Interpelacja w sprawie sytuacji w Polskiej Agencji Kosmicznej (POLSA)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17538
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie sytuacji w Polskiej Agencji Kosmicznej (POLSA)
Zgłaszający: Adrian Zandberg
Data wpływu: 02-06-2026
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907) zwracam się z interpelacją w sprawie informacji dotyczących pytań oraz wątpliwości publicznie formułowanych przez pana Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego wobec kierownictwa Polskiej Agencji Kosmicznej (POLSA).
W piśmie z dnia 19 maja 2026 r. (BO.035.3.2026) prezes Polskiej Agencji Kosmicznej Marta Wachowicz zażądała „stanowczych działań mających na celu doprowadzenie do zaprzestania przez Pana Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego publicznego komentowania kwestii związanych z działalnością Agencji, projektami strategicznymi, bezpieczeństwem państwa oraz współpracą międzynarodową”, a także wskazała, że „oczekiwane jest również niezwłoczne podjęcie działań organizacyjnych i nadzorczych zapewniających, że pan Sławosz Uznański-Wiśniewski nie będzie występował publicznie jako osoba kojarzona z działalnością Agencji ani wykorzystywał swojej pozycji lub dostępu do informacji związanych z działalnością jednostki do formułowania politycznych ocen dotyczących strategicznych kierunków działania państwa lub realizowanych projektów międzynarodowych”.
W nawiązaniu do tego pisma proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jaka jest podstawa prawna kierowania tego typu żądań do ministra przez prezesa agencji wykonawczej wobec obywatela Rzeczypospolitej Polskiej korzystającego z praw gwarantowanych przez Konstytucję RP, w szczególności z art. 54?
Czy minister właściwy do spraw gospodarki otrzymał inne pisma zawierające podobne żądania dotyczące pana Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego lub innego obywatela Rzeczypospolitej Polskiej?
Czy w związku z przytoczonym pismem podjęto jakiekolwiek działania mające na celu spełnienie żądań prezes Polskiej Agencji Kosmicznej wobec pana Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego?
Proszę o przekazanie pełnego protokołu ze specjalnego posiedzenia Rady Polskiej Agencji Kosmicznej z dnia 11 maja 2026 r.
Podczas konferencji EEC w dniu 23 kwietnia 2026 r. prezes Polskiej Agencji Kosmicznej Marta Wachowicz poinformowała uczestników, że agencja nadal nie otrzymała dotacji celowej. Odniosła się również do pytań dotyczących wykorzystania budżetu agencji.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy na dzień wpływu niniejszej interpelacji dotacja celowa została przekazana? Jeśli nie, kiedy planowane jest jej przekazanie? Proszę również o przygotowanie wykazu zawierającego daty przekazania dotacji celowych dla Polskiej Agencji Kosmicznej w latach 2014–2025.
Jaki procent budżetu Polskiej Agencji Kosmicznej na rok 2025 został wydatkowany przez agencję? Proszę również o przesłanie wykazu wydatków, z których zrezygnowano, wraz z uzasadnieniem.
W jakim terminie Polska Agencja Kosmiczna złożyła ministrowi właściwemu do spraw gospodarki Roczny Plan Działalności na rok 2026? Czy został on już zaakceptowany przez ministra? Proszę także o podanie terminów składania i zatwierdzania Rocznych Planów Działalności Polskiej Agencji Kosmicznej w latach 2014–2025.
W nawiązaniu do informacji przekazywanych mediom przez pracowników Polskiej Agencji Kosmicznej, dotyczących polityki kadrowej i zarzutów mobbingu, a także zaniechań związanych z promocją misji IGNIS, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Ilu pracowników zatrudniała Polska Agencja Kosmiczna od 19 kwietnia 2025 roku oraz z iloma pracownikami do daty wpływu interpelacji rozwiązano stosunek pracy lub stosunek ten wygasł? Proszę również o podanie stanowisk wszystkich osób, z którymi stosunek pracy rozwiązano lub wygasł.
Czy prezes Polskiej Agencji Kosmicznej zleciła wykonanie ekspertyzy mającej wykazać, że Polska Agencja Kosmiczna nie posiada podstawy prawnej do prowadzenia działalności w zakresie promocji misji IGNIS? Proszę także o informację, czy zdaniem Polskiej Agencji Kosmicznej oraz ministra właściwego do spraw gospodarki agencja posiada podstawy prawne do promowania misji IGNIS.
W Polskiej Strategii Kosmicznej, przyjętej w 2017 r., założono realizację do 2020 r. trzynastu wskaźników, w tym przyjęcie Krajowego Programu Kosmicznego.
W związku z tym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jaki jest aktualny stan realizacji wszystkich wskazanych wskaźników? Proszę o przedstawienie uzasadnienia dla każdego z nich.
Jaki jest aktualny status prac nad nowelizacją Polskiej Strategii Kosmicznej oraz planowany termin jej przyjęcia?
Jaki jest aktualny status prac nad Krajowym Programem Kosmicznym? Czy zadanie aktualizacji programu zostało przekazane do Polskiej Agencji Kosmicznej? Jaki jest obecnie planowany termin przyjęcia Krajowego Programu Kosmicznego?
W nawiązaniu do przekazów medialnych dotyczących działalności Polskiej Agencji Kosmicznej oraz wypowiedzi pana Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo analizowało pytania i uwagi zgłaszane przez pana Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego podczas posiedzeń Rady Polskiej Agencji Kosmicznej? Jakie działania podjęto w związku z tymi uwagami?
Jakie odpowiedzi zostały udzielone przez kierownictwo Polskiej Agencji Kosmicznej na pytania dotyczące:
a) działań Agencji w latach 2025-2026,
b) programów edukacyjnych związanych z polską misją kosmiczną,
c) rozwoju Narodowego Systemu Informacji Satelitarnej?
Czy ministerstwo podziela opinię, że brak jednoznacznych odpowiedzi ze strony kierownictwa Polskiej Agencji Kosmicznej może negatywnie wpływać na zaufanie do agencji oraz bezpieczeństwo realizacji strategicznych projektów państwa?
W odniesieniu do programu IRIS2 proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jak ministerstwo ocenia aktualne przygotowanie polskiego sektora kosmicznego do udziału w programie IRIS2?
Jakie działania są podejmowane lub planowane w celu zwiększenia udziału polskich przedsiębiorstw w europejskich programach kosmicznych oraz ograniczenia odpływu środków do podmiotów zagranicznych?
W nawiązaniu do informacji przekazywanych mediom przez obecnych i byłych pracowników Polskiej Agencji Kosmicznej proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo otrzymało dokument, skargę lub inną korespondencję przygotowaną przez obecnych lub byłych pracowników Polskiej Agencji Kosmicznej dotyczącą sytuacji w agencji?
Czy przeprowadzono analizę zarzutów dotyczących:
a) utraty zdolności instytucjonalnej Polskiej Agencji Kosmicznej do realizacji ustawowych zadań,
b) ograniczenia skuteczności operacyjnej Narodowego Systemu Informacji Satelitarnej,
c) braku działań związanych z utworzeniem Centrum Obserwacji Satelitarnej,
d) braku współpracy w inicjatywie Artemis Accords oraz innych programach NASA,
e) bierności w przygotowaniach do organizacji Międzynarodowego Kongresu Astronautycznego 2027 w Poznaniu?
Czy w Polskiej Agencji Kosmicznej prowadzono rekrutacje z pominięciem wymaganego prawem trybu konkursowego? W przypadku odpowiedzi twierdzącej proszę o podanie liczby takich przypadków wraz z uzasadnieniem.
Jakie działania podjęto lub planuje się podjąć w zakresie:
a) rozwoju Narodowego Systemu Informacji Satelitarnej,
b) utworzenia Centrum Obserwacji Satelitarnej,
c) współpracy z NASA i udziału Polski w inicjatywie Artemis Accords,
d) przygotowań do organizacji Międzynarodowego Kongresu Astronautycznego 2027 w Poznaniu?
Czy ministerstwo planuje przeprowadzenie audytu organizacyjnego lub kadrowego w Polskiej Agencji Kosmicznej?
Czy planowane są zmiany organizacyjne lub personalne mające na celu odbudowę stabilności instytucjonalnej Polskiej Agencji Kosmicznej oraz poprawę współpracy ze środowiskiem eksperckim i sektorem kosmicznym?
Proszę o odpowiedź w terminie określonym ustawą.
Z poważaniem Adrian Zandberg
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (47)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
30072 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DIN-IV.054.1.2026
Warszawa, 13 października 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 17538 w sprawie sytuacji w Polskiej Agencji Kosmicznej (POLSA)
Szanowny Panie Marszałku,
na podstawie art. 193 ust. 1 i 2 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej1 przedstawiam
odpowiedzi na pytania Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Pana Adriana Zandberga
zawarte w interpelacji nr 17538 z 15 czerwca 2026 r. w sprawie sytuacji w Polskiej Agencji
Kosmicznej (POLSA).
I.
Ad 1.
W odniesieniu do pytania dotyczącego podstawy prawnej skierowania przez Prezesa
Polskiej Agencji Kosmicznej pisma z 19 maja 2026 r. do Ministra, należy wskazać, że
korespondencja ta stanowiła wyraz stanowiska Prezesa Agencji w związku z oceną wpływu
publicznych wypowiedzi na realizację zadań ustawowych Agencji. Nie miała ona charakteru
aktu administracyjnego ani decyzji wywołującej skutki prawne wobec osoby, której
dotyczyła.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Polską Agencję Kosmiczną, w Agencji nie
obowiązują regulacje wprowadzające generalny zakaz ani ograniczenia dotyczące
publicznych wypowiedzi osób współpracujących z Agencją lub uczestniczących w polskim
programie astronautycznym.
W ocenie ministra właściwego do spraw gospodarki, debata dotycząca kierunków rozwoju
sektora kosmicznego powinna odbywać się z poszanowaniem obowiązujących procedur,
kompetencji poszczególnych organów oraz zasad odpowiedzialności za realizację zadań
publicznych.
Ad 2.
Minister właściwy do spraw gospodarki nie otrzymał innych pism zawierających podobne
żądania dotyczące pana Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego.
Ad 3.
Minister właściwy do spraw gospodarki nie podejmował działań mających na celu
spełnienie żądań Prezesa Polskiej Agencji Kosmicznej wobec pana Sławosza Uznańskiego-
Wiśniewskiego.
1 Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
(M. P. z 2022 r. poz. 990 z poźn.zm. ).
-- 1 of 10 --
2
Ad 4.
W załączeniu przekazuję protokół z posiedzenia Rady Polskiej Agencji Kosmicznej w dniu
11 maja 2026 r.
II.
Ad 1.
Na podstawie otrzymanych wniosków z Polskiej Agencji Kosmicznej zostały zawarte między
ministrem właściwym do spraw gospodarki a Polską Agencją Kosmiczną w roku 2026 niżej
wymienione umowy dotacji celowych:
- umowa dotacji celowej z dnia 10 czerwca 2026 r. z przeznaczeniem na realizację celów
określonych w Polskiej Strategii Kosmicznej, przyjętej uchwałą Nr 6 Rady Ministrów z dnia
26 stycznia 2017 r. w sprawie przyjęcia Polskiej Strategii Kosmicznej (M. P. poz.203);
- umowa dotacji celowej z dnia 6 lipca 2026 r. z przeznaczeniem na realizację celów
określonych w Krajowym Programie Kosmicznym – działania ministra właściwego do spraw
gospodarki na lata 2023–2027.
Wykaz dotacji celowych udzielonych na podstawie zawartych umów między ministrem
właściwym do spraw gospodarki, a Polską Agencją Kosmiczną w latach ubiegłych
przedstawia poniższe zestawienie:
Rok 2025: PSK – 7.04.2025 r.; KPK – 7.04.2025 r.; KPO – 21.11.2025 r.;
Rok 2024: PSK – 6.03.2024 r.; KPK – 27.08.2024 r.; KPO – 21.08.2024;
Rok 2023: PSK – 20.04.2023 r.;
Rok 2022: PSK – 10.02.2022 r.; 14.02.2022 r.; (niewygasające z 2021 r.)
Rok 2021: PSK – 08.02.2021 r. (niewygasające z 2020 r.) PSK – 15.07.2021 r.;
Rok 2020: PSK – 29.06.2020 r.;
W latach 2014 – 2019 minister właściwy do spraw gospodarki nie pełnił nadzoru wobec
Polskiej Agencji Kosmicznej i nie zawierał umów. Nadzór wobec Polskiej Agencji Kosmicznej
sprawował w w/w latach Prezes Rady Ministrów na mocy ustawy z dnia 26 września 2014
r. o Polskiej Agencji Kosmicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1793). Ministrowi właściwemu do
spraw gospodarki Polska Agencja Kosmiczna podlega od dnia 19 lipca 2019 r., tj. wejścia w
życie znowelizowanej ustawy o Polskiej Agencji Kosmicznej z dnia 13 czerwca 2019 r. (Dz.
U. poz. 1248).
Ad 2.
Na podstawie zawartych umów dotacji celowych i dotacji podmiotowej w roku 2025 (cztery
umowy dotacji celowych i jedna umowa dotacji podmiotowej) oraz wypłaconych środków
Polskiej Agencji Kosmicznej w ramach zawartych umów, ocenia się wydatkowanie przez
Agencję na poziomie 72%. Oszacowany poziom wydatkowania nie uwzględnia puli środków
przewidzianych w ramach rezerwy celowej na 2025 r. (45 mln zł), które nie zostały podjęte
przez Agencję. W odniesieniu do łącznej kwoty zaalokowanej w budżecie 2025 r., w tym z
rezerwy celowej, kwota dotacji została wykorzystana przez POLSA na poziomie 50%.
Umowy zawarte między ministrem właściwym do spraw gospodarki a Polską Agencją
Kosmiczną w roku 2025 obejmowały dotacje celowe (cztery umowy) i dotację podmiotową
z przeznaczeniem, zgodnie z ustawą o Polskiej Agencji Kosmicznej, na realizację bieżących
zadań Agencji. Wykaz niezrealizowanych wydatków w ramach zawartych umów dotacji
celowych i dotacji podmiotowej dotyczy wydatków bieżących oraz inwestycyjnych.
Zgodnie z wyjaśnieniami Polskiej Agencji Kosmicznej niewykorzystana cześć dotacji
związana jest między innymi z: przedłużającymi się postępowaniami o udzielenie zamówień
publicznych i w następstwie brakiem możliwości zawarcia umów z wykonawcami w 2025
r.; zmianą formy realizacji zamówienia; przesunięciem realizacji części zadań na kolejne
okresy; niższymi kosztami niż planowano (odnotowano mniejsze zapotrzebowanie na
świadczone usługi, co przełożyło się na zmniejszenie wydatków); korzystniejszymi
-- 2 of 10 --
3
warunkami cenowymi przy realizacji niektórych zadań, co pozwoliło na osiągnięcie
oszczędności; wydłużającymi się procedurami i terminami uruchomienia środków z części
przypadającej z rezerwy celowej; rocznością budżetu.
Ad 3.
Zgodnie z ustawą o Polskiej Agencji Kosmicznej, Prezes Polskiej Agencji Kosmicznej
przedstawia do zatwierdzenia ministrowi właściwemu do spraw gospodarki projekt
rocznego planu działalności wraz z opinią Rady Agencji, w terminie do 1 grudnia każdego
roku. Projekt Rocznego planu działalności Polskiej Agencji Kosmicznej w roku 2026 został
przesłany do MRiT przy piśmie Polskiej Agencji Kosmicznej z dnia 26 listopada 2025 r.
Przesłany projekt nie spełniał wymogu zgodności z innymi dokumentami programowymi,
które wymagały również aktualizacji, w tym z Krajowym Programem Kosmicznym – działania
Ministra Rozwoju i Technologii na lata 2023-2027. Prace nad aktualizacją wymienionego
programu oraz zmianami w projekcie planu działalności uwzględniającymi cele i priorytety
ministra właściwego do spraw gospodarki były prowadzone w Polskiej Agencji Kosmicznej
w pierwszej połowie 2026 r. Zweryfikowane projekty ww. dokumentów Agencja
przedłożyła w lipcu br. do opinii Rady Polskiej Agencji Kosmicznej. Jednocześnie informuję,
że zgodnie z ustawą o Polskiej Agencji Kosmicznej, do czasu zatwierdzenia rocznego planu
działalności, Agencja działa na podstawie projektu.
Roczny plan działalności Polskiej Agencji Kosmicznej w roku 2026 został zatwierdzony w dniu
03.09.2026 r. W latach ubiegłych plany działalności Agencji, sporządzane stosownie do
postanowień przepisów ustawy o Polskiej Agencji Kosmicznej, były zatwierdzane przez
ministra właściwego do spraw gospodarki w terminach: Rok 2025 – 18.11.2025; Rok 2024
– 24.04.2024; Rok 2023 – 09.01.2023; 2021 – 14.12.2020 r.
W latach 2014–2019 minister właściwy do spraw gospodarki nie pełnił nadzoru wobec
Polskiej Agencji Kosmicznej i nie zatwierdzał planów działalności. Nadzór wobec Polskiej
Agencji Kosmicznej sprawował w w/w latach Prezes Rady Ministrów na mocy ustawy z dnia
26 września 2014 r. o Polskiej Agencji Kosmicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1793). Ministrowi
właściwemu do spraw gospodarki Polska Agencja Kosmiczna podlega od dnia 19 lipca 2019
r., tj. wejścia w życie znowelizowanej ustawy o Polskiej Agencji Kosmicznej z dnia 13
czerwca 2019 r. (Dz. U. poz. 1248).
III.
Ad 1.
Zatrudnienie w Polskiej Agencji Kosmicznej na dzień 19 kwietnia 2025 r.: 84.
Zatrudnienie w Polskiej Agencji Kosmicznej na dzień 30 czerwca 2026 r.: 95.
Od 19 kwietnia 2025 roku do 30 czerwca 2026 r. rozwiązano stosunek pracy z 34
pracownikami na stanowiskach: starszy specjalista, radca prawny, prezes, pełnomocnik ds.
ochrony informacji niejawnych, główny specjalista, główny księgowy, ekspert, dyrektor,
audytor wewnętrzny, administrator sieci teleinformatycznej.
Ad 2.
Zarówno Polska Agencja Kosmiczna, jak i minister właściwy do spraw gospodarki stoją na
stanowisku, że POLSA posiada podstawę prawną do promowania misji IGNIS. Stanowisko
Agencji nie kwestionuje własnych kompetencji i jest jednoznaczne: POLSA uważa, że
posiada podstawę prawną do prowadzenia działań promocyjnych dotyczących misji IGNIS.
Argumentacja opiera się na: art. 3 ustawy o POLSA, który wskazuje, że Agencja realizuje
zadania związane z rozwojem sektora kosmicznego, przepisach dotyczących popularyzacji
wiedzy o kosmosie, kompetencjach w zakresie wspierania krajowych przedsięwzięć
kosmicznych. W ocenie Agencji promocja misji IGNIS jest naturalnym elementem jej
ustawowej roli, ponieważ misja ta jest polskim przedsięwzięciem naukowo‑technologicznym
-- 3 of 10 --
4
w sektorze kosmicznym. Minister właściwy do spraw gospodarki (obecnie Minister Rozwoju
i Technologii) również stoi na stanowisku, że POLSA ma podstawy prawne do promowania
misji IGNIS. Resort podkreśla, że działania promocyjne są częścią wspierania krajowego
sektora kosmicznego, misja IGNIS jest przedsięwzięciem o strategicznym znaczeniu dla
polskiej nauki i technologii, ustawa o POLSA nie ogranicza Agencji wyłącznie do działań
technicznych czy administracyjnych.
IV.
Ad 1.
Zgodnie z Polską Strategią Kosmiczną (dalej: PSK lub Strategia), przyjętą przez Radę
Ministrów uchwałą nr 6 z dnia 26 stycznia 2017 r.2 określone w PSK cele strategiczne oraz
cele szczegółowe powinny zostać zrealizowane do 2030 r. Strategia zakłada, że „bramka
kontrolna” dotycząca wskaźników jest przewidziana na 2025 r. Wyprzedzająco, w 2024
roku Polska Agencja Kosmiczna, na wniosek MRiT, dokonała ewaluacji Polskiej Strategii
Kosmicznej3. Ogólna ocena stopnia realizacji Polskiej Strategii Kosmicznej jest pozytywna.
Wszystkie cele szczegółowe i kierunki interwencji są realizowane. Szczegółowe odniesienie
się do wszystkich wskaźników znajduje się w przytoczonej ewaluacji opublikowanej na
stronie Polskiej Agencji Kosmicznej (link w przypisie).
Ad 2.
Obecnie trwają prace nad nową Polską Strategią Kosmiczną z perspektywą czasową do
2040 roku. Dokument znajduje się na wczesnym etapie opracowywania. Prowadzone są
analizy, które mają stanowić podstawę do przygotowania projektu strategii oraz rozpoczęcia
konsultacji z kluczowymi interesariuszami. Przyjęcie nowej Polskiej Strategii Kosmicznej
planowane jest na 2027 rok.
Ad 3.
Zadanie aktualizacji Krajowego Programu Kosmicznego (KPK) zostało przekazane do
Polskiej Agencji Kosmicznej. KPK ma być instrumentem wielobudżetowym, tj. suma kwot
potrzebnych na realizację Programu powinna pochodzić z wydzielonego zadania w budżecie
państwa oraz z budżetów poszczególnych resortów, regionów, wkładów własnych
beneficjentów. W chwili obecnej żaden z potencjalnych interesariuszy (ministerstw) nie
zadeklarował środków budżetowych w ramach dysponowanej części budżetu. Minister
właściwy do spraw gospodarki również nie posiada własnych środków w takim wymiarze.
Wobec powyższego ewentualna realizacja tego zadania jest warunkowa - w zależności od
wyniku aktualizacji Polskiej Strategii Kosmicznej oraz od dostępności środków
budżetowych.
Obecnie wolumen inwestycji ze środków publicznych, z których może korzystać polski
sektor kosmiczny wskazuje, że taki program jest faktycznie realizowany. Polskie firmy
korzystają z kontraktów ESA, m.in. w ramach zwiększonej o 360 mln EUR puli środków
zadeklarowanych do ESA w 2023 roku.
Kluczowe miejsce zajmuje rozwój zdolności w zakresie obserwacji Ziemi. Ze środków ESA
rozwijane są zdolności satelitarne w tym zakresie w ramach budowanej konstelacji CAMILA.
Z krajowych środków budżetowych realizowana jest konstelacja obserwacji Ziemi PIAST,
natomiast ze środków Krajowego Planu Odbudowy – konstelacja MikroGlob. Ponadto firmy
2 Monitor Polski z 2017 r. poz.203.
3 Raport jest dostępny pod adresem https://polsa.gov.pl/wp-
content/uploads/2024/05/POLSA_Ewaluacja_Polskiej_Strategii_Kosmicznej.pdf .
-- 4 of 10 --
5
krajowego sektora kosmicznego mogą być beneficjentami kontraktów SAFE oraz Tarcza
Wschód.
Rezultatem tych inwestycji jest m.in. wzrost kapitalizacji spółek sektora kosmicznego oraz
ich rosnące notowania na rynku kapitałowym. W listopadzie 2025 roku minister właściwy
do spraw gospodarki, w ramach wygospodarowanych środków budżetowych zdecydował o
istotnym zwiększeniu składki na programy opcjonalne Europejskiej Agencji Kosmicznej
(blisko 550 mln euro), które w przeważającej części, w ramach mechanizmu zwrotu
geograficznego trafią do polskich przedsiębiorstw sektora kosmicznego w postaci
kontraktów ESA.
Równocześnie realizowany jest ze środków ministra właściwego do spraw gospodarki
Krajowy Program Kosmiczny – działania Ministra Rozwoju i Technologii na lata 2023-2027,
który został zatwierdzony przez Ministra Rozwoju i Technologii 14 września 2023 r.
Realizacja zadań w ramach ww. Programu rozpoczęła się w 2023 r. i jest prowadzona przez
Polską Agencję Kosmiczną w oparciu o przyznawane na ten cel corocznie środki w ustawie
budżetowej. Dokument ten jest corocznie aktualizowany. Jest on pozytywnie odbierany
przez przedsiębiorców i organizacje polskiego sektora kosmicznego.
V.
Ad 1.
Ministerstwo przeanalizowało uwagi zgłoszone podczas posiedzenia. W odniesieniu do
uwag dotyczących udziału Polski w programie IRIS2 uprzejmie wyjaśniam, że podejmowane
działania zostały opisane w pkt VI.1 przedmiotowego pisma. Za realizację tej inwestycji
odpowiedzialne jest Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. Niemniej jednak,
Ministerstwo Rozwoju i Technologii na bieżąco prowadzi działania mające na celu jak
najszersze włączenie polskiego sektora w realizację programu IRIS2, w tym poprzez
spotkania z przedstawicielami państw najbardziej zaangażowanych w program oraz
podmiotami wchodzącymi w skład konsorcjum. W zakresie wydatkowania przez Agencję
środków finansowych przeznaczonych na realizację celów wskazanych w dotacji, informuję,
że stosownie do obowiązujących procedur, działania nadzorcze prowadzone są na bieżąco.
Agencja zobowiązana jest, na podstawie zawieranych umów, do przedkładania okresowych
sprawozdań, które podlegają weryfikacji i niezbędnym korektom celem zapewnienia
zgodności merytorycznej i finansowej z warunkami określonymi w umowach. W
uzasadnionych przypadkach prowadzona jest korespondencja wyjaśniająca bądź
wskazująca na zasadność przeprowadzenia dodatkowej analizy i wprowadzenia
ewentualnych korekt celem prawidłowego zaawansowania wydatkowania środków.
Ad 2.
Odpowiedzi kierownictwa Polskiej Agencji Kosmicznej na pytania zgłaszane podczas
posiedzenia Rady Polskiej Agencji Kosmicznej zostały zawarte w protokole z posiedzenia
Rady Polskiej Agencji Kosmicznej w dniu 11.05.2026 r. (zał. do pkt. I.4).
Ad 3.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii pełniące nadzór wobec Polskiej Agencji Kosmicznej
monitoruje bieżącą sytuację oraz analizuje jej potencjalne skutki w sposób ciągły i
systemowy. Prowadzone działania analityczne mają na celu rzetelną ocenę ewentualnych
ryzyk oraz zapewnienie adekwatnej reakcji instytucjonalnej, jeśli taka będzie uzasadniona
wynikami tych analiz. W ocenie Ministerstwa Rozwoju i Technologii sektor kosmiczny
pozostaje w fazie intensywnego wzrostu, co jest wynikiem między innymi rosnących
inwestycji państwa w rozwój sektora (np.: istotne zwiększenie składki do Europejskiej
Agencji Kosmicznej, umożliwiające finansowanie projektów przez polskie podmioty,
-- 5 of 10 --
6
finansowanie projektów także za pośrednictwem programów unijnych) i nie postrzega
zagrożeń w realizacji strategicznych projektów państwa.
VI.
Ad 1.
Pełna informacja dotycząca udziału Polski w programie IRIS² oraz związanej z nim alokacji
środków z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności pozostaje we
właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, jako organu odpowiedzialnego
za realizację tej inwestycji.
W ocenie ministra właściwego do spraw gospodarki polski sektor kosmiczny posiada
kompetencje umożliwiające aktywne ubieganie się o udział w realizacji programu IRIS².
Należy jednak podkreślić, że program ten nie opiera się na mechanizmie zwrotu
geograficznego, a udział przedsiębiorstw zależy przede wszystkim od ich zdolności
technologicznych, konkurencyjności oraz skuteczności włączania się w europejskie
łańcuchy dostaw.
Polska Agencja Kosmiczna prowadzi działania wspierające krajowe przedsiębiorstwa w
przygotowaniu do udziału w programie, obejmujące m.in. współpracę z Komisją Europejską
i konsorcjum SpaceRISE, organizację spotkań informacyjnych, identyfikację kompetencji
sektora oraz wsparcie na rzecz budowania relacji z partnerami przemysłowymi realizującymi
projekt.
Ministerstwo postrzega zaangażowanie Polski w IRIS² jako szansę o strategicznym
znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa, rozwoju krajowych kompetencji technologicznych
oraz wzmacniania pozycji polskiego sektora kosmicznego w Europie. Program stwarza
polskim podmiotom możliwość udziału zarówno w postępowaniach prowadzonych przez
konsorcjum SpaceRISE, jak i w projektach realizowanych w ramach programów Europejskiej
Agencji Kosmicznej.
Ad 2.
Ministerstwo podejmuje działania na rzecz zwiększenia udziału polskich przedsiębiorstw w
europejskich programach kosmicznych poprzez bieżącą współpracę z Komisją Europejską,
Europejską Agencją Kosmiczną, Polską Agencją Kosmiczną oraz innymi właściwymi
resortami. Obejmują one m.in. organizację warsztatów, dni informacyjnych i spotkań
branżowych wspierających nawiązywanie współpracy przez polskie podmioty z partnerami
zagranicznymi.
Równolegle prowadzone są rozmowy na szczeblu politycznym z przedstawicielami Komisji
Europejskiej oraz współpraca bilateralna z państwami zaangażowanymi w realizację
europejskich programów kosmicznych. Działania te mają na celu zwiększenie udziału
polskich przedsiębiorstw w międzynarodowych konsorcjach i europejskich łańcuchach
dostaw, a tym samym wzmacnianie krajowego potencjału technologicznego i
przemysłowego.
VII.
Ad 1.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii otrzymało skargę złożoną przez obecnych i byłych
pracowników Polskiej Agencji Kosmicznej dotyczącą sytuacji w Polskiej Agencji Kosmicznej.
Ad 2.
a)
Mając na uwadze znaczenie przedmiotowej kwestii zarówno dla funkcjonowania instytucji,
jak i dla realizacji powierzonych jej zadań publicznych, przeprowadzone zostały prace
analityczne i konsultacyjne w zakresie oceny realizacji zadań przez POLSA. W ich wyniku,
-- 6 of 10 --
7
Minister Finansów i Gospodarki odmówił zatwierdzenia sprawozdania z działalności Polskiej
Agencji Kosmicznej za 2025 r. sporządzonego na podstawie przepisów ustawy o Polskiej
Agencji Kosmicznej.
b)
Ministerstwo pozostaje w bieżącym kontakcie z Polską Agencją Kosmiczną w zakresie
realizacji inwestycji A.2.6.1 „Inwestycje w Narodowy System Informacji Satelitarnej (NSIS) i
satelity”, monitorując postęp prac, realizację harmonogramu rzeczowo-finansowego oraz
rozwój kolejnych funkcjonalności systemu. W ramach tych działań analizowane są
informacje dotyczące realizacji projektu i jego efektów. Na obecnym etapie nie
zidentyfikowano okoliczności potwierdzających zarzuty dotyczące ograniczenia
skuteczności operacyjnej Narodowego Systemu Informacji Satelitarnej. Równolegle
prowadzone są działania ukierunkowane na dalszy rozwój systemu, w tym rozwój nowych
usług monitoringowych oraz sukcesywne rozszerzanie zakresu zastosowań danych
satelitarnych na potrzeby administracji publicznej, bezpieczeństwa państwa i zarządzania
kryzysowego.
c)
Stosownie do informacji otrzymanych z Polskiej Agencji Kosmicznej, działania związane z
utworzeniem Centrum Obserwacji Satelitarnych są prowadzone zarówno w zakresie
rzeczowym, finansowym, jak i sprawozdawczym. Polska Agencja Kosmiczna rozpoczęła
prace związane z projektem budowy Centrum Operacji Satelitarnych w styczniu 2026 r., w
następstwie pozyskania źródła finansowania w grudniu 2025 roku. W ramach realizacji w/w
zadania Agencja przedłożyła harmonogram rzeczowo-finansowy realizacji inwestycji
Centrum Operacji Satelitarnych określający planowany okres budowy i finansowania w
poszczególnych latach, oraz sprawozdania kwartalne z realizacji projektu w roku 2026. W
ramach sprawozdań Agencja wykazała zakres zrealizowanych zadań oraz zaangażowaną
kwotę w okresie sprawozdawczym.
d)
Ministerstwo Rozwoju i Technologii zwróciło się do Polskiej Agencji Kosmicznej, jako
sygnatariuszki porozumienia Artemis Accords i jednocześnie Agencji dedykowanej
działaniom w domenie kosmicznej o przedstawienie propozycji działań po stronie polskiej
w ww. zakresie. POLSA poinformowała, że w zakresie eksploracji księżycowej polskim
priorytetem pozostaje wsparcie inicjatyw europejskich, przede wszystkim programu
Argonaut. Program Argonaut, rozwijany przez Europejską Agencję Kosmiczną, zakłada
powstanie europejskiego lądownika księżycowego umożliwiającego transport ładunków na
powierzchnię Księżyca, wsparcie misji naukowych oraz budowę infrastruktury dla przyszłej
eksploracji. Stanowi on kluczowy element budowania autonomii Europy w obszarze
eksploracji kosmicznej oraz długoterminowej obecności na Księżycu. Program oferuje
relatywnie bardziej przewidywalne ramy współpracy instytucjonalnej i realne możliwości
zaangażowania przemysłu państw członkowskich.
e)
Ministerstwo Rozwoju i Technologii monitoruje przygotowania do IAC 2027 i stoi na
stanowisku, że obecnie istnieje potrzeba przyspieszenia działań, aby zapewnić sprawną i
terminową organizację polskiego udziału w wydarzeniu. Resort pozostaje w stałym
kontakcie z organizatorami oraz Polską Agencją Kosmiczną. MRiT podejmuje działania
wspierające, aby zapewnić właściwe tempo przygotowań i aby POLSA realizowała działania
w pełni odpowiadające skali IAC 2027. Agencja mająca kluczową rolę w promocji polskiego
sektora kosmicznego przedstawiła ogólny zakres prac organizacyjnych i otrzymała zwrotną
opinię z MRiT wskazującą na usprawnienie działania strategicznego oraz operacyjnego.
-- 7 of 10 --
8
Ad 3.
Minister Finansów i Gospodarki podjął decyzję o przeprowadzeniu w Polskiej Agencji
Kosmicznej kontroli w trybie uproszczonym. Wyniki kontroli zostaną opublikowane w
Biuletynie Informacji Publicznej Ministerstwa Rozwoju i Technologii.
Ad 4.
a)
Rozwój Narodowego Systemu Informacji Satelitarnej (NSIS) pozostaje jednym z istotnych
elementów krajowych działań w obszarze wykorzystania danych satelitarnych na potrzeby
administracji publicznej, gospodarki oraz bezpieczeństwa państwa. Dotychczas
zrealizowano m.in. inicjalne serwisy monitoringowe dla zagospodarowania przestrzennego
i rolnictwa oraz opracowano pilotażową wersję platformy NSIS. Równolegle prowadzone są
działania związane z rozwojem kolejnych usług monitoringowych, w szczególności
w obszarze gospodarki leśnej, zarządzania kryzysowego i bezpieczeństwa.
Ministerstwo pozostaje w bieżącym kontakcie z Polską Agencją Kosmiczną w zakresie
dalszej realizacji inwestycji A.2.6.1 „Inwestycje w Narodowy System Informacji Satelitarnej
(NSIS) i satelity”, w tym kwestii związanych z harmonogramem rzeczowo-finansowym
oraz wykorzystaniem dostępnych źródeł finansowania. Celem prowadzonych działań jest
zapewnienie warunków do kontynuacji rozwoju systemu oraz sukcesywnego rozszerzania
zakresu świadczonych usług i zastosowań danych satelitarnych.
Dalsze działania będą realizowane z uwzględnieniem dostępnych instrumentów
finansowych oraz potrzeb zgłaszanych przez użytkowników administracji publicznej i służb
odpowiedzialnych za bezpieczeństwo, zarządzanie kryzysowe i monitorowanie środowiska.
b)
Budowa Centrum Obserwacji Satelitarnej jest realizowana. Działania będące w zakresie
Polskiej Agencji Kosmicznej zostały podjęte bezpośrednio po zapewnieniu finansowania na
ten cel, stosownie do informacji przedstawionej jw. w pkt. VII.1.2 c.
c)
Polska dołączyła do grona sygnatariuszy Artemis Accords 26.10.2021 r., podczas 72.
Międzynarodowego Kongresu Astronautycznego w Dubaju. Realizując program Artemis,
polski sektor kosmiczny może dostarczyć m.in. instrumenty badawcze, aparaturę
pomiarową, elementy robotyki i sterowania, także przy pomocy sztucznej inteligencji.
Polska uczestniczy i jest zainteresowana dalszym udziałem w tak prestiżowym programie
eksploracyjnym. Należy jednak podkreślić, że na obecnym etapie nie ma pełnej
przejrzystości ram finansowania ani szerszego kontekstu planowanych przez NASA działań.
Dodatkowym czynnikiem ryzyka dla długoterminowego planowania jest zmienność
uwarunkowań budżetowych i politycznych w USA, która historycznie wpływała na tempo i
zakres realizacji dużych programów eksploracyjnych. Z perspektywy Polski programy
realizowane bezpośrednio przez NASA, wiążą się z bardzo wysokimi kosztami oraz
ograniczoną dostępnością dla partnerów zewnętrznych.
W tym kontekście Polska prowadzi działania w ścisłej współpracy z partnerami z
Europejskiej Agencji Kosmicznej. W zakresie eksploracji księżycowej polskim priorytetem
pozostaje współpraca w ramach europejskiego programu Argonaut, który zakłada
powstanie europejskiego lądownika księżycowego umożliwiającego transport ładunków na
powierzchnię Księżyca, wsparcie misji naukowych oraz budowę infrastruktury dla przyszłej
eksploracji.
Współpraca między ESA a NASA w zakresie eksploracji Księżyca jest już rozwijana.
Uczestniczą w niej również polskie podmioty, w tym w kolejnych misjach ARTEMIS. Podczas
-- 8 of 10 --
9
ARTEMIS II. W międzynarodowej sieci obserwacyjnej misji Artemis II aktywnie
uczestniczyła także Polska Agencja Kosmiczna wraz z Centrum Operacji Satelitarnych
ARGUS. Polska Agencja Kosmiczna dysponuje siecią obserwatoriów POLON
rozlokowanych na całym świecie. Teleskopy Sieci Optycznej POLON (POLSA Optical
Network) znajdują się w Europie, Australii, Afryce, Ameryce Południowej i Północnej. To
zarówno obiekty własne POLSA, jak i współpracujące z siecią POLON. Dostarczają one na
bieżąco cennych danych obserwacyjnych operatorom misji. Z przekazywanych przez nie
danych dotyczących lotu kapsuły Orion korzystała NASA.
d)
Ze strony polskiej, za organizację IAC w Poznaniu w 2027 r., odpowiada konsorcjum
European Space Foundation, (lider konsorcjum), Grupa MTP oraz firma The Way.
Konsorcjum przysługuje tytuł gospodarza IAC Poznań’27. W ramach przygotowań,
konsorcjum m. in. utworzyło Komitet Organizacyjny (LOC), składający się z przedstawicieli
wielu instytucji i podmiotów. Przedstawiciele MRiT oraz POLSA biorą udział w pracach tego
komitetu. Ponadto, MRIT wystawiło list poparcia dla organizacji IAC’27 w Polsce, który
został dołączony do dokumentacji przetargowej, oraz zabezpieczyło środki finansowe w
budżecie państwa na realizację przez Polską Agencję Kosmiczną zadań związanych z IAC’27.
W dniu 3 grudnia 2025 r. ministerstwo zorganizowało robocze spotkanie poświęcone IAC
2027 z udziałem przedstawiciela IAF oraz Polskiej Agencji Kosmicznej. Kolejne spotkanie
odbyło się 21 stycznia 2026 r., z udziałem przedstawicieli MRiT, POLSA oraz organizatorów
– European Space Foundation. W dniu 6 lutego 2026 r. odbyła się w MRiT konferencja dla
polskiego sektora kosmicznego, podczas której zaprezentowano kluczowe informacje
dotyczące stanu przygotowań do IAC 2027. Konferencja nie tylko umożliwiła promocję
kongresu, lecz także wsparła POLSA w angażowaniu krajowego sektora kosmicznego w
proces przygotowawczy.
W dniu 14 kwietnia 2026 r. MRiT zwróciło się do POLSA o pilne przekazanie informacji
dotyczących aktualnego stanu przygotowań do IAC 2027. Pismem z dnia 20 maja 2026 r.
POLSA przekazała „Koncepcję zaangażowania Polskiej Agencji Kosmicznej w
Międzynarodowy Kongres Astronautyczny IAC 2027 w Poznaniu”
z harmonogramem prac przewidzianych do realizacji w latach 2026–2027 oraz planem
finansowym związanym z przygotowaniami do IAC 2027.
Po powołaniu w dniu 15 czerwca 2026 r. Zespołu do koordynacji udziału Polskiej Agencji
Kosmicznej w Międzynarodowym Kongresie Astronautycznym IAC 2027 Poznań (zarządzenie
nr ZP/35/2026 Prezesa Polskiej Agencji Kosmicznej), MRiT rekomendowało wdrożenie
cyklicznych podsumowań, aby utrzymać spójność działań.
Zaangażowanie POLSA w przyszłoroczny IAC2027 w Poznaniu może być finansowane ze
środków dotacji celowej udzielanej przez MRiT, pod warunkiem wnioskowania przez POLSA
o te środki.
Ad 5.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii prowadzi bieżący monitoring Polskiej Agencji
Kosmicznej w zakresie jej funkcjonowania. W tym celu wykorzystywane są mechanizmy
sprawozdawcze, jak również ustanowione przepisami prawnymi instrumenty nadzorcze.
Nadmieniam, iż Minister Finansów i Gospodarki podjął decyzję o przeprowadzeniu w
Polskiej Agencji Kosmicznej kontroli w trybie uproszczonym. Wyniki kontroli zostaną
opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej Ministerstwa Rozwoju i Technologii.
Ad 6.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii na bieżąco analizuje potrzeby związane z
funkcjonowaniem Agencji oraz podejmuje działania mające na celu wzmacnianie
-- 9 of 10 --
10
efektywności jej funkcjonowania, dialogu z interesariuszami oraz realizacji strategicznych
celów polityki kosmicznej państwa.
Ministerstwo wspiera Polską Agencję Kosmiczną w realizacji jej ustawowych zadań, jak
również działań mających na celu dalszy rozwój krajowego sektora kosmicznego. W
powyższych aspektach niezwykle istotne jest zapewnienie sprawnej współpracy pomiędzy
administracją publiczną, środowiskiem naukowym, przedsiębiorcami oraz pozostałymi
interesariuszami sektora. Ministerstwo nie podjęło decyzji w zakresie dokonania zmian
organizacyjnych, czy personalnych w Polskiej Agencji Kosmicznej.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
Podstawa prawna: Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r.
Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990 ze zm.).
Załącznik: 1
-- 10 of 10 --