Interpelacja w sprawie kompetencji techników farmaceutycznych oraz udziału środowiska w procesie legislacyjnym
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17517
do ministra zdrowia
w sprawie kompetencji techników farmaceutycznych oraz udziału środowiska w procesie legislacyjnym
Zgłaszający: Michał Jach, Waldemar Andzel, Artur Szałabawka, Dariusz Matecki, Jarosław Krajewski
Data wpływu: 01-06-2026
Szanowna Pani Minister,
w związku z procedowanymi zmianami dotyczącymi art. 91 ustawy Prawo farmaceutyczne oraz licznymi sygnałami kierowanymi przez środowisko techników farmaceutycznych zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania.
Technicy farmaceutyczni stanowią jedną z najliczniejszych grup zawodowych uczestniczących w funkcjonowaniu systemu ochrony zdrowia. Każdego dnia wykonują czynności związane z obsługą pacjentów, wydawaniem produktów leczniczych oraz zapewnieniem bieżącego funkcjonowania aptek ogólnodostępnych i punktów aptecznych, w szczególności w małych miejscowościach oraz na terenach wiejskich.
Do mojego biura poselskiego docierają sygnały od przedstawicieli środowiska techników farmaceutycznych wskazujące na obawy związane z projektowanymi zmianami legislacyjnymi wpływającymi bezpośrednio na zakres wykonywania tego zawodu. Wątpliwości te dotyczą zarówno merytorycznych podstaw planowanych zmian, jak i zakresu udziału organizacji reprezentujących techników farmaceutycznych w procesie konsultacji, prekonsultacji oraz prac legislacyjnych.
Środowisko techników farmaceutycznych wskazuje również, że dalsze ograniczanie kompetencji tej grupy zawodowej może mieć istotny wpływ na funkcjonowanie punktów aptecznych, małych aptek oraz dostępność produktów leczniczych dla mieszkańców mniejszych miejscowości. Problem ten należy rozpatrywać nie tylko w kontekście organizacji pracy aptek, lecz także w szerszym kontekście przeciwdziałania wykluczeniu lekowemu.
Szczególne wątpliwości budzi również praktyczne stosowanie przepisów odnoszących się do produktów leczniczych zawierających substancje bardzo silnie działające. Przedstawiciele środowiska wskazują, że wykaz A Farmakopei Polskiej historycznie był związany przede wszystkim ze sporządzaniem leków recepturowych, podczas gdy obecne spory interpretacyjne dotyczą także wydawania gotowych produktów leczniczych dopuszczonych do obrotu.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia przeprowadziło konsultacje społeczne lub prekonsultacje z organizacjami reprezentującymi techników farmaceutycznych przed przygotowaniem zmian dotyczących art. 91 ustawy Prawo farmaceutyczne?
2. Jakie organizacje reprezentujące techników farmaceutycznych zostały zaproszone do udziału w konsultacjach, prekonsultacjach lub pracach eksperckich dotyczących projektowanych zmian?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia może wskazać, które uwagi zgłoszone przez środowisko techników farmaceutycznych zostały uwzględnione, a które odrzucone wraz z uzasadnieniem?
4. Czy Ministerstwo Zdrowia posiada analizy, dane lub raporty potwierdzające, że obecny zakres uprawnień techników farmaceutycznych stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa pacjentów?
5. Czy Ministerstwo Zdrowia analizowało, czy ewentualne ograniczenie kompetencji techników farmaceutycznych może wpłynąć na funkcjonowanie punktów aptecznych oraz małych aptek, zwłaszcza w miejscowościach, w których dostęp do farmaceutów jest ograniczony?
6. Czy Ministerstwo Zdrowia analizowało wpływ planowanych zmian na dostępność produktów leczniczych dla mieszkańców małych miejscowości i terenów wiejskich?
7. Czy Ministerstwo Zdrowia dostrzega ryzyko pogłębienia wykluczenia lekowego w przypadku dalszego ograniczania kompetencji techników farmaceutycznych, szczególnie w punktach aptecznych?
8. Czy Ministerstwo Zdrowia dostrzega, że wykaz A Farmakopei Polskiej historycznie odnosił się przede wszystkim do sporządzania leków recepturowych, a nie do wydawania gotowych produktów leczniczych dopuszczonych do obrotu?
9. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje doprecyzowanie przepisów w taki sposób, aby jednoznacznie rozróżnić kwestie sporządzania leków recepturowych od wydawania gotowych produktów leczniczych przez techników farmaceutycznych?
10. Czy Ministerstwo Zdrowia posiada dane dotyczące liczby aktywnych zawodowo techników farmaceutycznych oraz ich udziału w zapewnianiu dostępności świadczeń farmaceutycznych w aptekach i punktach aptecznych?
11. Czy Ministerstwo Zdrowia dostrzega potencjał techników farmaceutycznych jako istotnego elementu zabezpieczenia systemu ochrony zdrowia, szczególnie w zakresie dostępności leków w mniejszych miejscowościach?
12. Czy planowane są działania mające na celu zwiększenie udziału techników farmaceutycznych, jako zawodu medycznego, w procesach konsultacyjnych i legislacyjnych dotyczących rynku farmaceutycznego?
13. Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa stworzenie odrębnego lub bardziej skutecznego modelu reprezentacji środowiska techników farmaceutycznych w pracach legislacyjnych dotyczących wykonywania tego zawodu?
14. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje działania mające na celu stabilizację sytuacji zawodowej techników farmaceutycznych pracujących w punktach aptecznych oraz małych aptekach?
15. Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa rozwiązania, które zamiast ograniczania kompetencji techników farmaceutycznych umożliwiałyby ich lepsze wykorzystanie w systemie ochrony zdrowia, przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa pacjentów?
Z poważaniem
Michał Jach
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Katarzyna Kacperczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12688 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.33.2026.MI
Warszawa, 07 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17517 Panów Posłów Michała Jacha, Waldemara Andzela,
Artura Szałabawki, Dariusza Mateckiego i Jarosława Krajewskiego w sprawie kompetencji
techników farmaceutycznych oraz udziału środowiska w procesie legislacyjnym, Minister
Zdrowia przekazuje poniższe odpowiedzi.
Na wstępie należy podkreślić, że celem projektowanej w ramach projektu ustawy o
receptach i o zmianie niektórych innych ustaw zmiany art. 91 ustawy z dnia 6 września
2001 r. – Prawo farmaceutyczne (dalej: „upf”) nie jest ograniczenie roli techników
farmaceutycznych w systemie ochrony zdrowia ani zakwestionowanie znaczenia tej grupy
zawodowej dla funkcjonowania aptek i punktów aptecznych. Projektowana regulacja ma
charakter doprecyzowujący a jej zasadniczym celem jest jednoznaczne określenie zakresu
czynności fachowych, które mogą być wykonywane przez technika farmaceutycznego, oraz
usunięcie istniejących rozbieżności interpretacyjnych dotyczących produktów leczniczych
zawierających substancje bardzo silnie działające, bowiem aktualne brzmienie art. 91 ust. 1
upf odwołuje się do substancji bardzo silnie działających określonych w Urzędowym
Wykazie Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej. W praktyce katalog takich substancji nie jest jednak określany w
tym wykazie, lecz w Farmakopei Polskiej, w wykazie A. Istniejąca niespójność redakcyjna w
obrębie przepisu stała się źródłem sporów interpretacyjnych i procesowych, a w ocenie
Minister Zdrowia istnienie i utrzymywanie takiego stanu nie sprzyja ani bezpieczeństwu
pacjentów, ani pewności prawa po stronie samych techników farmaceutycznych,
podmiotów prowadzących apteki oraz organów kontrolnych.
Jak zasygnalizowano powyżej projektowana zmiana art. 91 ust. 1 upf przewidziana została
w przekazanym do prekonsultacji projekcie ustawy o receptach i o zmianie niektórych
innych ustaw i przewiduje, aby wykaz tych substancji był ogłaszany przez ministra
właściwego do spraw zdrowia w drodze obwieszczenia w Monitorze Polskim, na podstawie
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
danych zawartych w Farmakopei Polskiej. Rozwiązanie to ma zapewnić transparentność,
jednoznaczność oraz łatwy dostęp do informacji o substancjach objętych szczególnym
reżimem bezpieczeństwa.
Odnosząc się do kwestii udziału środowiska techników farmaceutycznych w procesie
legislacyjnym, należy wskazać, że ww. projekt został przekazany do prekonsultacji
szerokiemu gronu interesariuszy systemu ochrony zdrowia, w tym podmiotom
reprezentującym zawody medyczne, organizacjom rynku aptecznego, organizacjom
pacjentów oraz podmiotom społecznym i branżowym. Możliwość przedstawienia
stanowiska przysługiwała również organizacjom reprezentującym techników
farmaceutycznych, w szczególności organizacjom zawodowym i społecznym zrzeszającym
przedstawicieli tej grupy. W ramach prekonsultacji uwagi zgłosiły Ogólnopolskie
Stowarzyszenie Zawodowe Techników Farmaceutycznych, Ogólnopolski Związek
Zawodowy Techników Farmaceutycznych i Związek Zawodowy Techników
Farmaceutycznych Rzeczypospolitej Polskiej.
Odpowiadając na pytanie 4, należy wskazać, że podstawą projektowanej zmiany nie jest
założenie, że każda czynność wykonywana obecnie przez technika farmaceutycznego
stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa pacjenta. Problem dotyczy ściśle określonej
kategorii produktów leczniczych, tj. produktów zawierających substancje bardzo silnie
działające, substancje odurzające albo określone substancje psychotropowe. Są to
substancje wymagające szczególnej ostrożności ze względu na profil działania i potencjalne
ryzyko błędu w dawkowaniu. Ministerstwo Zdrowia dysponuje materiałami wskazującymi
na praktyczne znaczenie tego problemu wskazujące na nieprawidłowości polegające na
realizacji recept na leki zawierające takie substancje przez osoby, zgodnie z intencją
ustawodawcy, nieuprawnione, tj. właśnie techników farmaceutycznych. Obecne brzmienie
art. 91 ust. 1 Prawa farmaceutycznego doprowadziło przy tym do sporów sądowych
i wymagało odwoływania się do wykładni celowościowej. W ocenie Ministra Zdrowia
przemawia to za koniecznością doprecyzowania przepisu w sposób, który ograniczy ryzyko
dalszych rozbieżności interpretacyjnych.
W kwestii potencjalnego wpływu projektowanej zmiany na funkcjonowanie punktów
aptecznych, małych aptek oraz dostępność produktów leczniczych w mniejszych
miejscowościach, należy wskazać, że Ministerstwo Zdrowia dostrzega znaczenie techników
farmaceutycznych dla bieżącego funkcjonowania aptek i punktów aptecznych. Jest to
szczególnie istotne w mniejszych miejscowościach, w których zasoby kadrowe bywają
ograniczone. Jednocześnie projektowana propozycja nie ma charakteru powszechnego
ograniczenia kompetencji techników farmaceutycznych i nie dotyczy ona całego
asortymentu aptecznego ani typowych czynności wykonywanych przez techników
farmaceutycznych w aptekach. Odnosi się wyłącznie do produktów leczniczych o
szczególnym profilu ryzyka, w przypadku których ustawodawca, co wartym podkreślenia,
już obecnie przewiduje wyłączenie kompetencji technika farmaceutycznego. Projekt ma
przede wszystkim usunąć wątpliwość co do źródła wykazu substancji bardzo silnie
działających oraz potwierdzić granice, które wynikają z celu obowiązującego przepisu. Tym
samym regulacja nie wprowadza nowego ograniczenia w stosunku do techników
farmaceutycznych, lecz zmierza do wyeliminowania luki interpretacyjnej, która w praktyce
była wykorzystywana do obchodzenia zakazu wynikającego z art. 91 ust. 1 upf. Intencją
Ministra Zdrowia jest doprowadzenie do sytuacji, w której zakres uprawnień technika
farmaceutycznego będzie wynikał z przepisu w sposób jednoznaczny, a wadliwe lub
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
nieprecyzyjne odesłanie legislacyjne nie będzie mogło stanowić podstawy do
kwestionowania ograniczenia przewidzianego ze względu na bezpieczeństwo pacjenta.
W ocenie Ministra Zdrowia nie można utożsamiać przeciwdziałania wykluczeniu lekowemu
z dopuszczeniem do wydawania każdej kategorii produktów leczniczych przez każdą osobę
wykonującą czynności fachowe w aptece. Dostępność leków musi być realizowana przy
zachowaniu standardów bezpieczeństwa farmakoterapii. W przypadku produktów
zawierających substancje bardzo silnie działające priorytetem pozostaje zapewnienie, aby
czynność wydania była wykonywana przez osobę posiadającą kwalifikacje właściwe do
oceny ryzyka związanego z daną substancją, niezależnie od tego czy jest to substancja
znajdująca się w leku gotowym czy sporządzanym w aptece.
Należy wskazać również, że Minister Zdrowia dostrzega, iż Farmakopea Polska, w tym
wykaz A, ma systemowo istotne znaczenie w obszarze jakości produktów leczniczych,
surowców farmaceutycznych oraz sporządzania leków recepturowych. Nie oznacza to
jednak, że znaczenie wykazu substancji bardzo silnie działających powinno być ograniczane
wyłącznie do sporządzania leków recepturowych. Art. 91 ust. 1 upf obejmuje czynności
fachowe polegające na sporządzaniu, wytwarzaniu i wydawaniu produktów leczniczych
oraz wyrobów medycznych. Ryzyko, któremu ma przeciwdziałać ten przepis, wynika przede
wszystkim z właściwości substancji zawartej w produkcie leczniczym, a nie wyłącznie z
tego, czy dany produkt jest lekiem recepturowym, czy gotowym produktem leczniczym
dopuszczonym do obrotu. Z perspektywy bezpieczeństwa pacjenta substancja bardzo silnie
działająca zachowuje swój charakter niezależnie od postaci organizacyjnej lub
technologicznej produktu.
Z tego względu projektowana propozycja nie zmierza do wprowadzenia rozróżnienia
polegającego na dopuszczeniu wydawania przez techników farmaceutycznych gotowych
produktów leczniczych zawierających substancje bardzo silnie działające przy
jednoczesnym utrzymaniu zakazu wyłącznie w zakresie leków recepturowych. Takie
rozwiązanie mogłoby prowadzić do ponownego powstania wątpliwości interpretacyjnych
i osłabienia funkcji ochronnej art. 91 upf. Doprecyzowanie ma polegać na jednoznacznym
wskazaniu źródła wykazu substancji bardzo silnie działających oraz na zapewnieniu jego
publicznego ogłaszania.
Ministerstwo Zdrowia korzysta przede wszystkim z oficjalnych danych statystycznych
Głównego Urzędu Statystycznego. Zgodnie z danymi GUS, według stanu na koniec 2024 r.
w aptekach ogólnodostępnych i punktach aptecznych pracowało łącznie 28 371 techników
farmaceutycznych, natomiast w punktach aptecznych 1 440. Dla porównania, w tych
samych placówkach pracowało odpowiednio 26 151 oraz 79 farmaceutów. Dane te
potwierdzają istotny udział techników farmaceutycznych w zapewnianiu bieżącego
funkcjonowania aptek i punktów aptecznych, zwłaszcza punktów aptecznych, w których
technicy farmaceutyczni stanowią zasadniczą część personelu fachowego. Potwierdza się
zatem, że technicy farmaceutyczni stanowią istotny element systemu dystrybucji
produktów leczniczych, a ich rola jest szczególnie widoczna w codziennej obsłudze
pacjentów oraz zapewnianiu ciągłości funkcjonowania głównie punktów aptecznych.
Uznanie znaczenia tej grupy zawodowej nie wyłącza jednak potrzeby precyzyjnego
określenia granic jej kompetencji, zwłaszcza w odniesieniu do produktów leczniczych o
podwyższonym ryzyku.
Udział organizacji zrzeszających techników farmaceutycznych w procesach
konsultacyjnych i legislacyjnych dotyczących rynku farmaceutycznego jest zapewniony w
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
ramach obowiązujących procedur. Organizacje te mogą przedstawiać stanowiska zarówno,
jak pokazuje przykład ww. projektu, na etapie prekonsultacji, jak i konsultacji publicznych
oraz opiniowania, na zasadach właściwych dla innych organizacji społecznych, zawodowych
i branżowych uczestniczących w procesie legislacyjnym. Naturalnym jest potrzeba
uwzględniania głosu środowiska techników farmaceutycznych w sprawach dotyczących
wykonywania tego zawodu, jednocześnie brak jest podstaw do przewidywania odrębnych,
szczególnych albo różnicujących mechanizmów udziału tej grupy w pracach legislacyjnych,
odmiennych od mechanizmów przewidzianych dla pozostałych interesariuszy systemu
ochrony zdrowia. Proces legislacyjny powinien zapewniać wszystkim zainteresowanym
podmiotom możliwość przedstawienia stanowiska, przy jednoczesnym zachowaniu
jednolitych, przejrzystych i niedyskryminacyjnych zasad udziału w konsultacjach. W
konsekwencji Minister Zdrowia nie planuje obecnie tworzenia odrębnego modelu
reprezentacji środowiska techników farmaceutycznych w pracach legislacyjnych. Nie
wyklucza to oczywiście dalszego dialogu z organizacjami zrzeszającymi techników
farmaceutycznych ani analizy zgłaszanych przez nie postulatów.
Stabilizacja sytuacji zawodowej techników farmaceutycznych powinna być rozumiana jako
zapewnienie jasnych, przewidywalnych i możliwych do jednolitego stosowania przepisów
określających zakres czynności zawodowych, a spełniać ten cel ma właśnie projektowana
zmiana art. 91 upf. Obecny stan niepewności prawnej powoduje spory pomiędzy aptekami,
organami kontrolnymi i płatnikiem publicznym, a w konsekwencji nie sprzyja stabilności
wykonywania zawodu ani stabilności organizacyjnej aptek czy punktów aptecznych.
Jednocześnie Minister Zdrowia dostrzega potrzebę dalszego monitorowania sytuacji
kadrowej aptek i punktów aptecznych, przede wszystkim w małych miejscowościach.
Ewentualne rozwiązania służące stabilizacji zatrudnienia czy lepszego wykorzystania
kompetencji techników farmaceutycznych powinny być jednak projektowane
z zachowaniem nadrzędnego kryterium bezpieczeństwa pacjentów.
Proponowana zmiana art. 91 upf wpisuje się w szerszy cel uporządkowania przepisów
dotyczących realizacji recept i czynności wykonywanych w aptece. Ma ona usunąć wadliwe
odesłanie, zapewnić jednoznaczność wykazu substancji bardzo silnie działających oraz
ograniczyć rozbieżności interpretacyjne. Regulacja nie ma na celu marginalizacji techników
farmaceutycznych, lecz zapewnienie racjonalnego i bezpiecznego podziału kompetencji
pomiędzy farmaceutów i techników farmaceutycznych, z uwzględnieniem dobra i
bezpieczeństwa pacjenta jako podstawowego kryterium oceny projektowanych rozwiązań.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --