Interpelacja nr 17593
Interpelacja w sprawie poprawy systemowej opieki nad pacjentami z cukrzycową chorobą stóp
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Edukacja i Szkolnictwo (60%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie poprawy systemowej opieki nad pacjentami z cukrzycową chorobą stóp
Interpelacja nr 17593
do ministra zdrowia
w sprawie poprawy systemowej opieki nad pacjentami z cukrzycową chorobą stóp
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 05-06-2026
Szanowna Pani Minister!
w odpowiedzi na wystosowaną przeze mnie interpelację poselską nr 16143 w sprawie rekomendowanych zmian w opiece diabetologicznej na 2026 rok poinformowano mnie, iż „Aktualnie [na dzień 20.04.2026 r.] trwają prace analityczne nad otrzymaną z Narodowego Funduszu Zdrowia informacją o przebiegu realizacji programu pilotażowego opieki nad pacjentem z zespołem stopy cukrzycowej w okresie sierpień 2023 r. - grudzień 2025 r. (data wpływu do Ministerstwa Zdrowia 26 marca br.), Po ich zakończeniu zostaną podjęte ewentualne dalsze decyzje w przedmiotowej sprawie”.
Równocześnie zgłaszają się do mnie przedstawiciele Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran (PTLR), największej ogólnopolskiej organizacji eksperckiej skupiającej lekarzy i pielęgniarki zajmujących się leczeniem ran trudno gojących się, sygnalizując, że około 200–250 tysięcy polskich diabetyków zmaga się obecnie z raną stopy cukrzycowej, a co czwarty chory na cukrzycę w ciągu życia doświadczy owrzodzenia stopy. Śmiertelność w tej grupie pacjentów wynosi około 30% w okresie pięciu lat, natomiast wśród osób po amputacji aż 60% umiera w ciągu 5 lat.
Jak wskazują, mimo tak dramatycznych danych, w Polsce nadal występuje niedobór wyspecjalizowanych ośrodków leczenia cukrzycowej choroby stóp, a obecny model organizacyjny nie zapewnia pacjentom kompleksowej, skoordynowanej opieki na właściwym etapie zaawansowania choroby. Problemem nie jest brak wiedzy medycznej, lecz brak systemowego uporządkowania opieki oraz niedostateczna liczba jednostek gotowych do realizacji takiego modelu. Wobec tego postulują podjęcie następujących działań:
1. Utworzenie wyspecjalizowanych jednostek leczenia stopy cukrzycowej w każdym województwie
Jednostki te, ich zdaniem, powinny funkcjonować w modelu interdyscyplinarnym, łącząc kompetencje chirurga, diabetologa oraz wykwalifikowanego personelu pielęgniarskiego i innych specjalistów. Optymalny model zakłada połączenie poradni specjalistycznej z dedykowanym oddziałem szpitalnym, przy czym zdecydowana większość świadczeń powinna być realizowana ambulatoryjnie, a hospitalizacja ograniczona do sytuacji wymagających określonych procedur zabiegowych.
Ministerstwo Zdrowia przed trzema laty dostrzegło skalę problemu i przeprowadziło pilotażowy program leczenia cukrzycowej choroby stóp, potwierdzający zasadność takiego modelu organizacyjnego również w Polsce. Pilotażem objęto 430 pacjentów leczonych zgodnie z zasadami współczesnej wiedzy o prawidłowej organizacji opieki nad chorym z cukrzycową chorobą stóp. Mimo że kwalifikowano wyłącznie chorych zagrożonych amputacją, do amputacji ostatecznie doszło jedynie u 11 osób. Albowiem większości amputacji stopy cukrzycowej można uniknąć.
Po sukcesie programu pilotażowego oczekiwane jest jego wzmocnienie, rozszerzenie i przekształcenie w trwałe rozwiązanie systemowe, obejmujące wyspecjalizowane ośrodki leczenia cukrzycowej choroby stóp w każdym województwie.
2. Uporządkowanie ścieżki pacjenta z cukrzycową chorobą stóp
Obecnie chorzy często przemieszczają się pomiędzy poradniami i oddziałami bez jasno określonego modelu koordynacji leczenia. Brakuje spójnego powiązania pomiędzy diabetologią, chirurgią, leczeniem naczyniowym i wyspecjalizowanymi placówkami zajmującymi się raną. Zdaniem przedstawicieli PTLR konieczne jest opracowanie czytelnych kryteriów kierowania pacjentów oraz zapewnienie ciągłości terapii.
