Interpelacja w sprawie sytuacji na polskim rynku mleka oraz działań rządu na rzecz stabilizacji cen skupu mleka surowego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17592
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie sytuacji na polskim rynku mleka oraz działań rządu na rzecz stabilizacji cen skupu mleka surowego
Zgłaszający: Ryszard Wilk, Bartłomiej Pejo, Grzegorz Płaczek, Witold Tumanowicz
Data wpływu: 04-06-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich miesiącach obserwowany jest znaczący spadek cen skupu mleka surowego oferowanych przez mleczarnie. Cena mleka obniżyła się z poziomu około 2,60 zł/l w marcu 2025 r. do około 1,50–1,70 zł/l w marcu 2026 r. Tak istotny spadek cen następuje jednocześnie przy utrzymujących się wysokich kosztach produkcji, obejmujących m.in. zakup pasz, paliwa, energii oraz materiałów takich jak folie rolnicze.
W konsekwencji rentowność produkcji mleka uległa znaczącemu pogorszeniu, a w wielu przypadkach stała się nieopłacalna. Dodatkowo znaczna część producentów mleka posiada zobowiązania kredytowe związane z prowadzoną działalnością rolniczą. W obecnych warunkach ekonomicznych spłata tych zobowiązań staje się coraz trudniejsza, co rodzi realne ryzyko pogorszenia sytuacji finansowej gospodarstw rolnych oraz ograniczenia produkcji mleka w kraju.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi monitoruje obecną sytuację na rynku mleka, w szczególności w zakresie spadku cen skupu mleka surowego?
2. Jakie są, w ocenie ministerstwa, główne przyczyny tak znaczącego spadku cen mleka?
3. Czy planowane są działania mające na celu stabilizację rynku mleka oraz poprawę sytuacji ekonomicznej producentów mleka? Jeśli tak, proszę o ich szczegółowe omówienie.
4. Jakie działania podejmuje lub planuje podjąć ministerstwo na forum Unii Europejskiej w celu przeciwdziałania destabilizacji rynku mleka?
5. Jak kształtował się poziom importu mleka surowego do Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2022–2025 r. oraz w okresie od stycznia do marca 2026 r., z podziałem na państwa członkowskie Unii Europejskiej oraz państwa trzecie, z wyszczególnieniem takich krajów jak Stany Zjednoczone Ameryki, Nowa Zelandia, Ukraina oraz Litwa?
6. Jak kształtował się poziom eksportu mleka surowego z Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2022–2025 r. oraz w okresie od stycznia do marca 2026 r., z podziałem na główne kierunki eksportowe?
7. Jak kształtował się poziom importu masła do Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2022–2025 r. oraz w okresie od stycznia do marca 2026 r., z podziałem na kraje Unii Europejskiej oraz państwa trzecie, ze szczególnym uwzględnieniem importu ze Stanów Zjednoczonych Ameryki, Nowej Zelandii oraz Ukrainy?
8. Jak kształtował się poziom eksportu masła z Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2022–2025 r. oraz w okresie od stycznia do marca 2026 r., z podziałem na główne kierunki eksportowe?
9. Jak kształtował się poziom importu mleka w proszku do Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2022–2025 r. oraz w okresie od stycznia do marca 2026 r., z podziałem na państwa członkowskie Unii Europejskiej oraz państwa trzecie, z wyszczególnieniem takich krajów jak Stany Zjednoczone Ameryki, Ukraina oraz Nowa Zelandia?
10. Jak kształtował się poziom eksportu mleka w proszku z Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2022–2025 r. oraz w okresie od stycznia do marca 2026 r., z podziałem na główne kierunki eksportowe? Z wyrazami szacunku Ryszard Wilk
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Małgorzata Gromadzka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 16 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (20)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
16238 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 03 lipca 2026 r.
Znak sprawy: RRE.wpz.058.10.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: udzielenia odpowiedzi na interpelację nr 17592 z dnia 15 czerwca 2026 r.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17592 z dnia 15 czerwca 2026 r. złożoną przez Pana
Posła Ryszarda Wilka w sprawie sytuacji na polskim rynku mleka oraz działań rządu na
rzecz stabilizacji cen skupu mleka surowego, informuję Pana Marszałka, co następuje.
Ad. 1)
Sytuacja na rynkach rolnych jest na bieżąco monitorowana zarówno przez Ministerstwo
Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jak i Komisję Europejską. Dane pozyskiwane na podstawie
prowadzonego monitoringu, jak i opracowywane na ich podstawie analizy krótko,
średnio i długoterminowe, są bezpłatnie udostępniane w prowadzonych przez te
instytucje serwisach elektronicznych.
Zgodnie z przepisami ustawy o rolniczych badaniach rynkowych (1) oraz rozporządzenia
w sprawie zbieranych danych rynkowych (2), prowadzone są badania obejmujące:
ceny skupu mleka,
ceny sprzedaży mleka i produktów mlecznych przez zakłady mleczarskie,
ceny zakupu mleka i produktów mlecznych przez podmioty handlu detalicznego
oraz przetwórstwa.
Podmioty włączone do Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej (ZSRIR)
mają obowiązek przekazywania następujących informacji:
raz w miesiącu – średniej miesięcznej ceny skupu mleka w zakładach mleczarskich,
-- 1 of 8 --
2
raz w tygodniu – średniej tygodniowej ceny sprzedaży w zakładach mleczarskich
mleka i produktów mlecznych, w tym m.in. masła, serów, jogurtów, śmietany oraz
mleka w proszku,
raz w tygodniu – średniej tygodniowej ceny zakupu przez podmioty handlu
detalicznego mleka i wybranych produktów mlecznych, w szczególności masła
i serów,
raz w tygodniu – średniej tygodniowej ceny zakupu masła przez podmioty
zajmujące się przetwórstwem spożywczym.
Zgromadzone dane podlegają opracowaniu w formie zagregowanej i publikowane są
w biuletynach informacyjnych „Rynek mleka”, udostępnianych na stronie internetowej
ZSRIR: https://zsrir.minrol.gov.pl
Zarówno aktualne, jak i archiwalne dane rynkowe mogą być również, bezpośrednio na
wskazanej stronie internetowej. samodzielnie przeglądane i wizualizowane np. na
wykresach, a także pobierane do plików zewnętrznych (xlsx), zgodnie z indywidualnymi
potrzebami,
Dane dotyczące cen detalicznych wybranych produktów mleczarskich są dostępne na
stronie internetowej Głównego Urzędu Statystycznego: https://dbw.stat.gov.pl/baza-
danych
Regularne badania z zakresu opłacalności produkcji rolnej, w tym surowca mlecznego,
są realizowane przez Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej –
Państwowy Instytut Badawczy (IERiGZ-PIB), który służy jako merytoryczne zaplecze
MRiRW w zakresie analiz rynkowych, w tych wykonywanych ad hoc. Wyniki
realizowanych przez IERiGŻ-PIB analiz są udostępniane w szeregu publikacji, z których
dwa razy do roku do wydawany jest biuletyn „Rynek mleka – stan i perspektywy”
(https://ierigz-publikacje.pl/kategoria-produktu/ar) obejmujący takie obszary
tematyczne jak: pogłowie krów, produkcja i sprzedaż surowca mlecznego, przetwórstwo
mleka, spożycie mleka i jego przetworów mleka, handel zagraniczny i ceny.
Zwiększenie transparentności rynku polegające na monitorowaniu, analizowaniu oraz
udostępnianiu danych zbieranych na wszystkich etapach łańcucha żywnościowego jest
także jednym z kluczowych zadań realizowanych przez Polskę i pozostałe państwa
członkowskie w ramach Wspólnej Polityki Rolnej UE. Celem tego działania jest przede
wszystkim wzmocnienie pozycji przetargowej producentów rolnych w stosunku do
innych podmiotów w łańcuchu rolno-żywnościowym, takich jak przetwórcy i
-- 2 of 8 --
3
handlowcy. Uruchomione przez Komisję Europejską obserwatoria rynkowe oraz portal
rolny, dostępne w Internecie dla wszystkich zainteresowanych pod poniższymi
adresami:
https://agriculture.ec.europa.eu/data-and-analysis/markets/overviews/market-
observatories_en
https://agridata.ec.europa.eu/extensions/DataPortal/home.html
zawierają aktualizowane na bieżąco dane rynkowe umożliwiające między innymi
prześledzenie jak kształtują się ceny na poszczególnych ogniwach łańcucha dostaw.
Ad. 2)
Spadek cen surowca mlecznego w Polsce jest efektem sytuacji popytowo-podażowej
obserwowanej na rynkach światowych. Działają tu te same mechanizmy, które
doprowadziły do historycznie wysokiego poziomu krajowe ceny skupu mleka w grudniu
2024 r. (263, 37 zł/100kg). W Polsce, która jest czwartym po Niemczech, Francji i
Niderlandach producentem mleka krowiego w Unii Europejskiej, krajowa roczna
produkcja surowca mlecznego od 2022 r. przekracza poziom 15 mln ton.
Krajowe spożycie przetworów mlecznych, które wzrosło w latach 2004-2024
z poziomu 174 litrów do 281 litrów na jednego mieszkańca, nie jest w stanie
zagospodarować całej krajowej podaży mleka. W efekcie, każdego roku około
4,8 mln ton wyrażonych w ekwiwalencie surowca mlecznego (tj. ok. 32%
całkowitej produkcji) jest przedmiotem eksportu. To powoduje, że wyniki
finansowe uzyskiwane przez polską branżę mleczarską, a w konsekwencji także
ceny płacone przez przetwórców rolnikom za surowiec mleczny są powiązane
z sytuacją na rynkach światowych. Obserwowany od 2025 r. i kontynuowany
także w I połowie 2026 r. wzrost podaży mleka na najważniejszych rynkach
światowych (Nowa Zelandia, USA, Wielka Brytania, Australia) doprowadził, po
wielu miesiącach wcześniejszych wzrostów, do głębszej korekty zarówno
unijnych, jak i światowych cen zbytu. Niższe przychody ze sprzedaży
przetworów mlecznych przełożyły się na obniżenie średnich cen skupu mleka na
obszarze całej UE, w tym w Polsce.
W ostatnich tygodniach, eksperci analizujący na bieżąco sytuację na rynku mleka
i jego przetworów, zaczynają dostrzegać symptomy wyhamowania spadkowego
-- 3 of 8 --
4
trendu cenowego. Choć nadal utrzymuje się wzrost podaży mleka w UE, to dostawy
mleka do skupu rosną wolniej niż w poprzednich miesiącach. Pozytywnym sygnałem dla
rynku może być wzrost cen skupu mleka w kwietniu 2026 r. w kilku p.cz. (Belgia,
Holandia, Niemcy) oraz wiadomości, że w maju br. niektóre mleczarnie podnoszą cenę
skupu mleka. Korzystnym sygnałem jest także fakt, że na rynku spotowym we
Włoszech, gdzie w styczniu 2026 r. odnotowano cenę za surowiec mleczny na poziomie
27 EUR/100kg (ok. 1,14 zł/l), w notowaniu tygodniowym na dzień 21 czerwca 2026 r.
cena spotowa osiągnęła 42,8 EUR/100kg tj. poziom średniej ceny skupu w UE.
Jednocześnie należy mieć na uwadze, że w związku ze wzrostem kosztów produkcji,
marże spadają, a dwa czerwcowe notowania na platformie Global Dairy Trade, po serii
wzrostów w pierwszych miesiącach br., znów odnotowały spadek indeksu cen.
Ad. 3 i 4)
Mając na uwadze natężenie zmian, które dotykają sektor mleczarski od jesieni 2025 r.,
Polska podtrzymuje stanowisko, że Komisja Europejska powinna bardzo uważnie
monitorować rozwój sytuacji w sektorze mleczarskim w najbliższych tygodniach. Jeśli
nadal na rynku mleka będą przeważały niekorzystne spadkowe tendencje, Komisja
Europejska powinna być gotowa, by podjąć pilne działania w celu zachowania
rentowności gospodarstw mleczarskich i zapewnienia stabilności sektora. Możliwość
rynkowego reagowania na niestabilność cen jest ograniczona w ramach instrumentów
wspólnej polityki rolnej, m.in. ze względu na progi referencyjne i ceny interwencyjne
ustalone na poziomie UE, które mają wysokość niższą niż ceny na wolnym rynku.
Dlatego jednym z elementów osiągnięcia gotowości szybkiego reagowania powinno być
także urealnienie poziomów cen interwencyjnych masła i odtłuszczonego mleka w
proszku. Warto nadmienić, że bieżąca sytuacja na rynku mleka, jak i systemowe
działania zdefiniowane przez pięć kluczowych filarów (odporność, konkurencyjność,
dobrostan, zrównoważoność, unikatowość) w przygotowywanej strategii UE dotyczącej
hodowli zwierząt były przedmiotem rozmów, zarówno przedstawicieli sektora
mleczarskiego jak i władzy ustawodawczej oraz wykonawczej na spotkaniach z Panem
Christianem Hansenem, Komisarzem Unii Europejskiej ds. Rolnictwa, podczas jego
wizyty w Polsce w dniach 18-19 czerwca 2026 r.
Wśród celów Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz stabilizacji krajowego
rynku rolno-spożywczego, w tym rynku mleka i jego przetworów, jest unormowanie
zasad współpracy branży z sieciami handlowymi oraz ograniczenie stosowania
-- 4 of 8 --
5
nieuczciwych praktyk handlowych. Na spotkaniu zorganizowanym w dniu 17 czerwca
2026 r. w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi z przedstawicielami sektora
przetwórczego, w którym uczestniczyła m.in. prezes Polskiej Izby Mleka oraz
wiceprezydent Cogeca, Pani Agnieszka Maliszewska, zwrócono uwagę, że presja
cenowa ze strony sieci handlowych przenoszona jest na przetwórców, a następnie na
producentów rolnych. W sektorze mleczarskim obniżki cen szczególnie dotykają
dostawców mleka. Aby poprawić równowagę w łańcuchu dostaw, poprzez wzmocnienie
pozycji i ochrony polskich producentów oraz przejrzystości rynku wskazano m.in. na
potrzebę nowelizacji ustawy dotyczącej przewagi kontraktowej (3) i rozszerzenia
katalogu zakazanych praktyk oraz wypracowanie zasad współpracy między dostawcami
a sieciami handlowymi. Wśród omawianych propozycji zmian znalazło się także
zwiększenia kompetencji i zasobów Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
(UOKIK). W tym kontekście należy podkreślić dotychczasowe działania prowadzone
przez UOKIK na rynku mleczarskim na rzecz poprawy relacji między dostawcami
surowca mlecznego a przetwórcami go skupującymi. Wśród kwestionowanych przez
UOKIK praktyk stosowanych w umowach zawieranych pomiędzy rolnikami i
mleczarniami znalazły się zapisy dotyczące zasad ustalania ceny skupu mleka i jej
zmiany, badania jakości mleka, wypowiadania umów i stosowania kar umownych oraz
klauzule dotyczące wyłączności i siły wyższej. Prowadzone przez UOKIK kontrole oraz
rozmowy z organizacjami branży mleczarskiej w Polsce mają na celu wyeliminowanie
zachowań niekorzystanych dla rolników oraz wypracowanie dobrych praktyk
rynkowych, a w efekcie poprawę relacji pomiędzy przetwórcami a producentami mleka.
Ad. 5-10)
Informuję, że dane dotyczące wolumenu i ważniejszych kierunków eksportu z Polski
oraz importu do Polski mleka surowego, masła oraz mleka w proszku w latach 2022-
2025, a także za okres I-IV 2026 r., zawiera załącznik do niniejszego pisma. We
wszystkich monitorowanych latach wolumen polskiego eksportu ogółem ww.
produktów przewyższa wolumen ich importu do Polski. Dla przykładu, w latach 2022-
2025 uśredniona ilość mleka surowego wywożonego z Polski to około 457,8 tys. ton
rocznie, podczas gdy średni poziom importu mleka surowego do Polski w tym okresie to
około 72,3 tys. ton. Jednocześnie średni poziom odnotowanego importu mleka
surowego do Polski stanowi niespełna 0,5% średniej krajowej produkcji surowca
mlecznego w tym okresie. W latach 2022-2025 znaczne różnice pomiędzy wolumenem
polskiego eksportu i importu (na korzyść wywozu), występują także w przypadku masła i
-- 5 of 8 --
6
mleka w proszku. Głównym partnerem handlowym Polski w wymianie artykułami
mleczarskimi są kraje Unii Europejskiej, choć polski sektor mleczarski sukcesywnie
poszerza krąg odbiorców polskich przetworów mlecznych na rynkach światowych. Poza
UE, do czołowych odbiorców polskiego proszku mlecznego należy Algieria, a także m.in.
Arabia Saudyjska, Filipiny, Wietnam, Chiny, Dominikana i Maroko, a polskie masło trafia
na stoły konsumentów m.in. w Serbii, Maroku, Arabii Saudyjskiej, Wielkiej Brytanii,
Izraelu, USA i Ukrainie.
Odnosząc się do szczegółowych pytań o wysokość importu mleka surowego, masła
i proszku mlecznego z konkretnych kierunków, należy zauważyć, że w przypadku
importu mleka surowego do Polski w okresie od 2022 r. do IV 2026 r. jego najwyższy
wolumen odnotowano z Litwy – 62 437 ton w 2022 r. (tj. 71,2% importu mleka
surowego przez Polskę ogółem), 60 084 tony w 2023 r. (80,7%), 66.345 ton w 2024 r.
(91,8%), 50 246 ton w 2025 r. (91,6%) oraz 6 980 ton w okresie I-IV 2026 r. (48,9%).
Ilości przywiezione w tym czasie z USA i Ukrainy miały charakter niewielki lub wręcz
nieistotny statystycznie. Importu mleka surowego do Polski z Nowej Zelandii nie
odnotowano. Inaczej jest w przypadku importu nowo zelandzkiego masła, którego
przywieziono do Polski 318 ton w 2022 r. (tj. 1,6% importu masła przez Polskę ogółem),
189 ton w 2023 r. (1,3%) oraz 251 ton w 2025 r. (2,3%). Import masła do Polski z USA
wyniósł od 2022 r. do IV 2026 r. łącznie 3 tony. Zdecydowanie najwyższy, ze
wspomnianych krajów, import masła do Polski odnotowano w tym czasie z Ukrainy – 5
196 ton w 2022 r. (26,6%), 57 ton w 2023 r. (0,4%), 330 ton w 2024 r. (2,7%), 1 602
tony w 2025 r. (14,4%) oraz 169 ton w okresie I-IV 2026 r. (5,4%). Także import do
Polski mleka i śmietany w proszku, ze wspomnianych trzech krajów, jest najwyższy w
przypadku Ukrainy. Kształtował się w monitorowanym okresie następująco - 5 056 ton
w 2022 r. (tj. 5,5% importu proszków mlecznych przez Polskę ogółem), 5 573 tony w
2023 r. (6,4%), 6 215 ton w 2024 r. (7,6%), 6 526 ton w 2025 r. (8,2%) oraz 1 121 ton w
okresie I-IV 2026 r. (4,6%). Z kolei import tych produktów z Nowej Zelandii i USA miał
charakter niewielki lub nieistotny statystycznie.
Istotnym jest, aby analizując powyższe dane dotyczące importu przetworów mlecznych
z Ukrainy do Polski mieć na uwadze, że Ukraina należy do ważniejszych odbiorców
polskich przetworów mlecznych, a saldo obrotu (różnica pomiędzy poziomem eksportu
i importu) artykułami mleczarskimi Polski z Ukrainą od wielu lat utrzymuje się na
dodatnim poziomie. Dla przykładu, w latach 2020-2021 wartość importu ukraińskich
przetworów mlecznych do Polski wyniosła odpowiednio 1 i 2 mln euro, podczas gdy
-- 6 of 8 --
7
wartość eksportu polskich artykułów mleczarskich na Ukrainę osiągnęła odpowiednio
poziom 118 mln euro i 123 mln euro. Po agresji Rosji w Ukrainie w 2022 r., i
wprowadzeniu przez Unię Europejską środków tymczasowej liberalizacji handlu
będących uzupełnieniem koncesji handlowych mających zastosowanie do ukraińskich
produktów na podstawie Układu o stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską
Wspólnotą Energii Atomowej oraz ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a
Ukrainą, z drugiej strony, wartość ukraińskiego importu wzrosła. Jednakże Polska nadal
wywozi na Ukrainę więcej artykułów mleczarskich i o wyższej wartości, niż z tamtego
kierunku jest do Polski przywożone. W latach 2024-2025 z Polski do Ukrainy
wyeksportowano łącznie odpowiednio 30,5 tys. ton oraz 35,9 tys. ton artykułów
mleczarskich. Wartość polskiego eksportu przetworów mlecznych do Ukrainy wyniosła
113,9 mln euro w 2024 r. i 137,1 mln euro w 2025 r. Ukraina najchętniej kupuje z Polski
sery i twarogi (kod CN 0406) oraz jogurty (CN 0403). W latach 2024-2025 wywóz
polskich serów i twarogów do Ukrainy kształtował się na poziomie odpowiednio 17,7
tys. ton oraz 21,1 tys. ton, a wartość ich sprzedaży wyniosła 92,1 mln euro oraz 113,3
mln euro rocznie. Natomiast wywóz polskich jogurtów na tym kierunku wyniósł w
latach 2024-2025 ilościowo 6,8 tys. ton i 8,5 tys. ton, o wartości odpowiednio 10,8 mln
euro oraz 13,6 mln euro. Polskie saldo handlu zagranicznego mlekiem i przetworami
mlecznym z Ukrainą jest dodatnie. W 2024 r. wyniosło ono blisko 91 mln euro, w 2025
r. było to 102 mln euro, a w I kwartale 2026 r. ukształtowało się na poziomie 30,4 mln
euro.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Małgorzata Gromadzka
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Załączniki:
1. Zestawienie danych handlu zagranicznego mlekiem surowym, masłem i proszkiem
mlecznym w okresie 2020-IV 2026.
-- 7 of 8 --
8
Podstawa prawna:
1. Ustawa z dnia 30 marca 2001 r. o rolniczych badaniach rynkowych (Dz. U. z 2015 r.
poz. 1160).
2. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 marca 2021 r. w sprawie
zbieranych danych rynkowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2498).
3. Ustawa z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu
wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i
spożywczymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1773).
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 8 of 8 --