Posła Pawła Papke
nr 1763 w sprawie konieczności opłacania comiesięcznej składki zdrowotnej przez osoby
samozatrudnione prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, które jednocześnie
pozostają zatrudnione, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień:
1. Czy ministerstwo prowadzi prace w zakresie przedstawionego problemu? Czego
dotyczą konkretnie i jakie płyną z nich korzyści dla osób prowadzących jednoosobową
działalność gospodarczą pozostających jednocześnie zatrudnionymi?
Zasady opłacania składki zdrowotnej określa ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o
świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r.
poz. 146) zwana dalej „ustawą”.
W myśl art. 82 ust. 1 ustawy, w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody
z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego,
o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest
z każdego z tych tytułów odrębnie. Stosownie natomiast do art. 82 ust. 2 ustawy,
w przypadku gdy w ramach jednego z tytułów do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia
zdrowotnego wymienionych w art. 66 ust. 1 ubezpieczony uzyskuje więcej niż jeden
przychód, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana od każdego z uzyskanych
przychodów odrębnie. Powyższe regulacje zatem nakładają obowiązek odprowadzania
składki na ubezpieczenie zdrowotne od każdego tytułu, niezależnie od tego, czy
w zbiegu pozostają różne tytuły, czy zbiegają się takie same tytuły. Obowiązek
odprowadzania składki na ubezpieczenie zdrowotne obciąża zatem np. zarówno
pracowników, którzy jedocześnie wykonują pozarolniczą działalność gospodarczą (zbieg
różnych tytułów), jak i pracowników zatrudnionych w kilku miejscach czy przedsiębiorców,
którzy prowadzą kilka działalności gospodarczych (zbieg przychodów w ramach jednego
tytułu).
Obciążenie każdego ze zbiegających się tytułów składką na ubezpieczenie zdrowotne
znajduje uzasadnienie fiskalne, lecz również wynika z właściwości składki jako obciążenia
publicznoprawnego o charakterze celowym. Środki zgromadzone tytułem składki
przeznaczane są na finansowanie bieżących świadczeń opieki zdrowotnej, udzielanych
osobom uprawnionym, przy uwzględnieniu aktualnych potrzeb zdrowotnych, w oderwaniu
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
od indywidualnej sytuacji ubezpieczonego (m. in. wysokości odprowadzanej składki, czy
okresu pozostawania w ubezpieczeniu zdrowotnym).
Wyjątki od ww. zasady opłacania składki na ubezpieczenie mogą być ustanowione
wyłącznie przez przepisy ustawowe. Uzasadnieniem dla takich wyjątków mogą być względy
społeczne lub aksjologiczne. Z tych też powodów ustawodawca wprowadził nieliczne
wyjątki od ww. zasady opłacania składki (art. 82 ust. 8-11 ww. ustawy). Od 2022 r.
obowiązuje nowy wyjątek od ww. reguły w stosunku do osób pracujących na podstawie
umowy o pracę oraz jednocześnie prowadzących działalność gospodarczą (art. 82 ust. 9b
ustawy). W związku z powyższym, pracownik, którego podstawa wymiaru składek na
ubezpieczenia społeczne z tytułu umowy o pracę jest nie wyższa niż minimalne
wynagrodzenie obowiązujące w dniu 1 stycznia danego roku, prowadząc jednocześnie
pozarolniczą działalność, ww. osoba jest zwolniona - jako przedsiębiorca - z opłacania za
siebie składki na ubezpieczenie zdrowotne, pod warunkiem że:
uzyskuje z prowadzonej pozarolniczej działalności przychód w wysokości nie
wyższej niż 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia, oraz
opłaca z prowadzonej działalności podatek dochodowy w formie ryczałtu od
przychodów ewidencjonowanych.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że obecnie nie planuje się zmian legislacyjnych
ingerujących w zasadę odprowadzania składki od każdego tytułu odrębnie.
Ponadto, odnosząc się do uwagi dotyczącej zakazu „wpisywania kosztu składki zdrowotnej
w koszty prowadzenia działalności”, uprzejmie informuję, że przedsiębiorcy, którzy stosują
opodatkowanie podatkiem liniowym, tj. według jednolitej 19% stawka podatku, ryczałtem
od przychodów ewidencjonowanych albo kartą podatkową – i w efekcie nie korzystają z
obniżonej z 17% do 12% stawki podatku w skali podatkowej – mają możliwość rozliczenia w
podatku dochodowym części zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne1) .
W przypadku opodatkowania podatkiem liniowym, w 2024 r. przedsiębiorcy mogą zaliczyć
do kosztów uzyskania przychodów albo odliczyć od dochodu maksymalnie 11 600 zł
zapłaconej składki na ubezpieczenie zdrowotne. Przedsiębiorcy, którzy wybrali
opodatkowanie ryczałtem mogą odliczyć od przychody 50% zapłaconej składki na
ubezpieczenie zdrowotne, a przedsiębiorcy opodatkowani kartą podatkową mogą odliczyć
od podatku 19% zapłaconej składki na ubezpieczenie zdrowotne.
2. Czy osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą pozostające
jednocześnie zatrudnionymi ,mogą liczyć na zwolnienie z obowiązku opłacania innych
składek przypadających z prowadzenia JDG?
W zakresie powyższego pytania, które dotyczy innych składek na ubezpieczenie społeczne,
uprzejmie informujemy, że przedmiotowa kwestia została przekazana zgodnie z
właściwością merytoryczną do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
1) Art. 23 ust. 1 pkt 58 i art. 30c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od
osób fizycznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 226, z późn. zm.) oraz art. 11 ust. 1a i art. 31 ust. 1 ustawy z dnia
20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych
przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2022 r. poz. 2540, z późn. zm.).
-- 2 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
DUS-III.059.14.2024.WB
Warszawa, dnia /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 1763, Pana Posła Pawła Papke w sprawie konieczności
opłacania składek na ubezpieczenie społeczne przez osoby samozatrudnione prowadzące
jednoosobową działalność gospodarczą, które jednocześnie pozostają zatrudnione poniżej
przedstawiam następujące wyjaśnienia w zakresie właściwości Ministra Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej.
2. Czy osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą pozostające jednocześnie
zatrudnionymi, mogą liczyć na zwolnienie z obowiązku opłacania innych składek
przypadających z prowadzenia JDG?
Kwestia obowiązku ubezpieczeń społecznych została uregulowana w art. 6 ust.1 ustawy
z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz.
1230, z późn. zm.). Zgodnie z wyżej wymienionym przepisem, obowiązkowo ubezpieczeniom
społecznym, w tym obowiązkowi opłacania składek - podlegają między innymi osoby
fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami (pkt 1) oraz osoby
wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia czyli zleceniobiorcy
(pkt 4), a także osoby wykonujące działalność pozarolniczą, w tym gospodarczą (pkt 5).
Na podstawie art. 9 ust. 1 i 1a ww. ustawy osoby będące pracownikami - podlegają
ubezpieczeniom społecznym także z innych posiadanych równocześnie tytułów (rodzajów
pracy lub działalności zarobkowej), jeżeli ich wynagrodzenie czyli podstawa wymiaru
składek z tytułu stosunku pracy w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa niż minimalne
wynagrodzenie za pracę pracowników ustalane na podstawie przepisów prawa pracy.
Jeżeli jednak ich podstawa wymiaru składek z tytułu stosunku pracy jest równa
lub wyższa niż minimalne wynagrodzenie – wówczas nie mają obowiązku opłacania składek
na ubezpieczenia społeczne z drugiego tytułu ubezpieczenia czyli np. z wykonywanej
jednocześnie działalności gospodarczej lub z dodatkowej umowy zlecenia.
Ubezpieczenie społeczne pracowników ma zawsze obowiązkowy charakter, w przypadku
spełnienia wskazanych wyżej warunków dotyczących wysokości wynagrodzenia
stanowiącego podstawę wymiaru ich składek – pracownicy mają jednak wybór co do
podlegania ubezpieczeniom społecznym lub nie z posiadanych dodatkowo innych tytułów
pracy czy działalności zarobkowej.
Natomiast jeżeli chodzi o sytuację łączenia działalności gospodarczej z wykonywaniem
umowy zlecenia nie związanej z tą działalnością – należy wskazać, że na podstawie
art.9 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
- zleceniobiorca, prowadzący jednocześnie pozarolniczą działalność, podlega obowiązkowo
ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z tytułu tej działalności, jeżeli z tytułu
wykonywania umowy agencyjnej lub umowy zlecenia oraz współpracy przy wykonywaniu
-- 1 of 2 --
2
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
tych umów podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest niższa
od obowiązującej tę osobę podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą
działalność.
Podstawa wymiaru składek z umowy zlecenia jest zatem porównywana z podstawą wymiaru
składek obowiązującą daną osobę z tytułu działalności gospodarczej. Jeżeli podstawa
wymiaru z umowy zlecenia jest niższa – wówczas dana osoba podlega ubezpieczeniom
społecznym z obydwu ww. tytułów.
Natomiast jeżeli podstawa wymiaru składek z umowy zlecenia jest co najmniej równa
lub wyższa niż podstawa wymiaru składek obowiązującą daną osobę z tytułu działalności
gospodarczej – wówczas osoba zainteresowana ma prawo wyboru tytułu, z jakiego chce
podlegać ubezpieczeniom społecznym i opłacać składki.
Warto równocześnie podkreślić, że w przypadkach gdy przedmiot umowy zlecenia jest taki
sam jak przedmiot prowadzonej działalności gospodarczej – takie umowy zawierane przez
przedsiębiorców traktowane są jako umowy w ramach prowadzonej działalności i jako takie
nie stanowią odrębnego tytułu do ubezpieczeń społecznych. W konsekwencji umowy te nie
rodzą również obowiązku opłacania dodatkowych składek na ubezpieczenia społeczne.
Opisane wyżej mechanizmy porównywania podstaw wymiaru składek - mają między innymi
na celu ochronę poziomu zabezpieczenia społecznego osób wykonujących szeroko
rozumianą pracę najemną (pracownicy i zleceniobiorcy) oraz ochronę przed tzw.
„wypychaniem” ich przez pracodawców na samozatrudnienie i zakładanie własnej
działalności gospodarczej wbrew ich woli.
Z drugiej zaś strony mechanizmy te mają równocześnie na celu ochronę interesów i poziomu
zabezpieczenia społecznego samych przedsiębiorców wykonujących dodatkowe zajęcia
zarobkowe. Chodzi w tym przypadku o uzyskanie przez przedsiębiorców gwarancji
otrzymania odpowiednich świadczeń pieniężnych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,
w zamian za opłacane wcześniej składki (zasiłki chorobowe i macierzyńskie oraz
rodzicielskie, renty z tytułu niezdolności do pracy, emerytury i renty rodzinne po zmarłych
przedsiębiorcach), w wysokości nie niższej niż najniższe ustawowo gwarantowane
świadczenia.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --