Interpelacja nr 17613
Interpelacja w sprawie kwalifikacji podatkowej przychodów ze zbycia udziałów przez spółkę
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie kwalifikacji podatkowej przychodów ze zbycia udziałów przez spółkę
Interpelacja nr 17613
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie kwalifikacji podatkowej przychodów ze zbycia udziałów przez spółkę
Zgłaszający: Bartłomiej Wróblewski
Data wpływu: 07-06-2026
Zwraca się uwagę na sprzeczność praktyki organów podatkowych i orzecznictwa sądów administracyjnych co do kwalifikacji podatkowej przychodów ze zbycia udziałów przez spółkę transparentną podatkowo. Z dostępnych informacji wynika, że organa Krajowej Administracji Skarbowej kwalifikują przychody wspólników (osób fizycznych) spółki jawnej i innych spółek transparentnych podatkowo ze zbycia udziałów jako przychód z kapitałów pieniężnych opodatkowany stawką 19%, zamiast jako przychód z działalności gospodarczej. Między innymi uniemożliwia to opodatkowanie takiego zbycia ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.
Takie podejście organów wydaje się wprost sprzeczne z art. 5b ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym jeżeli pozarolniczą działalność gospodarczą prowadzi spółka niebędąca osobą prawną, przychody wspólnika z udziału w takiej spółce uznaje się za przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej. Jednocześnie spółka niebędąca osobą prawną zawsze prowadzi działalność gospodarczą, co wynika z art. 22 §1 Kodeksu spółek handlowych, zgodnie z którym spółka jawna (a więc również inne spółki osobowe) prowadzi przedsiębiorstwo. Tymczasem przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej (art. 551 Kodeksu cywilnego).
Natomiast kluczowe znaczenie ma fakt, że stanowisko organów podatkowych jest sprzeczne z ukształtowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych. Przesądza o tym przede wszystkim uchwała składu 7 sędziów NSA z 20 maja 2013 r. (sygn. II FPS 6/12), a także późniejsze wyroki NSA: z 7 lipca 2021 r. (sygn. II FSK 3591/18), z 19 grudnia 2019 r. (sygn. II FSK 615/18 i II FSK 455/18) oraz z 5 czerwca 2019 r. (sygn. II FSK 1915/17). Prowadzi to do sytuacji, w której podatnicy prowadzą działalność w warunkach niepewności co do stosowania przepisów prawa podatkowego, narażając się na długoletnie spory przed sądami administracyjnymi, a także na odpowiedzialność karnoskarbową. Stoi to w rażącej sprzeczności z zasadą zaufania do organów podatkowych, wynikającą z Ordynacji podatkowej, a także z konstytucyjnymi zasadami demokratycznego państwa prawnego, legalizmu i równego traktowania. Jednocześnie organa podatkowe narażają budżet państw na zwrot nienależnie pobranego podatku wraz z odsetkami na skutek uchylania ich decyzji przez sądy administracyjne.
Wobec powyższego zasadne są pytania:
Jaka jest dokładnie skala opisanego zjawiska?
Na jakie koszty naraża to budżet państwa?
Jakie mechanizmy nadzorcze minister zamierza zastosować w celu zapewnienia respektowania przez organa podatkowe orzecznictwa sądów administracyjnych?
Interpelacja nr 17613
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie kwalifikacji podatkowej przychodów ze zbycia udziałów przez spółkę
Zgłaszający: Bartłomiej Wróblewski
Data wpływu: 07-06-2026
Zwraca się uwagę na sprzeczność praktyki organów podatkowych i orzecznictwa sądów administracyjnych co do kwalifikacji podatkowej przychodów ze zbycia udziałów przez spółkę transparentną podatkowo. Z dostępnych informacji wynika, że organa Krajowej Administracji Skarbowej kwalifikują przychody wspólników (osób fizycznych) spółki jawnej i innych spółek transparentnych podatkowo ze zbycia udziałów jako przychód z kapitałów pieniężnych opodatkowany stawką 19%, zamiast jako przychód z działalności gospodarczej. Między innymi uniemożliwia to opodatkowanie takiego zbycia ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.
Takie podejście organów wydaje się wprost sprzeczne z art. 5b ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym jeżeli pozarolniczą działalność gospodarczą prowadzi spółka niebędąca osobą prawną, przychody wspólnika z udziału w takiej spółce uznaje się za przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej. Jednocześnie spółka niebędąca osobą prawną zawsze prowadzi działalność gospodarczą, co wynika z art. 22 §1 Kodeksu spółek handlowych, zgodnie z którym spółka jawna (a więc również inne spółki osobowe) prowadzi przedsiębiorstwo. Tymczasem przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej (art. 551 Kodeksu cywilnego).
Natomiast kluczowe znaczenie ma fakt, że stanowisko organów podatkowych jest sprzeczne z ukształtowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych. Przesądza o tym przede wszystkim uchwała składu 7 sędziów NSA z 20 maja 2013 r. (sygn. II FPS 6/12), a także późniejsze wyroki NSA: z 7 lipca 2021 r. (sygn. II FSK 3591/18), z 19 grudnia 2019 r. (sygn. II FSK 615/18 i II FSK 455/18) oraz z 5 czerwca 2019 r. (sygn. II FSK 1915/17). Prowadzi to do sytuacji, w której podatnicy prowadzą działalność w warunkach niepewności co do stosowania przepisów prawa podatkowego, narażając się na długoletnie spory przed sądami administracyjnymi, a także na odpowiedzialność karnoskarbową. Stoi to w rażącej sprzeczności z zasadą zaufania do organów podatkowych, wynikającą z Ordynacji podatkowej, a także z konstytucyjnymi zasadami demokratycznego państwa prawnego, legalizmu i równego traktowania. Jednocześnie organa podatkowe narażają budżet państw na zwrot nienależnie pobranego podatku wraz z odsetkami na skutek uchylania ich decyzji przez sądy administracyjne.
Wobec powyższego zasadne są pytania:
Jaka jest dokładnie skala opisanego zjawiska?
Na jakie koszty naraża to budżet państwa?
Jakie mechanizmy nadzorcze minister zamierza zastosować w celu zapewnienia respektowania przez organa podatkowe orzecznictwa sądów administracyjnych?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
12
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11420 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 30 czerwca 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 17613
Znak sprawy: DD11.054.2.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 17613 Pana Posła Bartłomieja Wróblewskiego z 15
czerwca 2026 r. w sprawie kwalifikacji podatkowej przychodów ze zbycia udziałów
przez spółkę, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
W interpelacji zwrócona została uwaga na występującą rozbieżność interpretacji
przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych1 organów
podatkowych i orzecznictwa sądów administracyjnych (przede wszystkim NSA), co
do kwalifikacji podatkowej przychodów np. ze zbycia udziałów (akcji) przez spółkę
niebędącą podatnikiem podatku dochodowego, a szerzej, które zgodnie z art. 17 ust.
1 ustawy PIT zaliczane są do źródła przychodów z kapitałów pieniężnych.
Organy podatkowe prezentują stanowisko, że przychody uzyskiwane przez spółkę
niebędącą podatnikiem podatku dochodowego (tzw. transparentną podatkowo)
stanowią przychód ich wspólników, ustalany zgodnie z art. 8 ustawy PIT, ale z tego
źródła przychodów, do którego jest on kwalifikowany na podstawie art. 10 ust. 1 i
art. 12–20 ustawy PIT, w konsekwencji również – w przypadkach określonych w art.
17 ust. 1 ustawy PIT – do kapitałów pieniężnych. Podstawą do takiej kwalifikacji jest
definicja działalności gospodarczej określona w art. 5a pkt 6 ustawy PIT,
jednoznacznie wskazująca, że działalnością gospodarczą dla celów podatku
dochodowego od osób fizycznych nie jest taka działalność, z której przychody są
zaliczane do przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2, 4-9
ustawy PIT. Z kolei przepis art. 5b ust. 2 ustawy PIT określa kwalifikację do źródła
1 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r.
poz. 592, z późn. zm.), zwana dalej „ustawą PIT”,
-- 1 of 4 --
2/4
przychodów wspólnika spółki niebędącej osobą prawną (niebędącej podatnikiem
podatku dochodowego) z pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie
wykonywanej przez tę spółkę działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6
ustawy PIT. W przypadku braku takiej normy, przychodów wspólnika z udziału w
spółce transparentnej podatkowo np. – przywołanej w interpelacji – spółki jawnej, z
wykonywanej przez nią działalności gospodarczej (co stanowi istotę zawiązania i
działania takich spółek), nie można byłoby zakwalifikować do przychodów ze źródła
działalność gospodarcza, z uwagi na to, że de facto działalność gospodarczą prowadzi
spółka, a nie wspólnik takiej spółki. Taki też był cel wprowadzenia tej normy.
Powyższa wykładnia znajdowała również potwierdzenie w orzecznictwie sądowym,
w tym także we wcześniejszych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Dokonując interpretacji art. 5b ust. 2 ustawy PIT, NSA stwierdził: „Przedmiot
działalności spółki, wskazany w umowie spółki jawnej (art. 25 pkt 3 k.s.h.) powinien być
zgodny z celem jej utworzenia (A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 25 Kodeksu
spółek handlowych, LEX/el 2012). Wspólnik ma prawo do udziału w zyskach spółki (art.
51 § 1 k.s.h.), a prawo to jest związane z jego przystąpieniem do spółki i realizacją celu, w
jakim spółkę utworzono. Skoro spółka niemająca osobowości prawnej, o której mowa w
art. 5b ust. 2 u.p.d.o.f. [PIT- przypis] ma prowadzić pozarolniczą działalność gospodarczą,
to należy przyjąć, że i przychody wspólnika z udziału w takiej spółce, muszą dotyczyć
przychodów, jakie spółka ta osiągnęła z tego rodzaju działalności. Przychodem z udziału
w spółce w rozumieniu art. 5b ust. 2 u.p.d.o.f. [PIT- przypis] może być w związku tym tylko
taki przychód, który wiąże się z przedmiotem działalności spółki, jakim jest pozarolnicza
działalność gospodarcza”.2
Z kolei w innym wyroku NSA stwierdził: „Ponieważ przychody ze źródła, o którym
mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.[PIT- przypis], to przychody z pozarolniczej
działalności gospodarczej, zastosowanie zawartej w art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f.[PIT- przypis]
definicji pozarolniczej działalności gospodarczej do wyjaśnienia znaczenia tego terminu,
użytego w art. 5b ust. 2 u.p.d.o.f.[PIT- przypis], pozwala na wyprowadzenie wniosku, że z
przepisów art. 5a pkt 6 i art. 5b ust. 2 u.p.d.o.f.[PIT- przypis] czytanych łącznie wynika
norma o treści następującej: warunkiem zakwalifikowania przychodów wspólnika spółki
niemającej osobowości prawnej do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej
jest to, ażeby spółka ta prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą w rozumieniu
art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f.[PIT- przypis], a więc taką działalność, z której przychody nie są
zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9
u.p.d.o.f. [PIT- przypis]”.3
Tak więc w przypadku np. odpłatnego zbycia przez spółkę transparentną
podatkowo udziałów (akcji) lub innych papierów wartościowych – ale też i innych
przychodów określonych a art. 17 ust. 1 ustawy PIT – organy podatkowe zajmują
stanowisko, że przychody wspólnika (osoby fizycznej) kwalifikowane są do źródła:
1) z kapitałów pieniężnych (art. 10 ust. 1 pkt 7 i art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy PIT) – w
przypadku gdy spółka nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie obrotu
papierami wartościowymi,
2 Wyrok NSA z dnia 25 lipca 2012 r. sygn. akt II FSK 2393/11.
3 Wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2013 r. sygn. akt II FSK 2465/11.
-- 2 of 4 --
3/4
2) z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 10 ust. 1 pkt 3 i art. 14 ust. 1 ustawy
PIT) – w przypadku gdy spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie
obrotu papierami wartościowymi.
Jednak w niektórych orzeczeniach sądy administracyjne, a w szczególności NSA,
prezentują inną interpretację art. 5b ust. 2 ustawy PIT, który – w ich ocenie – jest
przepisem określającym źródło przychodów dla wspólników spółek niebędących
osobą prawną, jeżeli spółka taka prowadzi działalność gospodarczą.
W reprezentujących takie stanowisko wyrokach, NSA stwierdził: „Przede wszystkim
wykładnia językowa art. 5b ust. 2 u.p.d.o.f. [PIT- przypis] wyraźnie wskazuje, że przychód
wspólnika z udziału w spółce niemającej osobowości prawnej, która prowadzi działalność
gospodarczą, kwalifikuje się jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej.
Zasada ta nie znajduje wyjątku w art. 17 ust. 1 pkt 6 i pkt 10 i art. 30b ust. 1 i ust. 4
u.p.d.o.f. [PIT- przypis], ani w innych przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób
fizycznych. Do przypisania przychodu z udziału w opisanej powyżej spółce do źródła
wymienionego w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. [PIT- przypis] wystarczy aby spółka
prowadziła działalność gospodarczą. Nawet jeżeli osiąga ona przychody z odpłatnego
zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną czy też przychody z odpłatnego
zbycia papierów wartościowych i pochodnych instrumentów finansowych albo innych
przychodów wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 6 i pkt 10 u.p.d.o.f. [PIT- przypis] –
ostatecznie przychód jej wspólników stanowi przychód z pozarolniczej działalności
gospodarczej4”.
Z kolei w innym wyroku NSA stwierdził: „Przepis art. 5b ust. 2 u.p.d.o.f. [PIT- przypis]
wprowadza zasadę, zgodnie z którą przychody wspólnika będącego osobą fizyczną z
udziału w każdej spółce nieposiadającej osobowości prawnej, bez względu na jej rodzaj (a
więc także komandytowo-akcyjnej) są przychodami z pozarolniczej działalności
gospodarczej. Przy czym pod pojęciem wspólnika ustawodawca rozumie wszystkich
udziałowców każdej spółki osobowej, w tym komplementariusza i akcjonariusza spółki
komandytowo-akcyjnej. Zasada ta w jakimkolwiek przepisie u.p.d.o.f. [PIT- przypis] nie jest
ograniczana, ani modyfikowana5”.
Jak widać z powyższego zagadnienie kwalifikacji podatkowej przychodów ze zbycia
udziałów (akcji) przez spółkę transparentną podatkowo jest różnie interpretowane
przez sądy administracyjne.
Nie można zatem mówić o jednolitej linii orzeczniczej sądów administracyjnych w
zakresie kwalifikacji do źródła przychodów np. przychodów z odpłatnego zbycia
udziałów (akcji) przez spółkę niebędąca podatnikiem podatku dochodowego, jeżeli
działanie takie nie jest przedmiotem jej działalności gospodarczej. Co warto
podkreślić, niektóre wyroki NSA uchylały wyroki Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego, które podzielały stanowisko organów podatkowych w zakresie
interpretacji art. 5b ust. 2 ustawy PIT, jak np. przytoczony w interpelacji wyrok NSA
z 7 lipca 2021 r. sygn. akt II FSK 3591/18, który uchylił wyrok WSA w Warszawie z
11 lipca 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 2713/17.
Odnosząc się do postawionych pytań, informujemy, że jak wynika z informacji
uzyskanych od Dyrektorów Izb Administracji Skarbowej skala opisanego w
przedmiotowej interpelacji zjawiska jest znikoma.
4 Wyrok NSA z 3 lipca 2014 r. sygn. akt II FSK 2856/12,
5 Wyrok NSA z 26 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 985/13.
-- 3 of 4 --
4/4
W skali 16 izb administracji skarbowej – na przestrzeni ostatnich 10 lat – tylko przez
Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie zostały zgłoszone dwa
postępowania odwoławcze w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w
zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r.
Od wydanych decyzji zostały wniesione dwie skargi do WSA w Warszawie, które
zostały rozpatrzone wyrokami WSA z 11 lipca 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 2713/17 i
III SA/Wa 2714/17. Od powyższych orzeczeń podatnicy wnieśli skargi kasacyjne
rozpatrzone wyrokami NSA z 7 lipca 2021 r. sygn. akt II FSK 3591/18
oraz II FSK 3613/18. W przytoczonych sprawach kwestią sporną było
rozstrzygnięcie, czy przychody ze zbycia przez spółkę certyfikatów inwestycyjnych
należy kwalifikować do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej,
czy też z kapitałów pieniężnych i innych praw majątkowych.
Jak poinformował Dyrektor IAS w Warszawie w ocenie organów podatkowych
dochód z tytułu wykupu certyfikatów inwestycyjnych nie został osiągnięty przy
wykonywaniu działalności gospodarczej, zatem należało go zaliczyć do innego
źródła – kapitałów pieniężnych. Tym samym w odniesieniu do tego dochodu nie miał
zastosowania art. 30b ust. 4 ustawy PIT6. W wyniku rozpatrzonych skarg WSA
podtrzymał stanowisko organów podatkowych i oddalił skargi podatników.
Odnosząc się do skali poniesionych kosztów w powyższych sprawach, Dyrektor IAS
w Warszawie poinformował, że NSA zasądził od Dyrektora IAS na rzecz każdego
z podatników kwotę 10 804 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego,
czyli łącznie 21 608 zł.
Ponadto z informacji uzyskanej od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej
wynika, że okresie 2016-2026 r. wydano 24 interpretacje indywidualne w sprawie
kwalifikacji podatkowej przychodów ze zbycia udziałów przez spółkę niebędącą
podatnikiem podatku dochodowego. Żadna z powyższych interpretacji nie była
przedmiotem skargi do WSA.
Jednocześnie pragnę Pana Posła zapewnić, że zagadnienie przedstawione w
interpelacji zostanie przez nas przeanalizowane pod kątem dokonania zmian
legislacyjnych, eliminujących istniejące wątpliwości interpretacyjne.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
6 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r.
poz. 592, ze zm.).
-- 4 of 4 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 30 czerwca 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 17613
Znak sprawy: DD11.054.2.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 17613 Pana Posła Bartłomieja Wróblewskiego z 15
czerwca 2026 r. w sprawie kwalifikacji podatkowej przychodów ze zbycia udziałów
przez spółkę, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
W interpelacji zwrócona została uwaga na występującą rozbieżność interpretacji
przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych1 organów
podatkowych i orzecznictwa sądów administracyjnych (przede wszystkim NSA), co
do kwalifikacji podatkowej przychodów np. ze zbycia udziałów (akcji) przez spółkę
niebędącą podatnikiem podatku dochodowego, a szerzej, które zgodnie z art. 17 ust.
1 ustawy PIT zaliczane są do źródła przychodów z kapitałów pieniężnych.
Organy podatkowe prezentują stanowisko, że przychody uzyskiwane przez spółkę
niebędącą podatnikiem podatku dochodowego (tzw. transparentną podatkowo)
stanowią przychód ich wspólników, ustalany zgodnie z art. 8 ustawy PIT, ale z tego
źródła przychodów, do którego jest on kwalifikowany na podstawie art. 10 ust. 1 i
art. 12–20 ustawy PIT, w konsekwencji również – w przypadkach określonych w art.
17 ust. 1 ustawy PIT – do kapitałów pieniężnych. Podstawą do takiej kwalifikacji jest
definicja działalności gospodarczej określona w art. 5a pkt 6 ustawy PIT,
jednoznacznie wskazująca, że działalnością gospodarczą dla celów podatku
dochodowego od osób fizycznych nie jest taka działalność, z której przychody są
zaliczane do przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2, 4-9
ustawy PIT. Z kolei przepis art. 5b ust. 2 ustawy PIT określa kwalifikację do źródła
1 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r.
poz. 592, z późn. zm.), zwana dalej „ustawą PIT”,
-- 1 of 4 --
2/4
przychodów wspólnika spółki niebędącej osobą prawną (niebędącej podatnikiem
podatku dochodowego) z pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie
wykonywanej przez tę spółkę działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6
ustawy PIT. W przypadku braku takiej normy, przychodów wspólnika z udziału w
spółce transparentnej podatkowo np. – przywołanej w interpelacji – spółki jawnej, z
wykonywanej przez nią działalności gospodarczej (co stanowi istotę zawiązania i
działania takich spółek), nie można byłoby zakwalifikować do przychodów ze źródła
działalność gospodarcza, z uwagi na to, że de facto działalność gospodarczą prowadzi
spółka, a nie wspólnik takiej spółki. Taki też był cel wprowadzenia tej normy.
Powyższa wykładnia znajdowała również potwierdzenie w orzecznictwie sądowym,
w tym także we wcześniejszych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Dokonując interpretacji art. 5b ust. 2 ustawy PIT, NSA stwierdził: „Przedmiot
działalności spółki, wskazany w umowie spółki jawnej (art. 25 pkt 3 k.s.h.) powinien być
zgodny z celem jej utworzenia (A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 25 Kodeksu
spółek handlowych, LEX/el 2012). Wspólnik ma prawo do udziału w zyskach spółki (art.