3. Rewizję systemu finansowania świadczeń związanych z leczeniem cukrzycowej choroby stóp
Obecna wycena procedur w wielu przypadkach nie sprzyja leczeniu ratującemu kończynę, podczas gdy amputacja jest świadczeniem prawidłowo finansowanym. W ocenie przedstawicieli PTLR system powinien premiować skuteczne leczenie zachowawcze i interdyscyplinarne, które w perspektywie długoterminowej ogranicza koszty społeczne i ekonomiczne.
4. Rozwój systemowego kształcenia w zakresie leczenia cukrzycowej choroby stóp oraz innych ran przewlekłych, ze szczególnym naciskiem na potwierdzanie umiejętności klinicznych
W opinii przedstawicieli PTLR w polskim modelu edukacyjnym brakuje kompleksowego przygotowania lekarzy i pielęgniarek do pracy z pacjentem z raną przewlekłą. Zasadne jest włączenie zagadnień związanych z leczeniem ran do programów kształcenia przed- i podyplomowego oraz uznanie certyfikacji kompetencji jako elementu podnoszenia jakości opieki.
5. Wdrożenie działań profilaktycznych i badań przesiewowych wśród pacjentów z cukrzycą, ukierunkowanych na wczesne wykrywanie objawów cukrzycowej choroby stóp
W szczególności wśród pacjentów z cukrzycą, u których wczesne wykrycie zmian oraz odpowiednia edukacja mogą znacząco ograniczyć liczbę powikłań i kosztownych hospitalizacji.
Jak wskazują przedstawiciele PTLR, którzy od lat podejmują działania edukacyjne i eksperckie na rzecz poprawy jakości leczenia, wdrożenie powyższych rozwiązań nie wymaga radykalnego zwiększenia nakładów finansowych, lecz racjonalnej reorganizacji istniejących zasobów. Prawidłowo leczone rany generują niższe koszty niż leczenie powikłań prowadzących do amputacji, niepełnosprawności i długotrwałego wykluczenia społecznego.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o wskazanie jak Pani Minister ustosunkuje się do każdego z postulatów przekazanych przez przedstawicieli Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran? Które z nich mogą wejść w życie i kiedy, a które nie – i co jest tego przyczyną?
Z wyrazami szacunku
Posłanka Katarzyna Osos
Interpelacja nr 17593
do ministra zdrowia
w sprawie poprawy systemowej opieki nad pacjentami z cukrzycową chorobą stóp
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 05-06-2026
Szanowna Pani Minister!
w odpowiedzi na wystosowaną przeze mnie interpelację poselską nr 16143 w sprawie rekomendowanych zmian w opiece diabetologicznej na 2026 rok poinformowano mnie, iż „Aktualnie [na dzień 20.04.2026 r.] trwają prace analityczne nad otrzymaną z Narodowego Funduszu Zdrowia informacją o przebiegu realizacji programu pilotażowego opieki nad pacjentem z zespołem stopy cukrzycowej w okresie sierpień 2023 r. - grudzień 2025 r. (data wpływu do Ministerstwa Zdrowia 26 marca br.), Po ich zakończeniu zostaną podjęte ewentualne dalsze decyzje w przedmiotowej sprawie”.
Równocześnie zgłaszają się do mnie przedstawiciele Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran (PTLR), największej ogólnopolskiej organizacji eksperckiej skupiającej lekarzy i pielęgniarki zajmujących się leczeniem ran trudno gojących się, sygnalizując, że około 200–250 tysięcy polskich diabetyków zmaga się obecnie z raną stopy cukrzycowej, a co czwarty chory na cukrzycę w ciągu życia doświadczy owrzodzenia stopy. Śmiertelność w tej grupie pacjentów wynosi około 30% w okresie pięciu lat, natomiast wśród osób po amputacji aż 60% umiera w ciągu 5 lat.
Jak wskazują, mimo tak dramatycznych danych, w Polsce nadal występuje niedobór wyspecjalizowanych ośrodków leczenia cukrzycowej choroby stóp, a obecny model organizacyjny nie zapewnia pacjentom kompleksowej, skoordynowanej opieki na właściwym etapie zaawansowania choroby. Problemem nie jest brak wiedzy medycznej, lecz brak systemowego uporządkowania opieki oraz niedostateczna liczba jednostek gotowych do realizacji takiego modelu. Wobec tego postulują podjęcie następujących działań:
1. Utworzenie wyspecjalizowanych jednostek leczenia stopy cukrzycowej w każdym województwie
Jednostki te, ich zdaniem, powinny funkcjonować w modelu interdyscyplinarnym, łącząc kompetencje chirurga, diabetologa oraz wykwalifikowanego personelu pielęgniarskiego i innych specjalistów. Optymalny model zakłada połączenie poradni specjalistycznej z dedykowanym oddziałem szpitalnym, przy czym zdecydowana większość świadczeń powinna być realizowana ambulatoryjnie, a hospitalizacja ograniczona do sytuacji wymagających określonych procedur zabiegowych.
Ministerstwo Zdrowia przed trzema laty dostrzegło skalę problemu i przeprowadziło pilotażowy program leczenia cukrzycowej choroby stóp, potwierdzający zasadność takiego modelu organizacyjnego również w Polsce. Pilotażem objęto 430 pacjentów leczonych zgodnie z zasadami współczesnej wiedzy o prawidłowej organizacji opieki nad chorym z cukrzycową chorobą stóp. Mimo że kwalifikowano wyłącznie chorych zagrożonych amputacją, do amputacji ostatecznie doszło jedynie u 11 osób. Albowiem większości amputacji stopy cukrzycowej można uniknąć.
Po sukcesie programu pilotażowego oczekiwane jest jego wzmocnienie, rozszerzenie i przekształcenie w trwałe rozwiązanie systemowe, obejmujące wyspecjalizowane ośrodki leczenia cukrzycowej choroby stóp w każdym województwie.
2. Uporządkowanie ścieżki pacjenta z cukrzycową chorobą stóp
Obecnie chorzy często przemieszczają się pomiędzy poradniami i oddziałami bez jasno określonego modelu koordynacji leczenia. Brakuje spójnego powiązania pomiędzy diabetologią, chirurgią, leczeniem naczyniowym i wyspecjalizowanymi placówkami zajmującymi się raną. Zdaniem przedstawicieli PTLR konieczne jest opracowanie czytelnych kryteriów kierowania pacjentów oraz zapewnienie ciągłości terapii.
3. Rewizję systemu finansowania świadczeń związanych z leczeniem cukrzycowej choroby stóp
Obecna wycena procedur w wielu przypadkach nie sprzyja leczeniu ratującemu kończynę, podczas gdy amputacja jest świadczeniem prawidłowo finansowanym. W ocenie przedstawicieli PTLR system powinien premiować skuteczne leczenie zachowawcze i interdyscyplinarne, które w perspektywie długoterminowej ogranicza koszty społeczne i ekonomiczne.
4. Rozwój systemowego kształcenia w zakresie leczenia cukrzycowej choroby stóp oraz innych ran przewlekłych, ze szczególnym naciskiem na potwierdzanie umiejętności klinicznych
W opinii przedstawicieli PTLR w polskim modelu edukacyjnym brakuje kompleksowego przygotowania lekarzy i pielęgniarek do pracy z pacjentem z raną przewlekłą. Zasadne jest włączenie zagadnień związanych z leczeniem ran do programów kształcenia przed- i podyplomowego oraz uznanie certyfikacji kompetencji jako elementu podnoszenia jakości opieki.
5. Wdrożenie działań profilaktycznych i badań przesiewowych wśród pacjentów z cukrzycą, ukierunkowanych na wczesne wykrywanie objawów cukrzycowej choroby stóp
W szczególności wśród pacjentów z cukrzycą, u których wczesne wykrycie zmian oraz odpowiednia edukacja mogą znacząco ograniczyć liczbę powikłań i kosztownych hospitalizacji.
Jak wskazują przedstawiciele PTLR, którzy od lat podejmują działania edukacyjne i eksperckie na rzecz poprawy jakości leczenia, wdrożenie powyższych rozwiązań nie wymaga radykalnego zwiększenia nakładów finansowych, lecz racjonalnej reorganizacji istniejących zasobów. Prawidłowo leczone rany generują niższe koszty niż leczenie powikłań prowadzących do amputacji, niepełnosprawności i długotrwałego wykluczenia społecznego.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o wskazanie jak Pani Minister ustosunkuje się do każdego z postulatów przekazanych przez przedstawicieli Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran? Które z nich mogą wejść w życie i kiedy, a które nie – i co jest tego przyczyną?
Z wyrazami szacunku
Posłanka Katarzyna Osos
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10014 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASG.050.168.2026.MK
Warszawa, 09 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację (nr 17593) Pani Poseł Katarzyny Osos w sprawie poprawy
systemowej opieki nad pacjentami z cukrzycową chorobą stóp, uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących informacji.
1. Utworzenie wyspecjalizowanych jednostek leczenia stopy cukrzycowej w każdym
województwie.
2. Uporządkowanie ścieżki pacjenta z cukrzycową chorobą stóp.
Aktualnie trwają pracę koncepcyjne nad wprowadzeniem rozwiązań umożliwiających
zwiększenie dostępności do leczenia pacjentów z zespołem stopy cukrzycowej.
3. Rewizję systemu finansowania świadczeń związanych z leczeniem cukrzycowej
choroby stóp.
Po przenalizowaniu raportu z realizacji programu pilotażowego opieki nad pacjentem z
zespołem stopy cukrzycowej, Departament merytoryczny przygotował rekomendację dla
kierownictwa Ministerstwa Zdrowia w sprawie wprowadzenia do wykazu świadczeń
gwarantowanych kompleksowej opieki nad pacjentem z zespołem stopy cukrzycowej. W
przedmiotowej sprawie kierownictwo Ministerstwa powinno podjąć decyzję w najbliższym
terminie.
4. Rozwój systemowego kształcenia w zakresie leczenia cukrzycowej choroby stóp
oraz innych ran przewlekłych, że szczególnym naciskiem na potwierdzanie
umiejętności klinicznych.
W toku kształcenia przeddyplomowego realizowanego na podstawie standardu kształcenia
przygotowującego do wykonywania zawodu pielęgniarki (studia I stopnia), określonego w
rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 lipca 2019 r. w sprawie
standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu lekarza, lekarza
dentysty, farmaceuty, pielęgniarki, położnej, diagnosty laboratoryjnego, fizjoterapeuty i
ratownika medycznego (Dz. U. z 2021 r. poz. 755, z późn. zm.), pielęgniarki uzyskują wiedzę
i umiejętności na poziomie ogólnym do sprawowania opieki nad pacjentem w zakresie
pielęgnowania ran, usuwania szwów, zakładania i zmiany opatrunku, w tym opatrunku
specjalistycznego; zasad profilaktyki oraz mechanizmu i sposobów postępowania w
zakażeniu ran przewlekłych, wykonywania płukania rany. Natomiast w ramach kształcenia
prowadzonego na studiach II stopnia na kierunku pielęgniarstwo realizowanego na
podstawie ww. standardu, pielęgniarki uzyskują wiedzę i umiejętności w zakresie zasad
specjalistycznego leczenia ran przewlekłych, w tym odleżyn i owrzodzeń nowotworowych
oraz samodzielnej realizacji świadczeń zdrowotnych w zakresie opieki nad pacjentem z raną
odleżynową, owrzodzeniem nowotworowym, oparzeniem, odmrożeniem, raną urazową
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
powierzchowną, owrzodzeniem kończyn dolnych i stopą cukrzycową oraz pielęgnowania
ran metodami zachowawczymi i zabiegowymi, w tym usuwania martwicy z rany.
Ponadto pielęgniarki podnoszą swoje kwalifikacje zawodowe w różnych rodzajach
kształcenia podyplomowego tj. specjalizacja, kurs kwalifikacyjny i kurs specjalistyczny,
zdobywając wiedzę i umiejętności do wykonywania określonych czynności zawodowych
niezbędnych przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych w zakresie leczenia ran, w tym u
chorych z zespołem stopy cukrzycowej.
W tym kontekście należy podkreślić, że pielęgniarka jest uprawniona do wykonywania
samodzielnie bez zlecenia lekarskiego świadczeń leczniczych obejmujących dobór
sposobów leczenia ran, jeżeli ukończyła kurs specjalistyczny lub kurs kwalifikacyjny lub
posiada tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa, jeżeli program kursu lub specjalizacji
obejmowały treści kształcenia z tego zakresu, lub posiada tytuł magistra pielęgniarstwa, co
zostało uregulowane w § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 lutego 2017 r.
w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i
rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę albo położną samodzielnie bez zlecenia
lekarskiego (Dz.U. z 2025 r. poz. 821
W odniesieniu do lekarzy należy wspomnieć, że już w trakcie studiów przyszli lekarze uczą
się uwarunkowań środowiskowych i epidemiologicznych, przyczyn, objawów, zasad
diagnozowania i postępowania terapeutycznego w przypadku cukrzycy oraz jej powikłań u
dzieci a także dorosłych.
Cukrzycą i stopą cukrzycową zajmuje się interdyscyplinarny zespół lekarzy. Kluczową rolę
odgrywają diabetolodzy (obecnie zawód wykonuje 1710 lekarzy ze specjalizacją w
dziedzinie diabetologii), którzy nadzorują całe leczenie. Przy stopie cukrzycowej pomagają
też inni specjaliści, ponieważ wymaga ona leczenia ran, poprawy krążenia i ochrony kości,
min. chirurg naczyniowy (zawód wykonuje 691 lekarzy specjalistów) chirurg ogólny (zawód
wykonuje 8830 lekarzy specjalistów).
Dodatkowo uprzejmie informujemy, że ustawa z dnia 17 sierpnia 2023 r, o niektórych
zawodach medycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1730) reguluje 15 zawodów medycznych w
tym zawód podiatry. Zgodnie art. 13 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy podiatra wykonuje zawód
medyczny, który polega na wykonywaniu czynności zawodowych związanych z procesem
leczenia schorzeń w obrębie stóp i prowadzeniu profilaktyki tych schorzeń. Podiatra ma
wspierać pracę lekarzy zajmujących się schorzeniami stopy, w tym stopy cukrzycowej, wad
wrodzonych i nabytych, stanów pourazowych i innych schorzeń mających skutki
patologiczne dla stopy. Zadaniem podiatry jest również edukowanie społeczeństwa i
promowanie zdrowego stylu życia. Podiatra ma wykonywać zadania zawodowe zgodnie z
uzyskanymi kwalifikacjami i współpracować ze specjalistami.
Jednocześnie należy wskazać, że dotychczas żadna uczelnia w Polsce nie uruchomiła
jeszcze kształcenia na studiach w zakresie podiatrii, dopiero 2 uczelnie zamierzają
rozpocząć kształcenie na tych studiach od najbliższego roku akademickiego.
Dlatego też pierwsze osoby z kwalifikacjami do wykonywania tego zawodu mogą pojawić
się w systemie ochrony zdrowia dopiero po 3 latach od momentu rozpoczęcia ww. studiów.
5. Wdrożenie działań profilaktycznych i badań przesiewowych wśród pacjentów z
cukrzycą, ukierunkowanych na wczesne wykrywanie objawów cukrzycowej
choroby stóp.
Na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z
zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, pielęgniarka POZ jest uprawniona do
samodzielnego doboru sposobów leczenia ran w ramach świadczeń leczniczych udzielanych
bez zlecenia lekarskiego. Dobór sposobów leczenia ran u pacjenta w ramach świadczeń
leczniczych udzielanych przez pielęgniarkę samodzielnie bez zlecenia lekarskiego obejmuje:
1) przeprowadzenie wywiadu;
2) wykonanie podstawowych pomiarów życiowych i ich ocenę;
3) wykonanie badania fizykalnego;
4) przekazanie informacji o możliwości doboru sposobów leczenia ran;
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
5) opatrzenie ran;
6) udzielanie informacji o zaleceniach pielęgniarskich, w tym kierowanie do lekarza
podstawowej opieki zdrowotnej.
Pielęgniarka POZ może również w ramach samodzielnego wykonywania świadczeń
leczniczych lub w ramach realizacji zleceń lekarskich, po spełnieniu warunków określonych
w art. 15a ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, wystawiać:
1) recepty na leki, z wyłączeniem leków zawierających substancje bardzo silnie
działające, środki odurzające i substancje psychotropowe, środki spożywcze
specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne, niezbędne do
kontynuacji leczenia, jeżeli ukończyła kurs specjalistyczny w tym zakresie;
2) zlecenia na wyroby medyczne (również specjalistyczne opatrunki do leczenia ran w
cukrzycy np. hydrokoloidy, hydrożele).
Prewencja powikłań przewlekłych cukrzycy, w tym zespołu stopy cukrzycowej, obejmuje
ścisłą kontrolę glikemii, optymalizację stylu życia pacjenta (przestrzeganie diety, aktywność
fizyczną, redukcję masy ciała), farmakoterapię (leki normujące poziom cukru) oraz
regularne badania kontrolne. Zwiększenie dostępności dla pacjentów z cukrzycą do
leczenia i badań kontrolnych na poziomie podstawowej opieki zdrowotnej nastąpiło przez
wdrożenie od października 2022 r. modelu opieki koordynowanej w POZ. W ramach tej
formy lekarz i pielęgniarka mogą udzielać świadczeń zdrowotnych pacjentom przewlekle
chorym. Wprowadzenie opieki koordynowanej w konkretnej przychodni POZ jest
dobrowolne i odbywa się przez rozszerzenie zakresu umowy z NFZ. Zwiększa to w danej
placówce POZ ofertę dla pacjentów. Świadczeniami opieki koordynowanej w ramach POZ
objęte są osoby przewlekle chore.
Przystąpienie pacjenta do tej formy opieki nie jest warunkowane skierowaniem. Pacjent ma
prawo doświadczeń opieki koordynowane przez zgłoszenie swojego zamiaru lekarzowi
pierwszego kontaktu. Świadczenia opieki koordynowanej w zakresie diabetologii obejmują
diagnostykę i leczenie stanów przedcukrzycowych oraz cukrzycy, w tym:
1) poradę kompleksową,
2) badania diagnostyczne: albuminuria (stężenie albumin w moczu), UACR (wskaźnik
albumina/kreatynina w moczu), USG Doppler naczyń kończyn dolnych,
3) konsultacje specjalistyczne,
4) porady edukacyjne,
5) konsultacje dietetyczne.
Porada kompleksowa obejmuje wywiad, badanie przedmiotowe, analizę wyników badań i
Stosowanego leczenia, zalecenie niezbędnych konsultacji specjalistycznych oraz badań
diagnostycznych, opracowanie „Indywidualnego Planu Opieki Medycznej” zawierającego
zalecenia: wizyt kontrolnych, porad edukacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę lub
lekarza POZ, badań kontrolnych, konsultacji dietetycznych realizowanych przez dietetyka.
Świadczenia opieki koordynowanej w zakresie diabetologii (świadczenia gwarantowane) są
udzielane zgodnie z harmonogramem czasu pracy świadczeniodawców, którzy zawarli
umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia o udzielanie świadczeń z zakresu podstawowej
opieki zdrowotnej.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASG.050.168.2026.MK
Warszawa, 09 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację (nr 17593) Pani Poseł Katarzyny Osos w sprawie poprawy
systemowej opieki nad pacjentami z cukrzycową chorobą stóp, uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących informacji.
1. Utworzenie wyspecjalizowanych jednostek leczenia stopy cukrzycowej w każdym
województwie.
2. Uporządkowanie ścieżki pacjenta z cukrzycową chorobą stóp.
Aktualnie trwają pracę koncepcyjne nad wprowadzeniem rozwiązań umożliwiających
zwiększenie dostępności do leczenia pacjentów z zespołem stopy cukrzycowej.
3. Rewizję systemu finansowania świadczeń związanych z leczeniem cukrzycowej
choroby stóp.
Po przenalizowaniu raportu z realizacji programu pilotażowego opieki nad pacjentem z
zespołem stopy cukrzycowej, Departament merytoryczny przygotował rekomendację dla
kierownictwa Ministerstwa Zdrowia w sprawie wprowadzenia do wykazu świadczeń
gwarantowanych kompleksowej opieki nad pacjentem z zespołem stopy cukrzycowej. W
przedmiotowej sprawie kierownictwo Ministerstwa powinno podjąć decyzję w najbliższym
terminie.
4. Rozwój systemowego kształcenia w zakresie leczenia cukrzycowej choroby stóp
oraz innych ran przewlekłych, że szczególnym naciskiem na potwierdzanie
umiejętności klinicznych.
