Interpelacja w sprawie wprowadzenia powszechnych, refundowanych szczepień przeciwko pneumokokom dla osób starszych, ze szczególnym uwzględnieniem mieszkańców domów pomocy społecznej i całodobowych domów opieki
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17521
do ministra zdrowia
w sprawie wprowadzenia powszechnych, refundowanych szczepień przeciwko pneumokokom dla osób starszych, ze szczególnym uwzględnieniem mieszkańców domów pomocy społecznej i całodobowych domów opieki
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska, Anna Wojciechowska, Ewa Kołodziej
Data wpływu: 01-06-2026
Szanowna Pani Ministro,
zwracam się z interpelacją w sprawie konieczności podjęcia działań systemowych dotyczących profilaktyki zakażeń pneumokokowych u osób starszych, w szczególności mieszkańców domów pomocy społecznej oraz całodobowych domów opieki.
Z przedstawionych danych wynika, że inwazyjna choroba pneumokokowa stanowi poważne i narastające zagrożenie dla zdrowia publicznego w Polsce. Problem ten ma szczególne znaczenie w kontekście starzenia się społeczeństwa oraz rosnącej liczby osób wymagających stałej opieki. Seniorzy, zwłaszcza osoby po 65. roku życia, należą do grup najbardziej narażonych na ciężki przebieg zakażeń pneumokokowych, hospitalizację oraz zgon.
Szczególnie trudna sytuacja dotyczy mieszkańców domów pomocy społecznej i całodobowych domów opieki. Są to najczęściej osoby w podeszłym wieku, obciążone wielochorobowością, często niesamodzielne, a jednocześnie przebywające w warunkach zbiorowego zamieszkania, które mogą sprzyjać transmisji zakażeń. Obecny model refundacji, oparty na indywidualnym uprawnieniu, recepcie oraz samodzielnym zgłoszeniu się pacjenta do szczepienia, w praktyce nie odpowiada na potrzeby tej grupy.
Zasadne wydaje się zatem rozważenie wprowadzenia powszechnego, refundowanego ze środków publicznych programu szczepień przeciwko pneumokokom dla osób powyżej 60. roku życia, a przynajmniej pilotażowego lub priorytetowego objęcia nim mieszkańców placówek opieki długoterminowej.
Profilaktyka zakażeń pneumokokowych wśród seniorów powinna być traktowana nie tylko jako działanie medyczne, ale również jako element polityki senioralnej, zdrowia publicznego oraz racjonalizacji wydatków systemu ochrony zdrowia. Wprowadzenie realnie dostępnych szczepień dla osób starszych, w szczególności niesamodzielnych i przebywających w placówkach całodobowej opieki, może przyczynić się do ograniczenia liczby hospitalizacji, powikłań i zgonów, a także odciążyć system opieki zdrowotnej.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzenie powszechnego, refundowanego ze środków publicznych programu szczepień przeciwko pneumokokom dla osób powyżej 60. roku życia, obejmującego wszystkich seniorów niezależnie od posiadanych chorób współistniejących?
Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa stworzenie odrębnego, zorganizowanego modelu szczepień przeciwko pneumokokom dla mieszkańców domów pomocy społecznej, całodobowych domów opieki oraz innych placówek opieki długoterminowej, realizowanego bezpośrednio na terenie tych placówek?
Jakie są aktualne dane Ministerstwa Zdrowia dotyczące wyszczepialności przeciwko pneumokokom wśród osób powyżej 65. roku życia, w tym — o ile takie dane są gromadzone — wśród mieszkańców DPS i całodobowych domów opieki, z podziałem na województwa?
Czy Ministerstwo Zdrowia analizowało efektywność kosztową rozszerzenia refundacji szczepień przeciwko pneumokokom na całą populację seniorów, z uwzględnieniem kosztów hospitalizacji, leczenia powikłań, ograniczenia antybiotykoterapii oraz zmniejszenia śmiertelności w tej grupie?
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje rozszerzenie katalogu refundowanych szczepionek przeciwko pneumokokom dla osób starszych o szczepionki nowszej generacji, obejmujące szerszy zakres serotypów, oraz jaki jest przewidywany harmonogram ewentualnych działań w tym zakresie?
Z poważaniem
Posłanka Iwona Maria Kozłowska
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5699 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.25.2026.JP
Warszawa, 26 czerwca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 17521 Pani Iwony Kozłowskiej, Poseł na Sejm RP, oraz
grupy posłów w sprawie wprowadzenia powszechnych, refundowanych szczepień
przeciwko pneumokokom dla osób starszych, ze szczególnym uwzględnieniem
mieszkańców domów pomocy społecznej i całodobowych domów opieki, uprzejmie proszę
o przyjęcie poniższych informacji.
Ad. pytań 1, 2 i 4
Obecnie nie są prowadzone prace mające na celu wprowadzenie odrębnych zasad realizacji
szczepień przeciw pneumokokom dla mieszkańców domów pomocy społecznej,
całodobowych domów opieki oraz innych placówek opieki długoterminowej ani
zapewnienie dodatkowego dostępu do szczepień przeciw pneumokokom.