51 § 1 k.s.h.), a prawo to jest związane z jego przystąpieniem do spółki i realizacją celu, w
jakim spółkę utworzono. Skoro spółka niemająca osobowości prawnej, o której mowa w
art. 5b ust. 2 u.p.d.o.f. [PIT- przypis] ma prowadzić pozarolniczą działalność gospodarczą,
to należy przyjąć, że i przychody wspólnika z udziału w takiej spółce, muszą dotyczyć
przychodów, jakie spółka ta osiągnęła z tego rodzaju działalności. Przychodem z udziału
w spółce w rozumieniu art. 5b ust. 2 u.p.d.o.f. [PIT- przypis] może być w związku tym tylko
taki przychód, który wiąże się z przedmiotem działalności spółki, jakim jest pozarolnicza
działalność gospodarcza”.2
Z kolei w innym wyroku NSA stwierdził: „Ponieważ przychody ze źródła, o którym
mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.[PIT- przypis], to przychody z pozarolniczej
działalności gospodarczej, zastosowanie zawartej w art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f.[PIT- przypis]
definicji pozarolniczej działalności gospodarczej do wyjaśnienia znaczenia tego terminu,
użytego w art. 5b ust. 2 u.p.d.o.f.[PIT- przypis], pozwala na wyprowadzenie wniosku, że z
przepisów art. 5a pkt 6 i art. 5b ust. 2 u.p.d.o.f.[PIT- przypis] czytanych łącznie wynika
norma o treści następującej: warunkiem zakwalifikowania przychodów wspólnika spółki
niemającej osobowości prawnej do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej
jest to, ażeby spółka ta prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą w rozumieniu
art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f.[PIT- przypis], a więc taką działalność, z której przychody nie są
zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9
u.p.d.o.f. [PIT- przypis]”.3
Tak więc w przypadku np. odpłatnego zbycia przez spółkę transparentną
podatkowo udziałów (akcji) lub innych papierów wartościowych – ale też i innych
przychodów określonych a art. 17 ust. 1 ustawy PIT – organy podatkowe zajmują
stanowisko, że przychody wspólnika (osoby fizycznej) kwalifikowane są do źródła:
1) z kapitałów pieniężnych (art. 10 ust. 1 pkt 7 i art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy PIT) – w
przypadku gdy spółka nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie obrotu
papierami wartościowymi,
2 Wyrok NSA z dnia 25 lipca 2012 r. sygn. akt II FSK 2393/11.
3 Wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2013 r. sygn. akt II FSK 2465/11.
-- 2 of 4 --
3/4
2) z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 10 ust. 1 pkt 3 i art. 14 ust. 1 ustawy
PIT) – w przypadku gdy spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie
obrotu papierami wartościowymi.
Jednak w niektórych orzeczeniach sądy administracyjne, a w szczególności NSA,
prezentują inną interpretację art. 5b ust. 2 ustawy PIT, który – w ich ocenie – jest
przepisem określającym źródło przychodów dla wspólników spółek niebędących
osobą prawną, jeżeli spółka taka prowadzi działalność gospodarczą.
W reprezentujących takie stanowisko wyrokach, NSA stwierdził: „Przede wszystkim
wykładnia językowa art. 5b ust. 2 u.p.d.o.f. [PIT- przypis] wyraźnie wskazuje, że przychód
wspólnika z udziału w spółce niemającej osobowości prawnej, która prowadzi działalność
gospodarczą, kwalifikuje się jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej.
Zasada ta nie znajduje wyjątku w art. 17 ust. 1 pkt 6 i pkt 10 i art. 30b ust. 1 i ust. 4
u.p.d.o.f. [PIT- przypis], ani w innych przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób
fizycznych. Do przypisania przychodu z udziału w opisanej powyżej spółce do źródła
wymienionego w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. [PIT- przypis] wystarczy aby spółka
prowadziła działalność gospodarczą. Nawet jeżeli osiąga ona przychody z odpłatnego
zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną czy też przychody z odpłatnego
zbycia papierów wartościowych i pochodnych instrumentów finansowych albo innych
przychodów wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 6 i pkt 10 u.p.d.o.f. [PIT- przypis] –
ostatecznie przychód jej wspólników stanowi przychód z pozarolniczej działalności
gospodarczej4”.
Z kolei w innym wyroku NSA stwierdził: „Przepis art. 5b ust. 2 u.p.d.o.f. [PIT- przypis]
wprowadza zasadę, zgodnie z którą przychody wspólnika będącego osobą fizyczną z
udziału w każdej spółce nieposiadającej osobowości prawnej, bez względu na jej rodzaj (a
więc także komandytowo-akcyjnej) są przychodami z pozarolniczej działalności
gospodarczej. Przy czym pod pojęciem wspólnika ustawodawca rozumie wszystkich
udziałowców każdej spółki osobowej, w tym komplementariusza i akcjonariusza spółki
komandytowo-akcyjnej. Zasada ta w jakimkolwiek przepisie u.p.d.o.f. [PIT- przypis] nie jest
ograniczana, ani modyfikowana5”.
Jak widać z powyższego zagadnienie kwalifikacji podatkowej przychodów ze zbycia
udziałów (akcji) przez spółkę transparentną podatkowo jest różnie interpretowane
przez sądy administracyjne.
Nie można zatem mówić o jednolitej linii orzeczniczej sądów administracyjnych w
zakresie kwalifikacji do źródła przychodów np. przychodów z odpłatnego zbycia
udziałów (akcji) przez spółkę niebędąca podatnikiem podatku dochodowego, jeżeli
działanie takie nie jest przedmiotem jej działalności gospodarczej. Co warto
podkreślić, niektóre wyroki NSA uchylały wyroki Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego, które podzielały stanowisko organów podatkowych w zakresie
interpretacji art. 5b ust. 2 ustawy PIT, jak np. przytoczony w interpelacji wyrok NSA
z 7 lipca 2021 r. sygn. akt II FSK 3591/18, który uchylił wyrok WSA w Warszawie z
11 lipca 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 2713/17.
Odnosząc się do postawionych pytań, informujemy, że jak wynika z informacji
uzyskanych od Dyrektorów Izb Administracji Skarbowej skala opisanego w
przedmiotowej interpelacji zjawiska jest znikoma.
4 Wyrok NSA z 3 lipca 2014 r. sygn. akt II FSK 2856/12,
5 Wyrok NSA z 26 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 985/13.
-- 3 of 4 --
4/4
W skali 16 izb administracji skarbowej – na przestrzeni ostatnich 10 lat – tylko przez
Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie zostały zgłoszone dwa
postępowania odwoławcze w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w
zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r.
Od wydanych decyzji zostały wniesione dwie skargi do WSA w Warszawie, które
zostały rozpatrzone wyrokami WSA z 11 lipca 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 2713/17 i
III SA/Wa 2714/17. Od powyższych orzeczeń podatnicy wnieśli skargi kasacyjne
rozpatrzone wyrokami NSA z 7 lipca 2021 r. sygn. akt II FSK 3591/18
oraz II FSK 3613/18. W przytoczonych sprawach kwestią sporną było
rozstrzygnięcie, czy przychody ze zbycia przez spółkę certyfikatów inwestycyjnych
należy kwalifikować do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej,
czy też z kapitałów pieniężnych i innych praw majątkowych.
Jak poinformował Dyrektor IAS w Warszawie w ocenie organów podatkowych
dochód z tytułu wykupu certyfikatów inwestycyjnych nie został osiągnięty przy
wykonywaniu działalności gospodarczej, zatem należało go zaliczyć do innego
źródła – kapitałów pieniężnych. Tym samym w odniesieniu do tego dochodu nie miał
zastosowania art. 30b ust. 4 ustawy PIT6. W wyniku rozpatrzonych skarg WSA
podtrzymał stanowisko organów podatkowych i oddalił skargi podatników.
Odnosząc się do skali poniesionych kosztów w powyższych sprawach, Dyrektor IAS
w Warszawie poinformował, że NSA zasądził od Dyrektora IAS na rzecz każdego
z podatników kwotę 10 804 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego,
czyli łącznie 21 608 zł.
Ponadto z informacji uzyskanej od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej
wynika, że okresie 2016-2026 r. wydano 24 interpretacje indywidualne w sprawie
kwalifikacji podatkowej przychodów ze zbycia udziałów przez spółkę niebędącą
podatnikiem podatku dochodowego. Żadna z powyższych interpretacji nie była
przedmiotem skargi do WSA.
Jednocześnie pragnę Pana Posła zapewnić, że zagadnienie przedstawione w
interpelacji zostanie przez nas przeanalizowane pod kątem dokonania zmian
legislacyjnych, eliminujących istniejące wątpliwości interpretacyjne.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
6 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r.
poz. 592, ze zm.).
-- 4 of 4 --