Interpelacja w sprawie zapewnienia ciągłości rehabilitacji szpitalnej na oddziałach neurologicznych i kardiologicznych oraz zaprzestania praktyki faktycznego wygaszania rehabilitacji w soboty i niedziele
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17543
do ministra zdrowia
w sprawie zapewnienia ciągłości rehabilitacji szpitalnej na oddziałach neurologicznych i kardiologicznych oraz zaprzestania praktyki faktycznego wygaszania rehabilitacji w soboty i niedziele
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 02-06-2026
Szanowna Pani Minister,
rehabilitacja szpitalna jest jednym z kluczowych elementów procesu leczenia pacjentów po udarach mózgu, incydentach kardiologicznych, operacjach kardiochirurgicznych, zabiegach naczyniowych, urazach i ciężkich hospitalizacjach. Nie jest dodatkiem do leczenia, nie jest świadczeniem drugorzędnym i nie powinna być traktowana jako obszar, na którym można dokonywać prostych oszczędności organizacyjnych.
Oszczędzanie na rehabilitacji, zwłaszcza poprzez ograniczanie jej dostępności w soboty i niedziele, należy uznać za skrajną nieodpowiedzialność. W przypadku wielu pacjentów każdy dzień systematycznej terapii ma znaczenie. Dotyczy to szczególnie pacjentów neurologicznych, u których powrót funkcji ruchowych, mowy, równowagi, połykania i samoobsługi wymaga regularnych, powtarzalnych ćwiczeń. Dotyczy to również pacjentów kardiologicznych, u których odbudowa wydolności organizmu musi następować stopniowo, pod nadzorem i według zaplanowanego programu.
Ochrona zdrowia nie jest linią produkcyjną, którą można wyłączyć w piątek po południu i uruchomić ponownie w poniedziałek rano bez żadnych strat. Organizm pacjenta nie zatrzymuje procesu choroby na weekend. Nie zatrzymuje się utrata siły mięśniowej, ryzyko przykurczów, pogorszenie równowagi, obniżenie tolerancji wysiłku, lęk przed ruchem ani ryzyko utrwalenia niesamodzielności.
W rehabilitacji szczególnie ważna jest ciągłość. Przerwanie ćwiczeń na sobotę i niedzielę nie jest wyłącznie przerwą organizacyjną. W wielu przypadkach oznacza realne zahamowanie procesu powrotu do zdrowia, spadek motywacji pacjenta, cofnięcie części osiągniętych efektów oraz zmarnowanie pracy wykonanej przez pacjenta i personel medyczny w poprzednich dniach.
Pacjent, który przez kilka dni uczy się ponownie siadać, wstawać, chodzić, ćwiczyć niedowładną kończynę, kontrolować oddech lub wykonywać podstawowe czynności dnia codziennego, nie powinien być pozostawiany bez kontynuacji terapii tylko dlatego, że system organizacyjny nie przewiduje rehabilitacji w weekend. Takie podejście jest sprzeczne z logiką nowoczesnej medycyny, interesem pacjenta i racjonalnością finansów publicznych.
Brak ciągłości rehabilitacji może prowadzić do dłuższej hospitalizacji, większego ryzyka powikłań, ponownych przyjęć do szpitala, większego zapotrzebowania na opiekę długoterminową, większego obciążenia rodzin oraz wyższych kosztów rent, świadczeń i pomocy społecznej. Pozorna oszczędność na weekendowej rehabilitacji może więc generować znacznie wyższe koszty po stronie państwa.
Rehabilitacja jest leczeniem. Jeżeli państwo finansuje hospitalizację pacjenta, ale nie zapewnia mu ciągłości usprawniania, to nie tylko ogranicza skuteczność leczenia, ale również marnuje pieniądze publiczne. Każdy dzień bez rehabilitacji u pacjenta wymagającego intensywnego usprawniania może oznaczać regres, utratę motywacji, pogorszenie efektów terapii i większe koszty w przyszłości.
Dlatego konieczne jest pilne uporządkowanie zasad kontraktowania, finansowania i kontroli rehabilitacji szpitalnej. Pacjent nie może być ofiarą weekendowej organizacji pracy systemu. Choroba nie ma przerwy w sobotę i niedzielę. Leczenie również nie powinno jej mieć.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie obecnie obowiązują procedury, standardy i wymagania dotyczące prowadzenia rehabilitacji szpitalnej na oddziałach neurologicznych, kardiologicznych, rehabilitacji neurologicznej oraz rehabilitacji kardiologicznej?
2. Czy obowiązujące przepisy, zarządzenia Prezesa NFZ, warunki kontraktowania lub umowy zawierane ze świadczeniodawcami gwarantują pacjentom faktyczną ciągłość rehabilitacji przez siedem dni w tygodniu?
3. Jak wyglądają obecnie procedury kontraktowania rehabilitacji neurologicznej i kardiologicznej przez NFZ? Proszę o wskazanie, czy kontrakty rozliczają rzeczywistą liczbę dni terapii, liczbę osobodni hospitalizacji, liczbę procedur, czy inny miernik.
4. Czy w obecnych kontraktach NFZ ze świadczeniodawcami istnieje obowiązek zapewnienia rehabilitacji w soboty i niedziele? Jeżeli tak, proszę wskazać podstawę prawną i sposób kontroli tego obowiązku. Jeżeli nie, proszę wyjaśnić przyczyny braku takiego wymogu.
5. Proszę o przedstawienie listy szpitali i oddziałów neurologicznych, w których rehabilitacja pacjentów jest realizowana przez siedem dni w tygodniu, z podziałem na województwa.
6. Proszę o przedstawienie listy szpitali i oddziałów kardiologicznych, w których rehabilitacja pacjentów jest realizowana przez siedem dni w tygodniu, z podziałem na województwa.
7. Ile kontroli dotyczących realizacji rehabilitacji szpitalnej, neurologicznej i kardiologicznej przeprowadził NFZ w latach 2024–2026, ze szczególnym uwzględnieniem kontroli ciągłości terapii i faktycznej liczby dni ćwiczeń?
8. Czy przeprowadzono analizę wpływu przerw weekendowych na długość hospitalizacji, ryzyko powikłań, efekty leczenia, ponowne hospitalizacje i poziom samodzielności pacjentów po zakończeniu leczenia?
9. Czy Ministerstwo Zdrowia dysponuje analizą porównawczą kosztów zapewnienia rehabilitacji przez siedem dni w tygodniu oraz kosztów wynikających z pogorszenia efektów leczenia, dłuższych hospitalizacji, rent, opieki długoterminowej i świadczeń społecznych?
10. Czy planowane jest wprowadzenie obowiązku zapewnienia minimalnego zakresu rehabilitacji w soboty i niedziele na oddziałach neurologicznych, kardiologicznych, rehabilitacji neurologicznej i rehabilitacji kardiologicznej?
11. Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa zmianę sposobu finansowania rehabilitacji tak, aby premiować rzeczywistą intensywność i ciągłość terapii, a nie wyłącznie formalny czas pobytu pacjenta w szpitalu?
12. Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo Zdrowia, aby zakończyć praktykę traktowania rehabilitacji jako świadczenia, które można ograniczyć w weekendy bez konsekwencji dla pacjenta?
13. Czy zostanie przygotowany ogólnopolski standard organizacyjny dla rehabilitacji szpitalnej pacjentów neurologicznych i kardiologicznych, obejmujący obowiązek codziennej terapii dostosowanej do stanu pacjenta?
Z poważaniem
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9296 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ASG.050.163.2026.WS
Warszawa, 23 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17543 Pana Posła Jarosława Sachajki w sprawie
zapewnienia ciągłości rehabilitacji szpitalnej na oddziałach neurologicznych i
kardiologicznych oraz zaprzestania praktyki faktycznego wygaszania rehabilitacji w soboty
i niedziele, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Na wstępie należy rozróżnić świadczenia rehabilitacji neurologicznej i kardiologicznej
udzielane w warunkach stacjonarnych, finansowane w rodzaju rehabilitacja lecznicza, od
rehabilitacji prowadzonej w toku hospitalizacji pacjentów na oddziałach neurologicznych i
kardiologicznych w rodzaju leczenie szpitalne. Są to odrębne zakresy świadczeń,
podlegające różnym warunkom organizacyjnym i rozliczeniowym.
Zasady realizacji świadczeń rehabilitacji neurologicznej i kardiologicznej w warunkach
stacjonarnych określają w szczególności przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o
świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, rozporządzenia
Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z
zakresu rehabilitacji leczniczej oraz właściwe zarządzenie Prezesa Narodowego Funduszu
Zdrowia. Świadczeniodawcy są zobowiązani do spełniania warunków wymaganych
przepisami prawa oraz dodatkowych warunków zadeklarowanych w postępowaniu w
sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
W przypadku stacjonarnej rehabilitacji neurologicznej obowiązujące przepisy przewidują, w
zależności od kategorii klinicznej pacjenta, usprawnianie przez 6 dni w tygodniu.
Przykładowo, w odniesieniu do pacjentów z zaburzeniami funkcji mózgu oraz pacjentów z
zaburzeniami obwodowego układu nerwowego i dystrofią mięśniową zakwalifikowanych
do kategorii I wymagane jest usprawnianie przez co najmniej 150 minut na dobę od
poniedziałku do piątku oraz 50 minut w sobotę. Dla pacjentów zakwalifikowanych do
kategorii II jest to odpowiednio co najmniej 120 minut na dobę od poniedziałku do piątku
oraz 40 minut w sobotę. Przepisy określają również wymagania dotyczące terapii
neurologopedycznej, neuropsychologicznej, psychoedukacji oraz terapii wspierającej
pacjenta i jego rodzinę.
Również w odniesieniu do stacjonarnej rehabilitacji kardiologicznej obowiązujące warunki
realizacji świadczeń przewidują usprawnianie przez 6 dni w tygodniu. Zakres i forma
rehabilitacji są przy tym dostosowywane do stanu klinicznego pacjenta oraz warunków
kwalifikacji określonych w przepisach.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Oznacza to, że w przypadku tych świadczeń przepisy nakładają obowiązek realizacji
usprawniania także w soboty. Nie ustanawiają natomiast generalnego obowiązku
prowadzenia rehabilitacji przez 7 dni w tygodniu. W szczególności nie przewidziano
odrębnego minimalnego obowiązku prowadzenia usprawniania w niedziele.
Powyższych wymagań nie można jednak automatycznie odnosić do wszystkich pacjentów
hospitalizowanych na oddziałach neurologicznych i kardiologicznych. Świadczenia
udzielane na tych oddziałach są realizowane w rodzaju leczenie szpitalne i podlegają
odrębnym regulacjom. Zakres postępowania usprawniającego w toku hospitalizacji
powinien być dostosowany do stanu klinicznego pacjenta, wskazań medycznych oraz do
indywidualnego planu leczenia. Przepisy dotyczące świadczeń gwarantowanych z zakresu
rehabilitacji leczniczej, przewidujące określony wymiar usprawniania przez 6 dni w
tygodniu, odnoszą się natomiast do świadczeń rehabilitacji neurologicznej i kardiologicznej
realizowanych w odpowiednich zakresach rehabilitacji leczniczej.
W odniesieniu do sposobu finansowania stacjonarnej rehabilitacji neurologicznej i
kardiologicznej należy wskazać, że świadczenia te rozliczane są w ramach wyodrębnionych
grup określonych w Katalogu Jednorodnych Grup Pacjentów. Poszczególne grupy mają
określone warunki rozliczeniowe, obejmujące m.in. raportowanie wymaganych procedur
medycznych, rozpoznania kwalifikującego oraz wyników odpowiednich skal medycznych.
Podstawę rozliczenia świadczeń za dany okres sprawozdawczy stanowią jednostki
rozliczeniowe odpowiadające grupom lub świadczeniom wskazanym w odpowiednich
katalogach stanowiących załączniki do zarządzenia Prezesa NFZ.
Wykaz podmiotów realizujących świadczenia stacjonarnej rehabilitacji neurologicznej i
kardiologicznej w soboty, według danych Narodowego Funduszu Zdrowia, stanowi
załącznik do niniejszej odpowiedzi. Jednocześnie należy zaznaczyć, że obowiązujące
przepisy dotyczące rehabilitacji leczniczej nie ustanawiają obligatoryjnego wymogu
realizacji usprawniania w niedziele.
W zakresie kontroli realizacji świadczeń Narodowy Fundusz Zdrowia poinformował, że w
latach 2024–2026 przeprowadzono 3 doraźne kontrole niekoordynowane oraz jedno
postępowanie w trybie czynności sprawdzających dotyczące rehabilitacji neurologicznej
lub kardiologicznej. Postępowania te nie obejmowały bezpośrednio zagadnienia ciągłości
rehabilitacji wskazanego w interpelacji.
Ponadto w 2025 r. wszczęto planową kontrolę koordynowaną obejmującą 23
świadczeniodawców realizujących świadczenia rehabilitacji neurologicznej na terenie
wszystkich województw. Kontrola obejmowała m.in. weryfikację realizacji i rozliczania
świadczeń w grupie JGP RNMS01 „Rehabilitacja neurologiczna zaburzeń funkcji mózgu z
chorobami współistniejącymi w szpitalu – kategoria I”. Jednym z badanych elementów było
potwierdzenie w dokumentacji medycznej realizacji wymaganego usprawniania przez 6 dni
w tygodniu, w tym wymaganego wymiaru terapii od poniedziałku do piątku oraz w soboty.
Według wstępnych ustaleń nieprawidłowości w procesie usprawniania pacjentów
stwierdzono w 15 spośród 23 skontrolowanych podmiotów. Należy jednak podkreślić, że
część postępowań znajduje się nadal na etapie odwoławczym, wobec czego ustalenia te nie
mają charakteru ostatecznego i mogą ulec zmianie. Kompleksowa ocena wyników kontroli
będzie możliwa po zakończeniu postępowań odwoławczych.
Odnosząc się do pytań dotyczących analiz wpływu przerw weekendowych na długość
hospitalizacji, ryzyko powikłań, efekty leczenia, ponowne hospitalizacje oraz poziom
samodzielności pacjentów, a także analiz porównujących koszty zapewnienia rehabilitacji
przez 7 dni w tygodniu z potencjalnymi kosztami wynikającymi z pogorszenia efektów
leczenia, należy wskazać, że przekazane przez Narodowy Fundusz Zdrowia informacje nie
obejmują wyników tego rodzaju analiz.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Odnosząc się natomiast do pytań dotyczących planowanych zmian w organizacji
rehabilitacji leczniczej, należy wskazać, że w Ministerstwie Zdrowia prowadzone są prace
nad zmianą przepisów dotyczących świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji
leczniczej. Projektowane rozwiązania zmierzają do uporządkowania zasad kwalifikacji
pacjentów do poszczególnych form rehabilitacji oraz warunków realizacji świadczeń, w tym
wymagań organizacyjnych i dotyczących personelu, a także do większego powiązania
procesu rehabilitacji ze stanem klinicznym i funkcjonalnym pacjenta oraz oceną
uzyskiwanych efektów terapii.
Projektowane przepisy nie przewidują obecnie wprowadzenia generalnego obowiązku
realizacji wszystkich świadczeń rehabilitacyjnych przez 7 dni w tygodniu. Zakres i
intensywność rehabilitacji są określane odpowiednio do rodzaju świadczenia oraz potrzeb
klinicznych i funkcjonalnych świadczeniobiorcy.
Niezależnie od prowadzonych prac legislacyjnych należy podkreślić, że w odniesieniu do
określonych świadczeń stacjonarnej rehabilitacji neurologicznej i kardiologicznej już
obecnie obowiązuje wymóg prowadzenia usprawniania przez 6 dni w tygodniu, a zatem
również w soboty. W przypadkach, w których przepisy przewidują taki wymiar świadczeń,
świadczeniodawca jest zobowiązany zapewnić ich realizację zgodnie z wymaganym
zakresem i wymiarem czasowym.
Kwestia ewentualnego rozszerzenia obowiązku realizacji świadczeń rehabilitacyjnych na
wszystkie dni tygodnia wymagałaby odrębnej oceny uwzględniającej potrzeby kliniczne
poszczególnych grup pacjentów, dostępność personelu medycznego, możliwości
organizacyjne świadczeniodawców oraz skutki finansowe dla systemu ochrony zdrowia.
Analogicznie, ewentualna zmiana mechanizmów finansowania rehabilitacji w kierunku
silniejszego powiązania finansowania z intensywnością lub ciągłością prowadzonej terapii
wymagałaby przeprowadzenia analiz dotyczących wpływu takiego rozwiązania na sposób
udzielania świadczeń oraz na wydatki płatnika publicznego.
Ostateczne wyniki prowadzonych przez Narodowy Fundusz Zdrowia kontroli, w
szczególności kontroli koordynowanej obejmującej świadczeniodawców realizujących
rehabilitację neurologiczną, mogą stanowić dodatkowy materiał wykorzystywany przy
ocenie funkcjonowania obecnych mechanizmów realizacji i nadzoru nad tymi
świadczeniami oraz przy rozważaniu dalszych zmian systemowych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --