Interpelacja w sprawie problemu nadmiernej populacji dzików na terenach zurbanizowanych oraz konieczności jednoznacznego uregulowania zasad finansowania odstrzałów redukcyjnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17561
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie problemu nadmiernej populacji dzików na terenach zurbanizowanych oraz konieczności jednoznacznego uregulowania zasad finansowania odstrzałów redukcyjnych
Zgłaszający: Robert Warwas, Lidia Czechak, Wioletta Maria Kulpa, Bogumiła Olbryś, Magdalena Filipek-Sobczak, Grzegorz Matusiak
Data wpływu: 03-06-2026
Szanowna Pani Minister,
w ostatnich latach obserwowany jest systematyczny wzrost liczby przypadków pojawiania się dzików na terenach zabudowanych. Zwierzęta te coraz częściej przemieszczają się po osiedlach mieszkaniowych, terenach rekreacyjnych, w pobliżu szkół i placówek publicznych, powodując zagrożenie dla bezpieczeństwa mieszkańców, kolizje drogowe oraz szkody w infrastrukturze i mieniu prywatnym.
Jednostki samorządu terytorialnego wskazują jednocześnie na istotne trudności związane z realizacją odstrzałów redukcyjnych, mimo obowiązywania przepisów umożliwiających wydawanie stosownych decyzji administracyjnych. W praktyce dochodzi bowiem do rozbieżnych interpretacji przepisów dotyczących odpowiedzialności za finansowanie tych działań.
Przykładem takiej sytuacji jest gmina Psary, która wskazuje, że pomimo uzyskania w 2024 r. decyzji administracyjnej o odstrzale redukcyjnym 50 sztuk dzików, działania te nie zostały zrealizowane. Jako przyczynę podaje się brak porozumienia pomiędzy starostą będzińskim a wojewodą śląskim w zakresie finansowania zadania wynikający z rozbieżnych interpretacji przepisów prawa.
Sytuacja ta pokazuje, że obecnie obowiązujące regulacje nie zapewniają samorządom skutecznych i jednoznacznych narzędzi umożliwiających szybkie reagowanie w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa mieszkańców.
W związku z powyższym zwracamy się z następującymi pytaniami:
1. Jakie jest aktualne stanowisko Ministerstwa Klimatu i Środowiska w zakresie kwalifikacji prawnej oraz zasad finansowania odstrzałów redukcyjnych realizowanych na podstawie art. 45 ust. 3 ustawy Prawo łowieckie?
2. Czy ministerstwo prowadzi analizy dotyczące skali problemu nadmiernej populacji dzików na terenach zurbanizowanych oraz liczby interwencji podejmowanych przez samorządy i służby publiczne?
3. Czy planowane są zmiany legislacyjne mające na celu jednoznaczne określenie organu odpowiedzialnego za finansowanie oraz realizację odstrzałów redukcyjnych?
4. Czy rozważane jest stworzenie centralnego mechanizmu finansowania działań związanych z redukcją populacji dzików na terenach miejskich i podmiejskich?
5. Jakie działania systemowe planuje rząd w celu ograniczenia zagrożeń wynikających z obecności dzików na terenach zamieszkałych?
Z poważaniem
Robert Warwas
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6023 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.0500.53.2026.AS
4422123.18113164.14686014
Warszawa, 29-06-2026
Dotyczy: Odpowiedzi na interpelację nr 17561 Posła na Sejm RP Pana Roberta Warwasa oraz grupy
Posłów
Temat: Problem nadmiernej populacji dzików na terenach zurbanizowanych oraz konieczności
jednoznacznego uregulowania zasad finansowania odstrzałów redukcyjnych.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17561 Posła na Sejm RP Pana Roberta Warwasa oraz grupy
Posłów w sprawie nadmiernej populacji dzików, przekazuję odpowiedź w zakresie
kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska zauważa, że obecność dzikich zwierząt, szczególnie
dzików, w miastach i na ich obrzeżach staje się coraz większym problemem. Zjawisko
to ma charakter powszechny i występuje w wielu miastach w kraju. Do jego głównych
przyczyn należą m.in. postępująca urbanizacja, łatwy dostęp do pożywienia, zwłaszcza
niezabezpieczonych odpadów komunalnych, przypadki dokarmiania zwierząt oraz
stopniowa utrata naturalnej płochliwości zwierząt wobec człowieka. W efekcie problem ma
charakter długotrwały, wymagający zarówno bieżących działań ograniczających jego skutki,
jak i rozwiązań systemowych.
W zakresie kwalifikacji prawnej oraz zasad finansowania odstrzałów redukcyjnych
wskazuję, że zgodnie z art. 33a ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt1 w przypadku,
gdy zwierzęta stanowią nadzwyczajne zagrożenie dla życia, zdrowia lub gospodarki
człowieka, w tym gospodarki łowieckiej, dopuszcza się podjęcie działań mających na celu
ograniczenie populacji tych zwierząt. Natomiast ustawa – Prawo łowieckie2 określa
szczególny instrument prawny w postaci decyzji starosty o odłowie, odłowie z
uśmierceniem lub odstrzale redukcyjnym zwierzyny, wydawanej w porozumieniu z Polskim
Związkiem Łowieckim w sytuacjach szczególnego zagrożenia, również na terenach
zurbanizowanych. Odłowy i odstrzały realizowane na podstawie art. 45 ust. 3 ustawy Prawo
łowieckie mają charakter interwencyjny i służą eliminowaniu zagrożeń dla bezpieczeństwa
publicznego oraz prawidłowego funkcjonowania obiektów produkcyjnych i użyteczności
publicznej. Nie stanowią one elementu gospodarki łowieckiej, ani nie mieszczą się w celach
łowiectwa określonych w ustawie, a ich istotą nie jest pozyskanie zwierzyny, lecz usunięcie
zagrożenia.
1 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1580 z późn. zm.).
2 Ustawa z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie (Dz. U. z 2025 r. poz. 539, z późn.zm.).
-- 1 of 3 --
Należy zastrzec, że w kontekście zagrożenia epidemiologicznego wirusem afrykańskiego
pomoru świń, odłowione dziki nie mogą być przemieszczane3. Jednakże samo brzmienie
przytoczonego przepisu jednoznacznie wskazuje, że ustawodawca dopuścił zarówno
metody letalne, jak i nieletalne, traktując je jako równorzędne instrumenty realizacji celów
określonych w ustawie.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska stoi na stanowisku, że działania w przedmiotowym
zakresie powinny być kwalifikowane jako zadania własne powiatu, wykonywane przez
starostę. Wynika to z analizy przepisów ustawy – Prawo łowieckie. Ustawa wyraźnie
wskazuje, które zadania starosty są wykonywane jako zadania z zakresu administracji
rządowej. Takiego zastrzeżenia nie zawiera jednak art. 45 ust. 3, co przemawia za uznaniem
tych działań za zadania własne powiatu.
Za takim podejściem przemawia również charakter działań, które są podejmowane
w sytuacjach zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia
i infrastruktury. Mieszczą się one tym samym w sferze zadań powiatu w zakresie porządku
publicznego i bezpieczeństwa obywateli. Warto również zauważyć, że inne kompetencje
starosty wynikające z ustawy – Prawo łowieckie, takie jak wydawanie zgody na czasowe
przetrzymywanie zwierzyny w celu leczenia czy zezwoleń na hodowanie chartów, dotyczą
ochrony przyrody i bezpieczeństwa publicznego. Pokazuje to, że nie wszystkie działania
związane ze zwierzyną mają charakter zadań z zakresu gospodarki łowieckiej.
Jednostki samorządu terytorialnego powinny w szczególności podejmować działania
zapobiegające występowaniu dzików w miastach. Zalicza się do nich właściwe
zabezpieczanie odpadów komunalnych, eliminowanie miejsc łatwego dostępu do
pożywienia, prowadzenie kampanii edukacyjnych wśród mieszkańców, stosowanie środków
odstraszających (np. ogrodzeń, zapachowych repelentów), odpowiednie kształtowanie
terenów zielnych, a także planowanie przestrzenne ograniczające atrakcyjność przestrzeni
miejskiej dla dzikich zwierząt. Działania te powinny być elementem szerszej polityki
zmierzającej do minimalizowania sytuacji sprzyjających bytowaniu zwierząt na terenach
zurbanizowanych.
Odnosząc się do pytania dotyczącego monitorowania sytuacji przez MKiŚ informuję,
że tematyka postępowania ze zwierzętami na obszarach zurbanizowanych była
przedmiotem posiedzenia Zespołu do spraw zmian systemowych w łowiectwie. Zespół stanowi
organ pomocniczy Ministra Klimatu i Środowiska, którego zadaniem jest wypracowanie
rekomendacji do zmian przepisów prawa w zakresie łowiectwa. Ministerstwo Klimatu
i Środowiska będzie kontynuowało działania zmierzające do doprecyzowania regulacji
prawnych oraz usprawnienia współpracy pomiędzy administracją rządową i samorządową
w opisanym zakresie.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
3 Zakaz przemieszczania dzików wynika z postanowień przyjętych na poziomie Unii Europejskiej, tj. bezpośrednio
z przepisów art. 48 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2023/594 z dnia 16 marca 2023 r.
ustanawiającego środki szczególne w zakresie zwalczania chorób w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń.
-- 2 of 3 --
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 3 of 3 --