Interpelacja w sprawie funkcjonowania sektora pszczelarskiego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17512
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie funkcjonowania sektora pszczelarskiego
Zgłaszający: Jarosław Rzepa
Data wpływu: 01-06-2026
Szanowny Panie Ministrze,
działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora składam interpelację poselską dotyczącą zagadnienia o znaczeniu publicznym, mającego istotny wpływ na funkcjonowanie sektora pszczelarskiego, konkurencyjność gospodarstw pasiecznych oraz zasady równego traktowania hodowców w dostępie do instrumentów wsparcia państwa.
Do mojego biura poselskiego docierają sygnały od pszczelarzy oraz organizacji branżowych, wskazujące na narastające trudności związane z funkcjonowaniem pszczół Buckfast w Polsce. Z przedstawianych informacji wynika, że problem ten dotyczy w szczególności rejestracji programów hodowlanych, dostępu do wsparcia publicznego oraz braku jednoznacznych i przejrzystych regulacji prawnych w tym zakresie.
Zwracam uwagę, że brak jednoznacznych rozwiązań może prowadzić do ograniczenia rozwoju nowoczesnych metod hodowli, a także do nierównego traktowania części środowiska pszczelarskiego, które korzysta z materiału hodowlanego Buckfast. Jest to tym bardziej istotne, że – jak wskazują przedstawiciele środowiska – znacząca część pszczelarzy w Polsce pracuje właśnie na tym materiale hodowlanym.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzi obecnie działania zmierzające do wypracowania jednolitych zasad dotyczących rejestracji oraz funkcjonowania programów hodowlanych obejmujących pszczołę Buckfast w Polsce?
2. Czy planowane są zmiany legislacyjne, organizacyjne lub interpretacyjne, które umożliwią hodowcom pszczół Buckfast równy dostęp do mechanizmów wsparcia publicznego oraz programów hodowlanych?
3. Czy ministerstwo analizowało, czy obecne rozwiązania administracyjne nie prowadzą do ograniczenia konkurencyjności polskiego pszczelarstwa względem innych państw Unii Europejskiej?
4. Czy podjęto działania zmierzające do wyjaśnienia zasad współpracy pomiędzy Krajowym Centrum Hodowli Zwierząt, podmiotami hodowlanymi oraz organizacjami pszczelarskimi w zakresie programów dotyczących pszczoły Buckfast?
5. Czy resort zamierza podjąć dialog z przedstawicielami środowiska pszczelarskiego w celu wypracowania rozwiązań, które będą zgodne z obowiązującym prawem, a jednocześnie nie będą dyskryminować żadnej grupy hodowców?
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11172 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 02 lipca 2026 r.
znak sprawy: DŻW.hzg.058.2.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 17512 w sprawie funkcjonowania sektora pszczelarskiego.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17512 z 15 czerwca 2026 r., Pana Jarosława Rzepy
– Posła na Sejm RP w sprawie funkcjonowania sektora pszczelarskiego, uprzejmie
informuję Pana Marszałka, co następuje.
Odpowiadając na pytanie nr 1: „Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzi
obecnie działania zmierzające do wypracowania jednolitych zasad dotyczących
rejestracji oraz funkcjonowania programów hodowlanych obejmujących pszczołę
Buckfast w Polsce?”, uprzejmie informuję Pana Marszałka, że kwestie związane
z hodowlą pszczół w Polsce reguluje ustawa o organizacji hodowli i rozrodzie
zwierząt gospodarskich (1). Zgodnie z tą ustawą pszczoła miodna (Apis mellifera)
posiada status zwierzęcia gospodarskiego. Ww. ustawa (1) obejmuje sprawy
z zakresu hodowli oraz zachowania zasobów genetycznych pszczół, w tym oceny ich
wartości użytkowej i oceny genetycznej oraz prowadzenia ksiąg hodowlanych
i rejestrów dla linii hodowlanych pszczół, a także kontroli nad hodowlą i rozrodem
tych zwierząt. Jednocześnie przepisy ww. ustawy (1) określają zasady
funkcjonowania wszystkich uczestników tej działalności hodowlanej. W myśl
powyższego, związki hodowców lub inne podmioty, mogą prowadzić odpowiednio
księgi hodowlane lub rejestry dla pszczół, pod warunkiem, że uzyskały w drodze
decyzji ministra właściwego ds. rolnictwa odpowiednie zezwolenie. Zezwolenie to
wydawane jest na wniosek związku hodowców lub innego podmiotu, oraz po
złożeniu odpowiednich dokumentów, w tym m.in. programu hodowlanego lub
programu krzyżowania. Podmioty prowadzące księgi hodowlane, w programie
-- 1 of 6 --
hodowlanym, wyznaczają m.in. cel hodowlany, który najbardziej odpowiada
potrzebom hodowców oraz sposób w jaki zostanie on zrealizowany, a podmioty
prowadzące rejestry wskazują w programie krzyżowania m.in. zasady doboru
zwierząt do kojarzeń. Ważnym jest, że zarówno realizacja programu hodowlanego jak
i programu krzyżowania polega m.in. na doborze matek pszczelich o pozytywnych
cechach użytkowych w kierunku utrwalenia pożądanego typu użytkowego
określonego dla danej linii hodowlanej pszczół.
Ponadto, uprzejmie informuję, że każdy wniosek o wydanie zezwolenia na
prowadzenie księgi hodowlanej lub rejestru dla pszczół miodnych oraz załączona do
niego dokumentacja, w tym odpowiednio program hodowlany lub program
krzyżowania podlega indywidualnej i szczegółowej, w świetle obowiązującego prawa
(1) analizie, na podstawie której wydawana jest decyzja administracyjna. Decyzja ta
może być pozytywna lub odmowna, w zależności od spełnia wymogów określonych
w ww. ustawie (1). Tym samym jakiekolwiek odstępstwa od wymagań określonych
w przepisach ww. ustawy (1), uniemożliwiają wydanie przez właściwy organ
zezwolenia na prowadzenie odpowiednio księgi hodowlanej lub rejestru i realizację
odpowiednio ww. programu hodowlanego lub programu krzyżowania.
Odnosząc się do dotychczas złożonych wniosków w sprawie wydania zezwolenia na
prowadzenie księgi hodowlanej pszczół miodnych Buckfast dla różnych linii
hodowlanych, uprzejmie informuję Pana Marszałka, że zostały one negatywnie
rozpatrzone przez ministra właściwego ds. rolnictwa. Negatywne decyzje w ww.
zakresie wynikały z faktu, że zaproponowane przez wnioskodawcę programy
hodowlane nie spełniały wymogów zawartych w ustawie z 10 grudnia 2020 r.
o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (1), o czym wnioskodawca
był każdorazowo, w sposób szczegółowy, informowany w uzasadnieniu każdej
wydanej decyzji dot. odpowiedniej linii hodowlanej ww. pszczół, zgodnie z art. 107
Kodeksu postępowania administracyjnego (2).
Zasady wpisu do księgi hodowlanej są niezmienne od początku obowiązywania
przepisów o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (1), tj. od 1997 r.
i mają na celu ochronę jakości genetycznej ras hodowlanych. Zasady te obowiązują
wszystkich hodowców pszczół. Wszystkie dotychczas zatwierdzone przez Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi programy hodowlane pszczół spełniają wymagania
względem m.in. dokumentowania pochodzenia przodków, co ma na celu zapewnienie
-- 2 of 6 --
czystości rasowej oraz kontrolę nad wprowadzaniem genów innych ras i nie jest
możliwe odstąpienie od tych zasad, ponieważ wprowadzałoby to ryzyko dla innych
programów hodowlanych i niekontrolowanego mieszania ras.
Odpowiadając na pytanie nr 2: „Czy planowane są zmiany legislacyjne, organizacyjne
lub interpretacyjne, które umożliwią hodowcom pszczół Buckfast równy dostęp do
mechanizmów wsparcia publicznego oraz programów hodowlanych?”, uprzejmie
informuję Pana Marszałka, że zgodnie z „Wytycznymi szczegółowymi w zakresie
przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej w ramach Planu Strategicznego
dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 dla interwencji w sektorze
pszczelarskim” w ramach interwencji I.6.5 – pomoc na odbudowę i poprawę wartości
użytkowej pszczół, pomoc przyznaje się w formie refundacji do 70% kosztów netto
zakupu:
1) matek pszczelich pochodzących z linii hodowlanych, dla których prowadzone
są księgi lub rejestry, z pasiek hodowlanych, w których prowadzona jest
ocena przez podmiot upoważniony przez ministra właściwego do spraw
rolnictwa;
2) odkładów lub pakietów pszczelich z matkami pszczelimi pochodzącymi z linii
hodowlanych, dla których prowadzone są księgi lub rejestry, z pasiek
hodowlanych, w których prowadzona jest ocena przez podmiot upoważniony
przez ministra właściwego do spraw rolnictwa;
3) odkładów lub pakietów pszczelich, od producentów którzy uzyskali
rekomendację związków lub zrzeszeń pszczelarzy, gwarantujących między
innymi, że matki pszczele w pakietach i odkładach pszczelich pochodzą z linii
hodowlanych, dla których prowadzone są księgi lub rejestry.
Jak wynika z powyższego, ww. instrumenty wsparcia dedykowane są hodowlom
pszczół miodnych, prowadzonym zgodnie z przepisami ustawy o organizacji hodowli
i rozrodzie zwierząt gospodarskich (1) i aktualnie nie przewiduje się zmian w ww.
zakresie.
Odpowiadając na pytanie nr 3: „Czy ministerstwo analizowało, czy obecne
rozwiązania administracyjne nie prowadzą do ograniczenia konkurencyjności
polskiego pszczelarstwa względem innych państw Unii Europejskiej”, uprzejmie
informuję Pana Marszałka, co następuje.
-- 3 of 6 --
Prowadzenie hodowli pszczół miodnych w Polsce, w oparciu o przepisy ww. ustawy
o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (1), zapewnia m.in. wysoką
jakość materiału hodowlanego tych zwierząt poprzez prowadzenie ksiąg
hodowlanych i rejestrów, kontrolę nad ich rozrodem, gdzie podstawowym
narzędziem jest inseminacja matek pszczelich, która m.in. zapobiega
niekontrolowanemu krzyżowaniu pszczół, a także ochronę różnorodności
biologicznej, poprzez utrzymanie rodzimych ras pszczół.
W myśl powyższego, polscy hodowcy, realizujący programy hodowlane w ramach
prowadzonych ksiąg hodowlanych lub programy krzyżowania w ramach
prowadzonych rejestrów, oferują pszczelarzom elitarny materiał hodowlany, który
stanowi jeden z kluczowych czynników utrzymujących konkurencyjność sektora
pszczelarskiego na rynku europejskim.
Ponadto, instrumenty ułatwiające prowadzenie pasiek przez ww. hodowców, które
obejmują m.in. wsparcie finansowe w formie interwencji I.6.1–I.6.7 w ramach Planu
Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, nie ograniczają lecz
istotnie zwiększają konkurencyjność polskiego pszczelarstwa, pozwalając na
modernizację pasiek, która umożliwia zakup nowego sprzętu pszczelarskiego, maszyn
i urządzeń wykorzystywanych na potrzeby gospodarki pasiecznej, realne obniżenie
kosztów produkcji tego sektora, poprawę zdrowotności pszczół miodnych oraz
zwiększenie jakości produktów na rynku unijnym.
Odpowiadając na pytanie nr 4: „Czy podjęto działania zmierzające do wyjaśnienia
zasad współpracy pomiędzy Krajowym Centrum Hodowli Zwierząt, podmiotami
hodowlanymi oraz organizacjami pszczelarskimi w zakresie programów dotyczących
pszczoły Buckfast?” uprzejmie informuję Pana Marszałka, że całokształt zagadnień
związanych z funkcjonowaniem Krajowego Centrum Hodowli Zwierząt, zwanego
dalej KCHZ, reguluje ustawa o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich
(1). Przepisy tej ustawy (1) określają m.in. zakres uprawnień KCHZ, jego zadania,
które związane są m.in. z prowadzeniem kontroli w zakresie ksiąg hodowlanych
i rejestrów, oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej oraz hodowli i rozrodu
m.in. pszczół miodnych, a także regulacje dot. użyczenia rzeczy będącej w zarządzie
KCHZ przedsiębiorstwu hodowlanemu lub innemu podmiotowi prowadzącemu m.in.
księgę hodowlaną lub rejestr oraz ocenę wartości użytkowej lub ocenę genetyczną,
co jest zgodne z odpowiednio z art. 4 -6 ww. ustawy (1).
-- 4 of 6 --
Ponadto, przepisy art. 35 – 36 ww. ustawy (1) określają sposób przeprowadzania
przez KCHZ kontroli urzędowych oraz procedurę postępowania w przypadku
stwierdzenia w trakcie tych kontroli uchybień, a przepisy art. 44 ww. ustawy (1),
wskazują, że zadania związane z prowadzeniem oceny wartości użytkowej lub oceny
genetycznej m.in. pszczół miodnych prowadzi KCHZ do czasu upoważnienia
związków hodowców lub innych podmiotów na podstawie art. 21 ust. 2 ww. ustawy
(1).
Odpowiadając na pytanie nr 5: „Czy resort zamierza podjąć dialog
z przedstawicielami środowiska pszczelarskiego w celu wypracowania rozwiązań,
które będą zgodne z obowiązującym prawem, a jednocześnie nie będą
dyskryminować żadnej grupy hodowców?” uprzejmie informuję Pana Marszałka, że
sprawy hodowli pszczół miodnych w Polsce są wyczerpująco uregulowane w ustawie
o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (1). Należy w tym miejscu
nadmienić, że w czasie projektowania aktualnie obowiązującej ustawy (1), na etapie
postępowania legislacyjnego była ona konsultowana i udostępniona
zainteresowanym stronom, w tym także środowisku pszczelarskiemu, w celu
zapoznania się z tym projektem, zaopiniowania i zgłoszenia ew. uwag przed jego
ostatecznym przyjęciem.
Ustawa o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (1) pozwala na
utrzymanie jednolitych ram prawnych, mających na celu m.in. zapewnienie ochrony
zasobów genetycznych, zachowanie stabilności populacji oraz zapobieganie
niekontrolowanemu krzyżowaniu się pszczół obcych linii.
Jednocześnie uprzejmie informuję Pana Marszałka, że ww. obowiązujące przepisy
prawa (1) mają charakter powszechny, systemowy oraz niedyskryminujący i znajdują
zastosowanie wobec wszystkich podmiotów prowadzących działalność hodowlaną
na jednakowych zasadach.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 6 --
Podstawa prawna:
(1) Ustawa z dnia 10 grudnia 2020 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt
gospodarskich (Dz. U. z 2021 r., poz. 36, z późn. zm.).
(2) Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2025 r. poz. 1691).
-- 6 of 6 --