Interpelacja w sprawie wsparcia polskich rolników w obliczu pogarszającej się sytuacji ekonomicznej oraz problemów na rynku rolnym
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17601
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie wsparcia polskich rolników w obliczu pogarszającej się sytuacji ekonomicznej oraz problemów na rynku rolnym
Zgłaszający: Mateusz Morawiecki
Data wpływu: 05-06-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnim czasie polscy rolnicy mierzą się jednocześnie z kilkoma poważnymi problemami – ekonomicznymi, klimatycznymi oraz administracyjnymi. Coraz częstsze susze, przymrozki oraz gwałtowne zjawiska pogodowe obniżają plony i znacząco zwiększają ryzyko prowadzenia gospodarstw rolnych. Istotnym czynnikiem wpływającym na wzrost kosztów produkcji są także wysokie ceny paliw oraz gazu ziemnego. Szczególnie wysoka cena gazu, stanowiącego podstawowy surowiec do produkcji nawozów azotowych, przekłada się na wzrost kosztów ponoszonych przez rolników. Jednocześnie w wielu sektorach produkcji rolnej – zwłaszcza w produkcji trzody chlewnej, ziemniaków oraz części upraw roślinnych – ceny skupu nie pokrywają kosztów produkcji.
W obliczu bardzo trudnej sytuacji ekonomicznej naszych producentów żywności konieczne jest skuteczne i efektywne wsparcie ze strony państwa. Rolą rządu jest podejmowanie działań sprzyjających zwiększeniu popytu na polskie produkty, wzrostowi wolumenu sprzedaży oraz poprawie opłacalności produkcji.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy rząd rozważa uruchomienie nadzwyczajnych dopłat lub rekompensat dla producentów ziemniaków, zgodnie z postulatami izb rolniczych? Branża szacuje, że w magazynach może zalegać nawet około miliona ton ziemniaków. Jakie działania rząd zamierza podjąć w celu rozwiązania tego problemu?
Czy planowane jest wprowadzenie specjalnych mechanizmów wsparcia energetycznego, paliwowego i nawozowego dla rolników (tzw. tarczy dla rolnictwa)? Czy przewidziane są programy osłonowe dla producentów rolnych, a jeśli tak, to kiedy mogłyby zostać uruchomione i na jakich zasadach byłyby przyznawane?
Czy planowane jest podniesienie wysokości dopłat bezpośrednich dla rolników? Jeśli tak, to kiedy jest to planowane oraz jakie kryteria będą brane pod uwagę przy ustalaniu wysokości?
Jakie mechanizmy ochrony rynku wewnętrznego rząd zamierza wdrożyć, aby zabezpieczyć polską produkcję ziemniaków i innych płodów rolnych przed niekontrolowanym napływem produktów z zagranicy, które produkowane są w ramach zupełnie innych standardów niż te, które są wymagane od polskich rolników?
Z poważaniem
Mateusza Morawiecki
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Małgorzata Gromadzka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 10 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (8)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11713 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 03 lipca 2026 r.
Znak sprawy: RRE.wir.058.9.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 17601 w sprawie wsparcia polskich rolników w obliczu
pogarszającej się sytuacji ekonomicznej oraz problemów na rynku rolnym.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17601 z dnia 15 czerwca 2026 r., złożoną przez Pana
Mateusza Morawieckiego, Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, przekazuję
odpowiedzi na przedstawione w niej pytania.
1. Czy rząd rozważa uruchomienie nadzwyczajnych dopłat lub rekompensat dla
producentów ziemniaków, zgodnie z postulatami izb rolniczych? Branża szacuje,
że w magazynach może zalegać nawet około miliona ton ziemniaków. Jakie
działania rząd zamierza podjąć w celu rozwiązania tego problemu?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi na bieżąco monitoruje sytuację na rynku
ziemniaka. W 2025 r. zbiory wyniosły ok. 7 mln ton, czyli o ponad 18% więcej niż
w 2024 r., przy krajowym zużyciu na poziomie ok. 6 mln ton. Powstała nadwyżka
produkcji, sięgająca nawet 1 mln ton, co wywołało presję na ceny i pogorszyło sytuację
ekonomiczną producentów.
W odpowiedzi na tę sytuację podjęto działania mające zwiększyć sprzedaż i
zagospodarowanie nadwyżek, w tym współpracę z przetwórcami i sieciami handlowymi.
Kampanie promujące polskie ziemniaki prowadzone przez sieci handlowe przyczyniły się
do wzrostu sprzedaży o blisko 30% w porównaniu z analogicznym
-- 1 of 6 --
2
okresem roku poprzedniego. Dodatkowo wprowadzono nową kategorię handlową
„ziemniaki drobne”, co poszerzyło możliwości sprzedaży na rynku konsumpcyjnym.
Polska zgłaszała również problem trudnej sytuacji sektora ziemniaka na forum UE,
wnioskując o możliwość uruchomienia instrumentów wsparcia finansowego
dla producentów.
Obecnie nie są prowadzone prace nad odrębnym, nadzwyczajnym systemem
rekompensat dla producentów ziemniaków. Rolnicy mogą jednak korzystać
z istniejących instrumentów wsparcia, takich jak płatności bezpośrednie, dopłaty do
sadzeniaków (350 zł/ha), wsparcie do produkcji ziemniaków skrobiowych (1 580,89
zł/ha), dopłaty do ubezpieczeń, preferencyjne kredyty, zwrot akcyzy od paliwa
rolniczego oraz wsparcie dla grup producentów.
Równolegle realizowane są inwestycje zwiększające możliwości przechowywania i
przetwarzania ziemniaków. Na ten cel przeznaczono m.in. blisko 38 mln zł w ramach
PROW 2014–2020 oraz ok. 23 mln zł z Krajowego Planu Odbudowy.
Rząd koncentruje się obecnie na zagospodarowaniu nadwyżek produkcji, rozwoju
przetwórstwa i przechowalnictwa oraz wykorzystaniu dostępnych krajowych i unijnych
instrumentów wsparcia, stale monitorując sytuację rynkową.
Mając na uwadze powyższe, działania Rządu koncentrują się obecnie na zwiększaniu
możliwości zagospodarowania nadwyżek produkcyjnych, wspieraniu przetwórstwa
i przechowalnictwa, wzmacnianiu pozycji producentów w łańcuchu dostaw oraz
wykorzystywaniu dostępnych krajowych i unijnych instrumentów wsparcia. Sytuacja na
rynku ziemniaków pozostaje przedmiotem stałej analizy, a ewentualne dalsze działania
będą uzależnione od rozwoju sytuacji rynkowej oraz dostępnych możliwości wsparcia na
poziomie krajowym i unijnym.
2. Czy planowane jest wprowadzenie specjalnych mechanizmów wsparcia
energetycznego, paliwowego i nawozowego dla rolników (tzw. tarczy dla
rolnictwa)? Czy przewidziane są programy osłonowe dla producentów rolnych,
a jeśli tak, to kiedy mogłyby zostać uruchomione i na jakich zasadach byłyby
przyznawane?
W zakresie wsparcia dotyczącego nawozów Komisja Europejska w dokumencie
COM(2026) 310 zapowiedziała zwiększenie środków przeznaczonych na pomoc dla
rolników. Realizacją tej zapowiedzi jest opublikowany 12 czerwca 2026 r. projekt
-- 2 of 6 --
3
rozporządzenia COM(2026) 282, przewidujący nadzwyczajne i tymczasowe wsparcie
finansowane ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów
Wiejskich (EFRROW) oraz większą elastyczność w zakresie wypłaty zaliczek.
Istotne z punktu widzenia Polski jest to, że wsparcie będzie mogło zostać uruchomione
bez konieczności wcześniejszego zatwierdzania zmian w Planie Strategicznym WPR
przez Komisję Europejską, co powinno umożliwić szybsze wdrożenie pomocy.
Jeśli chodzi o paliwo, to zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 grudnia
2025 r. w sprawie stawki zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju
napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej na 1 litr oleju w 2026 r. (Dz. U. poz.
1875) od 1 stycznia 2026 r. stawka zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie
oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej została podwyższona do
1,48 zł za 1 litr oleju napędowego. W tym okresie obowiązywał również mechanizm
ceny maksymalnej.
Ponadto, w wyniku podjętych działań przez Radę Ministrów ceny paliw w tym oleju
napędowego zostały czasowo obniżone. W okresie od 31 marca do 30 czerwca br.
został wprowadzony pakiet „Ceny Paliwa Niżej”, w ramach którego obniżono stawkę
VAT na paliwa silnikowe z 23% do 8% oraz akcyzę (obowiązywała do 15 czerwca br.) do
minimum wymaganego przepisami unijnymi – tj. benzynę o 29 groszy, a olej napędowy
o 28 groszy.
Programy wspierające inwestycje w odnawialne źródła energii
Program „Energia dla wsi”
Program realizowany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej w latach 2023–2030 finansowany jest ze środków Funduszu
Modernizacyjnego.
Beneficjentami są rolnicy oraz spółdzielnie energetyczne. Wsparcie obejmuje inwestycje
w: biogazownie, elektrownie wodne, instalacje fotowoltaiczne, turbiny wiatrowe,
magazyny energii.
Pomoc może być udzielana w formie: dotacji do 20 mln zł lub pożyczki do 25 mln zł.
Poziom dofinansowania wynosi odpowiednio do 65% kosztów kwalifikowanych
w przypadku dotacji oraz do 100% kosztów kwalifikowanych w przypadku pożyczek.
Plan Strategiczny dla WPR 2023–2027
Rolnicy mogą również ubiegać się o wsparcie w ramach interwencji I.10.2 „Inwestycje
w gospodarstwach rolnych w zakresie OZE i poprawy efektywności energetycznej”.
-- 3 of 6 --
4
Pomoc obejmuje:
budowę nowych biogazowni rolniczych,
zakup instalacji fotowoltaicznych wraz z magazynami energii, systemami
zarządzania energią i pompami ciepła,
inwestycje poprawiające efektywność energetyczną budynków gospodarskich.
Wsparcie ma formę refundacji do 65% kosztów kwalifikowanych.
Maksymalna wysokość pomocy wynosi:
1,5 mln zł – dla inwestycji w biogazownie (obszar A),
200 tys. zł – dla inwestycji w instalacje fotowoltaiczne i magazyny energii (obszar
B),
200 tys. zł – dla inwestycji poprawiających efektywność energetyczną (obszar C),
przy czym możliwe jest łączenie wsparcia dla różnych obszarów zgodnie z limitami
określonymi w przepisach.
3. Czy planowane jest podniesienie wysokości dopłat bezpośrednich dla rolników?
Jeśli tak, to kiedy jest to planowane oraz jakie kryteria będą brane pod uwagę przy
ustalaniu wysokości?
W przypadku płatności (dopłat) bezpośrednich pula środków finansowych określana jest
na forum Unii Europejskiej, podczas negocjacji wieloletnich ram finansowych, czyli
wieloletniego budżetu UE. Ustalając zasady przyznawania płatności bezpośrednich,
w tym także dobrowolnego przejściowego wsparcia krajowego, każde państwo
członkowskie Unii Europejskiej zobowiązane jest do przestrzegania ram prawnych oraz
pułapów finansowych określonych w przepisach unijnych. W związku z tym Polska nie
ma możliwości dowolnego zwiększenia środków na ten cel.
Niemniej jednak, Polska stara się w jak największym stopniu wykorzystać dostępne
narzędzia w celu zwiększenia wysokości płatności bezpośrednich, mając na uwadze
generalne zalety dystrybucji pomocy w tej formie. Takim narzędziem jest m.in.
możliwość transferu środków z II filaru Wspólnej Polityki Rolnej (WPR).
Od 2023 r. Polska zwiększyła poziom transferu do 30% (ok. 396 mln EUR rocznie).
Ponadto Polska stosuje dobrowolne przejściowe wsparcie krajowe, które w całości
finansowane jest z budżetu krajowego.
W celu kontynuacji dotychczasowego podejścia Polska zamierza skorzystać
z możliwości uzupełnienia puli środków na płatności bezpośrednie na kampanię 2027 r.,
-- 4 of 6 --
5
przewidzianej w procedowanym obecnie na forum UE projekcie rozporządzenia1.
W rezultacie pula środków zostanie zwiększona o 396 mln EUR i będzie równa puli
środków na kampanię 2026 r. (różnica w wysokości wsparcia wynikała z tego, że na
podstawie dotychczasowych przepisów rok 2027 nie mógł być objęty transferem
środków z II filaru WPR). Jednocześnie chcę zaznaczyć, że zapewnienie odpowiedniego
finansowania dla podstawowych instrumentów wsparcia dochodów jest jednym z
priorytetów w pracach nad WPR po 2027 r.
W celu złagodzenia trudnej sytuacji rolników Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi
planuje uruchomienie wypłaty zaliczek z tytułu płatności bezpośrednich oraz płatności
obszarowych II filaru WPR za kampanię 2026 r. W najbliższym czasie podjęte zostaną
prace legislacyjne nad stosownymi rozporządzeniami.
4. Jakie mechanizmy ochrony rynku wewnętrznego rząd zamierza wdrożyć, aby
zabezpieczyć polską produkcję ziemniaków i innych płodów rolnych przed
niekontrolowanym napływem produktów z zagranicy, które produkowane są
w ramach zupełnie innych standardów niż te, które są wymagane od polskich
rolników?
Rząd wskazuje, że ochrona polskiego rynku rolnego opiera się na systemie kontroli
jakości i bezpieczeństwa żywności oraz działaniach legislacyjnych i inicjatywach na
forum UE.
Kluczową rolę odgrywa Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych
(IJHARS), która prowadzi graniczne kontrole jakości ziemniaków importowanych
z państw spoza UE (z wyjątkiem państw EFTA). Kontrolowane są partie o masie
co najmniej 5 ton. Produkty niespełniające wymagań jakościowych nie mogą zostać
wprowadzone do obrotu. Od 1 stycznia do 22 czerwca 2026 r. skontrolowano 7 partii
ziemniaków o łącznej masie 165 ton (głównie z Wielkiej Brytanii i Egiptu); nie
stwierdzono nieprawidłowości skutkujących zakazem sprzedaży.
W celu ograniczenia napływu żywności produkowanej z użyciem substancji
niedopuszczonych w UE, od 30 kwietnia 2026 r. obowiązuje rozporządzenie zakazujące
1 Projekt rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE)
2021/2115 w odniesieniu do szczególnego rodzaju interwencji w celu zapewnienia
nadzwyczajnego tymczasowego wsparcia w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz
Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz możliwości dostosowania przydziałów płatności
bezpośrednich na rok kalendarzowy 2027, a także rozporządzenie (UE) 2021/2116 w odniesieniu
do bardziej elastycznych zasad wypłaty zaliczek w odpowiedzi na wzrost cen nawozów
spowodowany kryzysem na Bliskim Wschodzie – COM(2026)282 (https://eurlex.europa.eu/legal-
content/PL-EN/TXT/?from=PL&uri=CELEX%3A52026PC0282)
-- 5 of 6 --
6
wykrywalnych pozostałości wybranych środków ochrony roślin niezatwierdzonych
w UE (m.in. glufosynatu, tiofanatu metylowego, karbendazymu i benomylu). Przepisy
obejmują m.in. ziemniaki, zboża, owoce i warzywa.
Ponadto Polska podejmuje działania zmierzające do ochrony interesów polskiego
sektora rolnego na szczeblu unijnym. W dniu 10 maja 2026 r. wniosła do Trybunału
Sprawiedliwości UE skargę na decyzję dotyczącą umowy handlowej UE–MERCOSUR
oraz wystąpiła o zawieszenie jej stosowania do czasu wydania wyroku.
Zdaniem rządu działania te mają zapewnić równe warunki konkurencji dla polskich
rolników oraz ograniczyć napływ produktów niespełniających standardów
obowiązujących w Unii Europejskiej.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Małgorzata Gromadzka
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 6 of 6 --