W toku kształcenia przeddyplomowego realizowanego na podstawie standardu kształcenia
przygotowującego do wykonywania zawodu pielęgniarki (studia I stopnia), określonego w
rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 lipca 2019 r. w sprawie
standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu lekarza, lekarza
dentysty, farmaceuty, pielęgniarki, położnej, diagnosty laboratoryjnego, fizjoterapeuty i
ratownika medycznego (Dz. U. z 2021 r. poz. 755, z późn. zm.), pielęgniarki uzyskują wiedzę
i umiejętności na poziomie ogólnym do sprawowania opieki nad pacjentem w zakresie
pielęgnowania ran, usuwania szwów, zakładania i zmiany opatrunku, w tym opatrunku
specjalistycznego; zasad profilaktyki oraz mechanizmu i sposobów postępowania w
zakażeniu ran przewlekłych, wykonywania płukania rany. Natomiast w ramach kształcenia
prowadzonego na studiach II stopnia na kierunku pielęgniarstwo realizowanego na
podstawie ww. standardu, pielęgniarki uzyskują wiedzę i umiejętności w zakresie zasad
specjalistycznego leczenia ran przewlekłych, w tym odleżyn i owrzodzeń nowotworowych
oraz samodzielnej realizacji świadczeń zdrowotnych w zakresie opieki nad pacjentem z raną
odleżynową, owrzodzeniem nowotworowym, oparzeniem, odmrożeniem, raną urazową
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
powierzchowną, owrzodzeniem kończyn dolnych i stopą cukrzycową oraz pielęgnowania
ran metodami zachowawczymi i zabiegowymi, w tym usuwania martwicy z rany.
Ponadto pielęgniarki podnoszą swoje kwalifikacje zawodowe w różnych rodzajach
kształcenia podyplomowego tj. specjalizacja, kurs kwalifikacyjny i kurs specjalistyczny,
zdobywając wiedzę i umiejętności do wykonywania określonych czynności zawodowych
niezbędnych przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych w zakresie leczenia ran, w tym u
chorych z zespołem stopy cukrzycowej.
W tym kontekście należy podkreślić, że pielęgniarka jest uprawniona do wykonywania
samodzielnie bez zlecenia lekarskiego świadczeń leczniczych obejmujących dobór
sposobów leczenia ran, jeżeli ukończyła kurs specjalistyczny lub kurs kwalifikacyjny lub
posiada tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa, jeżeli program kursu lub specjalizacji
obejmowały treści kształcenia z tego zakresu, lub posiada tytuł magistra pielęgniarstwa, co
zostało uregulowane w § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 lutego 2017 r.
w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i
rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę albo położną samodzielnie bez zlecenia
lekarskiego (Dz.U. z 2025 r. poz. 821
W odniesieniu do lekarzy należy wspomnieć, że już w trakcie studiów przyszli lekarze uczą
się uwarunkowań środowiskowych i epidemiologicznych, przyczyn, objawów, zasad
diagnozowania i postępowania terapeutycznego w przypadku cukrzycy oraz jej powikłań u
dzieci a także dorosłych.
Cukrzycą i stopą cukrzycową zajmuje się interdyscyplinarny zespół lekarzy. Kluczową rolę
odgrywają diabetolodzy (obecnie zawód wykonuje 1710 lekarzy ze specjalizacją w
dziedzinie diabetologii), którzy nadzorują całe leczenie. Przy stopie cukrzycowej pomagają
też inni specjaliści, ponieważ wymaga ona leczenia ran, poprawy krążenia i ochrony kości,
min. chirurg naczyniowy (zawód wykonuje 691 lekarzy specjalistów) chirurg ogólny (zawód
wykonuje 8830 lekarzy specjalistów).
Dodatkowo uprzejmie informujemy, że ustawa z dnia 17 sierpnia 2023 r, o niektórych
zawodach medycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1730) reguluje 15 zawodów medycznych w
tym zawód podiatry. Zgodnie art. 13 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy podiatra wykonuje zawód
medyczny, który polega na wykonywaniu czynności zawodowych związanych z procesem
leczenia schorzeń w obrębie stóp i prowadzeniu profilaktyki tych schorzeń. Podiatra ma
wspierać pracę lekarzy zajmujących się schorzeniami stopy, w tym stopy cukrzycowej, wad
wrodzonych i nabytych, stanów pourazowych i innych schorzeń mających skutki
patologiczne dla stopy. Zadaniem podiatry jest również edukowanie społeczeństwa i
promowanie zdrowego stylu życia. Podiatra ma wykonywać zadania zawodowe zgodnie z
uzyskanymi kwalifikacjami i współpracować ze specjalistami.
Jednocześnie należy wskazać, że dotychczas żadna uczelnia w Polsce nie uruchomiła
jeszcze kształcenia na studiach w zakresie podiatrii, dopiero 2 uczelnie zamierzają
rozpocząć kształcenie na tych studiach od najbliższego roku akademickiego.
Dlatego też pierwsze osoby z kwalifikacjami do wykonywania tego zawodu mogą pojawić
się w systemie ochrony zdrowia dopiero po 3 latach od momentu rozpoczęcia ww. studiów.
5. Wdrożenie działań profilaktycznych i badań przesiewowych wśród pacjentów z
cukrzycą, ukierunkowanych na wczesne wykrywanie objawów cukrzycowej
choroby stóp.
Na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z
zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, pielęgniarka POZ jest uprawniona do
samodzielnego doboru sposobów leczenia ran w ramach świadczeń leczniczych udzielanych
bez zlecenia lekarskiego. Dobór sposobów leczenia ran u pacjenta w ramach świadczeń
leczniczych udzielanych przez pielęgniarkę samodzielnie bez zlecenia lekarskiego obejmuje:
1) przeprowadzenie wywiadu;
2) wykonanie podstawowych pomiarów życiowych i ich ocenę;
3) wykonanie badania fizykalnego;
4) przekazanie informacji o możliwości doboru sposobów leczenia ran;
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
5) opatrzenie ran;
6) udzielanie informacji o zaleceniach pielęgniarskich, w tym kierowanie do lekarza
podstawowej opieki zdrowotnej.
Pielęgniarka POZ może również w ramach samodzielnego wykonywania świadczeń
leczniczych lub w ramach realizacji zleceń lekarskich, po spełnieniu warunków określonych
w art. 15a ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, wystawiać:
1) recepty na leki, z wyłączeniem leków zawierających substancje bardzo silnie
działające, środki odurzające i substancje psychotropowe, środki spożywcze
specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne, niezbędne do
kontynuacji leczenia, jeżeli ukończyła kurs specjalistyczny w tym zakresie;
2) zlecenia na wyroby medyczne (również specjalistyczne opatrunki do leczenia ran w
cukrzycy np. hydrokoloidy, hydrożele).
Prewencja powikłań przewlekłych cukrzycy, w tym zespołu stopy cukrzycowej, obejmuje
ścisłą kontrolę glikemii, optymalizację stylu życia pacjenta (przestrzeganie diety, aktywność
fizyczną, redukcję masy ciała), farmakoterapię (leki normujące poziom cukru) oraz
regularne badania kontrolne. Zwiększenie dostępności dla pacjentów z cukrzycą do
leczenia i badań kontrolnych na poziomie podstawowej opieki zdrowotnej nastąpiło przez
wdrożenie od października 2022 r. modelu opieki koordynowanej w POZ. W ramach tej
formy lekarz i pielęgniarka mogą udzielać świadczeń zdrowotnych pacjentom przewlekle
chorym. Wprowadzenie opieki koordynowanej w konkretnej przychodni POZ jest
dobrowolne i odbywa się przez rozszerzenie zakresu umowy z NFZ. Zwiększa to w danej
placówce POZ ofertę dla pacjentów. Świadczeniami opieki koordynowanej w ramach POZ
objęte są osoby przewlekle chore.
Przystąpienie pacjenta do tej formy opieki nie jest warunkowane skierowaniem. Pacjent ma
prawo doświadczeń opieki koordynowane przez zgłoszenie swojego zamiaru lekarzowi
pierwszego kontaktu. Świadczenia opieki koordynowanej w zakresie diabetologii obejmują
diagnostykę i leczenie stanów przedcukrzycowych oraz cukrzycy, w tym:
1) poradę kompleksową,
2) badania diagnostyczne: albuminuria (stężenie albumin w moczu), UACR (wskaźnik
albumina/kreatynina w moczu), USG Doppler naczyń kończyn dolnych,
3) konsultacje specjalistyczne,
4) porady edukacyjne,
5) konsultacje dietetyczne.
Porada kompleksowa obejmuje wywiad, badanie przedmiotowe, analizę wyników badań i
Stosowanego leczenia, zalecenie niezbędnych konsultacji specjalistycznych oraz badań
diagnostycznych, opracowanie „Indywidualnego Planu Opieki Medycznej” zawierającego
zalecenia: wizyt kontrolnych, porad edukacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę lub
lekarza POZ, badań kontrolnych, konsultacji dietetycznych realizowanych przez dietetyka.
Świadczenia opieki koordynowanej w zakresie diabetologii (świadczenia gwarantowane) są
udzielane zgodnie z harmonogramem czasu pracy świadczeniodawców, którzy zawarli
umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia o udzielanie świadczeń z zakresu podstawowej
opieki zdrowotnej.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --