Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 10 lipca 2026 r.
znak sprawy: DNI.bi.058.5.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 17542 posła na Sejm RP, Pani Wioletty Marii
Kulpy, w sprawie pogłębiającej się suszy hydrologicznej i problemów z zapewnieniem
dostępu do wody mieszkańcom gmin wiejskich oraz konieczności uruchomienia
rządowego programu wsparcia budowy nowych ujęć wody i stacji uzdatniania wody
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na ww. interpelację, przedstawiam następujące wyjaśnienia,
z uwzględnieniem informacji przekazanych przez Ministerstwo Infrastruktury.
1. Czy Ministerstwo Rolnictwa prowadzi analizy dotyczące wpływu suszy
hydrologicznej na funkcjonowanie systemów wodociągowych na terenach wiejskich?
Zagadnienia związane z występowaniem suszy oraz jej wpływem na gospodarkę
wodną monitoruje Ministerstwo Infrastruktury, wykorzystując m.in. analizy i
opracowania przygotowywane w ramach planowania w gospodarowaniu wodami.
Kluczowym dokumentem w tym zakresie jest Plan przeciwdziałania skutkom suszy
(PPSS), który został przyjęty rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 15 lipca
2021 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 1615). PPSS został opracowany na okres od 2021 do
2027 r. Zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 2027 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz.
960), dalej: „ustawa Prawo wodne”, dokument ten podlega aktualizacji nie rzadziej niż
raz na 6 lat. PPSS to pierwszy dokument planistyczny o randze krajowej podejmujący
temat minimalizowania skutków suszy. Jego opracowanie wynikało z postanowień
dyrektyw i wytycznych unijnych (m.in. Ramowej Dyrektywy Wodnej), a także

-- 1 of 9 --

przepisów prawa krajowego (art. 184 ustawy Prawo wodne). PPSS, zgodnie z art. 184
ust. 2 ustawy - Prawo wodne, zawiera:
 analizę możliwości powiększenia dyspozycyjnych zasobów wodnych;
 propozycje budowy lub przebudowy urządzeń wodnych;
 propozycje niezbędnych zmian w zakresie korzystania z zasobów wodnych
oraz zmian naturalnej i sztucznej retencji;
 działania służące przeciwdziałaniu skutkom suszy.
2. Ile gmin wiejskich w Polsce zgłasza obecnie problemy związane z niewystarczającą
wydajnością istniejących ujęć wody?
Jednostki samorządu terytorialnego (w tym gminy wiejskie) wysyłają sygnały,
dotyczące problemów związanych z niewystarczającą wydajnością istniejących ujęć
wody oraz koniecznością rozbudowy i modernizacji infrastruktury wodociągowej. W
celu pozyskania kompleksowych informacji o potrzebach inwestycyjnych sektora
wodociągowego, Ministerstwo Infrastruktury realizuje obecnie projekt pn.
„Aktualizacja programu inwestycyjnego w zakresie poprawy jakości i ograniczenia
strat wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi”. W ramach tego projektu gminy, w
tym gminy wiejskie, będą mogły zgłaszać potrzeby inwestycyjne oraz planowane
działania inwestycyjne związane z zaopatrzeniem ludności w wodę. Wyniki projektu
pozwolą na uzyskanie aktualnej i kompleksowej wiedzy o skali potrzeb
inwestycyjnych w sektorze wodociągowym, w tym w gminach wiejskich.
3. Czy resort planuje uruchomienie dedykowanego programu wsparcia budowy nowych
ujęć wody i stacji uzdatniania wody dla gmin wiejskich?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie realizuje programów dofinansowania w
zakresie budowy nowych ujęć wody i stacji uzdatniania wody, jak również nie jest
dysponentem środków, które mogłyby zostać przeznaczone na inwestycje w tym
obszarze. Zgodnie z art. 400b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo
Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz. 647, 1080, 1812, 1863, z 2026 r. poz.
176, 426, 605, 607, 635) organami, których celem działania jest finansowanie
obejmujące wspomaganie zadań modernizacyjnych i inwestycyjnych służących
ochronie środowiska i gospodarce wodnej, w tym m.in. zaopatrzeniu ludności w
wodę, są Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz
wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej.

-- 2 of 9 --

4. Czy przewiduje się wykorzystanie środków krajowych lub unijnych na rozwój
infrastruktury wodociągowej na terenach zagrożonych suszą?
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w
wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2024 r. poz. 757, z 2026 r. poz.
605), zbiorowe zaopatrzenie w wodę jest zadaniem własnym gminy.
Doprecyzowaniem tej normy prawnej jest art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca
1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2026 r. poz. 662), który wskazuje, iż
zadania własne gminy w szczególności obejmują m.in. sprawy wodociągów i
zaopatrzenia w wodę, dlatego też inwestycje w tym zakresie są finansowane przez
jednostki samorządu terytorialnego ze środków własnych.
Dodatkowo gminy, w tym gminy położone na obszarach zagrożonych suszą, mogą
ubiegać się o dofinansowanie inwestycji związanych z budową i modernizacją
urządzeń wodociągowych ze środków zewnętrznych dostępnych w ramach:
 Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027
(FEnIKS),
 Regionalnych Programów Operacyjnych (RPO),
 Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO),
 programów krajowych Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i
Gospodarki Wodnej oraz wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i
gospodarki wodnej.
Odnosząc się do możliwości wykorzystania środków krajowych i unijnych na rozwój
infrastruktury wodociągowej oraz działania zwiększające retencję, należy wskazać, że
również w projektowanej perspektywie finansowej przewidywane są instrumenty
dające możliwość wspierania tego rodzaju inwestycji. W szczególności w
perspektywie 2028-2034 przewiduje się, że kwestia adaptacji do zmian
klimatycznych, zwiększania odporności w tym zakresie, dostępu do wody oraz
szeroko pojętej infrastruktury na rzecz retencji będzie przedmiotem interwencji ze
środków unijnych. Ze względu na zmianę architektury wsparcia, tj. utworzenia
jednego zintegrowanego Funduszu1, realizowanego za pomocą Planu Partnerstwa
Krajowego i Regionalnego (PPKR), wsparcie to będzie planowane przede wszystkim
na poziomie regionalnym, z uwzględnieniem specyficznych potrzeb i warunków. Za
1 Fundusz Spójności Gospodarczej, Społecznej i Terytorialnej, Rolnictwa i Obszarów Wiejskich,
Rybołówstwa i Polityki Morskiej, Dobrobytu i Bezpieczeństwa

-- 3 of 9 --

koordynację przygotowań PPKR 2028-2034 odpowiedzialne jest Ministerstwo
Funduszy i Polityki Regionalnej (MFiPR), natomiast prace przebiegają z szerokim
udziałem resortów, w tym MRiRW oraz samorządów województw.
Przykładowo, w ramach Priorytetu 3. Transformacja energetyczna, odporność i
bezpieczeństwo PPKR, planuje się realizację kierunku działań pn. C.5 Zwiększenie
odporności na zmiany klimatu i odbudowa przyrody. Jednym z celów szczegółowych
tego kierunku jest zrównoważona gospodarka wodna, która zawiera szereg
inwestycji ukierunkowanych na ochronę zasobów wody. W szczególności przewiduje
się Inwestycję 2: Wsparcie inwestycyjne dla różnych działań związanych z
zrównoważoną gospodarką wodną, w tym działania mające na celu przywracanie
rzek do stanu swobodnego przepływu oraz przywracanie funkcji naturalnych równin
zalewowych, rozwój małej i naturalnej retencji, renaturyzacja wodnych siedlisk
przyrodniczych i terenów zalewowych, ochrona i odtwarzanie mokradeł i torfowisk
(w tym system zachęt dla rolników) i opracowanie inwentaryzacji przyrodniczych i
rolniczych.
Ponadto planowana jest Inwestycja 3: Działania inwestycyjne na podstawie
zaktualizowanego programu inwestycyjnego w zakresie poprawy jakości i
ograniczenia strat wody przeznaczonej do spożycia. Dodatkowe działania w zakresie
modernizacji i rozbudowy sieci wodociągowej na terenach zwartej zabudowy, w tym
dywersyfikacja źródeł zaopatrzenia w wodę (łączenie gminnych systemów
zaopatrzenia w wodę, rozwój rezerwowych ujęć wody oraz wykorzystanie
alternatywnych źródeł zaopatrzenia w wodę) i budowa nowych ujęć wody.
W zakresie interwencji Wspólnej Polityki Rolnej po roku 2027, która będzie
stanowiła element PPKR, wyzwania związane z dostępem do wody, zwiększaniem
retencji oraz przeciwdziałaniem skutkom suszy jest jednym z najważniejszych
wyzwań z punktu widzenia odporności rolnictwa. W ramach Priorytetu 5 PPKR
Bezpieczeństwa żywnościowe kraju i konkurencyjne rolnictwo w Inwestycji:
Odporność ekonomiczna, środowiskowa i klimatyczna gospodarstw rolnych
przewiduje się inwestycje na rzecz odporności środowiskowo-klimatycznej oraz
zrównoważonego rozwoju gospodarstw rolnych, obejmujące m.in. kwestie
gospodarowania wodą oraz przeciwdziałania skutkom suszy. Obok instrumentów o
charakterze inwestycyjnym, w ramach WPR po roku 2027 planuje się kontynuację

-- 4 of 9 --

działań rolnośrodowiskowych i na rzecz klimatu oraz działania leśno-zadrzewieniowe,
także szersze wsparcie na rzecz ograniczania ryzyko w sektorze rolno-spożywczym.
Obecnie opracowane Priorytety PPKR 2028-2034, zawierające propozycje inwestycji
i reform, a także sposób ich wdrożenia są przedmiotem opiniowania w ramach
powołanych przez MFiPR grup roboczych, wspierających prace Zespołu ds.
opracowania PPKR. W kolejnym kroku zostaną przygotowane i zatwierdzone
założenia PPKR, które będą rozstrzygać takie kwestie jak: priorytety i obszary
wsparcia, podmioty odpowiedzialne za realizację działań, założenia systemu
instytucjonalnego oraz wstępny podział środków. Następnie rozpoczną się właściwe
prace nad poszczególnymi rozdziałami PPKR, tak aby cały plan został ukończony do
września 2027 r.
5. Jakie działania podejmuje Ministerstwo Rolnictwa w celu zwiększenia retencji i
zabezpieczenia zasobów wodnych na obszarach wiejskich?
Obecnie duży nacisk kładziony jest na odtwarzanie retencji, przekształcenie
systemów melioracji z odwadniającej na odwadniająco-nawadniającą czy zwiększanie
możliwości infiltracyjnych zlewni. W związku z powyższym oraz mając na uwadze
narastający problem suszy, jak i występujących niedoborów wody na obszarze kraju
Rząd RP podejmuje działania ukierunkowane na minimalizację negatywnych skutków
suszy. Zadania te prowadzone są dwutorowo – z jednej strony są to inicjatywy o
charakterze strategicznym i legislacyjnym oraz podnoszące świadomość społeczną, a
z drugiej polegające na realizacji konkretnych inwestycji i rozwiązań, które
zmniejszają lub niwelują negatywny wpływ zmian klimatu, a także poprawiają
bezpieczeństwo mieszkańców oraz podmiotów gospodarczych. Zgodnie z art. 183
ustawy Prawo wodne przeciwdziałanie skutkom suszy jest zadaniem organów
administracji rządowej i samorządowej oraz właściwych organów Państwowego
Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, dalej: „PGW Wody Polskie”.
W kwestii zapobiegania suszy na szczególną uwagę zasługuje PPSS – główny
dokument planistyczny w zakresie suszy, który przyjęty został przez Ministra
Infrastruktury rozporządzeniem z dnia 15 lipca 2021 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 1615).
Dokument ten wraz z planami gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy,
planami zarządzania ryzykiem powodziowym oraz planami utrzymania wód, przyczyni
się do poprawy stanu gospodarki wodnej w Polsce. Ograniczenie skutków suszy

-- 5 of 9 --

zgodnie z PPSS jest prowadzone przez działania, zarówno techniczne, w tym
inwestycyjne, jak i nietechniczne – takie jak kształtowanie odpowiednich postaw i
edukowanie społeczeństwa. PPSS wymaga wdrażania przez współdziałanie, co
oznacza, że jest prowadzone przy zaangażowaniu społeczeństwa, zwłaszcza
przedstawicieli władz samorządowych, środowisk naukowych, przedsiębiorców oraz
organizacji społecznych. PPSS zawiera 4 załączniki:
 Listę zadań inwestycyjnych z PPI służących zwiększeniu retencji oraz
wspierających przeciwdziałanie skutkom suszy – lista A;
 Listę zadań inwestycyjnych związanych ze zwiększeniem retencji korytowej w
zlewniach na obszarach wiejskich – lista B;
 Listę inwestycji zgłoszonych przez podmioty zewnętrzne (spoza PGW Wody
Polskie) – lista C;
 Katalog działań służących przeciwdziałaniu skutkom suszy.
W ramach ww. 3 list inwestycyjnych zaproponowano realizację 314 działań. PPSS
zawiera m.in.:
 78 inwestycji realizowanych przez PGW Wody Polskie;
 54 inwestycje na obszarach rolnych realizowanych w ramach programu
kształtowania zasobów wodnych;
 182 inwestycje zgłoszone do realizacji przez jednostki samorządu
terytorialnego.
Obecnie trwa proces przeglądu i aktualizacji planu przeciwdziałania skutkom suszy
(aPPSS). Zgodnie z aktualnym harmonogramem aPPSS będzie opracowany w I
kwartale 2027 r. Inwestycje związane z budową obiektów hydrotechnicznych
mających na celu przeciwdziałanie skutkom suszy będą realizowane wyłącznie na
obszarach, na których nie można osiągnąć tego samego efektu przy zastosowaniu
innych metod bardziej przyjaznych środowisku. Możliwość zastosowania innych
działań przeciwdziałających skutkom suszy będzie jednym z elementów aktualizacji
PPSS. Zakończenie całości prac nad aktualizacją PPSS przewidziane jest w 2027 r.
Zgodnie z art.185 ust. 6 ustawy - Prawo wodne, aktualizacja PPSS zostanie przyjęta
w drodze rozporządzenia ministra właściwego ds. gospodarki wodnej. Natomiast w
2026 r. planowane są konsultacje społeczne projektu aPPSS.
Działania zwiększające retencję planowane do realizacji do 2030 r. zostały określone
w Programie przeciwdziałania niedoborowi wody na lata 2023-2027 z perspektywą

-- 6 of 9 --

do roku 2030”, dalej: „PPNW”, przyjętym uchwałą Rady Ministrów nr 152 z dnia 22
sierpnia 2023 r. Niniejszy dokument opracowany został dla obszaru całego kraju, z
uwzględnieniem podziału na regiony wodne i obszary dorzeczy. Program uwzględnia
wszystkie rodzaje retencji: sztuczną i naturalną oraz wskazuje działania
ukierunkowane na jej zwiększenie z obecnego poziomu 7,5% do ponad 15% tj.
zmagazynowanie dodatkowych 5 mld m3 wody, co stanowi ponad 85 średniego
rocznego odpływu wód z obszaru Polski. PPNW stanowi realizację działania pn.
„Opracowanie Programu przeciwdziałania niedoborowi wody” wskazanego pod poz.
nr 27 w katalogu działań Planu przeciwdziałania skutkom suszy, zgodnie z
załącznikiem do PPSS. W celu poprawy retencji przewidziano 14 typów działań:
 renaturyzacja ekosystemów mokradłowych;
 renaturyzacja rzek;
 realizacja i odtwarzanie obiektów małej retencji i mikroretencji na terenach
leśnych;
 zalesianie, zadrzewianie oraz przebudowa drzewostanów;
 realizacja i odtwarzanie obiektów małej retencji i mikroretencji na terenach
rolniczych;
 promowanie i wdrażanie zabiegów agrotechnicznych zwiększających retencję
glebową;
 realizacja i odtwarzanie stawów hodowlanych;
 realizacja nowych oraz przebudowa istniejących systemów melioracyjnych w
celu zapewnienia funkcji nawadniająco-odwadniających;
 ochrona, tworzenie i odtwarzanie zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i
przywodnych;
 realizacja obiektów retencjonujących wodę;
 realizacja innych działań służących poprawie retencji wód;
 przekształcanie wybranych suchych zbiorników przeciwpowodziowych w
zbiorniki retencyjne wielofunkcyjne;
 rekultywacja wyrobisk pogórniczych w celu wykorzystania jako
wielofunkcyjne zbiorniki retencyjne;
 realizacja miejskich planów adaptacji oraz inne działania mające na celu
zwiększenie retencji w miastach (m.in. błękitno-zielona infrastruktura,
retencja wód opadowych i zwiększanie udziału powierzchni biologicznie
czynnej).

-- 7 of 9 --

6. Czy rząd rozważa uznanie inwestycji związanych z bezpieczeństwem wodnym
mieszkańców za inwestycje strategiczne dla rozwoju obszarów wiejskich?
Zapewnienie bezpieczeństwa wodnego mieszkańców, w tym mieszkańców obszarów
wiejskich, stanowi istotny element polityki państwa w zakresie gospodarki wodnej
oraz adaptacji do zmian klimatu. Znajduje to odzwierciedlenie w dokumentach
strategicznych i planistycznych, jak również w funkcjonowaniu instrumentów
finansowych umożliwiających wsparcie inwestycji wodociągowych ze środków
krajowych i europejskich.
Jednym ze strategicznych kierunków inwestycji w gospodarce wodnej są zbiorniki
wielozadaniowe. Zbiorniki wielozadaniowe (retencyjne) pozwalają regulować odpływ
rzeczny, służą do celów gromadzenia wody, zaspokojenia potrzeb m.in.
gospodarczych, energetycznych, rekreacyjnych oraz ochrony przeciwpowodziowej, a
także ochrony przeciwpożarowej. Najważniejsze cele zbiorników retencyjnych to
wyrównanie przepływów w rzekach i zapobieganie powstawaniu niedoborów wody.
Zbiorniki spełniają te funkcje przez magazynowanie wody w czasie występowania
wysokich przepływów, celem wykorzystania nadwyżki do dostarczenia wody poniżej
zbiornika w czasie występowania suszy hydrologicznej.
PGW Wody Polskie planują realizację 120 inwestycji dotyczących zbiorników
wielofunkcyjnych, których całkowita szacunkowa wartość wynosi prawie 8 mld zł.
Wśród planowanych zadań inwestycyjnych związanych z budową zbiorników
wielofunkcyjnych znajdują się m.in.: takie inwestycje jak zbiornik Oleśniki na rzece
Wieprz w województwie lubelskim, zbiornik Międzyrzecze na rzece Jasienicy w
województwie śląskim, zbiorniki w dolinie rzeki Łęg w województwie podkarpackim.
Warto podkreślić, że zgodnie z informacjami PGW Wody Polskie w 2026 r. planuje
się rozpoczęcie ponad 20 inwestycji związanych ze zbiornikami wielofunkcyjnymi,
których szacunkowa wartość wynosi ponad 6 mld zł. Realizowane zadania związane
są z robotami budowlanymi lub przygotowaniem dokumentacji. Zadania dotyczą
między innymi zbiornika Wielowieś Klasztorna na rzece Prośne w województwie
wielkopolskim, zbiornika Kamieniec Ząbkowicki na rzece Nysa Kłodzka w
województwie dolnośląskim, zbiornika przeciwpowodziowego Racławice Śląskie na
rzece Osobłodze w województwie opolskim.

-- 8 of 9 --

Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 9 of 9 --