Interpelacja nr 17545
Interpelacja w sprawie konieczności uruchomienia rządowego programu wsparcia finansowego dla gmin wiejskich na budowę nowych ujęć wody i stacji uzdatniania wody
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki, Finanse i Budżet (100%)
Rolnictwo i Rozwój Wsi (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie konieczności uruchomienia rządowego programu wsparcia finansowego dla gmin wiejskich na budowę nowych ujęć wody i stacji uzdatniania wody
Interpelacja nr 17545
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie konieczności uruchomienia rządowego programu wsparcia finansowego dla gmin wiejskich na budowę nowych ujęć wody i stacji uzdatniania wody
Zgłaszający: Wioletta Maria Kulpa
Data wpływu: 02-06-2026
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP, zwracam się z interpelacją w sprawie konieczności uruchomienia rządowego programu wsparcia finansowego dla gmin wiejskich na budowę nowych ujęć wody i stacji uzdatniania wody.
Coraz częściej samorządy wiejskie sygnalizują problemy związane z niedoborem zasobów wodnych oraz niewydolnością istniejącej infrastruktury wodociągowej. Zjawisko to nasila się wraz z pogłębiającą się suszą hydrologiczną i coraz częstszymi okresami długotrwałego braku opadów.
Przykładem jest gmina Szczawin Kościelny w powiecie gostynińskim. Z trzech wodociągów zbiorowego zaopatrzenia korzysta około 4668 mieszkańców. W okresie letnim zapotrzebowanie na wodę wzrasta ponad trzykrotnie – z około 300 m³ do około 1000 m³ na dobę.
Samorząd od wielu lat ponosi koszty remontów i modernizacji istniejącej infrastruktury, jednak obecnie niezbędna staje się budowa nowego ujęcia wody wraz ze stacją uzdatniania. Szacowany koszt inwestycji wynosi około 6 mln zł.
Jednocześnie dochody własne gminy wynoszą około 6 mln zł rocznie. Oznacza to, że realizacja jednej strategicznej inwestycji wymagałaby przeznaczenia całorocznych dochodów własnych samorządu, co jest nierealne bez wsparcia państwa.
W mojej ocenie sytuacja ta stanowi przykład problemu występującego w wielu małych gminach wiejskich w Polsce. Brak możliwości realizacji inwestycji wodociągowych nie tylko ogranicza rozwój lokalny, ale może prowadzić do zagrożenia podstawowych potrzeb mieszkańców.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Finansów analizowało skalę potrzeb inwestycyjnych gmin wiejskich w zakresie budowy nowych ujęć wody i stacji uzdatniania wody?
2. Czy rząd planuje utworzenie specjalnego programu finansowego dedykowanego bezpieczeństwu wodnemu mieszkańców terenów wiejskich?
3. Czy rozważane jest utworzenie rezerwy celowej budżetu państwa na finansowanie strategicznych inwestycji wodociągowych?
4. Jakie środki budżetu państwa zostały przeznaczone w latach 2024-2026 na budowę lub modernizację infrastruktury wodociągowej na terenach wiejskich?
5. Czy rząd rozważa uruchomienie programu dofinansowania inwestycji wodociągowych na poziomie 90-95% kosztów kwalifikowanych dla najmniejszych gmin wiejskich?
6. Czy Ministerstwo Finansów uznaje bezpieczeństwo wodne mieszkańców za jeden z elementów bezpieczeństwa państwa wymagający długofalowego wsparcia finansowego?
Interpelacja nr 17545
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie konieczności uruchomienia rządowego programu wsparcia finansowego dla gmin wiejskich na budowę nowych ujęć wody i stacji uzdatniania wody
Zgłaszający: Wioletta Maria Kulpa
Data wpływu: 02-06-2026
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP, zwracam się z interpelacją w sprawie konieczności uruchomienia rządowego programu wsparcia finansowego dla gmin wiejskich na budowę nowych ujęć wody i stacji uzdatniania wody.
Coraz częściej samorządy wiejskie sygnalizują problemy związane z niedoborem zasobów wodnych oraz niewydolnością istniejącej infrastruktury wodociągowej. Zjawisko to nasila się wraz z pogłębiającą się suszą hydrologiczną i coraz częstszymi okresami długotrwałego braku opadów.
Przykładem jest gmina Szczawin Kościelny w powiecie gostynińskim. Z trzech wodociągów zbiorowego zaopatrzenia korzysta około 4668 mieszkańców. W okresie letnim zapotrzebowanie na wodę wzrasta ponad trzykrotnie – z około 300 m³ do około 1000 m³ na dobę.
Samorząd od wielu lat ponosi koszty remontów i modernizacji istniejącej infrastruktury, jednak obecnie niezbędna staje się budowa nowego ujęcia wody wraz ze stacją uzdatniania. Szacowany koszt inwestycji wynosi około 6 mln zł.
Jednocześnie dochody własne gminy wynoszą około 6 mln zł rocznie. Oznacza to, że realizacja jednej strategicznej inwestycji wymagałaby przeznaczenia całorocznych dochodów własnych samorządu, co jest nierealne bez wsparcia państwa.
W mojej ocenie sytuacja ta stanowi przykład problemu występującego w wielu małych gminach wiejskich w Polsce. Brak możliwości realizacji inwestycji wodociągowych nie tylko ogranicza rozwój lokalny, ale może prowadzić do zagrożenia podstawowych potrzeb mieszkańców.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Finansów analizowało skalę potrzeb inwestycyjnych gmin wiejskich w zakresie budowy nowych ujęć wody i stacji uzdatniania wody?
2. Czy rząd planuje utworzenie specjalnego programu finansowego dedykowanego bezpieczeństwu wodnemu mieszkańców terenów wiejskich?
3. Czy rozważane jest utworzenie rezerwy celowej budżetu państwa na finansowanie strategicznych inwestycji wodociągowych?
4. Jakie środki budżetu państwa zostały przeznaczone w latach 2024-2026 na budowę lub modernizację infrastruktury wodociągowej na terenach wiejskich?
5. Czy rząd rozważa uruchomienie programu dofinansowania inwestycji wodociągowych na poziomie 90-95% kosztów kwalifikowanych dla najmniejszych gmin wiejskich?
6. Czy Ministerstwo Finansów uznaje bezpieczeństwo wodne mieszkańców za jeden z elementów bezpieczeństwa państwa wymagający długofalowego wsparcia finansowego?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
3 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
10 / 1k zn.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5120 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 29 czerwca 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 17545 w sprawie konieczności uruchomienia
rządowego programu wsparcia finansowego dla gmin wiejskich na
budowę nowych ujęć wody i stacji uzdatniania wody –Pani poseł
Wioletta Maria Kulpa
Znak sprawy: ST1.054.9.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W związku z interpelacją nr 17545 w sprawie konieczności uruchomienia
rządowego programu wsparcia finansowego dla gmin wiejskich na budowę nowych
ujęć wody i stacji uzdatniania wody, którą złożyła Pani poseł Wioletta Maria Kulpa,
uprzejmie informuję.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym1
sprawy obejmujące m.in. wodociągi i zaopatrzenie w wodę, kanalizację, usuwanie i
oczyszczanie ścieków komunalnych należą do zadań własnych gminy.
Co do zasady, zadania własne są finansowane z dochodów własnych.
Od 2025 roku dochody jednostek samorządu terytorialnego są ustalane na
podstawie nowej ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek
samorządu terytorialnego2.
Należy zauważyć, że łączny skutek finansowy wynikający z tej ustawy jest dla JST
pozytywny i oznacza zwiększenie ich dochodów o 53, 3 mld zł w latach 2025-2026
stosunku do poprzedniego systemu, a w perspektywie najbliższej dekady o ponad
345 mld zł.
Dochody gmin wiejskich wzrosły - w wyniku wprowadzenia ww. ustawy w latach
2025-2026 - o 9,39 mld zł w stosunku do poprzedniego systemu.
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 609 z późn. zm.
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 1572 z późn.zm
-- 1 of 3 --
2/3
Podkreślić należy, że nowa ustawa zwiększyła dochody podatkowe jednostek
samorządu terytorialnego, dochody odzyskały swój podstawowy i stymulacyjny
charakter. System zasilania finansowego został oparty na lokalnej bazie podatników
podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) oraz podatników podatku
dochodowego od osób prawnych (CIT). Dochody JST z tytułu udziału w podatkach
dochodowych (PIT i CIT) są liczone jako procent od dochodów podatników danego
podatku z terenu jednostki samorządu terytorialnego (do 2024 r. dochód
samorządów z tytułu udziału w podatkach PIT i CIT naliczany był na podstawie
podatku należnego).
Rozszerzony został również katalog dochodów z PIT, w których samorządy
terytorialne partycypują o podatek PIT pobierany w formie ryczałtu od przychodów
ewidencjonowanych.
W ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego wprowadzono pojęcie
potrzeb finansowych JST, które to potrzeby podlegają co do zasady finansowaniu
zwiększonymi dochodami z tytułu PIT i CIT. W przypadku, gdy dochody podatkowe
są niewystarczające samorząd otrzymuje uzupełnienie w postaci subwencji ogólnej
z budżetu państwa. Niższe dochody podatkowe przekładają się na ustalenie potrzeb
wyrównawczych, a te z kolei na uzyskanie subwencji ogólnej z budżetu państwa.
Wśród potrzeb finansowych są również potrzeby rozwojowe. Potrzeby rozwojowe
ustalane są na poszczególne kategorie JST, co stwarza możliwość bardziej
precyzyjnego wspierania rozwoju poszczególnych kategorii JST. Globalna kwota
środków dla danej kategorii JST odpowiada 23% kwoty wydatków majątkowych
pomniejszonych o równowartość wykonanych przez nie dochodów majątkowych z
tytułu dotacji oraz środków przeznaczonych na inwestycje.
Ustalona dla każdej kategorii JST kwota potrzeb rozwojowych, dzielona jest na 2
pule:
- 60% pulę podstawową, dzieloną między JST proporcjonalnie do liczby
mieszkańców, z pewną minimalną kwotą dla najmniejszych ludnościowo
samorządów;
- 40% pulę inwestycyjną, dzieloną między JST proporcjonalnie do średnich
przeliczeniowych wydatków majątkowych JST z 3 ostatnich lat, gdzie przyjęto, że
najwyższe wagi mają wydatki własne, potem wydatki majątkowe UE, a najmniejsze
inwestycje realizowane ze środków rządowych.
Zaznaczyć należy, że ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego ma
charakter generalny (ogólny), co oznacza, że nie jest możliwe uwzględnianie w niej
indywidualnej, wyjątkowej sytuacji każdej z blisko 3 tysięcy jednostek
samorządowych w kraju. Ustawa o dochodach JST tworzy system, który ogranicza
subiektywną ocenę potrzeb na rzecz algorytmicznego mechanizmu, opartego na
jasnych, przejrzystych kryteriach.
Przedstawiając powyższe informacje z zakresu działania resortu finansów, pragnę
zauważyć, że inwestycje, o których mowa w interpelacji Pani Poseł, oprócz
finansowania ze środków własnych gminy, mogą być także finansowane z różnych
innych źródeł publicznych – zarówno krajowych jak i zagranicznych.
Szczegółowa informacja o instrumentach finansowych umożliwiających wsparcie
inwestycji w zaopatrzeniu w wodę jest zamieszczona np. na stronie internetowej
Ministerstwa Infrastruktury pod adresem :
https://www.gov.pl/web/infrastruktura/finansowanie-zaopatrzenia-w-wode.
-- 2 of 3 --
3/3
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 29 czerwca 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 17545 w sprawie konieczności uruchomienia
rządowego programu wsparcia finansowego dla gmin wiejskich na
budowę nowych ujęć wody i stacji uzdatniania wody –Pani poseł
Wioletta Maria Kulpa
Znak sprawy: ST1.054.9.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W związku z interpelacją nr 17545 w sprawie konieczności uruchomienia
rządowego programu wsparcia finansowego dla gmin wiejskich na budowę nowych
ujęć wody i stacji uzdatniania wody, którą złożyła Pani poseł Wioletta Maria Kulpa,
uprzejmie informuję.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym1
sprawy obejmujące m.in. wodociągi i zaopatrzenie w wodę, kanalizację, usuwanie i
oczyszczanie ścieków komunalnych należą do zadań własnych gminy.
Co do zasady, zadania własne są finansowane z dochodów własnych.
Od 2025 roku dochody jednostek samorządu terytorialnego są ustalane na
podstawie nowej ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek
samorządu terytorialnego2.
Należy zauważyć, że łączny skutek finansowy wynikający z tej ustawy jest dla JST
pozytywny i oznacza zwiększenie ich dochodów o 53, 3 mld zł w latach 2025-2026
stosunku do poprzedniego systemu, a w perspektywie najbliższej dekady o ponad
345 mld zł.
Dochody gmin wiejskich wzrosły - w wyniku wprowadzenia ww. ustawy w latach
2025-2026 - o 9,39 mld zł w stosunku do poprzedniego systemu.
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 609 z późn. zm.
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 1572 z późn.zm
-- 1 of 3 --
2/3
Podkreślić należy, że nowa ustawa zwiększyła dochody podatkowe jednostek
samorządu terytorialnego, dochody odzyskały swój podstawowy i stymulacyjny
charakter. System zasilania finansowego został oparty na lokalnej bazie podatników
podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) oraz podatników podatku
dochodowego od osób prawnych (CIT). Dochody JST z tytułu udziału w podatkach
dochodowych (PIT i CIT) są liczone jako procent od dochodów podatników danego
podatku z terenu jednostki samorządu terytorialnego (do 2024 r. dochód
samorządów z tytułu udziału w podatkach PIT i CIT naliczany był na podstawie
podatku należnego).
Rozszerzony został również katalog dochodów z PIT, w których samorządy
terytorialne partycypują o podatek PIT pobierany w formie ryczałtu od przychodów
ewidencjonowanych.
W ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego wprowadzono pojęcie
potrzeb finansowych JST, które to potrzeby podlegają co do zasady finansowaniu
zwiększonymi dochodami z tytułu PIT i CIT. W przypadku, gdy dochody podatkowe
są niewystarczające samorząd otrzymuje uzupełnienie w postaci subwencji ogólnej
z budżetu państwa. Niższe dochody podatkowe przekładają się na ustalenie potrzeb
wyrównawczych, a te z kolei na uzyskanie subwencji ogólnej z budżetu państwa.
Wśród potrzeb finansowych są również potrzeby rozwojowe. Potrzeby rozwojowe
ustalane są na poszczególne kategorie JST, co stwarza możliwość bardziej
precyzyjnego wspierania rozwoju poszczególnych kategorii JST. Globalna kwota
środków dla danej kategorii JST odpowiada 23% kwoty wydatków majątkowych
pomniejszonych o równowartość wykonanych przez nie dochodów majątkowych z
tytułu dotacji oraz środków przeznaczonych na inwestycje.
Ustalona dla każdej kategorii JST kwota potrzeb rozwojowych, dzielona jest na 2
pule:
- 60% pulę podstawową, dzieloną między JST proporcjonalnie do liczby
mieszkańców, z pewną minimalną kwotą dla najmniejszych ludnościowo
samorządów;
- 40% pulę inwestycyjną, dzieloną między JST proporcjonalnie do średnich
przeliczeniowych wydatków majątkowych JST z 3 ostatnich lat, gdzie przyjęto, że
najwyższe wagi mają wydatki własne, potem wydatki majątkowe UE, a najmniejsze
inwestycje realizowane ze środków rządowych.
Zaznaczyć należy, że ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego ma
charakter generalny (ogólny), co oznacza, że nie jest możliwe uwzględnianie w niej
indywidualnej, wyjątkowej sytuacji każdej z blisko 3 tysięcy jednostek
samorządowych w kraju. Ustawa o dochodach JST tworzy system, który ogranicza
subiektywną ocenę potrzeb na rzecz algorytmicznego mechanizmu, opartego na
jasnych, przejrzystych kryteriach.
Przedstawiając powyższe informacje z zakresu działania resortu finansów, pragnę
zauważyć, że inwestycje, o których mowa w interpelacji Pani Poseł, oprócz
finansowania ze środków własnych gminy, mogą być także finansowane z różnych
innych źródeł publicznych – zarówno krajowych jak i zagranicznych.
Szczegółowa informacja o instrumentach finansowych umożliwiających wsparcie
inwestycji w zaopatrzeniu w wodę jest zamieszczona np. na stronie internetowej
Ministerstwa Infrastruktury pod adresem :
https://www.gov.pl/web/infrastruktura/finansowanie-zaopatrzenia-w-wode.
-- 2 of 3 --
3/3
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --