Interpelacja w sprawie reformy systemu TBS/SIM w kontekście rządowych planów legislacyjnych dotyczących mieszkalnictwa społecznego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17558
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie reformy systemu TBS/SIM w kontekście rządowych planów legislacyjnych dotyczących mieszkalnictwa społecznego
Zgłaszający: Robert Warwas, Lidia Czechak, Wioletta Maria Kulpa, Bogumiła Olbryś, Piotr Król, Magdalena Filipek-Sobczak
Data wpływu: 03-06-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z zapowiedziami rządu dotyczącymi przyjęcia do końca roku pakietu kilkunastu ustaw służących realizacji strategicznych celów polityki państwa, w tym w obszarze mieszkalnictwa i deregulacji, zwracam się z interpelacją dotyczącą miejsca i zakresu reformy systemu towarzystw budownictwa społecznego oraz społecznych inicjatyw mieszkaniowych w planowanych działaniach legislacyjnych rządu.
Z napływających do biur poselskich sygnałów mieszkańców wynika, że obecny model funkcjonowania TBS/SIM wymaga pilnej i systemowej reformy. W szczególności wskazuje się na narastający problem gwałtownie rosnących czynszów, które w niektórych przypadkach sięgają ponad 30 zł/m2, przy jednoczesnym wzroście kosztów utrzymania lokali i mediów.
W ocenie mieszkańców system, który pierwotnie miał realizować konstytucyjną zasadę zaspokajania potrzeb mieszkaniowych obywateli, w praktyce coraz częściej prowadzi do sytuacji przeciążenia finansowego najemców oraz braku przejrzystości w zarządzaniu zasobami. Szczególne zastrzeżenia budzi fakt, że:
- najemcy partycypują w kosztach budowy (20-30%) oraz ponoszą inne opłaty inwestycyjne,
- mimo wieloletniej spłaty zobowiązań kredytowych, nadal naliczane są składniki czynszu związane z budową,
- brak jest jednolitych zasad kontroli nad spółkami TBS/SIM,
- nie istnieje realny wpływ mieszkańców na zarządzanie zasobami, mimo ich finansowego udziału w inwestycjach,
- system nie przewiduje w sposób jednoznaczny możliwości wykupu mieszkań po spłacie kosztów budowy.
W przestrzeni publicznej oraz w pracach komisji sejmowych wielokrotnie podnoszono również problem finansowania nowych inwestycji z bieżących czynszów mieszkańców („wspólny worek”), co rodzi pytania o przejrzystość i efektywność systemu.
W związku z zapowiadanym szerokim pakietem reform legislacyjnych w obszarze mieszkalnictwa zasadnym jest uzyskanie informacji, czy rząd planuje kompleksowe ujęcie problematyki TBS/SIM w tych pracach oraz w jakim zakresie postulaty strony społecznej zostaną uwzględnione.
Zwracamy się zatem do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy w ramach zapowiadanego pakietu kilkunastu ustaw dotyczących realizacji polityki rządu przewidziano kompleksową reformę systemu TBS/SIM?
2. Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii planuje wprowadzenie mechanizmów ograniczających wzrost czynszów w zasobach TBS/SIM, w szczególności w oparciu o rzeczywiste koszty eksploatacji i spłaty zobowiązań?
3. Czy w planowanych zmianach legislacyjnych uwzględniono rozwiązania dotyczące możliwości wykupu mieszkań przez najemców po spłacie kosztów budowy?
4. W jaki sposób rząd zamierza zapewnić przejrzystość finansową oraz skuteczny nadzór nad działalnością spółek TBS/SIM?
5. Czy planowane są zmiany w zakresie sposobu ustalania czynszu, w szczególności odejście od mechanizmów, które powodują utrzymywanie opłat inwestycyjnych po spłacie kredytów?
6. Czy rząd rozważa wprowadzenie realnych mechanizmów udziału przedstawicieli mieszkańców w zarządzaniu zasobami TBS/SIM?
Z poważaniem
Robert Warwas
Podsekretarz stanu Tomasz Lewandowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5214 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DM-II.054.7.2026
Warszawa, 20 lipca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 17558 w sprawie reformy systemu TBS/SIM
w kontekście rządowych planów legislacyjnych dotyczących mieszkalnictwa społecznego
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posła Roberta Warwasa nr 17558 i grupy posłów
w sprawie reformy systemu TBS/SIM w kontekście rządowych planów legislacyjnych
dotyczących mieszkalnictwa społecznego, przekazuję jak poniżej.
Ad 1.
W Ministerstwie Rozwoju i Technologii przygotowywany jest projekt ustawy o
społecznych zasobach mieszkaniowych oraz wsparciu inwestycji mieszkaniowych, który
został zamieszczony w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów (nr
UA13). Nowe przepisy mają na celu uproszczenie systemu finansowania inwestycji
mieszkaniowych w zasobie społecznym oraz zwiększenie dostępności mieszkań dla osób o
niskich i umiarkowanych dochodach.
Podkreślam jednocześnie, że wpis do ww. wykazu stanowi jedynie zapowiedź podjęcia
prac nad określoną regulacją i nie przesądza o ostatecznym brzmieniu projektowanych
przepisów, ani o tym, że wszystkie zapowiedziane założenia zostaną utrzymane w dalszym
toku procesu legislacyjnego. Na kolejnych etapach prac możliwe są zarówno modyfikacje
poszczególnych rozwiązań, jak i istotne zmiany koncepcji regulacyjnej wynikające z
uzgodnień międzyresortowych, konsultacji publicznych czy opiniowania projektu. Obecnie
zatem można opierać się jedynie na informacjach zawartych we wpisie do wykazu, które
mają charakter ogólny i mogą nie odzwierciedlać ostatecznego kształtu projektowanych
przepisów.
Ad 2 i 5.
Projekt ustawy o społecznych zasobach mieszkaniowych oraz wsparciu inwestycji
mieszkaniowych zakłada zachowanie kosztowego charakteru czynszu, który zgodnie z
obowiązującymi przepisami ma być ustalany w takiej wysokości, aby suma czynszów za
najem wszystkich lokali eksploatowanych przez spółkę pozwalała na pokrycie kosztów
eksploatacji i remontów budynków oraz spłatę zobowiązań TBS/SIM związanych z
budową.
Należy przy tym zauważyć, że decyzje w ww. zakresie należą do organów TBS/SIM i są
uzależnione od sytuacji finansowej oraz potrzeb spółki. Środki te mogą zostać
przeznaczone m.in. na utrzymanie i modernizację istniejącego zasobu mieszkaniowego,
realizację kolejnych inwestycji lub inne cele statutowe. W określonych przypadkach mogą
-- 1 of 2 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
również wpływać na poziom ustalanego czynszu, jeżeli pozwala na to sytuacja
ekonomiczna spółki.
Ad 3.
Projekt ustawy o społecznych zasobach mieszkaniowych oraz wsparciu inwestycji
mieszkaniowych zakłada wprowadzenie możliwości zawierania umów najmu z klauzulą
dojścia do własności, umożliwiającą stopniowe nabycie lokalu przez najemcę po spełnieniu
warunków określonych w umowie. Przy czym rozwiązanie stanowi wyjątek od
podstawowej funkcji społecznego budownictwa czynszowego, jaką jest tworzenie
i utrzymywanie trwałego zasobu mieszkań na wynajem o umiarkowanych czynszach.
Jednocześnie należy podkreślić, że podstawowym celem działalności spółek TBS/SIM jest
tworzenie i utrzymywanie trwałego zasobu mieszkań na wynajem o umiarkowanych
czynszach, przeznaczonych dla gospodarstw domowych, które nie mają zdolności do
zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych na warunkach rynkowych. Model
funkcjonowania TBS/SIM został oparty na założeniu, że mieszkania wybudowane przy
wykorzystaniu preferencyjnych instrumentów wsparcia publicznego będą służyć kolejnym
pokoleniom najemców, zapewniając długoterminową realizację społecznej polityki
mieszkaniowej.
W tym kontekście odpowiedzialna, lokalna polityka mieszkaniowa powinna co do zasady
traktować przewidziane w przepisach możliwości przenoszenia własności mieszkań na
najemców jedynie jako poboczne i przyszłe opcje zagospodarowania powstałego zasobu
i korzystać z nich dopiero wówczas, gdy problemy dostępu do mieszkań zostaną na danym
obszarze rozwiązane.
Ad 4.
Projekt ustawy będzie zawierał rozwiązania zwiększające przejrzystość finansową oraz
wzmacniające nadzór nad działalnością spółek TBS/SIM. Zakłada przede wszystkim
wzmocnienie roli gmin w nadzorze nad operatorami mieszkaniowymi poprzez określenie
ich uprawnień kontrolnych oraz monitorowanie realizacji umów społecznego zasobu
czynszowego. Jednocześnie wprowadzi bardziej przejrzyste zasady finansowania
inwestycji i rozliczania środków publicznych, w tym mechanizmy zabezpieczające przed ich
niewłaściwym wykorzystaniem.
Ad 6.
W projekcie ustawy przewidziano możliwość tworzenia rad najemców w społecznym
zasobie czynszowym. Rady te będą reprezentować interesy najemców, w tym będą
opiniować zmiany wysokości stawek czynszów czy plany remontowe i inwestycyjne. Ich
przedstawiciele będą mogli też uczestniczyć (bez prawa głosu) w posiedzeniach rad
nadzorczych.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 2 of 2 --