Interpelacja nr 17487
Interpelacja w sprawie przyszłości polityki spójności Unii Europejskiej po 2027 r. oraz ryzyka ograniczenia środków dla regionów
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie przyszłości polityki spójności Unii Europejskiej po 2027 r. oraz ryzyka ograniczenia środków dla regionów
Interpelacja nr 17487
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie przyszłości polityki spójności Unii Europejskiej po 2027 r. oraz ryzyka ograniczenia środków dla regionów
Zgłaszający: Tomasz Piotr Nowak
Data wpływu: 29-05-2026
Szanowna Pani Minister,
w związku z trwającą debatą dotyczącą przyszłości polityki spójności UE po 2027 roku pojawiają się obawy dotyczące możliwego ograniczenia środków dla części polskich regionów oraz zmian w zasadach ich podziału.
Szczególne wątpliwości budzi sposób oceny poziomu rozwoju województw, w których silne gospodarczo metropolie znacząco podnoszą wskaźniki zamożności całego regionu, mimo że wiele powiatów i gmin nadal pozostaje słabiej rozwiniętych i wymaga dalszego wsparcia infrastrukturalnego oraz społecznego. Przykładem są regiony, w których dynamiczny rozwój dużych miast – takich jak Poznań, Wrocław, Kraków czy Warszawa – wpływa na poprawę wskaźników całego województwa, co może skutkować ograniczeniem dostępu do środków europejskich dla znacznie słabiej rozwiniętych obszarów peryferyjnych.
Polityka spójności pozostaje kluczowym instrumentem wspierania rozwoju regionalnego i wyrównywania różnic społeczno-gospodarczych, dlatego istotne jest utrzymanie odpowiedniego poziomu finansowania dla samorządów oraz sprawiedliwego systemu podziału środków.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy rząd RP w negocjacjach dotyczących polityki spójności po 2027 roku będzie zabiegał o utrzymanie odpowiedniego poziomu finansowania dla regionów, w których poza dużymi metropoliami nadal występują znaczące dysproporcje rozwojowe?
Czy ministerstwo analizuje problem zawyżania wskaźników zamożności całych województw przez silne ośrodki metropolitalne, co może prowadzić do ograniczenia wsparcia dla słabiej rozwiniętych powiatów i gmin?
Czy rząd RP rozważa przedstawienie na forum UE propozycji bardziej sprawiedliwego podziału środków, uwzględniającego różnice pomiędzy dużymi metropoliami a obszarami peryferyjnymi w obrębie tego samego regionu?
Z poważaniem
Interpelacja nr 17487
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie przyszłości polityki spójności Unii Europejskiej po 2027 r. oraz ryzyka ograniczenia środków dla regionów
Zgłaszający: Tomasz Piotr Nowak
Data wpływu: 29-05-2026
Szanowna Pani Minister,
w związku z trwającą debatą dotyczącą przyszłości polityki spójności UE po 2027 roku pojawiają się obawy dotyczące możliwego ograniczenia środków dla części polskich regionów oraz zmian w zasadach ich podziału.
Szczególne wątpliwości budzi sposób oceny poziomu rozwoju województw, w których silne gospodarczo metropolie znacząco podnoszą wskaźniki zamożności całego regionu, mimo że wiele powiatów i gmin nadal pozostaje słabiej rozwiniętych i wymaga dalszego wsparcia infrastrukturalnego oraz społecznego. Przykładem są regiony, w których dynamiczny rozwój dużych miast – takich jak Poznań, Wrocław, Kraków czy Warszawa – wpływa na poprawę wskaźników całego województwa, co może skutkować ograniczeniem dostępu do środków europejskich dla znacznie słabiej rozwiniętych obszarów peryferyjnych.
Polityka spójności pozostaje kluczowym instrumentem wspierania rozwoju regionalnego i wyrównywania różnic społeczno-gospodarczych, dlatego istotne jest utrzymanie odpowiedniego poziomu finansowania dla samorządów oraz sprawiedliwego systemu podziału środków.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy rząd RP w negocjacjach dotyczących polityki spójności po 2027 roku będzie zabiegał o utrzymanie odpowiedniego poziomu finansowania dla regionów, w których poza dużymi metropoliami nadal występują znaczące dysproporcje rozwojowe?
Czy ministerstwo analizuje problem zawyżania wskaźników zamożności całych województw przez silne ośrodki metropolitalne, co może prowadzić do ograniczenia wsparcia dla słabiej rozwiniętych powiatów i gmin?
Czy rząd RP rozważa przedstawienie na forum UE propozycji bardziej sprawiedliwego podziału środków, uwzględniającego różnice pomiędzy dużymi metropoliami a obszarami peryferyjnymi w obrębie tego samego regionu?
Z poważaniem
Odpowiedź urzędowa
Minister Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 6 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
7.1 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (6)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6795 znaków
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 6 lipca 2026 r.
znak sprawy: DSR-IVa.054.1.2026.WŚ
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 17487 Pana Posła Tomasza Piotra
Nowaka
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację dot. przyszłości polityki spójności UE po 2027 r.
oraz zasad podziału środków przedstawiam następujące informacje.
Polityka spójności pozostaje jednym z kluczowych instrumentów wspierania
rozwoju społeczno-gospodarczego oraz zmniejszania dysproporcji regionalnych.
Rząd RP konsekwentnie opowiada się za utrzymaniem jej silnej roli,
odpowiedniego poziomu finansowania oraz zasad uwzględniających rzeczywiste
zróżnicowania rozwojowe pomiędzy regionami.
Ad 1. Czy rząd RP w negocjacjach dotyczących polityki spójności po 2027 roku
będzie zabiegał o utrzymanie odpowiedniego poziomu finansowania dla
regionów, w których poza dużymi metropoliami nadal występują znaczące
dysproporcje rozwojowe?
W ramach polityki spójności UE, regiony są klasyfikowane do trzech kategorii
w zależności od poziomu rozwoju społeczno-gospodarczego, mierzonego przede
wszystkim wartością PKB na mieszkańca w relacji do średniej UE.
Kategoria regionu wpływa bezpośrednio na maksymalny poziom
współfinansowania unijnego. W perspektywie finansowej 2028–2034, zgodnie
z art. 20 projektu rozporządzenia ustanawiającego Europejski Fundusz Spójności
Gospodarczej, Społecznej i Terytorialnej, Rolnictwa i Obszarów Wiejskich,
-- 1 of 3 --
2
Rybołówstwa i Polityki Morskiej, Dobrobytu i bezpieczeństwa na lata 2028-2034
oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) 2023/955 i rozporządzenie (UE,
Euratom) 2024/2509, COM(2025)565 maksymalny poziom dofinansowania
unijnego ma wynosić:
do 85% dla regionów słabiej rozwiniętych,
do 60% dla regionów przejściowych,
do 40% dla regionów lepiej rozwiniętych.
Kwestie finansowe, w tym poziomy dofinansowania w ramach rozporządzenia
dot. Planów Partnerstwa Krajowego i Regionalnego (PPKR) obecnie są
przedmiotem negocjacji w Radzie UE. Polska w ramach tych prac zgłosiła szereg
postulatów, w tym m.in. zapewnienie odpowiedniej alokacji dla PPKR,
zwiększenie poziomu dofinansowania unijnego, w szczególności dla regionów
przejściowych, które w obecnej perspektywie zaliczane są do kategorii słabiej
rozwiniętych.
Postulujemy także, niezależny od kategorii regionu, wyższy bo 85% poziom
dofinansowania UE dla projektów realizowanych w ramach sektorów transportu,
energetyki oraz środowiska w przypadku państw, których Dochód Narodowy
Brutto na mieszkańca jest niższy niż 90% średniej UE.
Należy jednocześnie podkreślić, że powyższe kwestie pozostają elementem
negocjacji Wieloletnich Ram Finansowych 2028-2034 na forum Rady UE.
