Interpelacja nr 17567
Interpelacja w sprawie zasad finansowania pobytu mieszkańców w domach pomocy społecznej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zasad finansowania pobytu mieszkańców w domach pomocy społecznej
Interpelacja nr 17567
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zasad finansowania pobytu mieszkańców w domach pomocy społecznej
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 03-06-2026
Szanowna Pani Ministro,
do mojego biura poselskiego wpłynęła uchwała nr XXVII/296/2026 Rady Miasta Marki z dnia 27 maja 2026 r. dotycząca stanowiska w sprawie kierunków zmian przepisów prawa w zakresie zasad finansowania wsparcia w domach pomocy społecznej. Z uwagi na społeczne i systemowe znaczenie poruszanej kwestii wnoszę o zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie.
Rada Miasta Marki zwraca uwagę na wyzwania, z jakimi mierzą się jednostki samorządu terytorialnego w kontekście obecnego brzmienia art. 61 oraz art. 96 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Z przedstawionej argumentacji wynika, że w obecnym systemie prawnym budżet gminy staje się głównym źródłem finansowania wsparcia, nawet w przypadkach, gdy mieszkaniec dysponuje znaczącym majątkiem osobistym. Rada Miasta wskazuje, że przy obecnych rozwiązaniach, po odejściu podopiecznego, składniki jego majątku przechodzą na spadkobierców bez uwzględnienia wcześniejszego wsparcia udzielonego z publicznych środków gminy.
Wnioskodawca podnosi, że obecne ramy prawne nie przewidują mechanizmów pozwalających na urealnienie partycypacji w kosztach wsparcia z masy spadkowej, co według Rady Miasta wpływa na dysproporcję w zabezpieczaniu zasobów gminnych niezbędnych do realizacji innych zadań na rzecz lokalnej wspólnoty. Celem postulowanej dyskusji jest wypracowanie rozwiązań, które lepiej godziłyby ochronę interesów osób potrzebujących z zasadami racjonalnego gospodarowania środkami publicznymi.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie jest stanowisko ministerstwa w kontekście postulatu Rady Miasta Marki dotyczącego rozważenia rozwiązań pozwalających na partycypację gminy w kosztach wsparcia z masy spadkowej po zmarłym mieszkańcu, z zachowaniem zasad sprawiedliwości społecznej?
Czy ministerstwo dostrzega potrzebę przeprowadzenia debaty lub analizy wpływu obecnych przepisów na trwałość finansową gmin w kontekście zapewniania długoterminowego wsparcia w DPS?
Czy istnieją dane, które pozwoliłyby oszacować skalę sytuacji, w których po zmarłych podopiecznych posiadających majątek, gmina nie ma możliwości uzyskania zwrotu części poniesionych nakładów na ich utrzymanie?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 17567
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zasad finansowania pobytu mieszkańców w domach pomocy społecznej
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 03-06-2026
Szanowna Pani Ministro,
do mojego biura poselskiego wpłynęła uchwała nr XXVII/296/2026 Rady Miasta Marki z dnia 27 maja 2026 r. dotycząca stanowiska w sprawie kierunków zmian przepisów prawa w zakresie zasad finansowania wsparcia w domach pomocy społecznej. Z uwagi na społeczne i systemowe znaczenie poruszanej kwestii wnoszę o zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie.
Rada Miasta Marki zwraca uwagę na wyzwania, z jakimi mierzą się jednostki samorządu terytorialnego w kontekście obecnego brzmienia art. 61 oraz art. 96 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Z przedstawionej argumentacji wynika, że w obecnym systemie prawnym budżet gminy staje się głównym źródłem finansowania wsparcia, nawet w przypadkach, gdy mieszkaniec dysponuje znaczącym majątkiem osobistym. Rada Miasta wskazuje, że przy obecnych rozwiązaniach, po odejściu podopiecznego, składniki jego majątku przechodzą na spadkobierców bez uwzględnienia wcześniejszego wsparcia udzielonego z publicznych środków gminy.
Wnioskodawca podnosi, że obecne ramy prawne nie przewidują mechanizmów pozwalających na urealnienie partycypacji w kosztach wsparcia z masy spadkowej, co według Rady Miasta wpływa na dysproporcję w zabezpieczaniu zasobów gminnych niezbędnych do realizacji innych zadań na rzecz lokalnej wspólnoty. Celem postulowanej dyskusji jest wypracowanie rozwiązań, które lepiej godziłyby ochronę interesów osób potrzebujących z zasadami racjonalnego gospodarowania środkami publicznymi.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie jest stanowisko ministerstwa w kontekście postulatu Rady Miasta Marki dotyczącego rozważenia rozwiązań pozwalających na partycypację gminy w kosztach wsparcia z masy spadkowej po zmarłym mieszkańcu, z zachowaniem zasad sprawiedliwości społecznej?
Czy ministerstwo dostrzega potrzebę przeprowadzenia debaty lub analizy wpływu obecnych przepisów na trwałość finansową gmin w kontekście zapewniania długoterminowego wsparcia w DPS?
Czy istnieją dane, które pozwoliłyby oszacować skalę sytuacji, w których po zmarłych podopiecznych posiadających majątek, gmina nie ma możliwości uzyskania zwrotu części poniesionych nakładów na ich utrzymanie?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
35%
Konkretność
65%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
13.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Treść oficjalnej odpowiedzi rządowej (dokument urzędowy)
436 znaków
Odpowiedź na interpelację w sprawie zasad finansowania pobytu mieszkańców w domach pomocy społecznej
Odpowiedź na interpelację nr 17567
w sprawie zasad finansowania pobytu mieszkańców w domach pomocy społecznej
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Katarzyna Nowakowska
Warszawa, 31-07-2026
Treść odpowiedzi znajduje się w załączniku.
Załączniki
odpowiedź na interpelację 17567.pdf
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4725 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.364.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17567 Pani Posłanki Małgorzaty Pępek, w sprawie zasad
finansowania pobytu mieszkańców w domach pomocy społecznej, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Zapewniam, że wszystkie propozycje zmian ustawowych są w Ministerstwie Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej wnikliwie analizowane.
Zasady, według których ustala się wysokość opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej
(dps) określa art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.
Ustawodawca wskazał, że do wnoszenia opłaty obowiązani są:
1) mieszkaniec domu w kwocie nieprzekraczającej 70% swojego dochodu, a w przypadku
osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, w kwocie
nieprzekraczającej 70% tego dochodu;
2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust.
2:
a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300%
kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu
pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium;
b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli osiągany dochód na osobę jest wyższy niż
300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu
pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium
dochodowego na osobę w rodzinie;
3) gmina, z której dana osoba została skierowana do dps - w wysokości różnicy między
średnim kosztem utrzymania w placówce a opłatami wnoszonymi przez osoby,
o których mowa w pkt 1 i 2.
W przypadku odmowy zawarcia umowy o odpłatności przez osoby wskazane w ust. 1 pkt
2 jej wysokość ustala w drodze decyzji organ gminy uwzględniając ograniczenia, o których
mowa w ust. 2 pkt 2 i art. 103 ust. 2 (300 % dochodu, możliwości osoby zobowiązanej).
W przypadku odmowy zawarcia umowy i niewyrażenia zgody na przeprowadzenie
rodzinnego wywiadu środowiskowego, wysokość opłaty za pobyt pensjonariusza dps
ustala, w drodze decyzji, organ gminy, w wysokości różnicy między średnim kosztem
utrzymania w placówce a opłatą wnoszoną przez jej mieszkańca i opłatami uiszczanymi
przez inne osoby obowiązane, o których mowa w ust. 1 pkt 2. Wysokość opłaty za pobyt
mieszkańca dps wylicza się proporcjonalnie do liczby osób obowiązanych do jej wnoszenia.
W przypadku niewywiązywania się z tego obowiązku, ustalonego w decyzji lub umowie,
opłaty zastępczo wnosi gmina, z której daną osobę skierowano do dps. Wydatki gminy
ściągane są w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Ustawa o pomocy społecznej zawiera również przypadki obligatoryjnego i fakultatywnego
zwolnienia z odpłatności.
Na podstawie art. 61 ust. 2a wskazanego aktu opłatę za pobyt w dps mogą wnosić osoby
niewymienione w ust. 2. Jest to dobrowolne, bez możliwości wydania w tym przedmiocie
decyzji przez gminę.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) trwają prace nad zmianą
przepisów ustawy o pomocy społecznej. Projekt ustawy o zmianie ustawy o pomocy
społecznej oraz niektórych innych ustaw (UD315) znajduje się aktualnie na etapie
uzgodnień międzyresortowych.
Projektowane przepisy obejmują zmiany dotyczące odpłatności za pobyt w dps, m.in.
wprowadzenie zasady, zgodnie z którą odpłatność za pobyt pensjonariusza w placówce
ponosiłaby osoba obdarowana nieruchomością czy nabywca nieruchomości na podstawie
umowy dożywocia lub ewentualnie innych umów, na mocy których nabycie własności
nieruchomości następuje w zamian za opiekę.
Z uwagi na etap prac nad projektem nie jest obecnie możliwe przedstawienie
szczegółowych rozwiązań, które zostaną ostatecznie przyjęte.
Odnośnie do postulatu zawartego w przywołanej w interpelacji uchwale Miasta Marki
uprzejmie wyjaśniam, że kierownictwo MRPiPS nie posiada danych, które pozwoliłyby
oszacować skalę sytuacji, w których po zmarłych podopiecznych posiadających majątek
gmina nie ma możliwości uzyskania zwrotu części poniesionych nakładów na ich
utrzymanie. Przepisy prawne, jak wyżej wskazano, regulują kwestię odpłatności w
odmienny sposób.
Niezależnie od tego zapewniam, że wskazane w uchwale postulaty zostaną przeanalizowane
pod kątem zasadności wprowadzenia dalej idących zmian w systemie finansowania domów
pomocy społecznej.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.364.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17567 Pani Posłanki Małgorzaty Pępek, w sprawie zasad
finansowania pobytu mieszkańców w domach pomocy społecznej, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Zapewniam, że wszystkie propozycje zmian ustawowych są w Ministerstwie Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej wnikliwie analizowane.
Zasady, według których ustala się wysokość opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej
(dps) określa art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.
Ustawodawca wskazał, że do wnoszenia opłaty obowiązani są:
1) mieszkaniec domu w kwocie nieprzekraczającej 70% swojego dochodu, a w przypadku
osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, w kwocie
nieprzekraczającej 70% tego dochodu;
2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust.
2:
a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300%
kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu
pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium;
b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli osiągany dochód na osobę jest wyższy niż
300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu
pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium
dochodowego na osobę w rodzinie;
3) gmina, z której dana osoba została skierowana do dps - w wysokości różnicy między
średnim kosztem utrzymania w placówce a opłatami wnoszonymi przez osoby,
o których mowa w pkt 1 i 2.
W przypadku odmowy zawarcia umowy o odpłatności przez osoby wskazane w ust. 1 pkt
2 jej wysokość ustala w drodze decyzji organ gminy uwzględniając ograniczenia, o których
mowa w ust. 2 pkt 2 i art. 103 ust. 2 (300 % dochodu, możliwości osoby zobowiązanej).
W przypadku odmowy zawarcia umowy i niewyrażenia zgody na przeprowadzenie
rodzinnego wywiadu środowiskowego, wysokość opłaty za pobyt pensjonariusza dps
ustala, w drodze decyzji, organ gminy, w wysokości różnicy między średnim kosztem
utrzymania w placówce a opłatą wnoszoną przez jej mieszkańca i opłatami uiszczanymi
przez inne osoby obowiązane, o których mowa w ust. 1 pkt 2. Wysokość opłaty za pobyt
mieszkańca dps wylicza się proporcjonalnie do liczby osób obowiązanych do jej wnoszenia.
W przypadku niewywiązywania się z tego obowiązku, ustalonego w decyzji lub umowie,
opłaty zastępczo wnosi gmina, z której daną osobę skierowano do dps. Wydatki gminy
ściągane są w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Ustawa o pomocy społecznej zawiera również przypadki obligatoryjnego i fakultatywnego
zwolnienia z odpłatności.
Na podstawie art. 61 ust. 2a wskazanego aktu opłatę za pobyt w dps mogą wnosić osoby
niewymienione w ust. 2. Jest to dobrowolne, bez możliwości wydania w tym przedmiocie
decyzji przez gminę.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) trwają prace nad zmianą
przepisów ustawy o pomocy społecznej. Projekt ustawy o zmianie ustawy o pomocy
społecznej oraz niektórych innych ustaw (UD315) znajduje się aktualnie na etapie
uzgodnień międzyresortowych.
Projektowane przepisy obejmują zmiany dotyczące odpłatności za pobyt w dps, m.in.
wprowadzenie zasady, zgodnie z którą odpłatność za pobyt pensjonariusza w placówce
ponosiłaby osoba obdarowana nieruchomością czy nabywca nieruchomości na podstawie
umowy dożywocia lub ewentualnie innych umów, na mocy których nabycie własności
nieruchomości następuje w zamian za opiekę.
Z uwagi na etap prac nad projektem nie jest obecnie możliwe przedstawienie
szczegółowych rozwiązań, które zostaną ostatecznie przyjęte.
Odnośnie do postulatu zawartego w przywołanej w interpelacji uchwale Miasta Marki
uprzejmie wyjaśniam, że kierownictwo MRPiPS nie posiada danych, które pozwoliłyby
oszacować skalę sytuacji, w których po zmarłych podopiecznych posiadających majątek
gmina nie ma możliwości uzyskania zwrotu części poniesionych nakładów na ich
utrzymanie. Przepisy prawne, jak wyżej wskazano, regulują kwestię odpłatności w
odmienny sposób.
Niezależnie od tego zapewniam, że wskazane w uchwale postulaty zostaną przeanalizowane
pod kątem zasadności wprowadzenia dalej idących zmian w systemie finansowania domów
pomocy społecznej.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --