Interpelacja nr 17560
Interpelacja w sprawie zasad funkcjonowania programu SIM oraz ochrony praw najemców i partycypantów lokali realizowanych w formule "najem z dojściem do własności"
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zasad funkcjonowania programu SIM oraz ochrony praw najemców i partycypantów lokali realizowanych w formule "najem z dojściem do własności"
Interpelacja nr 17560
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie zasad funkcjonowania programu SIM oraz ochrony praw najemców i partycypantów lokali realizowanych w formule "najem z dojściem do własności"
Zgłaszający: Robert Warwas, Lidia Czechak, Wioletta Maria Kulpa, Bogumiła Olbryś, Magdalena Filipek-Sobczak, Piotr Król, Grzegorz Matusiak
Data wpływu: 03-06-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego docierają liczne sygnały od mieszkańców uczestniczących w programie społecznej inicjatywy mieszkaniowej, dotyczące istotnych wątpliwości prawnych, finansowych i społecznych związanych z zasadami funkcjonowania programu „najem z dojściem do własności”. Sprawa dotyczy między innymi działalności spółki SIM Zagłębie sp. z o.o., jednak zgłaszane problemy mogą mieć charakter systemowy i dotyczyć również innych inwestycji realizowanych w formule SIM na terenie kraju.
Z przekazywanych mieszkańcom przez przedstawicieli spółki informacji – również publikowanych wcześniej na stronie internetowej oraz przekazywanych w oficjalnej korespondencji – wynikało, że po zakończeniu okresu najmu cena wykupu lokalu będzie pomniejszana nie tylko o zwaloryzowaną kwotę partycypacji oraz kaucję, ale również o część kredytu spłacanego przez najemcę w czynszu, przypadającą na dany lokal.
Obecnie mieszkańcy są informowani, że zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Rozwoju i Technologii brak jest podstaw prawnych do zaliczenia części kredytu spłacanego przez najemców na poczet ceny wykupu lokalu. Stanowisko to stoi w sprzeczności z wcześniejszymi deklaracjami kierowanymi do mieszkańców i wywołuje poważne poczucie niepewności prawnej oraz finansowej.
W ocenie mieszkańców oraz samorządowców oznacza to sytuację, w której środki przeznaczane przez najemców na spłatę kredytu w ramach czynszu nie wpływają na obniżenie ceny nabycia mieszkania, mimo wcześniejszych zapewnień składanych przez przedstawicieli SIM. Rodzi to uzasadnione obawy dotyczące konieczności ponownego ponoszenia kosztów tej samej części inwestycji przy wykupie lokalu.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy w okresie od utworzenia spółek SIM do końca 2025 r. obowiązywała inna interpretacja przepisów dotyczących zasad dojścia do własności lokalu?
2. Czy ministerstwo planuje podjęcie działań legislacyjnych lub interpretacyjnych mających na celu jednoznaczne uregulowanie zasad dojścia do własności w programie SIM?
3. Czy ministerstwo dostrzega ryzyko naruszenia uzasadnionych oczekiwań mieszkańców, którzy podejmowali decyzję o przystąpieniu do programu w oparciu o informacje przekazywane przez przedstawicieli spółek SIM?
4. Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo w celu odbudowy zaufania mieszkańców do programu SIM oraz zapewnienia przejrzystych i stabilnych zasad uczestnictwa w programie?
Z poważaniem
Robert Warwas
Interpelacja nr 17560
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie zasad funkcjonowania programu SIM oraz ochrony praw najemców i partycypantów lokali realizowanych w formule "najem z dojściem do własności"
Zgłaszający: Robert Warwas, Lidia Czechak, Wioletta Maria Kulpa, Bogumiła Olbryś, Magdalena Filipek-Sobczak, Piotr Król, Grzegorz Matusiak
Data wpływu: 03-06-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego docierają liczne sygnały od mieszkańców uczestniczących w programie społecznej inicjatywy mieszkaniowej, dotyczące istotnych wątpliwości prawnych, finansowych i społecznych związanych z zasadami funkcjonowania programu „najem z dojściem do własności”. Sprawa dotyczy między innymi działalności spółki SIM Zagłębie sp. z o.o., jednak zgłaszane problemy mogą mieć charakter systemowy i dotyczyć również innych inwestycji realizowanych w formule SIM na terenie kraju.
Z przekazywanych mieszkańcom przez przedstawicieli spółki informacji – również publikowanych wcześniej na stronie internetowej oraz przekazywanych w oficjalnej korespondencji – wynikało, że po zakończeniu okresu najmu cena wykupu lokalu będzie pomniejszana nie tylko o zwaloryzowaną kwotę partycypacji oraz kaucję, ale również o część kredytu spłacanego przez najemcę w czynszu, przypadającą na dany lokal.
Obecnie mieszkańcy są informowani, że zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Rozwoju i Technologii brak jest podstaw prawnych do zaliczenia części kredytu spłacanego przez najemców na poczet ceny wykupu lokalu. Stanowisko to stoi w sprzeczności z wcześniejszymi deklaracjami kierowanymi do mieszkańców i wywołuje poważne poczucie niepewności prawnej oraz finansowej.
W ocenie mieszkańców oraz samorządowców oznacza to sytuację, w której środki przeznaczane przez najemców na spłatę kredytu w ramach czynszu nie wpływają na obniżenie ceny nabycia mieszkania, mimo wcześniejszych zapewnień składanych przez przedstawicieli SIM. Rodzi to uzasadnione obawy dotyczące konieczności ponownego ponoszenia kosztów tej samej części inwestycji przy wykupie lokalu.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy w okresie od utworzenia spółek SIM do końca 2025 r. obowiązywała inna interpretacja przepisów dotyczących zasad dojścia do własności lokalu?
2. Czy ministerstwo planuje podjęcie działań legislacyjnych lub interpretacyjnych mających na celu jednoznaczne uregulowanie zasad dojścia do własności w programie SIM?
3. Czy ministerstwo dostrzega ryzyko naruszenia uzasadnionych oczekiwań mieszkańców, którzy podejmowali decyzję o przystąpieniu do programu w oparciu o informacje przekazywane przez przedstawicieli spółek SIM?
4. Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo w celu odbudowy zaufania mieszkańców do programu SIM oraz zapewnienia przejrzystych i stabilnych zasad uczestnictwa w programie?
Z poważaniem
Robert Warwas
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Lewandowski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6256 znaków
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DM-II.054.8.2026
Warszawa, 20 lipca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 17560 w sprawie „zasad funkcjonowania programu SIM oraz
ochrony praw najemców i partycypantów lokali realizowanych w formule najem z dojściem
do własności”
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację posła Roberta Warwasa nr 17560 wraz z grupą posłów,
informuję jak poniżej.
Ad 1.
Zmiana nazwy z towarzystw budownictwa społecznego (TBS) na społeczne inicjatywy
mieszkaniowe (SIM) została wprowadzona ustawą z 10 grudnia 2020 r. o zmianie
niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa (Dz. U. z 2021 r., poz. 11) i nie
zmieniła zasad dojścia przez najemców do własności lokali. SIM i TBS to ta sama formuła
funkcjonowania spółek – zmiana dotyczyła wyłącznie nazwy. Oznacza to, że SIM jest
tym samym, co TBS, a zmiana nazewnictwa nie wpłynęła na zasady funkcjonowania tych
podmiotów ani na prawa i obowiązki najemców. W tym miejscu należy zaznaczyć, że
pojęcie „program SIM” nie znajduje oparcia w przepisach ani faktycznym funkcjonowaniu
tych spółek.
Odpowiadając na pytanie informuję, że Ministerstwo nie przedstawiało innej interpretacji
przepisów w zakresie zasad dojścia przez najemców do własności lokali, w szczególności
nie składało deklaracji, o których mowa w interpelacji.
Obecnie obowiązujące przepisy ustawy z dnia 26 października 1995 r. o społecznych
formach rozwoju mieszkalnictwa (Dz.U. z 2025 r. poz. 1273, z późn. zm.), dalej: ustawa
o społecznych formach, przewidują dwie drogi nabycia własności lokalu w SIM.
Pierwszą z możliwości jest jednorazowy wykup lokalu, uregulowany w rozdziale 4b ustawy
o społecznych formach, zgodnie z którym przeniesienie własności może nastąpić po
spełnieniu ustawowych warunków, w szczególności dotyczących okresu partycypacji
i najmu. Decyzję o wyodrębnieniu i sprzedaży lokalu podejmują właściwe organy TBS/SIM.
Cena lokalu obejmuje wszystkie zobowiązania przypadające na lokal, przy czym wniesiona
partycypacja jest zaliczana na poczet ceny sprzedaży na zasadach określonych w ustawie.
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Drugą możliwością jest zmiana umowy najmu na umowę najmu instytucjonalnego
z dojściem do własności, wprowadzona ustawą z dnia 10 grudnia 2020 r. (obowiązuje od
19 stycznia 2021 r.) Rozwiązanie to umożliwia stopniowe nabycie lokalu poprzez jego
zakup w ratach, po spełnieniu warunków określonych w ustawie. Ma ono zastosowanie
wyłącznie do przedsięwzięć, dla których wniosek o finansowanie zwrotne został złożony
po 1 stycznia 2022 r., a zawarcie takiej umowy jest możliwe po spłacie kredytu
zaciągniętego na budowę lokalu.
Jednocześnie wyjaśniam, że czynsz uiszczany przez najemcę stanowi wynagrodzenie
należne SIM za korzystanie z lokalu w okresie, w którym właścicielem pozostaje SIM.
Okoliczność, że przychody z czynszów są wykorzystywane przez SIM do finansowania
prowadzonej działalności, w tym do regulowania zobowiązań związanych
z budową mieszkań, nie zmienia charakteru prawnego czynszu i nie oznacza, że podlega on
zaliczeniu na poczet ceny wykupu lokalu. Z tego względu uiszczony czynsz nie pomniejsza
ceny nabycia lokalu.
Potwierdzam także, że w obecnym stanie prawnym nie istnieje możliwość zaliczenia części
czynszu spłacanego przez najemców na poczet ceny wykupu lokalu. Takie rozwiązanie
byłoby bowiem niezgodne z przepisami ustawy.
Ad 2.
Jak wskazano w odpowiedzi na interpelację nr 17558, Ministerstwo Rozwoju i Technologii
przygotowuje projekt ustawy o społecznych zasobach mieszkaniowych oraz wsparciu
inwestycji mieszkaniowych (UA13), który będzie przewidywał możliwość zawierania
umów najmu z klauzulą dojścia do własności, umożliwiającą stopniowe nabycie lokalu
przez najemcę.
Jednocześnie podkreślam, że w ocenie MRiT obecnie obowiązujące przepisy dotyczące
zasad wykupu lokali należących do SIM są jednoznaczne, zatem nie jest planowana zmiana
w tym zakresie.
Ad 3.
MRiT nie dostrzega podstaw do uznania, że podjęcie decyzji o najmie lokalu w SIM mogło
prowadzić do powstania oczekiwań najemców, które pozostają w sprzeczności z
obowiązującymi przepisami. Jednocześnie nie można wykluczyć, że w niektórych
przypadkach najemcy otrzymywali od poszczególnych spółek informacje dotyczące
możliwości wykupu lokali, które nie odzwierciedlały obowiązującego stanu prawnego.
Ewentualne odmienne oczekiwania mieszkańców mogły wynikać z przekazu kierowanego
przez te spółki, a nie z rozwiązań przewidzianych w obowiązujących przepisach,
ani tym bardziej z działań Ministerstwa.
Ad 4.
Dotychczasowe doświadczenia z realizacji programu potwierdzają skuteczność przyjętych
rozwiązań oraz ich istotny wpływ na rozwój społecznego budownictwa czynszowego.
Znajduje to odzwierciedlenie zarówno w utrzymującym się zainteresowaniu programem ze
strony inwestorów, jak i w liczbie przedsięwzięć objętych wsparciem. Od początku
funkcjonowania programu, tj. od 2015 r., zakwalifikowano łącznie 570 wniosków
obejmujących utworzenie 29 062 lokali mieszkalnych. Skala ta wskazuje, że program
stanowi efektywne narzędzie wspierania realizacji inwestycji mieszkaniowych
o charakterze społecznym, przyczyniając się do zwiększania dostępności mieszkań
oferowanych na warunkach bardziej przystępnych niż na rynku komercyjnym. Dzięki temu
wspiera realizację celów polityki mieszkaniowej państwa, w szczególności w zakresie
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
zwiększania dostępności mieszkań dla gospodarstw domowych o umiarkowanych
dochodach.
Jednocześnie zaznaczam, że zgodnie z informacją zawartą w odpowiedzi na interpelację nr
17558, MRiT pracuje nad projektem nowej ustawy mieszkaniowej, tak aby w sposób
jeszcze bardziej klarowny uporządkować i usprawnić system społecznego budownictwa
mieszkaniowego.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 3 of 3 --
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DM-II.054.8.2026
Warszawa, 20 lipca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 17560 w sprawie „zasad funkcjonowania programu SIM oraz
ochrony praw najemców i partycypantów lokali realizowanych w formule najem z dojściem
do własności”
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację posła Roberta Warwasa nr 17560 wraz z grupą posłów,
informuję jak poniżej.
Ad 1.
Zmiana nazwy z towarzystw budownictwa społecznego (TBS) na społeczne inicjatywy
mieszkaniowe (SIM) została wprowadzona ustawą z 10 grudnia 2020 r. o zmianie
niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa (Dz. U. z 2021 r., poz. 11) i nie
zmieniła zasad dojścia przez najemców do własności lokali. SIM i TBS to ta sama formuła
funkcjonowania spółek – zmiana dotyczyła wyłącznie nazwy. Oznacza to, że SIM jest
tym samym, co TBS, a zmiana nazewnictwa nie wpłynęła na zasady funkcjonowania tych
podmiotów ani na prawa i obowiązki najemców. W tym miejscu należy zaznaczyć, że
pojęcie „program SIM” nie znajduje oparcia w przepisach ani faktycznym funkcjonowaniu
tych spółek.
Odpowiadając na pytanie informuję, że Ministerstwo nie przedstawiało innej interpretacji
przepisów w zakresie zasad dojścia przez najemców do własności lokali, w szczególności
nie składało deklaracji, o których mowa w interpelacji.
Obecnie obowiązujące przepisy ustawy z dnia 26 października 1995 r. o społecznych
formach rozwoju mieszkalnictwa (Dz.U. z 2025 r. poz. 1273, z późn. zm.), dalej: ustawa
o społecznych formach, przewidują dwie drogi nabycia własności lokalu w SIM.
Pierwszą z możliwości jest jednorazowy wykup lokalu, uregulowany w rozdziale 4b ustawy
o społecznych formach, zgodnie z którym przeniesienie własności może nastąpić po
spełnieniu ustawowych warunków, w szczególności dotyczących okresu partycypacji
i najmu. Decyzję o wyodrębnieniu i sprzedaży lokalu podejmują właściwe organy TBS/SIM.
Cena lokalu obejmuje wszystkie zobowiązania przypadające na lokal, przy czym wniesiona
partycypacja jest zaliczana na poczet ceny sprzedaży na zasadach określonych w ustawie.
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Drugą możliwością jest zmiana umowy najmu na umowę najmu instytucjonalnego
z dojściem do własności, wprowadzona ustawą z dnia 10 grudnia 2020 r. (obowiązuje od
19 stycznia 2021 r.) Rozwiązanie to umożliwia stopniowe nabycie lokalu poprzez jego
zakup w ratach, po spełnieniu warunków określonych w ustawie. Ma ono zastosowanie
wyłącznie do przedsięwzięć, dla których wniosek o finansowanie zwrotne został złożony
po 1 stycznia 2022 r., a zawarcie takiej umowy jest możliwe po spłacie kredytu
zaciągniętego na budowę lokalu.
Jednocześnie wyjaśniam, że czynsz uiszczany przez najemcę stanowi wynagrodzenie
należne SIM za korzystanie z lokalu w okresie, w którym właścicielem pozostaje SIM.
Okoliczność, że przychody z czynszów są wykorzystywane przez SIM do finansowania
prowadzonej działalności, w tym do regulowania zobowiązań związanych
z budową mieszkań, nie zmienia charakteru prawnego czynszu i nie oznacza, że podlega on
zaliczeniu na poczet ceny wykupu lokalu. Z tego względu uiszczony czynsz nie pomniejsza
ceny nabycia lokalu.
Potwierdzam także, że w obecnym stanie prawnym nie istnieje możliwość zaliczenia części
czynszu spłacanego przez najemców na poczet ceny wykupu lokalu. Takie rozwiązanie
byłoby bowiem niezgodne z przepisami ustawy.
Ad 2.
Jak wskazano w odpowiedzi na interpelację nr 17558, Ministerstwo Rozwoju i Technologii
przygotowuje projekt ustawy o społecznych zasobach mieszkaniowych oraz wsparciu
inwestycji mieszkaniowych (UA13), który będzie przewidywał możliwość zawierania
umów najmu z klauzulą dojścia do własności, umożliwiającą stopniowe nabycie lokalu
przez najemcę.
Jednocześnie podkreślam, że w ocenie MRiT obecnie obowiązujące przepisy dotyczące
zasad wykupu lokali należących do SIM są jednoznaczne, zatem nie jest planowana zmiana
w tym zakresie.
Ad 3.
MRiT nie dostrzega podstaw do uznania, że podjęcie decyzji o najmie lokalu w SIM mogło
prowadzić do powstania oczekiwań najemców, które pozostają w sprzeczności z
obowiązującymi przepisami. Jednocześnie nie można wykluczyć, że w niektórych
przypadkach najemcy otrzymywali od poszczególnych spółek informacje dotyczące
możliwości wykupu lokali, które nie odzwierciedlały obowiązującego stanu prawnego.
Ewentualne odmienne oczekiwania mieszkańców mogły wynikać z przekazu kierowanego
przez te spółki, a nie z rozwiązań przewidzianych w obowiązujących przepisach,
ani tym bardziej z działań Ministerstwa.
Ad 4.
Dotychczasowe doświadczenia z realizacji programu potwierdzają skuteczność przyjętych
rozwiązań oraz ich istotny wpływ na rozwój społecznego budownictwa czynszowego.
Znajduje to odzwierciedlenie zarówno w utrzymującym się zainteresowaniu programem ze
strony inwestorów, jak i w liczbie przedsięwzięć objętych wsparciem. Od początku
funkcjonowania programu, tj. od 2015 r., zakwalifikowano łącznie 570 wniosków
obejmujących utworzenie 29 062 lokali mieszkalnych. Skala ta wskazuje, że program
stanowi efektywne narzędzie wspierania realizacji inwestycji mieszkaniowych
o charakterze społecznym, przyczyniając się do zwiększania dostępności mieszkań
oferowanych na warunkach bardziej przystępnych niż na rynku komercyjnym. Dzięki temu
wspiera realizację celów polityki mieszkaniowej państwa, w szczególności w zakresie
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
zwiększania dostępności mieszkań dla gospodarstw domowych o umiarkowanych
dochodach.
Jednocześnie zaznaczam, że zgodnie z informacją zawartą w odpowiedzi na interpelację nr
17558, MRiT pracuje nad projektem nowej ustawy mieszkaniowej, tak aby w sposób
jeszcze bardziej klarowny uporządkować i usprawnić system społecznego budownictwa
mieszkaniowego.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 3 of 3 --