Ad. pytania 3
Informacje o realizacji szczepień przeciw zakażeniom Streptococcus pneumoniae są
dostępne w biuletynie „Szczepienia ochronne w Polsce w roku 2024”. W opracowaniu
przedstawiono dane dotyczące populacji dorosłej zaszczepionej w Polsce:
Ogółem: 7 015, w tym według wieku:
0–19 lat – 1305
20–29 lat – 269
30 lat i więcej – 5441
Należy wskazać, że Centrum e-Zdrowia, we współpracy z Ministerstwem Zdrowia oraz
Głównym Inspektoratem Sanitarnym, przygotowało interaktywny raport dotyczący
zachorowalności na wybrane choroby zakaźne oraz realizacji szczepień. Stanowi on
aktualne i oficjalne źródło informacji na temat zachorowalności na sześć chorób zakaźnych
oraz szczepień.
Raport zawiera dane o zachorowaniach i szczepieniach przeciw:
1. grypie,
2. COVID-19,
3. krztuścowi,
4. ospie wietrznej,
5. półpaścowi,
6. RSV.
https://ezdrowie.gov.pl/portal/home/badania-i-dane/raport-o-chorobach-zakaznych
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Ad. pytania 5
W ramach listy aptecznej1, z odpłatnością 50%, aktualnie objęta refundacją jest
szczepionka przeciw pneumokokom Prevenar 13 (dla osób dorosłych od 65. roku życia z
grup ryzyka, dostępna również w wykazie bezpłatnych leków 65+).
Proces refundacyjny w Polsce jest ściśle uregulowany przepisami ustawy o refundacji2 i ma
charakter sformalizowany. Oznacza to, że decyzje nie zapadają uznaniowo, lecz w oparciu o
jasno określone kryteria, opinie ekspertów oraz analizę skutków zdrowotnych i
finansowych.
Refundacja leków w Polsce odbywa się wyłącznie w trybie wnioskowym. Minister Zdrowia
co do zasady może rozpocząć postępowanie refundacyjne jedynie w przypadku złożenia
stosownego wniosku przez producenta lub podmiot odpowiedzialny. W praktyce oznacza
to, że brak wniosku uniemożliwia objęcie leku refundacją. Część terapii nie jest
refundowana nie dlatego, że została oceniona negatywnie, lecz z uwagi na brak
zainteresowania producentów złożeniem wniosku w Polsce, najczęściej z przyczyn
ekonomicznych.
Złożony wniosek podlega ocenie formalno-prawnej, a następnie – w przypadku produktu
leczniczego, który nie ma odpowiednika refundowanego w danym wskazaniu – jest
przekazywany do Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji w celu
przygotowania analizy weryfikacyjnej, stanowiska Rady Przejrzystości oraz rekomendacji
Prezesa.
Agencja, uwzględniając dostępne alternatywy terapeutyczne, ocenia m.in. skuteczność
kliniczną leku, bezpieczeństwo jego stosowania, relację korzyści zdrowotnych do ryzyka,
opłacalność leczenia w odniesieniu do uzyskiwanych efektów zdrowotnych oraz wpływ na
wydatki podmiotu zobowiązanego do finansowania świadczeń ze środków publicznych i
świadczeniobiorców.
Następnie wniosek kierowany jest do Komisji Ekonomicznej, która prowadzi z podmiotami
odpowiedzialnymi negocjacje w zakresie ustalenia ceny zbytu netto oraz wskazań, w
których lek ma być objęty refundacją.
Po zgromadzeniu całości materiału dowodowego w danym postępowaniu refundacyjnym
Minister Zdrowia, mając na uwadze uzyskanie jak największych efektów zdrowotnych w
ramach dostępnych środków publicznych, wydaje decyzję administracyjną o objęciu
refundacją (pozytywną lub negatywną).
Należy przy tym pamiętać, że Minister Zdrowia, jako organ administracji publicznej, jest
odpowiedzialny za równoważenie interesów wszystkich uczestników systemu ochrony
zdrowia – pacjentów, środowiska medycznego, płatnika publicznego oraz podmiotów
uczestniczących w systemie lekowym. Podejmując decyzje refundacyjne, poza wskazanymi
wcześniej kryteriami, musi również kierować się koniecznością zapewnienia dostępu do
terapii już finansowanych, co umożliwia pacjentom bezpieczną kontynuację leczenia.
W Ministerstwie Zdrowia procedowane są wnioski o objęcie refundacją następujących
szczepionek:
Capvaxive – szczepionka przeciw pneumokokom, profilaktyka zakażeń
pneumokokowych u osób dorosłych powyżej 65. roku życia;
Prevenar 20 – szczepionka przeciw pneumokokom, profilaktyka zakażeń
pneumokokowych u osób dorosłych powyżej 65. roku życia.
1 https://www.gov.pl/web/zdrowie/obwieszczenia-ministra-zdrowia-lista-lekow-refundowanych
2 Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego
przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz.U. z 2026 r. poz. 253), zwana dalej
„ustawą o refundacji”.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
W przypadku podjęcia przez Ministra Zdrowia pozytywnej decyzji o objęciu refundacją ww.
szczepionek, ich refundacja będzie możliwa najwcześniej od dnia 1 października 2026 r.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --