Interpelacja nr 17627
Interpelacja w sprawie ograniczenia środków przeznaczonych na aktywizację osób bezrobotnych oraz wsparcia przedsiębiorczości przez powiatowe urzędy pracy
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie ograniczenia środków przeznaczonych na aktywizację osób bezrobotnych oraz wsparcia przedsiębiorczości przez powiatowe urzędy pracy
Interpelacja nr 17627
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie ograniczenia środków przeznaczonych na aktywizację osób bezrobotnych oraz wsparcia przedsiębiorczości przez powiatowe urzędy pracy
Zgłaszający: Lidia Czechak, Jarosław Krajewski, Robert Warwas, Filip Kaczyński, Wojciech Michał Zubowski
Data wpływu: 08-06-2026
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego docierają liczne sygnały od osób bezrobotnych, pracowników urzędów pracy oraz przedsiębiorców dotyczące znaczącego ograniczenia środków finansowych przeznaczonych na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu, w szczególności na organizację staży, tworzenie nowych miejsc pracy oraz dotacje na rozpoczęcie działalności gospodarczej.
Pomimo utrzymującego się – niewielkiego, ale jednak – wzrostu bezrobocia wiele osób pozostających bez pracy nadal wymaga wsparcia w wejściu lub powrocie na rynek pracy. Szczególnie dotyczy to osób długotrwale bezrobotnych, osób młodych, kobiet powracających na rynek pracy po przerwie związanej z opieką nad dziećmi oraz osób po 50. roku życia.
W ostatnim czasie liczne powiatowe urzędy pracy informują o ograniczonych środkach na organizację staży i innych form aktywizacji zawodowej. W konsekwencji wiele osób, które spełniały warunki i oczekiwały na możliwość odbycia stażu, nie otrzymało wsparcia. Jednocześnie pojawiają się sygnały, że część pracodawców zgłasza się do urzędów pracy z wcześniej wybraną osobą bezrobotną, co przy ograniczonej liczbie miejsc powoduje, że osoby długotrwale bezrobotne i znajdujące się w trudniejszej sytuacji na rynku pracy są pomijane w procesie aktywizacji zawodowej.
Ograniczenie środków na staże, refundacje kosztów zatrudnienia oraz jednorazowe środki na podjęcie działalności gospodarczej mogą w dłuższej perspektywie negatywnie wpłynąć na lokalne rynki pracy oraz ograniczyć możliwości rozwoju małych przedsiębiorstw.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Jakie środki finansowe zostały przeznaczone na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu w 2025 i 2026 roku, z podziałem na województwa?
2. Czy ministerstwo odnotowuje spadek środków przekazywanych powiatowym urzędom pracy na organizację staży, prac interwencyjnych, robót publicznych oraz dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej?
3. Ilu bezrobotnych skorzystało ze staży finansowanych przez urzędy pracy w latach 2024–2026?
4. Ilu bezrobotnym odmówiono udziału w stażach lub innych formach aktywizacji wyłącznie z powodu braku środków finansowych?
5. Czy ministerstwo analizuje wpływ ograniczenia środków na sytuację osób długotrwale bezrobotnych?
6. Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu zapewnienia równych szans dostępu do staży osobom znajdującym się w najtrudniejszej sytuacji na rynku pracy?
7. Czy planowane jest zwiększenie środków dla powiatowych urzędów pracy jeszcze w bieżącym roku budżetowym?
8. Czy ministerstwo przewiduje uruchomienie dodatkowych środków na jednorazowe dotacje na rozpoczęcie działalności gospodarczej oraz tworzenie nowych miejsc pracy?
9. Czy prowadzone są analizy dotyczące skuteczności obecnego systemu kierowania osób bezrobotnych na staże i innych form aktywizacji zawodowej?
10. Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo, aby osoby długotrwale bezrobotne nie były wykluczane z dostępu do instrumentów rynku pracy z powodu ograniczeń finansowych?
Mając na uwadze znaczenie aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu dla rozwoju lokalnych społeczności, zwracam się z prośbą o przedstawienie informacji dotyczących planowanych działań zmierzających do zwiększenia dostępności staży, wspierania przedsiębiorczości oraz tworzenia nowych miejsc pracy.
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 17627
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie ograniczenia środków przeznaczonych na aktywizację osób bezrobotnych oraz wsparcia przedsiębiorczości przez powiatowe urzędy pracy
Zgłaszający: Lidia Czechak, Jarosław Krajewski, Robert Warwas, Filip Kaczyński, Wojciech Michał Zubowski
Data wpływu: 08-06-2026
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego docierają liczne sygnały od osób bezrobotnych, pracowników urzędów pracy oraz przedsiębiorców dotyczące znaczącego ograniczenia środków finansowych przeznaczonych na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu, w szczególności na organizację staży, tworzenie nowych miejsc pracy oraz dotacje na rozpoczęcie działalności gospodarczej.
Pomimo utrzymującego się – niewielkiego, ale jednak – wzrostu bezrobocia wiele osób pozostających bez pracy nadal wymaga wsparcia w wejściu lub powrocie na rynek pracy. Szczególnie dotyczy to osób długotrwale bezrobotnych, osób młodych, kobiet powracających na rynek pracy po przerwie związanej z opieką nad dziećmi oraz osób po 50. roku życia.
W ostatnim czasie liczne powiatowe urzędy pracy informują o ograniczonych środkach na organizację staży i innych form aktywizacji zawodowej. W konsekwencji wiele osób, które spełniały warunki i oczekiwały na możliwość odbycia stażu, nie otrzymało wsparcia. Jednocześnie pojawiają się sygnały, że część pracodawców zgłasza się do urzędów pracy z wcześniej wybraną osobą bezrobotną, co przy ograniczonej liczbie miejsc powoduje, że osoby długotrwale bezrobotne i znajdujące się w trudniejszej sytuacji na rynku pracy są pomijane w procesie aktywizacji zawodowej.
Ograniczenie środków na staże, refundacje kosztów zatrudnienia oraz jednorazowe środki na podjęcie działalności gospodarczej mogą w dłuższej perspektywie negatywnie wpłynąć na lokalne rynki pracy oraz ograniczyć możliwości rozwoju małych przedsiębiorstw.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Jakie środki finansowe zostały przeznaczone na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu w 2025 i 2026 roku, z podziałem na województwa?
2. Czy ministerstwo odnotowuje spadek środków przekazywanych powiatowym urzędom pracy na organizację staży, prac interwencyjnych, robót publicznych oraz dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej?
3. Ilu bezrobotnych skorzystało ze staży finansowanych przez urzędy pracy w latach 2024–2026?
4. Ilu bezrobotnym odmówiono udziału w stażach lub innych formach aktywizacji wyłącznie z powodu braku środków finansowych?
5. Czy ministerstwo analizuje wpływ ograniczenia środków na sytuację osób długotrwale bezrobotnych?
6. Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu zapewnienia równych szans dostępu do staży osobom znajdującym się w najtrudniejszej sytuacji na rynku pracy?
7. Czy planowane jest zwiększenie środków dla powiatowych urzędów pracy jeszcze w bieżącym roku budżetowym?
8. Czy ministerstwo przewiduje uruchomienie dodatkowych środków na jednorazowe dotacje na rozpoczęcie działalności gospodarczej oraz tworzenie nowych miejsc pracy?
9. Czy prowadzone są analizy dotyczące skuteczności obecnego systemu kierowania osób bezrobotnych na staże i innych form aktywizacji zawodowej?
10. Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo, aby osoby długotrwale bezrobotne nie były wykluczane z dostępu do instrumentów rynku pracy z powodu ograniczeń finansowych?
Mając na uwadze znaczenie aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu dla rozwoju lokalnych społeczności, zwracam się z prośbą o przedstawienie informacji dotyczących planowanych działań zmierzających do zwiększenia dostępności staży, wspierania przedsiębiorczości oraz tworzenia nowych miejsc pracy.
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
9%
Konkretność
91%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
3 kwot, 7 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.4 / 1k zn.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (7)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10875 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.355.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17627 Pani Posłanki Lidii Czechak wraz z grupą posłów,
w sprawie ograniczenia środków przeznaczonych na aktywizację osób bezrobotnych oraz
wsparcia przedsiębiorczości przez powiatowe urzędy pracy, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Tytułem wstępu trzeba zaznaczyć, że samorządy powiatów na finansowanie form pomocy,
w tym tych realizowanych w ramach projektów EFS+, dysponują w br. w skali kraju
środkami Funduszu Pracy („FP) w kwocie 1,7 mld zł. Ze środków tych finansowane są
wszystkie formy pomocy określone w ustawie z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy
i służbach zatrudnienia1, w tym staże, prace interwencyjne, roboty publiczne oraz
dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej. Minister właściwy do spraw pracy nie
przyznaje środków FP na poszczególne formy pomocy ujęte w ustawie. Ich wyboru,
w ramach łącznej kwoty ustalonej dla samorządu powiatu, dokonuje starosta po
zasięgnięciu opinii powiatowej rady rynku pracy. To samorządy powiatów decydują zatem,
uwzględniając potrzeby lokalnych rynków pracy i własne możliwości, o wyborze
i finansowaniu poszczególnych form pomocy.
Zmniejszenie środków FP dla poszczególnych województw wynika z niższej kwoty, jaką
zabezpieczono dla wszystkich samorządów powiatowych w planie finansowym FP na br.
Zestawienie kwot środków FP przyznanych w latach 2025 - 2026 powiatowym urzędom
pracy na działania aktywizacyjne w rozbiciu na poszczególne województwa przekazuję wraz
z niniejszą odpowiedzią.
Trzeba podkreślić, że Minister Finansów i Gospodarki wielokrotnie wskazywał, iż wydatki
FP objęto stabilizującą regułą wydatkową (SRW) i limitem wskazywanym corocznie
w ustawie budżetowej. Zwiększenie limitu wydatków FP może odbyć się pod warunkiem
wskazania oszczędności powstałych na innych zadaniach objętych tą regułą. Na dzień
dzisiejszy, uwzględniając zgłaszane potrzeby i ograniczone środki, nie wygenerowano
oszczędności, które można by przeznaczyć na finansowanie form pomocy kierowanych do
osób bezrobotnych i poszukujących pracy.
Niezależnie od tego wciąż prowadzone są rozmowy z Ministrem Finansów i Gospodarki
w sprawie możliwości zwiększenia kwoty środków FP w br. z przeznaczeniem na działania
aktywizacyjne.
W okresie od stycznia 2024 r. do końca czerwca 2026 r. staże finansowane przez urzędy
pracy rozpoczęło 169,2 tys. bezrobotnych.
1 Dz.U. poz. 620, z późn. zm.
-- 1 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Informacje o liczbie osób bezrobotnych, którym odmówiono udziału w stażach lub innych
formach pomocy z powodu braku środków FP są w posiadaniu wyłącznie powiatowych
urzędów pracy. Natomiast z danych gromadzonych w ramach statystyki publicznej wynika,
że w okresie między styczniem a czerwcem 2026 r. pracodawcy zgłosili do urzędów pracy
w całym kraju 27,9 tys. wolnych miejsc aktywizacji w ramach stażu, staże zaś rozpoczęło
w tym okresie 24,4 tys. bezrobotnych, co stanowiło ok. 87% wolnych miejsc pracy w
ramach stażu zgłoszonych w tym okresie. W latach 2021-2025 odsetek ten wynosił średnio
91,3%.
W resorcie pracy monitoruje się sytuację na rynku pracy, szczególnie uważnie analizując
położenie grup doświadczających najpoważniejszych trudności. Problemy osób długotrwale
bezrobotnych stawiają przed służbami zatrudnienia wyzwania dotyczące m.in. zwiększenia
efektywności udzielanego wsparcia oraz koordynacji i komunikacji w działaniach
podejmowanych wspólnie przez różne instytucje niosące im pomoc.
Wsparcie osób długotrwale bezrobotnych może w dalszym ciągu być - mimo obniżenia
funduszy na aktywizację - skuteczne, wymaga to jednak intensyfikacji pomocy przede
wszystkim w ramach pośrednictwa pracy i poradnictwa zawodowego. Są to usługi
najbardziej oczekiwane przez klientów urzędów pracy, którzy w ramach poradnictwa
zawodowego mogą otrzymać wsparcie doradcy zawodowego. Pomoc udzielana jest w
formie indywidualnej lub grupowej i obejmuje oraz informację zawodową. Doradca
zawodowy pomaga znaleźć rozwiązanie problemów związanych z wyborem lub zmianą
zawodu, określeniem kompetencji zawodowych czy uzupełnianiem kwalifikacji
zawodowych, pomaga też przygotować dokumenty aplikacyjne, przygotować się do
rozmów kwalifikacyjnych z pracodawcami oraz przekazuje wiedzę na temat sprawnego
funkcjonowania na rynku pracy (np. gdzie i w jaki sposób szukać ofert legalnej i bezpiecznej
pracy).
Osoby bezrobotne i poszukujące pracy mogą korzystać z dostępu do zweryfikowanych
przez urzędy pracy ofert pracy za pośrednictwem prowadzonej w MRPiPS bazy ePraca
(https://oferty.praca.gov.pl/portal/strona-glowna) lub aplikacji mobilnej ePraca. Informację
o ofertach pracy można też uzyskać podczas wizyty w dowolnym powiatowym urzędzie
pracy.
Dane potwierdzają, że w sytuacji ograniczenia środków na aktywizację pracodawcy
zatrudniają pracowników na niesubsydiowanych miejscach pracy – w okresie od stycznia
do czerwca 2026 r. pracę niesubsydiowaną podjęło 66,4 tys. długotrwale bezrobotnych
wobec 55,6 tys. w analogicznym okresie 2025 r. (wzrost aż o 19,3%).
Zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 ww. ustawy publiczne służby zatrudnienia i OHP powinny
stosować zasady równego traktowania w dostępie i podczas korzystania z form pomocy
określonych w ustawie i nie mogą dopuszczać się dyskryminacji, w szczególności ze względu
na płeć, wiek, rasę, pochodzenie etniczne, narodowość, religię, światopogląd,
niepełnosprawność, orientację seksualną, przekonania polityczne, przynależność
związkową lub do organizacji pracodawców. W celu zagwarantowania równych szans w
dostępie do staży w ustawie wprowadzono szereg ułatwień w dostępie do tej formy
aktywizacji, m.in:
— zapewniono realizację stażu na jednakowych zasadach dla wszystkich bezrobotnych,
bez uzależniania długości stażu od wieku;
— skrócono czas odbywania stażu przez bezrobotnego;
-- 2 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
— umożliwiono realizowanie stażu w formie zdalnej. W praktyce oznacza to, że staż
będzie mógł być odbywany w całości w formie: stacjonarnej, zdalnej lub hybrydowej,
co ułatwi dostęp do staży osobom wykluczonym komunikacyjnie i zamieszkałym
w ośrodkach ze słabiej rozwiniętą infrastrukturą transportową;
— rozszerzono staż o możliwość potwierdzenia nabycia wiedzy i umiejętności przez
uprawnioną instytucję. Staż będzie mógł się zakończyć egzaminem zawodowym,
egzaminem czeladniczym lub inną formą potwierdzającą wiedzę i umiejętności.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej badana jest efektywność
zatrudnieniowa i kosztowa podstawowych form aktywizacji obejmujących m.in. staże.
Średnia wartość wskaźnika efektywności zatrudnieniowej podstawowych form aktywizacji
zawodowej, o którym mowa w art. 28 pkt 2 lit. b ustawy, uzyskana we wszystkich
powiatowych urzędach pracy w roku 2024 wyniosła 83,04%. Z kolei średnia wartość
wskaźnika efektywności kosztowej podstawowych form aktywizacji zawodowej, o której
mowa w art. 28 pkt 2 lit. c ustawy, uzyskana we wszystkich powiatowych urzędach pracy
w roku 2024, wyniosła 19 811,70 zł.
Najlepszą wiedzę o kontakcie z osobą potrzebującą w tym zakresie, a także o skuteczności
stosowanych metod aktywizacji, posiadają doradcy ds. zatrudnienia i doradcy zawodowi,
którzy w zależności od potrzeb oraz rozeznania sytuacji dobierają odpowiednie metody
i instrumenty pracy z klientem. Jest to szczególnie ważne w sytuacji ograniczenia środków
na aktywizację, gdy konieczna jest intensyfikacja działań w obszarze pośrednictwa pracy
i poradnictwa zawodowego.
Niezależnie od wspomnianych wyżej środków przekazywanych samorządom powiatowym
minister właściwy do spraw pracy dysponuje rezerwą FP, z której może zwiększać,
uwzględniając zgłaszane przez urzędy pracy potrzeby, środki przyznane samorządom na
finansowanie form pomocy w danym roku budżetowym. Procedurę ubiegania się o środki
z rezerwy FP określono w dokumencie „Zasady ubiegania się o środki rezerwy Funduszu
Pracy na finansowanie działań aktywizacyjnych w 2026 roku” opublikowanym w Intranecie
Publicznych Służb Zatrudnienia 4 lutego br. Na ich podstawie, Ministra Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej ogłosiła dwa nabory wniosków dla urzędów pracy o dodatkowe środki
z rezerwy FP na finansowanie kosztów realizacji form pomocy. W ramach pierwszego z
nich, ogłoszonego 4 lutego br., urzędom pracy przyznano 173,5 mln zł. Dodatkowe środki
otrzymał każdy urząd pracy, który spełniał kryteria naboru i złożył wniosek. W lipcu Ministra
ogłosiła drugi nabór wniosków o środki z rezerwy FP na finansowanie programów
aktywizacji zawodowej, na który przeznaczono 87 mln zł. Nabór trwał do 27 lipca.
Weryfikacja i ocena złożonych wniosków jest w toku.
Pragnę zaznaczyć, że dostępne są ponadto finansowane z FP i Europejskiego Funduszu
Społecznego Plus pożyczki na podjęcie działalności gospodarczej oraz pożyczki na
utworzenie pierwszego stanowiska pracy. Instrumenty te udostępniane są w ramach
ogólnopolskiego „Rządowego Programu „Pierwszy biznes – Wsparcie w starcie II” przez
Bank Gospodarstwa Krajowego na podstawie umowy zawartej w 2014 roku z Ministrem
Pracy i Polityki Społecznej.
Pożyczka na podjęcie działalności gospodarczej może zostać udzielona w wysokości
nieprzekraczającej 20-krotności przeciętnego wynagrodzenia z 7 letnim okresem spłaty
i preferencyjnym oprocentowaniem na poziomie 0,25% w skali roku i możliwością
-- 3 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
częściowego umorzenia dla osób uprawnionych do otrzymania dofinasowania podjęcia
działalności gospodarczej na warunkach określonych w ustawie.
W ramach ww. programu udzielane są pożyczki dla przedsiębiorców na utworzenie
stanowisk pracy, m.in. dla bezrobotnych skierowanych przez powiatowy urząd pracy.
Pożyczek udziela się wyłącznie ze środków FP, w wysokości nieprzekraczającej 10-
krotności przeciętnego wynagrodzenia z oprocentowaniem na poziomie 0,25% w skali roku
i okresem spłaty do 3 lat, z możliwością przeznaczenia do 25% wartości pożyczki na
finansowanie kosztów osobowych związanych z zatrudnieniem. Obowiązkiem
pożyczkobiorcy jest utrzymanie zatrudnienia na utworzonym stanowisku pracy przez co
najmniej 24 m-ce w pełnym wymiarze czasu pracy, a w przypadku opiekunów osoby
z niepełnosprawnością przez co najmniej 12 m-cy i w co najmniej połowie wymiaru czasu
pracy.
Wskazane formy pomocy są dodatkową formą wsparcia w tworzeniu miejsc pracy i nowych
firm.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.355.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17627 Pani Posłanki Lidii Czechak wraz z grupą posłów,
w sprawie ograniczenia środków przeznaczonych na aktywizację osób bezrobotnych oraz
wsparcia przedsiębiorczości przez powiatowe urzędy pracy, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Tytułem wstępu trzeba zaznaczyć, że samorządy powiatów na finansowanie form pomocy,
w tym tych realizowanych w ramach projektów EFS+, dysponują w br. w skali kraju
środkami Funduszu Pracy („FP) w kwocie 1,7 mld zł. Ze środków tych finansowane są
wszystkie formy pomocy określone w ustawie z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy
i służbach zatrudnienia1, w tym staże, prace interwencyjne, roboty publiczne oraz
dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej. Minister właściwy do spraw pracy nie
przyznaje środków FP na poszczególne formy pomocy ujęte w ustawie. Ich wyboru,
w ramach łącznej kwoty ustalonej dla samorządu powiatu, dokonuje starosta po
zasięgnięciu opinii powiatowej rady rynku pracy. To samorządy powiatów decydują zatem,
uwzględniając potrzeby lokalnych rynków pracy i własne możliwości, o wyborze
i finansowaniu poszczególnych form pomocy.
Zmniejszenie środków FP dla poszczególnych województw wynika z niższej kwoty, jaką
zabezpieczono dla wszystkich samorządów powiatowych w planie finansowym FP na br.
Zestawienie kwot środków FP przyznanych w latach 2025 - 2026 powiatowym urzędom
pracy na działania aktywizacyjne w rozbiciu na poszczególne województwa przekazuję wraz
z niniejszą odpowiedzią.
Trzeba podkreślić, że Minister Finansów i Gospodarki wielokrotnie wskazywał, iż wydatki
FP objęto stabilizującą regułą wydatkową (SRW) i limitem wskazywanym corocznie
w ustawie budżetowej. Zwiększenie limitu wydatków FP może odbyć się pod warunkiem
wskazania oszczędności powstałych na innych zadaniach objętych tą regułą. Na dzień
dzisiejszy, uwzględniając zgłaszane potrzeby i ograniczone środki, nie wygenerowano
oszczędności, które można by przeznaczyć na finansowanie form pomocy kierowanych do
osób bezrobotnych i poszukujących pracy.
Niezależnie od tego wciąż prowadzone są rozmowy z Ministrem Finansów i Gospodarki
w sprawie możliwości zwiększenia kwoty środków FP w br. z przeznaczeniem na działania
aktywizacyjne.
W okresie od stycznia 2024 r. do końca czerwca 2026 r. staże finansowane przez urzędy
pracy rozpoczęło 169,2 tys. bezrobotnych.
1 Dz.U. poz. 620, z późn. zm.
-- 1 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Informacje o liczbie osób bezrobotnych, którym odmówiono udziału w stażach lub innych
formach pomocy z powodu braku środków FP są w posiadaniu wyłącznie powiatowych
urzędów pracy. Natomiast z danych gromadzonych w ramach statystyki publicznej wynika,
że w okresie między styczniem a czerwcem 2026 r. pracodawcy zgłosili do urzędów pracy
w całym kraju 27,9 tys. wolnych miejsc aktywizacji w ramach stażu, staże zaś rozpoczęło
w tym okresie 24,4 tys. bezrobotnych, co stanowiło ok. 87% wolnych miejsc pracy w
ramach stażu zgłoszonych w tym okresie. W latach 2021-2025 odsetek ten wynosił średnio
91,3%.
W resorcie pracy monitoruje się sytuację na rynku pracy, szczególnie uważnie analizując
położenie grup doświadczających najpoważniejszych trudności. Problemy osób długotrwale
bezrobotnych stawiają przed służbami zatrudnienia wyzwania dotyczące m.in. zwiększenia
efektywności udzielanego wsparcia oraz koordynacji i komunikacji w działaniach
podejmowanych wspólnie przez różne instytucje niosące im pomoc.
Wsparcie osób długotrwale bezrobotnych może w dalszym ciągu być - mimo obniżenia
funduszy na aktywizację - skuteczne, wymaga to jednak intensyfikacji pomocy przede
wszystkim w ramach pośrednictwa pracy i poradnictwa zawodowego. Są to usługi
najbardziej oczekiwane przez klientów urzędów pracy, którzy w ramach poradnictwa
zawodowego mogą otrzymać wsparcie doradcy zawodowego. Pomoc udzielana jest w
formie indywidualnej lub grupowej i obejmuje oraz informację zawodową. Doradca
zawodowy pomaga znaleźć rozwiązanie problemów związanych z wyborem lub zmianą
zawodu, określeniem kompetencji zawodowych czy uzupełnianiem kwalifikacji
zawodowych, pomaga też przygotować dokumenty aplikacyjne, przygotować się do
rozmów kwalifikacyjnych z pracodawcami oraz przekazuje wiedzę na temat sprawnego
funkcjonowania na rynku pracy (np. gdzie i w jaki sposób szukać ofert legalnej i bezpiecznej
pracy).
Osoby bezrobotne i poszukujące pracy mogą korzystać z dostępu do zweryfikowanych
przez urzędy pracy ofert pracy za pośrednictwem prowadzonej w MRPiPS bazy ePraca
(https://oferty.praca.gov.pl/portal/strona-glowna) lub aplikacji mobilnej ePraca. Informację
o ofertach pracy można też uzyskać podczas wizyty w dowolnym powiatowym urzędzie
pracy.
Dane potwierdzają, że w sytuacji ograniczenia środków na aktywizację pracodawcy
zatrudniają pracowników na niesubsydiowanych miejscach pracy – w okresie od stycznia
do czerwca 2026 r. pracę niesubsydiowaną podjęło 66,4 tys. długotrwale bezrobotnych
wobec 55,6 tys. w analogicznym okresie 2025 r. (wzrost aż o 19,3%).
Zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 ww. ustawy publiczne służby zatrudnienia i OHP powinny
stosować zasady równego traktowania w dostępie i podczas korzystania z form pomocy
określonych w ustawie i nie mogą dopuszczać się dyskryminacji, w szczególności ze względu
na płeć, wiek, rasę, pochodzenie etniczne, narodowość, religię, światopogląd,
niepełnosprawność, orientację seksualną, przekonania polityczne, przynależność
związkową lub do organizacji pracodawców. W celu zagwarantowania równych szans w
dostępie do staży w ustawie wprowadzono szereg ułatwień w dostępie do tej formy
aktywizacji, m.in:
— zapewniono realizację stażu na jednakowych zasadach dla wszystkich bezrobotnych,
bez uzależniania długości stażu od wieku;
— skrócono czas odbywania stażu przez bezrobotnego;
-- 2 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
— umożliwiono realizowanie stażu w formie zdalnej. W praktyce oznacza to, że staż
będzie mógł być odbywany w całości w formie: stacjonarnej, zdalnej lub hybrydowej,
co ułatwi dostęp do staży osobom wykluczonym komunikacyjnie i zamieszkałym
w ośrodkach ze słabiej rozwiniętą infrastrukturą transportową;
— rozszerzono staż o możliwość potwierdzenia nabycia wiedzy i umiejętności przez
uprawnioną instytucję. Staż będzie mógł się zakończyć egzaminem zawodowym,
egzaminem czeladniczym lub inną formą potwierdzającą wiedzę i umiejętności.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej badana jest efektywność
zatrudnieniowa i kosztowa podstawowych form aktywizacji obejmujących m.in. staże.
Średnia wartość wskaźnika efektywności zatrudnieniowej podstawowych form aktywizacji
zawodowej, o którym mowa w art. 28 pkt 2 lit. b ustawy, uzyskana we wszystkich
powiatowych urzędach pracy w roku 2024 wyniosła 83,04%. Z kolei średnia wartość
wskaźnika efektywności kosztowej podstawowych form aktywizacji zawodowej, o której
mowa w art. 28 pkt 2 lit. c ustawy, uzyskana we wszystkich powiatowych urzędach pracy
w roku 2024, wyniosła 19 811,70 zł.
Najlepszą wiedzę o kontakcie z osobą potrzebującą w tym zakresie, a także o skuteczności
stosowanych metod aktywizacji, posiadają doradcy ds. zatrudnienia i doradcy zawodowi,
którzy w zależności od potrzeb oraz rozeznania sytuacji dobierają odpowiednie metody
i instrumenty pracy z klientem. Jest to szczególnie ważne w sytuacji ograniczenia środków
na aktywizację, gdy konieczna jest intensyfikacja działań w obszarze pośrednictwa pracy
i poradnictwa zawodowego.
Niezależnie od wspomnianych wyżej środków przekazywanych samorządom powiatowym
minister właściwy do spraw pracy dysponuje rezerwą FP, z której może zwiększać,
uwzględniając zgłaszane przez urzędy pracy potrzeby, środki przyznane samorządom na
finansowanie form pomocy w danym roku budżetowym. Procedurę ubiegania się o środki
z rezerwy FP określono w dokumencie „Zasady ubiegania się o środki rezerwy Funduszu
Pracy na finansowanie działań aktywizacyjnych w 2026 roku” opublikowanym w Intranecie
Publicznych Służb Zatrudnienia 4 lutego br. Na ich podstawie, Ministra Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej ogłosiła dwa nabory wniosków dla urzędów pracy o dodatkowe środki
z rezerwy FP na finansowanie kosztów realizacji form pomocy. W ramach pierwszego z
nich, ogłoszonego 4 lutego br., urzędom pracy przyznano 173,5 mln zł. Dodatkowe środki
otrzymał każdy urząd pracy, który spełniał kryteria naboru i złożył wniosek. W lipcu Ministra
ogłosiła drugi nabór wniosków o środki z rezerwy FP na finansowanie programów
aktywizacji zawodowej, na który przeznaczono 87 mln zł. Nabór trwał do 27 lipca.
Weryfikacja i ocena złożonych wniosków jest w toku.
Pragnę zaznaczyć, że dostępne są ponadto finansowane z FP i Europejskiego Funduszu
Społecznego Plus pożyczki na podjęcie działalności gospodarczej oraz pożyczki na
utworzenie pierwszego stanowiska pracy. Instrumenty te udostępniane są w ramach
ogólnopolskiego „Rządowego Programu „Pierwszy biznes – Wsparcie w starcie II” przez
Bank Gospodarstwa Krajowego na podstawie umowy zawartej w 2014 roku z Ministrem
Pracy i Polityki Społecznej.
Pożyczka na podjęcie działalności gospodarczej może zostać udzielona w wysokości
nieprzekraczającej 20-krotności przeciętnego wynagrodzenia z 7 letnim okresem spłaty
i preferencyjnym oprocentowaniem na poziomie 0,25% w skali roku i możliwością
-- 3 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
częściowego umorzenia dla osób uprawnionych do otrzymania dofinasowania podjęcia
działalności gospodarczej na warunkach określonych w ustawie.
W ramach ww. programu udzielane są pożyczki dla przedsiębiorców na utworzenie
stanowisk pracy, m.in. dla bezrobotnych skierowanych przez powiatowy urząd pracy.
Pożyczek udziela się wyłącznie ze środków FP, w wysokości nieprzekraczającej 10-
krotności przeciętnego wynagrodzenia z oprocentowaniem na poziomie 0,25% w skali roku
i okresem spłaty do 3 lat, z możliwością przeznaczenia do 25% wartości pożyczki na
finansowanie kosztów osobowych związanych z zatrudnieniem. Obowiązkiem
pożyczkobiorcy jest utrzymanie zatrudnienia na utworzonym stanowisku pracy przez co
najmniej 24 m-ce w pełnym wymiarze czasu pracy, a w przypadku opiekunów osoby
z niepełnosprawnością przez co najmniej 12 m-cy i w co najmniej połowie wymiaru czasu
pracy.
Wskazane formy pomocy są dodatkową formą wsparcia w tworzeniu miejsc pracy i nowych
firm.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --