tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 30 czerwca 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację poselską numer 17526
Znak sprawy: PAD5.054.4.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 17526 Posłanki na Sejm RP Pani Anny Krupki
w sprawie niższych od zakładanych wpływów budżetowych z podatku akcyzowego
w 2025 r. oraz potencjalnych konsekwencji dla realizacji dochodów budżetu
państwa proszę przyjąć następujące wyjaśnienia.
Odnotowany poziom dochodów budżetowych z akcyzy w 2025 r. był kształtowany
przez szereg czynników rynkowych i makroekonomicznych, a także wprowadzone
zmiany w ustawie o podatku akcyzowym. Z uwagi na fakt, że podatkiem
akcyzowym są objęte różne kategorie wyrobów np. napoje alkoholowe, wyroby
energetyczne, wyroby tytoniowe, nie bez znaczenia pozostaje zmieniająca się
sytuacja rynkowa poszczególnych kategorii produktów, a także fakt, że stawki
akcyzy na niektóre z tych wyrobów nie ulegały zmianie od kilku lat. Stąd poziom
wykonania dochodów zależy od czynników bezpośrednio oddziałujących na rynek
poszczególnych wyrobów akcyzowych. I tak np. w przypadku samochodów
osobowych odnotowany poziom dochodów z akcyzy można wiązać z rosnącą
popularnością pojazdów z napędem alternatywnym, które na gruncie ustawy
o podatku akcyzowym są objęte preferencyjnym sposobem opodatkowania tj.
zwolnieniem lub obniżoną stawką podatku. W przypadku wyrobów będących
używkami istotne znaczenie ma zmiana postaw konsumentów wobec ich
stosowania, czy też zjawisko substytucji występujące pomiędzy poszczególnymi
kategoriami używek. Na rynku napojów spirytusowych coraz większą
popularnością cieszą się wyroby typu NoLo - no alcohol, low alcohol1. Z kolei
w odniesieniu do wyrobów tytoniowych, zgodnie z danymi z Narodowego Testu
Zdrowia Polaków2, wśród osób poniżej 54 roku życia odnotowano wyraźny spadek
1 Raport ,,Branża spirytusowa i jej znaczenie dla gospodarki 2025”, str.7
2 Narodowy Test Zdrowia Polaków Raport 2024, Medonet, str. 38.

-- 1 of 5 --

2/5
konsumpcji papierosów przy jednoczesnym wzroście liczby konsumentów e-
papierosów i tytoniu podgrzewanego w tej kategorii wiekowej.
Szczegółowy opis czynników oddziałujących na poziom wykonania dochodów
budżetowych z tytułu podatku akcyzowego został przedstawiony w „Sprawozdaniu
z wykonania budżetu państwa za okres od dnia 1 stycznia do 31 grudnia 2025 r.”
Dokument ten jest dostępny pod adresem:
https://www.gov.pl/web/finanse/sprawozdanie-roczne-za-2025-rok
W poniższej tabeli przedstawiono szczegółowe porównanie prognozowanych
wpływów od poszczególnych grup wyrobów objętych akcyzą wraz z ich
wykonaniem za 2025 r.
Ustawa
budżetowa na
2025 r.
Wykonanie
za 12
miesięcy
2025 r.
Różnica
pomiędzy
wykonaniem,
a ustawą
budżetową
(3-2)
Wyszczególnienie
w mln zł
1. 2. 3. 4.
Podatek akcyzowy ogółem 98 136,0 92 519,3 -5 616,7
Paliwa silnikowe 38 477,0 37 789,8 -687,2
Preparaty smarowe, oleje smarowe i
pozostałe oleje 370,0 389,5 19,5
Paliwa opałowe (z wyłączeniem węgla) 167,0 174,7 7,7
Wyroby węglowe 47,0 43,5 -3,5
Gaz do napędu silników spalinowych 1 022,0 908,8 -113,2
Wyroby gazowe (z wył. gazu do napędu
silników spalinowych) 156,0 157,2 1,2
Energia elektryczna 702,0 566,5 -135,5
Alkohol etylowy 10 770,0 10 416,6 -353,4
Piwo 3 563,0 3 736,7 173,7
Wino, pozostałe napoje fermentowane i
wyroby pośrednie 571,0 475,7 -95,3
Samochody osobowe 5 145,0 4 249,4 -895,6
Wyroby tytoniowe 34 298,0 31 096,1 -3 201,9
Susz tytoniowy 1,000 0,5 -0,5
Płyn do papierosów elektronicznych 1 148,0 993,1 -154,9
Wyroby nowatorskie 1 699,0 1 336,4 -362,6
Urządzenia do waporyzacji* 175,3

-- 2 of 5 --

3/5
Inne wyroby nikotynowe* 1,8
Saszetki nikotynowe* 5,0
Zestawy części do urządzeń do
waporyzacji* 2,5
*W 2025 r. wprowadzono opodatkowanie podatkiem akcyzowym nowych grup wyrobów tj. urządzeń do
waporyzacji, zestawów części do urządzeń do waporyzacji (od 1 lipca 2025 r.), saszetek nikotynowych oraz
innych wyrobów nikotynowych (od 1 sierpnia 2025 r.).
W kwestii rozbieżności pomiędzy wysokością planowanych w ustawie budżetowej
dochodów budżetowych, a wykonaniem tych dochodów informuję, że
Ministerstwo Finansów przygotowując prognozy dochodów budżetu państwa
z podatku akcyzowego uwzględnia dane historyczne w zakresie wykonania
dochodów, prognozy wskaźników makroekonomicznych, kształtowania się popytu
na wyroby akcyzowe, szacowanych skutków finansowych zmian systemowych
w obszarze tego podatku, a także jednorazowych czynników wynikających
z sytuacji społeczno-gospodarczej krajowej i zagranicznej.
Prognoza gospodarcza to oparty na naukowych przewidywaniach najbardziej
prawdopodobny bieg wydarzeń lub obraz zjawisk (stanów) i procesów
rozwojowych, a także kierunków przyszłych stanów i rozwoju zachodzących
w gospodarce jako całości oraz w poszczególnych podmiotach gospodarczych
(Leksykon Biznesu, Penc Józef, Agencja Wydawnicza Placet, Warszawa 1997 r.).
Należy podkreślić, że prognoza zawsze obarczona jest błędem predykcji, a wartości
rzeczywiste różnią się od prognozowanych. Średni procentowy błąd dla prognozy
do projektów ustaw budżetowych w latach 2006-2025 dla dochodów budżetu
państwa z podatku akcyzowego wyniósł 2,6%, co jest wielkością niską. Jednakże
najczęściej przyjmuje się w statystyce i ekonometrii wartość 5% błędu prognozy.
Mając na uwadze powyższe należy zauważyć, że prognozy budżetowe z podatku
akcyzowego nie odbiegają więc istotnie statystycznie od rzeczywistego wykonania
w ostatnich dziesięciu latach, a Ministerstwo Finansów każdorazowo wykonując
prognozy stara się je wykonać z największą możliwą dokładnością. Również
wykorzystywane modele są adekwatnie do potrzeb korygowane i udoskonalane.
Stąd Ministerstwo Finansów nie ma wpływu na jakość czy dostępność niektórych
danych, na czynniki jednorazowe lub możliwość przewidzenia ich skali, np. wojny.
Ministerstwo Finansów każdorazowo przygotowując prognozy wykonuje je
z największą starannością, w odpowiedzi na bieżącą sytuację społeczno-
gospodarczą, odpowiednio dostosowuje wykorzystywane modele, uwzględnia
efekty jednorazowe. Należy także podkreślić, że konstruowanie modeli, na
podstawie których przygotowywane są prognozy, nie jest zadaniem
jednorazowym. Modele wykorzystywane w pracach makroekonomicznych nie są
jednorazowo opracowywane, a jest to proces ciągły, uwzględniający zmieniającą
się sytuację społeczno- gospodarczą, jak również dostępność i jakość danych, które
również nie są stałe w czasie.
W odniesieniu do wpływu wzrostu stawek akcyzy na wzrost szarej strefy pragnę
podkreślić, że Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) na bieżąco monitoruje
wielkość szarej strefy, korzystając z opracowań niezależnych grup
konsultingowych. Należy podkreślić, że obszar ten stanowi wysokie ryzyko
powstawania grup przestępczych, zatem walka z przestępczością akcyzową jest od
lat stale monitorowana przez KAS. KAS dostosowuje działania kontrolne do
aktualnie panującej sytuacji i pojawiających się nowych trendów w nielegalnym

-- 3 of 5 --

4/5
obrocie wyrobami akcyzowymi, przeprowadzając na bieżąco analizy i swoje
działania. Obecnie ukierunkowane są one szczególnie na wyroby tytoniowe (w tym
e-papierosy i podobne wyroby) oraz wyroby alkoholowe. Efektem tych działań jest
wykrywanie grup przestępczych. Czynniki takie jak wzrost stawek akcyzy oraz
pogłębiające się różnice cen papierosów między Polską, a państwami trzecimi oraz
utrzymujące się zainteresowanie grup przestępczych nielegalną produkcją
wyrobów tytoniowych w kraju, wskazują na ryzyko dalszego wzrostu szarej strefy
w kolejnych latach.
Jak wynika z badań prowadzonych przez KPMG w obszarze wyrobów tytoniowych,
trend malejący utrzymuje się od 2021 roku i znajduje się na poziomie poniżej 6%.
W 2025 r., według danych KPMG3 szara strefa papierosowa wzrosła w Polsce do
poziomu 5,3%. Pomimo tego, Polska znajduje się w grupie państw członkowskich
Unii Europejskiej, których udział w szarej strefie tytoniowej jest znacznie poniżej
średniej dla całej UE (tj. 5,3% w 2025 r. w stosunku do średniej 10,3% w UE).
Jednym z czynników determinujących skuteczne przeciwdziałanie występowaniu
szarej strefy jest ciągłe doskonalenie i podnoszenie kwalifikacji i kompetencji kadr
odpowiedzialnych za zwalczanie przestępczości, jak też kierowanie narzędzi
i środków kontrolnych. Stanowi ono odpowiedź na nowe formy działania grup
przestępczych. W tym zakresie istotnym jest również zacieśnianie współpracy
pomiędzy poszczególnymi służbami oraz współpraca międzynarodowa z uwagi na
niejednokrotnie globalny charakter działania sprawców.
W obszarze wyrobów tytoniowych w okresie od stycznia do maja 2026 r. KAS
uczestniczyła (samodzielnie lub/i przy udziale innych służb), w likwidacji 16 miejsc
nielegalnej produkcji wyrobów tytoniowych. Łącznie, podczas działań
prowadzonych przy udziale KAS zabezpieczono ok. 87 mln szt. papierosów, prawie
66 ton tytoniu do palenia oraz ponad 66 ton suszu tytoniowego. Wartość
zabezpieczonego towaru to ponad 146 mln zł. Na gorącym uczynku w nielegalnych
fabrykach i krajalniach zatrzymano łącznie 68 osób. Szacunkowe uszczuplenia
w związku z nielegalną produkcją wyrobów tytoniowych, w których wykryciu
uczestniczyła KAS (samodzielnie lub we współpracy z innymi służbami) wyniosły
w 2026 r. ok. 340 mln zł.
Pod stałym monitoringiem KAS jest również rynek obrotu nielegalnymi wyrobami
alkoholowymi. W 2026 roku ujawniono 13 720 litrów objętościowych nielegalnego
alkoholu. KAS szacuje, że nielegalny rynek napojów spirytusowych w 2025 roku
wynosiła 3,2% wielkości dostaw rynkowych, tj. około 4,0 mln litrów 100% alkoholu
etylowego i w stosunku do roku 2024 uległ on nieznacznemu zmniejszeniu (w 2024
roku kształtował się on na poziomie 3,8% wielkości dostaw rynkowych, tj. około
4,8 mln litrów 100% alkoholu etylowego). Na tę wielkość składają się alkohol
etylowy skażony, bimber, napoje spirytusowe przemycone przez wschodnią
granicę lub przeniesione w ramach dopuszczalnych norm a następnie oferowane do
sprzedaży.
W związku z dynamicznym rozwojem rynku e-papierosów i identyfikowaniem
różnego rodzaju nieprawidłowości, również ten obszar objęty jest stałym
monitoringiem oraz kontrolami KAS od momentu opodatkowania płynu podatkiem
akcyzowym. W I kwartale 2026 r. wykonano już 665 skutecznych kontroli w
obszarze e-papierosów. Zajęto 3,81 mln ml e-płynu i ponad 332 tys. szt.
jednorazowych papierosów elektronicznych.
3 Raport KPMG „Illicit Cigarette and Heated Tobacco Consumption, and oral nicotine share in Europe
– 2025 results” s.176

-- 4 of 5 --

5/5
W tym kontekście, w związku z pytaniem o działania legislacyjne mające na celu
uszczelnienie systemu podatkowego, wyjaśniam, że obecnie jest prowadzony
proces legislacyjny projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz
ustawy Kodeks karny skarbowy (ujęty w wykazie prac legislacyjnych i
programowych Rady Ministrów pod nr UD363). Zaproponowane w projekcie
ustawy zmiany mają na celu jednakowe obciążenie akcyzą wszystkich papierosów
elektronicznych niezależnie od wykorzystywanej w nich technologii do waporyzacji
płynu. Projekt ustawy zakłada także wprowadzenie zmian w dotychczasowych
definicjach papierosów elektronicznych w celu eliminowania wątpliwości
interpretacyjnych przy klasyfikowaniu poszczególnych wyrobów. Projektowane
zmiany dotyczą m.in. objęcia podatkiem akcyzowym wszystkich tzw. „dołów” e-
papierosów, czyli również urządzeń zasilająco-sterujących (np. bez grzałki), które
obecnie nie są opodatkowane akcyzą. Zaproponowany model regulacyjny z uwagi
na objęcie podatkiem akcyzowym wszystkich tzw. „dołów”, bez względu na
technologię grzewczą w nich zastosowaną, będzie bardziej adekwatny i efektywny,
niż dotychczasowe regulacje. Powyższe zmiany będą skutecznie eliminować
obchodzenie przepisów przewidujących opodatkowanie akcyzą e-papierosów
przyczyniając się jednocześnie do uszczelnienia systemu podatkowego.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów

-- 5 of 5 --