W związku z tym, ostateczne ustalenia będą zależne od osiągniętego
kompromisu w tym zakresie między wszystkimi 27 państwami członkowskimi,
Ad 2. Czy Ministerstwo analizuje problem zawyżania wskaźników zamożności
całych województw przez silne ośrodki metropolitalne, co może prowadzić
do ograniczenia wsparcia dla słabiej rozwiniętych powiatów i gmin?
Występowanie istotnych zróżnicowań wewnątrzregionalnych jest elementem
analiz i prac w zakresie krajowej polityki regionalnej w MFiPR. Szczególną uwagę
skupiamy na badaniu różnic rozwojowych pomiędzy ośrodkami metropolitalnymi
i ich bezpośrednim otoczeniem a obszarami pozametropolitalnymi,
obejmującymi między innymi miasta średnie i małe, obszary wiejskie oraz
terytoria oddalone od głównych centrów rozwoju oraz na opracowywaniu
rozwiązań. W tym procesie posługujemy się wskaźnikami, które odzwierciedlają
rzeczywistą sytuację społeczno-gospodarczą poszczególnych powiatów i gmin,
a nie wyłącznie wskaźnikami zagregowanymi dla całego województwa.
Wynika to z faktu, że wysokie wartości wskaźników osiągane przez silny ośrodek
metropolitalny mogą wpływać na średni wynik całego regionu, przesłaniając
występujące w jego obrębie deficyty rozwojowe.
W prowadzonych analizach stosowane są zróżnicowane przekroje terytorialne,
obejmujące (zależnie od dostępności i jakości danych) poziomy powiatowy
i gminny, ze szczególnym uwzględnieniem kategorii miast oraz obszarów
-- 2 of 3 --
3
wiejskich. Analizowane są przy tym nie tylko klasyczne mierniki gospodarcze,
takie jak poziom produktu krajowego brutto lub produktywność, lecz również
wskaźniki demograficzne, społeczne, infrastrukturalne i środowiskowe, sytuacja
na lokalnych rynkach pracy, dostępność usług publicznych oraz finansowa
samorządów, co pozwala identyfikować obszary kumulacji wyzwań rozwojowych,
które pozostawałyby niewidoczne w przypadku posługiwania się wyłącznie
danymi zagregowanymi dla całego regionu.
Kluczowym założeniem powyżej zarysowanego podejścia jest prowadzenie analiz
sterytorializowanych na możliwie niskim, uzasadnionym dostępnością danych
poziomie, a następnie wykorzystywanie wyników tychże analiz przy
projektowaniu przyszłych działań. Podstawą kierowania interwencji powinno
bowiem być rzeczywiste natężenie wyzwań występujących na poszczególnych
terytoriach, jak również ich specyficzne bariery rozwojowe i dostępne potencjały.
Podejście to jest rozwijane w ramach prac nad nową krajową strategią rozwoju
regionalnego 2035 z perspektywą czasową do 2035 r. Jednym z kierunków
opracowywanej polityki będzie skuteczniejsze powiązanie polityk sektorowych
z ich oddziaływaniem terytorialnym, tak aby cele i rezultaty interwencji były
określane również w odniesieniu do konkretnych obszarów poziomu
subregionalnego.
Ad 3. Czy rząd RP rozważa przedstawienie na forum UE propozycji bardziej
sprawiedliwego podziału środków, uwzględniającego różnice pomiędzy dużymi
metropoliami a obszarami peryferyjnymi w obrębie tego samego regionu?
Polska ma otrzymać 123,3 mld euro na realizację Planu Partnerstwa Krajowego
i Regionalnego – jest to najwyższa alokacja wśród wszystkich państw
członkowskich i stanowi ok. 15% łącznej puli dostępnej w ramach zarządzania
dzielonego.
Nowa architektura programowania i wdrażania PPKR zakłada, że to państwo
członkowskie dokona podziału środków w ramach Planu, uwzględniając wymogi
odnośnie minimalnych limitów środków na poszczególne obszary, takie jak
Wspólna Polityka Rolna, czy regiony słabiej rozwinięte. W ramach przygotowania
PPKR dla Polski kwestie rozwojowych zróżnicowań wewnątrzregionalnych będą
brane pod uwagę. Zakłada się utworzenie rozdziałów regionalnych w ramach
Planu, w ramach których samorządy wojewódzkie będą mogły same określać
priorytety wsparcia, sposób wspierania oraz wysokość nakładów na poszczególne
inwestycje, mając jednak na uwadze wskazane cele szczegółowe Planu
i oczekiwane rezultaty strategiczne.
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --
tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 6 lipca 2026 r.
znak sprawy: DSR-IVa.054.1.2026.WŚ
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 17487 Pana Posła Tomasza Piotra
Nowaka
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację dot. przyszłości polityki spójności UE po 2027 r.
oraz zasad podziału środków przedstawiam następujące informacje.
Polityka spójności pozostaje jednym z kluczowych instrumentów wspierania
rozwoju społeczno-gospodarczego oraz zmniejszania dysproporcji regionalnych.
Rząd RP konsekwentnie opowiada się za utrzymaniem jej silnej roli,
odpowiedniego poziomu finansowania oraz zasad uwzględniających rzeczywiste
zróżnicowania rozwojowe pomiędzy regionami.
Ad 1. Czy rząd RP w negocjacjach dotyczących polityki spójności po 2027 roku
będzie zabiegał o utrzymanie odpowiedniego poziomu finansowania dla
regionów, w których poza dużymi metropoliami nadal występują znaczące
dysproporcje rozwojowe?
W ramach polityki spójności UE, regiony są klasyfikowane do trzech kategorii
w zależności od poziomu rozwoju społeczno-gospodarczego, mierzonego przede
wszystkim wartością PKB na mieszkańca w relacji do średniej UE.
Kategoria regionu wpływa bezpośrednio na maksymalny poziom
współfinansowania unijnego. W perspektywie finansowej 2028–2034, zgodnie
z art. 20 projektu rozporządzenia ustanawiającego Europejski Fundusz Spójności
Gospodarczej, Społecznej i Terytorialnej, Rolnictwa i Obszarów Wiejskich,
-- 1 of 3 --
2
Rybołówstwa i Polityki Morskiej, Dobrobytu i bezpieczeństwa na lata 2028-2034
oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) 2023/955 i rozporządzenie (UE,
Euratom) 2024/2509, COM(2025)565 maksymalny poziom dofinansowania
unijnego ma wynosić:
do 85% dla regionów słabiej rozwiniętych,
do 60% dla regionów przejściowych,
do 40% dla regionów lepiej rozwiniętych.
Kwestie finansowe, w tym poziomy dofinansowania w ramach rozporządzenia
dot. Planów Partnerstwa Krajowego i Regionalnego (PPKR) obecnie są
przedmiotem negocjacji w Radzie UE. Polska w ramach tych prac zgłosiła szereg
postulatów, w tym m.in. zapewnienie odpowiedniej alokacji dla PPKR,
zwiększenie poziomu dofinansowania unijnego, w szczególności dla regionów
przejściowych, które w obecnej perspektywie zaliczane są do kategorii słabiej
rozwiniętych.
Postulujemy także, niezależny od kategorii regionu, wyższy bo 85% poziom
dofinansowania UE dla projektów realizowanych w ramach sektorów transportu,
energetyki oraz środowiska w przypadku państw, których Dochód Narodowy
Brutto na mieszkańca jest niższy niż 90% średniej UE.
Należy jednocześnie podkreślić, że powyższe kwestie pozostają elementem
negocjacji Wieloletnich Ram Finansowych 2028-2034 na forum Rady UE.
W związku z tym, ostateczne ustalenia będą zależne od osiągniętego
kompromisu w tym zakresie między wszystkimi 27 państwami członkowskimi,
Ad 2. Czy Ministerstwo analizuje problem zawyżania wskaźników zamożności
całych województw przez silne ośrodki metropolitalne, co może prowadzić
do ograniczenia wsparcia dla słabiej rozwiniętych powiatów i gmin?
Występowanie istotnych zróżnicowań wewnątrzregionalnych jest elementem
analiz i prac w zakresie krajowej polityki regionalnej w MFiPR. Szczególną uwagę
skupiamy na badaniu różnic rozwojowych pomiędzy ośrodkami metropolitalnymi
i ich bezpośrednim otoczeniem a obszarami pozametropolitalnymi,
obejmującymi między innymi miasta średnie i małe, obszary wiejskie oraz
terytoria oddalone od głównych centrów rozwoju oraz na opracowywaniu
rozwiązań. W tym procesie posługujemy się wskaźnikami, które odzwierciedlają
rzeczywistą sytuację społeczno-gospodarczą poszczególnych powiatów i gmin,
a nie wyłącznie wskaźnikami zagregowanymi dla całego województwa.
Wynika to z faktu, że wysokie wartości wskaźników osiągane przez silny ośrodek
metropolitalny mogą wpływać na średni wynik całego regionu, przesłaniając
występujące w jego obrębie deficyty rozwojowe.
W prowadzonych analizach stosowane są zróżnicowane przekroje terytorialne,
obejmujące (zależnie od dostępności i jakości danych) poziomy powiatowy
i gminny, ze szczególnym uwzględnieniem kategorii miast oraz obszarów
-- 2 of 3 --
3
wiejskich. Analizowane są przy tym nie tylko klasyczne mierniki gospodarcze,
takie jak poziom produktu krajowego brutto lub produktywność, lecz również
wskaźniki demograficzne, społeczne, infrastrukturalne i środowiskowe, sytuacja
na lokalnych rynkach pracy, dostępność usług publicznych oraz finansowa
samorządów, co pozwala identyfikować obszary kumulacji wyzwań rozwojowych,
które pozostawałyby niewidoczne w przypadku posługiwania się wyłącznie
danymi zagregowanymi dla całego regionu.
Kluczowym założeniem powyżej zarysowanego podejścia jest prowadzenie analiz
sterytorializowanych na możliwie niskim, uzasadnionym dostępnością danych
poziomie, a następnie wykorzystywanie wyników tychże analiz przy
projektowaniu przyszłych działań. Podstawą kierowania interwencji powinno
bowiem być rzeczywiste natężenie wyzwań występujących na poszczególnych
terytoriach, jak również ich specyficzne bariery rozwojowe i dostępne potencjały.
Podejście to jest rozwijane w ramach prac nad nową krajową strategią rozwoju
regionalnego 2035 z perspektywą czasową do 2035 r. Jednym z kierunków
opracowywanej polityki będzie skuteczniejsze powiązanie polityk sektorowych
z ich oddziaływaniem terytorialnym, tak aby cele i rezultaty interwencji były
określane również w odniesieniu do konkretnych obszarów poziomu
subregionalnego.
Ad 3. Czy rząd RP rozważa przedstawienie na forum UE propozycji bardziej
sprawiedliwego podziału środków, uwzględniającego różnice pomiędzy dużymi
metropoliami a obszarami peryferyjnymi w obrębie tego samego regionu?
Polska ma otrzymać 123,3 mld euro na realizację Planu Partnerstwa Krajowego
i Regionalnego – jest to najwyższa alokacja wśród wszystkich państw
członkowskich i stanowi ok. 15% łącznej puli dostępnej w ramach zarządzania
dzielonego.
Nowa architektura programowania i wdrażania PPKR zakłada, że to państwo
członkowskie dokona podziału środków w ramach Planu, uwzględniając wymogi
odnośnie minimalnych limitów środków na poszczególne obszary, takie jak
Wspólna Polityka Rolna, czy regiony słabiej rozwinięte. W ramach przygotowania
PPKR dla Polski kwestie rozwojowych zróżnicowań wewnątrzregionalnych będą
brane pod uwagę. Zakłada się utworzenie rozdziałów regionalnych w ramach
Planu, w ramach których samorządy wojewódzkie będą mogły same określać
priorytety wsparcia, sposób wspierania oraz wysokość nakładów na poszczególne
inwestycje, mając jednak na uwadze wskazane cele szczegółowe Planu
i oczekiwane rezultaty strategiczne.
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --