Interpelacja nr 17625
Interpelacja w sprawie stosowania sankcji za błędne przypisanie stawek podatku VAT w gastronomii oraz możliwości uproszczenia przepisów
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie stosowania sankcji za błędne przypisanie stawek podatku VAT w gastronomii oraz możliwości uproszczenia przepisów
Interpelacja nr 17625
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie stosowania sankcji za błędne przypisanie stawek podatku VAT w gastronomii oraz możliwości uproszczenia przepisów
Zgłaszający: Ewa Schädler, Paweł Śliz, Piotr Paweł Strach
Data wpływu: 08-06-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich dniach szerokie zainteresowanie opinii publicznej wzbudziła sprawa przedsiębiorcy prowadzącego działalność gastronomiczną, który został ukarany mandatem za błędne zastosowanie stawki VAT do sprzedawanego produktu. Sprawa wywołała dyskusję nie tylko na temat prawidłowości stosowania przepisów podatkowych, ale również ich przejrzystości oraz proporcjonalności stosowanych sankcji.
Przedstawiciele branży gastronomicznej od lat zwracają uwagę na trudności związane z prawidłowym stosowaniem różnych stawek VAT dla produktów o bardzo zbliżonym charakterze. W praktyce niewielkie różnice w składzie produktu mogą skutkować zastosowaniem odmiennej stawki podatku, co zwiększa ryzyko popełnienia błędu przez przedsiębiorców.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Ile mandatów karnych oraz innych sankcji nałożono w latach 2024–2026 za błędne zastosowanie stawek VAT w działalności gastronomicznej, jaka była ich średnia wysokość oraz jaka część tych spraw dotyczyła mikro- i małych przedsiębiorców?
Czy Ministerstwo Finansów prowadzi analizy dotyczące najczęściej występujących błędów związanych ze stosowaniem stawek VAT w gastronomii? Jeśli tak, jakie są główne wnioski z tych analiz?
Czy w Ministerstwie Finansów prowadzone są prace lub analizy dotyczące uproszczenia zasad opodatkowania gotowych dań i posiłków oferowanych przez lokale gastronomiczne?
Czy Krajowa Administracja Skarbowa posiada wytyczne dotyczące stosowania pouczeń zamiast mandatów w przypadku pierwszego stwierdzonego naruszenia, które nie nosi znamion celowego działania i skutkuje niewielkim uszczupleniem należności podatkowych? Jeżeli tak, jak często w latach 2024–2026 stosowano pouczenie zamiast mandatu w tego rodzaju sprawach?
Czy Ministerstwo Finansów rozważa wprowadzenie zasady pierwszego pouczenia lub innych rozwiązań zwiększających proporcjonalność sankcji wobec mikro- i małych przedsiębiorców popełniających nieumyślne błędy w zakresie stosowania stawek VAT?
Celem interpelacji nie jest kwestionowanie obowiązujących przepisów ani działań organów skarbowych prowadzonych na podstawie prawa, lecz uzyskanie informacji, czy obecny system podatkowy zapewnia przedsiębiorcom wystarczającą przejrzystość i pewność prawa oraz czy stosowane instrumenty kontrolne i sankcyjne są adekwatne do charakteru stwierdzanych naruszeń. W szczególności zasadne wydaje się zbadanie, czy obowiązujące regulacje nie prowadzą do sytuacji, w których nieumyślne błędy przedsiębiorców skutkują sankcjami odbieranymi społecznie jako nieproporcjonalne.
Przejrzyste przepisy podatkowe oraz proporcjonalne działania administracji publicznej są istotnym elementem budowania zaufania obywateli do państwa i wspierania rozwoju przedsiębiorczości, szczególnie w sektorze mikro- i małych przedsiębiorstw.
Z poważaniem
Ewa Schädler
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 17625
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie stosowania sankcji za błędne przypisanie stawek podatku VAT w gastronomii oraz możliwości uproszczenia przepisów
Zgłaszający: Ewa Schädler, Paweł Śliz, Piotr Paweł Strach
Data wpływu: 08-06-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich dniach szerokie zainteresowanie opinii publicznej wzbudziła sprawa przedsiębiorcy prowadzącego działalność gastronomiczną, który został ukarany mandatem za błędne zastosowanie stawki VAT do sprzedawanego produktu. Sprawa wywołała dyskusję nie tylko na temat prawidłowości stosowania przepisów podatkowych, ale również ich przejrzystości oraz proporcjonalności stosowanych sankcji.
Przedstawiciele branży gastronomicznej od lat zwracają uwagę na trudności związane z prawidłowym stosowaniem różnych stawek VAT dla produktów o bardzo zbliżonym charakterze. W praktyce niewielkie różnice w składzie produktu mogą skutkować zastosowaniem odmiennej stawki podatku, co zwiększa ryzyko popełnienia błędu przez przedsiębiorców.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Ile mandatów karnych oraz innych sankcji nałożono w latach 2024–2026 za błędne zastosowanie stawek VAT w działalności gastronomicznej, jaka była ich średnia wysokość oraz jaka część tych spraw dotyczyła mikro- i małych przedsiębiorców?
Czy Ministerstwo Finansów prowadzi analizy dotyczące najczęściej występujących błędów związanych ze stosowaniem stawek VAT w gastronomii? Jeśli tak, jakie są główne wnioski z tych analiz?
Czy w Ministerstwie Finansów prowadzone są prace lub analizy dotyczące uproszczenia zasad opodatkowania gotowych dań i posiłków oferowanych przez lokale gastronomiczne?
Czy Krajowa Administracja Skarbowa posiada wytyczne dotyczące stosowania pouczeń zamiast mandatów w przypadku pierwszego stwierdzonego naruszenia, które nie nosi znamion celowego działania i skutkuje niewielkim uszczupleniem należności podatkowych? Jeżeli tak, jak często w latach 2024–2026 stosowano pouczenie zamiast mandatu w tego rodzaju sprawach?
Czy Ministerstwo Finansów rozważa wprowadzenie zasady pierwszego pouczenia lub innych rozwiązań zwiększających proporcjonalność sankcji wobec mikro- i małych przedsiębiorców popełniających nieumyślne błędy w zakresie stosowania stawek VAT?
Celem interpelacji nie jest kwestionowanie obowiązujących przepisów ani działań organów skarbowych prowadzonych na podstawie prawa, lecz uzyskanie informacji, czy obecny system podatkowy zapewnia przedsiębiorcom wystarczającą przejrzystość i pewność prawa oraz czy stosowane instrumenty kontrolne i sankcyjne są adekwatne do charakteru stwierdzanych naruszeń. W szczególności zasadne wydaje się zbadanie, czy obowiązujące regulacje nie prowadzą do sytuacji, w których nieumyślne błędy przedsiębiorców skutkują sankcjami odbieranymi społecznie jako nieproporcjonalne.
Przejrzyste przepisy podatkowe oraz proporcjonalne działania administracji publicznej są istotnym elementem budowania zaufania obywateli do państwa i wspierania rozwoju przedsiębiorczości, szczególnie w sektorze mikro- i małych przedsiębiorstw.
Z poważaniem
Ewa Schädler
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Zbigniew Stawicki
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.5 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5960 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 30 lipca 2026 roku
Sprawa: Interpelacja Poselska nr 17625
Znak sprawy: DZP1.K43.47.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 17625 z 15 czerwca 2026 r. Posłów na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej Pani Ewy Schädler, Pana Pawła Śliza i Pana Piotra Pawła
Stracha, w sprawie stosowania sankcji za błędne przypisanie stawek VAT
w gastronomii oraz możliwości uproszczenia przepisów, przedstawiam następujące
informacje.
Odnosząc się do pytań zawartych w interpelacji uprzejmie wyjaśniam, że Krajowa
Administracja Skarbowa nie prowadzi statystyk w sposób, o jakim mowa
w przedmiotowej interpelacji, tj. w zakresie nieprawidłowości stwierdzonych
w ramach działań weryfikacyjnych prawidłowość ewidencjonowania sprzedaży
z zastosowaniem kasy rejestrującej w obszarze błędnego zastosowania stawki
podatku VAT.
Należy zaznaczyć, że dokonywanie sprzedaży towarów i usług posiadających różne
stawki podatku VAT jest jedną z metod zaniżania zobowiązania podatkowego przez
podatników. Z posiadanych informacji sygnalnych wynika, że nieprawidłowości
w tym zakresie dotyczą dań i napojów (również alkoholowych) oferowanych
w gastronomii, usług o charakterze estetycznym oferowanych nie jako świadczenie
poprawiające wygląd, lecz jako świadczenie poprawiające zdrowie, czy też
sprzedaży towarów nowych jako używane z zastosowaniem opodatkowania
VAT - marża.
W 2025 r. przeprowadzono 57 858 nabyć sprawdzających, w 19 282 przypadkach
stwierdzono nieprawidłowości (ok. 33%).
W branży gastronomicznej (każda forma prowadzonej działalności)
przeprowadzono 13 726 nabyć sprawdzających, w trakcie których nałożono 4564
-- 1 of 3 --
2/3
mandaty karne, na łączna kwotę 6 429 462 zł. Nieprawidłowości stwierdzono
w 4060 przypadkach (ok. 30%).
Dostawa towarów i świadczenie usług związanych z wyżywieniem, klasyfikowanych
według Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług w grupowaniu 56, zgodnie z art. 41
ust. 12f w zw. z art. 41 ust. 2 i art. 146ef ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów
i usług1 korzysta z opodatkowania preferencyjną stawką VAT w wysokości 8%.
Z opodatkowania stawką obniżoną wyłączona jest sprzedaż określona w art. 41
ust. 12f pkt 1-3, w zakresie:
1) napojów innych niż wymienione w załączniku nr 3 lub załączniku
nr 10 do ustawy lub w przepisach wykonawczych wydanych na jej
podstawie, w tym ich przygotowania i podania;
2) towarów nieprzetworzonych przez podatnika, innych niż wymienione
w załączniku nr 3 lub załączniku nr 10 do ustawy lub w przepisach
wykonawczych wydanych na jej podstawie;
3) posiłków, których składnikiem są towary wskazane jako wyłączone
z grupowań wymienionych w poz. 2 i 11 załącznika nr 10 do ustawy.
Przepisy ustawy o VAT dotyczące opodatkowania tym podatkiem świadczeń
z obszaru szeroko pojętej gastronomii w jasny sposób nakreślają zakres stosowania
obniżonej stawki VAT. Sygnały docierające do Ministerstwa Finansów
o wątpliwościach interpretacyjnych dotyczą indywidualnych przypadków
i zastosowania ww. przepisów w konkretnych, dokonywanych w indywidualnych
okolicznościach faktycznych czynności.
W tym kontekście wskazać należy, że istotnym wsparciem dla podatników, którzy
mają wątpliwości z interpretacją wskazanych przepisów i ich stosowaniem
w konkretnych sprawach jest instytucja wiążącej informacji stawkowej (WIS).
W przypadku, gdy podatnik chce uzyskać pewność co do prawidłowości
zastosowania właściwej stawki VAT, może wystąpić o WIS wydawaną na podstawie
przepisów art. 42a-42i ustawy o VAT. Co istotne, WIS stanowi nie tylko informację
o właściwej klasyfikacji towaru lub usługi oraz stawce podatku VAT, ale jest również
instrumentem o walorze ochronnym.
Ponadto uprzejmie informuję, że nie jest obecnie procedowana żadna inicjatywa
ustawodawcza w zakresie zmian w opodatkowaniu VAT w sektorze
gastronomicznym.
Odnosząc do pytania dotyczącego posiadania wytycznych w zakresie stosowania
pouczeń zamiast mandatów uprzejmie informuję, się Kodeks karny skarbowy (kks)
normujący, m.in. obszar wykroczeń skarbowych oraz postępowania mandatowego
nie zawiera regulacji prawnych dotyczących pouczenia w przypadku stwierdzonego
naruszenia prawa. Podstawowe znaczenie w tym zakresie ma przepis art. 1 § 1 kks,
statuujący warunki odpowiedzialności karnej, zgodnie z którym odpowiedzialności
karnej za przestępstwo skarbowe lub odpowiedzialności za wykroczenie skarbowe
podlega ten tylko, kto popełnia czyn społecznie szkodliwy, zabroniony pod groźbą
kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia.
1 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775,
z późn. zm.) - zwana dalej „ustawą o VAT”.
-- 2 of 3 --
3/3
Zgodnie z art. 137 § 3 kks, warunkiem nałożenia kary grzywny w drodze mandatu
karnego jest wyrażenie przez sprawcę wykroczenia skarbowego zgody na przyjęcie
mandatu. Zgodę tę odnotowuje się na formularzu mandatu karnego.
Natomiast w myśl art. 137 § 4 kks upoważniony organ postępowania
przygotowawczego lub jego przedstawiciel, nakładając karę grzywny w drodze
mandatu karnego, obowiązany jest określić wykroczenie skarbowe zarzucane
sprawcy oraz pouczyć go o warunkach dopuszczalności postępowania
mandatowego, a zwłaszcza o skutkach prawnych braku zgody, o której mowa w § 3.
Z powyższego wynika zatem obowiązek pouczenia sprawcy wykroczenia
skarbowego o warunkach dopuszczalności postępowania mandatowego.
Przedstawiając powyższe mam nadzieję, że zaprezentowane informacje stanowią
wyczerpującą odpowiedź na złożoną interpelację i spotkają się z uprzejmą
akceptacją Pana Marszałka.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Zbigniew Stawicki
Podsekretarz Stanu Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 30 lipca 2026 roku
Sprawa: Interpelacja Poselska nr 17625
Znak sprawy: DZP1.K43.47.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 17625 z 15 czerwca 2026 r. Posłów na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej Pani Ewy Schädler, Pana Pawła Śliza i Pana Piotra Pawła
Stracha, w sprawie stosowania sankcji za błędne przypisanie stawek VAT
w gastronomii oraz możliwości uproszczenia przepisów, przedstawiam następujące
informacje.
Odnosząc się do pytań zawartych w interpelacji uprzejmie wyjaśniam, że Krajowa
Administracja Skarbowa nie prowadzi statystyk w sposób, o jakim mowa
w przedmiotowej interpelacji, tj. w zakresie nieprawidłowości stwierdzonych
w ramach działań weryfikacyjnych prawidłowość ewidencjonowania sprzedaży
z zastosowaniem kasy rejestrującej w obszarze błędnego zastosowania stawki
podatku VAT.
Należy zaznaczyć, że dokonywanie sprzedaży towarów i usług posiadających różne
stawki podatku VAT jest jedną z metod zaniżania zobowiązania podatkowego przez
podatników. Z posiadanych informacji sygnalnych wynika, że nieprawidłowości
w tym zakresie dotyczą dań i napojów (również alkoholowych) oferowanych
w gastronomii, usług o charakterze estetycznym oferowanych nie jako świadczenie
poprawiające wygląd, lecz jako świadczenie poprawiające zdrowie, czy też
sprzedaży towarów nowych jako używane z zastosowaniem opodatkowania
VAT - marża.
W 2025 r. przeprowadzono 57 858 nabyć sprawdzających, w 19 282 przypadkach
stwierdzono nieprawidłowości (ok. 33%).
W branży gastronomicznej (każda forma prowadzonej działalności)
przeprowadzono 13 726 nabyć sprawdzających, w trakcie których nałożono 4564
-- 1 of 3 --
2/3
mandaty karne, na łączna kwotę 6 429 462 zł. Nieprawidłowości stwierdzono
w 4060 przypadkach (ok. 30%).
Dostawa towarów i świadczenie usług związanych z wyżywieniem, klasyfikowanych
według Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług w grupowaniu 56, zgodnie z art. 41
ust. 12f w zw. z art. 41 ust. 2 i art. 146ef ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów
i usług1 korzysta z opodatkowania preferencyjną stawką VAT w wysokości 8%.
Z opodatkowania stawką obniżoną wyłączona jest sprzedaż określona w art. 41
ust. 12f pkt 1-3, w zakresie:
1) napojów innych niż wymienione w załączniku nr 3 lub załączniku
nr 10 do ustawy lub w przepisach wykonawczych wydanych na jej
podstawie, w tym ich przygotowania i podania;
2) towarów nieprzetworzonych przez podatnika, innych niż wymienione
w załączniku nr 3 lub załączniku nr 10 do ustawy lub w przepisach
wykonawczych wydanych na jej podstawie;
3) posiłków, których składnikiem są towary wskazane jako wyłączone
z grupowań wymienionych w poz. 2 i 11 załącznika nr 10 do ustawy.
Przepisy ustawy o VAT dotyczące opodatkowania tym podatkiem świadczeń
z obszaru szeroko pojętej gastronomii w jasny sposób nakreślają zakres stosowania
obniżonej stawki VAT. Sygnały docierające do Ministerstwa Finansów
o wątpliwościach interpretacyjnych dotyczą indywidualnych przypadków
i zastosowania ww. przepisów w konkretnych, dokonywanych w indywidualnych
okolicznościach faktycznych czynności.
W tym kontekście wskazać należy, że istotnym wsparciem dla podatników, którzy
mają wątpliwości z interpretacją wskazanych przepisów i ich stosowaniem
w konkretnych sprawach jest instytucja wiążącej informacji stawkowej (WIS).
W przypadku, gdy podatnik chce uzyskać pewność co do prawidłowości
zastosowania właściwej stawki VAT, może wystąpić o WIS wydawaną na podstawie
przepisów art. 42a-42i ustawy o VAT. Co istotne, WIS stanowi nie tylko informację
o właściwej klasyfikacji towaru lub usługi oraz stawce podatku VAT, ale jest również
instrumentem o walorze ochronnym.
Ponadto uprzejmie informuję, że nie jest obecnie procedowana żadna inicjatywa
ustawodawcza w zakresie zmian w opodatkowaniu VAT w sektorze
gastronomicznym.
Odnosząc do pytania dotyczącego posiadania wytycznych w zakresie stosowania
pouczeń zamiast mandatów uprzejmie informuję, się Kodeks karny skarbowy (kks)
normujący, m.in. obszar wykroczeń skarbowych oraz postępowania mandatowego
nie zawiera regulacji prawnych dotyczących pouczenia w przypadku stwierdzonego
naruszenia prawa. Podstawowe znaczenie w tym zakresie ma przepis art. 1 § 1 kks,
statuujący warunki odpowiedzialności karnej, zgodnie z którym odpowiedzialności
karnej za przestępstwo skarbowe lub odpowiedzialności za wykroczenie skarbowe
podlega ten tylko, kto popełnia czyn społecznie szkodliwy, zabroniony pod groźbą
kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia.
1 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775,
z późn. zm.) - zwana dalej „ustawą o VAT”.
-- 2 of 3 --
3/3
Zgodnie z art. 137 § 3 kks, warunkiem nałożenia kary grzywny w drodze mandatu
karnego jest wyrażenie przez sprawcę wykroczenia skarbowego zgody na przyjęcie
mandatu. Zgodę tę odnotowuje się na formularzu mandatu karnego.
Natomiast w myśl art. 137 § 4 kks upoważniony organ postępowania
przygotowawczego lub jego przedstawiciel, nakładając karę grzywny w drodze
mandatu karnego, obowiązany jest określić wykroczenie skarbowe zarzucane
sprawcy oraz pouczyć go o warunkach dopuszczalności postępowania
mandatowego, a zwłaszcza o skutkach prawnych braku zgody, o której mowa w § 3.
Z powyższego wynika zatem obowiązek pouczenia sprawcy wykroczenia
skarbowego o warunkach dopuszczalności postępowania mandatowego.
Przedstawiając powyższe mam nadzieję, że zaprezentowane informacje stanowią
wyczerpującą odpowiedź na złożoną interpelację i spotkają się z uprzejmą
akceptacją Pana Marszałka.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Zbigniew Stawicki
Podsekretarz Stanu Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --