Interpelacja nr 17481
Interpelacja w sprawie możliwości rekultywacji historycznych składowisk odpadów komunalnych bez konieczności stosowania trybu art. 26 ustawy o odpadach
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie możliwości rekultywacji historycznych składowisk odpadów komunalnych bez konieczności stosowania trybu art. 26 ustawy o odpadach
Interpelacja nr 17481
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie możliwości rekultywacji historycznych składowisk odpadów komunalnych bez konieczności stosowania trybu art. 26 ustawy o odpadach
Zgłaszający: Lucjan Marek Pietrzczyk
Data wpływu: 29-05-2026
Szanowna Pani Minister, zwracam się z interpelacją w sprawie interpretacji przepisów dotyczących zamykania i rekultywacji wieloletnich, historycznych składowisk odpadów komunalnych.
Problem ten ma charakter ogólnokrajowy, jednak szczególnie jaskrawym przykładem trudności, z jakimi mierzą się samorządy, jest sytuacja w gminie Fałków (województwo świętokrzyskie). Na jej terenie znajdują się dwa historyczne składowiska odpadów komunalnych - w miejscowościach Fałków oraz Czermno. Były one eksploatowane przez gminę wiele lat temu. Samorząd dysponuje dla nich dokumentacją historyczną oraz przeglądami ekologicznymi. W przypadku obiektu w Czermnie oficjalny przegląd potwierdza, że składowisko ma charakter historyczny, usytuowane jest na gruntach słabo przepuszczalnych i nie stwierdzono tam istotnego zagrożenia dla głównego poziomu wodonośnego. Eksperci wprost rekomendowali jego formalne zamknięcie i rekultywację.
Niestety, z racji upływu lat, w archiwach brakuje części dawnej dokumentacji formalnej (np. decyzji lokalizacyjnej). Z tego powodu organy administracji rozważają obecnie zastosowanie wobec gminy trybu z art. 26 ustawy o odpadach, czyli wydanie decyzji nakazującej całkowite usunięcie stamtąd odpadów jako z miejsca „nieprzeznaczonego do ich składowania”.
Jako poseł oraz osoba blisko współpracująca z samorządami muszę podkreślić, że w skali całego kraju całkowite usunięcie zdeponowanych przed laty mas odpadów jest dla budżetów lokalnych operacją ekonomicznie niewykonalną. Co więcej, próba uregulowania sytuacji w ten sposób często przynosi skutki odwrotne do zamierzonych – logistyka, przeładunek i destabilizacja ułożonej od dekad bryły składowiska mogą wywołać poważne, wtórne szkody dla środowiska. W ocenie samorządów oraz ekspertów z zakresu inżynierii środowiska, o wiele bardziej zasadne i bezpieczne jest umożliwienie prowadzenia działań polegających na zabezpieczeniu technologicznym, ograniczeniu emisji oraz rekultywacji biologicznej, bez zmuszania gmin do kosztownego wywożenia starych odpadów.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy w przypadku historycznych składowisk komunalnych, które były eksploatowane przez gminę przed wejściem w życie obecnych przepisów środowiskowych i dla których istnieje dokumentacja eksploatacyjna lub przeglądy ekologiczne, dopuszczalne jest zastosowanie procedury zamknięcia i rekultywacji składowiska zamiast wydawania decyzji w trybie art. 26 ustawy o odpadach?
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska dopuszcza możliwość uznania takich obiektów za historyczne składowiska wymagające rekultywacji środowiskowej, a nie za miejsca nielegalnego magazynowania odpadów?
Czy dopuszczalne jest pozostawienie części zdeponowanych odpadów w miejscu ich historycznego zdeponowania, pod warunkiem wykonania zabezpieczenia środowiskowego, ograniczenia infiltracji wód opadowych, wykonania warstw rekultywacyjnych, prowadzenia monitoringu środowiskowego oraz wykonania rekultywacji technicznej i biologicznej?
Czy w ocenie ministerstwa możliwe jest wykorzystanie procesu odzysku R10 lub innych procesów odzysku do wykonania rekultywacji takich obiektów, jeżeli działania te prowadzą do ograniczenia oddziaływania historycznego składowiska na środowisko?
Czy ministerstwo przewiduje możliwość finansowania rekultywacji historycznych składowisk komunalnych w modelu: „zamknięcie+rekultywacja”, a nie wyłącznie: „usunięcie wszystkich odpadów i ich transport do innych instalacji”?
Czy istnieją wytyczne, interpretacje lub przykłady praktyczne dotyczące rekultywacji historycznych składowisk komunalnych bez konieczności całkowitego usuwania zdeponowanych odpadów?
Czy ministerstwo rozważa opracowanie jednolitych wytycznych dla marszałków województw, starostów i gmin dotyczących postępowania z historycznymi składowiskami niespełniającymi współczesnych wymagań technicznych?
Z poważaniem
Lucjan Marek Pietrzczyk
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 17481
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie możliwości rekultywacji historycznych składowisk odpadów komunalnych bez konieczności stosowania trybu art. 26 ustawy o odpadach
Zgłaszający: Lucjan Marek Pietrzczyk
Data wpływu: 29-05-2026
Szanowna Pani Minister, zwracam się z interpelacją w sprawie interpretacji przepisów dotyczących zamykania i rekultywacji wieloletnich, historycznych składowisk odpadów komunalnych.
Problem ten ma charakter ogólnokrajowy, jednak szczególnie jaskrawym przykładem trudności, z jakimi mierzą się samorządy, jest sytuacja w gminie Fałków (województwo świętokrzyskie). Na jej terenie znajdują się dwa historyczne składowiska odpadów komunalnych - w miejscowościach Fałków oraz Czermno. Były one eksploatowane przez gminę wiele lat temu. Samorząd dysponuje dla nich dokumentacją historyczną oraz przeglądami ekologicznymi. W przypadku obiektu w Czermnie oficjalny przegląd potwierdza, że składowisko ma charakter historyczny, usytuowane jest na gruntach słabo przepuszczalnych i nie stwierdzono tam istotnego zagrożenia dla głównego poziomu wodonośnego. Eksperci wprost rekomendowali jego formalne zamknięcie i rekultywację.
Niestety, z racji upływu lat, w archiwach brakuje części dawnej dokumentacji formalnej (np. decyzji lokalizacyjnej). Z tego powodu organy administracji rozważają obecnie zastosowanie wobec gminy trybu z art. 26 ustawy o odpadach, czyli wydanie decyzji nakazującej całkowite usunięcie stamtąd odpadów jako z miejsca „nieprzeznaczonego do ich składowania”.
Jako poseł oraz osoba blisko współpracująca z samorządami muszę podkreślić, że w skali całego kraju całkowite usunięcie zdeponowanych przed laty mas odpadów jest dla budżetów lokalnych operacją ekonomicznie niewykonalną. Co więcej, próba uregulowania sytuacji w ten sposób często przynosi skutki odwrotne do zamierzonych – logistyka, przeładunek i destabilizacja ułożonej od dekad bryły składowiska mogą wywołać poważne, wtórne szkody dla środowiska. W ocenie samorządów oraz ekspertów z zakresu inżynierii środowiska, o wiele bardziej zasadne i bezpieczne jest umożliwienie prowadzenia działań polegających na zabezpieczeniu technologicznym, ograniczeniu emisji oraz rekultywacji biologicznej, bez zmuszania gmin do kosztownego wywożenia starych odpadów.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy w przypadku historycznych składowisk komunalnych, które były eksploatowane przez gminę przed wejściem w życie obecnych przepisów środowiskowych i dla których istnieje dokumentacja eksploatacyjna lub przeglądy ekologiczne, dopuszczalne jest zastosowanie procedury zamknięcia i rekultywacji składowiska zamiast wydawania decyzji w trybie art. 26 ustawy o odpadach?
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska dopuszcza możliwość uznania takich obiektów za historyczne składowiska wymagające rekultywacji środowiskowej, a nie za miejsca nielegalnego magazynowania odpadów?
Czy dopuszczalne jest pozostawienie części zdeponowanych odpadów w miejscu ich historycznego zdeponowania, pod warunkiem wykonania zabezpieczenia środowiskowego, ograniczenia infiltracji wód opadowych, wykonania warstw rekultywacyjnych, prowadzenia monitoringu środowiskowego oraz wykonania rekultywacji technicznej i biologicznej?
Czy w ocenie ministerstwa możliwe jest wykorzystanie procesu odzysku R10 lub innych procesów odzysku do wykonania rekultywacji takich obiektów, jeżeli działania te prowadzą do ograniczenia oddziaływania historycznego składowiska na środowisko?
Czy ministerstwo przewiduje możliwość finansowania rekultywacji historycznych składowisk komunalnych w modelu: „zamknięcie+rekultywacja”, a nie wyłącznie: „usunięcie wszystkich odpadów i ich transport do innych instalacji”?
Czy istnieją wytyczne, interpretacje lub przykłady praktyczne dotyczące rekultywacji historycznych składowisk komunalnych bez konieczności całkowitego usuwania zdeponowanych odpadów?
Czy ministerstwo rozważa opracowanie jednolitych wytycznych dla marszałków województw, starostów i gmin dotyczących postępowania z historycznymi składowiskami niespełniającymi współczesnych wymagań technicznych?
Z poważaniem
Lucjan Marek Pietrzczyk
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
8
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9508 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-SGO.0500.20.2026.AR
4421904.18311603.14977552
Warszawa, 17-08-2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z zapytaniem nr K10INT17481 posła Lucjana Marka Pietrzczyka przekazuję
odpowiedź w sprawie możliwości rekultywacji historycznych składowisk odpadów
komunalnych bez konieczności stosowania trybu art. 26 ustawy z dnia 12 grudnia 2012
r. o odpadach1.
1. Czy w przypadku historycznych składowisk komunalnych, które były
eksploatowane przez gminę przed wejściem w życie obecnych przepisów
środowiskowych i dla których istnieje dokumentacja eksploatacyjna lub przeglądy
ekologiczne, dopuszczalne jest zastosowanie procedury zamknięcia i rekultywacji
składowiska zamiast wydawania decyzji w trybie art. 26 ustawy o odpadach?
2. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska dopuszcza możliwość uznania takich
obiektów za historyczne składowiska wymagające rekultywacji środowiskowej, a
nie za miejsca nielegalnego magazynowania odpadów?
Przepisy ustawy o odpadach nie wyodrębniają kategorii/pojęcia ,,historycznego
składowiska odpadów’’, wyrażenie to jest powszechnie używane w praktyce dla
określenia dawnych miejsc składowania odpadów.
Natomiast o właściwym trybie postępowania w zakresie danego miejsca, w którym
znajdują się odpady decydują okoliczności konkretnej sprawy, w szczególności
charakter obiektu oraz sposób jego funkcjonowania. W przypadku składowisk
odpadów komunalnych, które były eksploatowane zgodnie z obowiązującymi w danym
czasie przepisami prawa, a ich lokalizacja i sposób eksploatacji są udokumentowane (np.
pozwoleniem na budowę, dokumentacją eksploatacyjną lub przeglądem ekologicznym)
właściwym trybem było zamknięcie i rekultywacja składowiska zgodnie z przepisami
regulującymi funkcjonowanie składowisk odpadów zawartymi w ustawie z dnia 27
kwietnia 2001 r. o odpadach2 oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu
ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych
ustaw3.
1 Dz.U. z 2023 r. poz. 1587, ze zm. (dalej: ustawa o odpadach)
2 Dz.U. Nr 62, poz. 628
3 Dz. U. Nr 100, poz. 1085 (dalej: ustawa wprowadzająca)
-- 1 of 4 --
Z kolei odnosząc się do wskazanej w pytaniu decyzji w trybie art. 26 ustawy o odpadach,
pragnę poinformować, że znajduje ona zastosowanie do odpadów magazynowanych
lub składowanych w miejscu do tego nieprzeznaczonym.
Podsumowując, w przypadku gdy w danym miejscu znajduje się składowisko odpadów
(dot. również starych, nieczynnych obiektów), zastosowanie powinny mieć przepisy
prawa dotyczące składowisk odpadów.
Wskazać należy, że w odniesieniu do składowisk odpadów eksploatowanych przed
wejściem w życie przepisów wdrażających wymagania wynikające z prawa Unii
Europejskiej ustawodawca nałożył obowiązek dostosowania tych obiektów do
obowiązujących wymagań technicznych i środowiskowych, a w przypadku braku
możliwości ich dostosowania obowiązek ich zamknięcia i rekultywacji. Obowiązki te
wynikały z przepisów przejściowych – tzw. ustawy wprowadzającej oraz z wydanych
na ich podstawie decyzji administracyjnych.
W szczególności art. 33 ustawy wprowadzającej przewidywał obowiązek
przeprowadzenia przeglądu ekologicznego istniejących składowisk odpadów,
a następnie w zależności od jego wyników wydania przez organy administracji decyzji
określającej sposób dostosowania składowiska do obowiązujących wymagań albo
decyzji o jego zamknięciu.
Mając na uwadze powyższe, w odniesieniu do składowisk odpadów eksploatowanych
przed wejściem w życie przepisów wdrażających wymagania wynikające z prawa UE,
w pierwszej kolejności konieczne jest ustalenie, czy wobec danego składowiska zostały
wydane decyzje na podstawie przepisów ustawy wprowadzającej oraz dokonanie
weryfikacji stopnia realizacji obowiązków z nich wynikających. W przypadku
stwierdzenia, że obowiązki te nie zostały wykonane, właściwe organy powinny
w pierwszej kolejności podjąć działania zmierzające do ich wyegzekwowania. Dopiero
po przeprowadzeniu takiej weryfikacji możliwa jest ocena dalszego sposobu
postępowania wobec danego obiektu.
3. Czy dopuszczalne jest pozostawienie części zdeponowanych odpadów w miejscu
ich historycznego zdeponowania, pod warunkiem wykonania zabezpieczenia
środowiskowego, ograniczenia infiltracji wód opadowych, wykonania warstw
rekultywacyjnych, prowadzenia monitoringu środowiskowego oraz wykonania
rekultywacji technicznej i biologicznej?
4. Czy w ocenie Ministerstwa możliwe jest wykorzystanie procesu odzysku R10 lub
innych procesów odzysku do wykonania rekultywacji takich obiektów, jeżeli
działania te prowadzą do ograniczenia oddziaływania historycznego składowiska
na środowisko?
Podkreślić należy, że składowisko odpadów jest obiektem budowlanym przeznaczonym
do trwałego unieszkodliwienia odpadów przez ich składowanie. Z tego względu
pozostawienie odpadów na składowisku po jego zamknięciu stanowi element tego sposobu
gospodarowania odpadami. Celem rekultywacji jest natomiast wykonanie odpowiednich
zabezpieczeń technicznych i biologicznych oraz zapewnienie prowadzenia monitoringu
poeksploatacyjnego w celu ograniczenia odziaływania składowiska odpadów na środowisko.
-- 2 of 4 --
W odniesieniu do składowisk eksploatowanych przed wejściem w życie przepisów
wdrażających wymagania wynikające z prawa UE należy wskazać, że proces ich
dostosowania do nowych wymagań został uregulowany w art. 33 ustawy
wprowadzającej. Zarządzający istniejącymi składowiskami byli zobowiązani do
przedłożenia przeglądów ekologicznych do dnia 30 czerwca 2002 r. Na ich podstawie
właściwe organy miały obowiązek w terminie do 31 grudnia 2003 r. wydać decyzje
określające sposób dostosowania składowiska odpadów do wymogów przepisów
o odpadach lub zobowiązać decyzją zarządzającego składowiskiem do wystąpienia
z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę lub jego zmianę, którego przedmiotem
będzie przebudowa składowiska odpadów. Składowiska, które wymagały przebudowy
miały zostać dostosowane do wymagań określonych w odpowiednich decyzjach
administracyjnych nie później niż do dnia 31 grudnia 2009 r. W przypadku składowisk
przeznaczonych do zamknięcia, organ ochrony środowiska z urzędu, w terminie do dnia
31 grudnia 2003 r. wydawał decyzję o zamknięciu składowiska odpadów, określając
termin zamknięcia składowiska oraz niezbędne działania do wykonania w czasie
eksploatacji składowiska przed jego zamknięciem. W konsekwencji działania związane
z dostosowaniem lub zamknięciem tych składowisk, a następnie ich rekultywacją, co do
zasady powinny być już zrealizowane w wykonaniu obowiązków wynikających
z wydanych decyzji.
Jeżeli okazałoby się że obowiązki wynikające z decyzji wydanych na podstawie art. 33
ustawy wprowadzającej nie zostały wykonane, właściwe organy powinny podjąć
działania zmierzające do zapewnienia ich wykonania, z wykorzystaniem
przewidzianych prawem środków nadzorczych i egzekucyjnych.
5. Czy Ministerstwo przewiduje możliwość finansowania rekultywacji historycznych
składowisk komunalnych w modelu: „zamknięcie + rekultywacja”, a nie wyłącznie:
„usunięcie wszystkich odpadów i ich transport do innych instalacji”?
Obecnie nie są planowane działania legislacyjne mające na celu wprowadzenie nowych
instrumentów wsparcia finansowego przeznaczonych na realizację zadań związanych
z zamykaniem i rekultywacją składowisk odpadów. Jak zostało to wyżej wspomniane
działania te powinny zostać zakończone wiele lat temu - w terminach określonych w art. 33
ustawy wprowadzającej. Warto przy tym zwrócić uwagę, że przez wiele lat, na potrzeby
realizacji opisanych wyżej obowiązków zamykania starych składowisk odpadów były
dostępne środki funduszy ochrony środowiska. Niemniej jednak wraz z upływem czasu
(ostatnie stare składowiska powinny zostać zrekultywowane kilkanaście lat temu)
dofinansowanie tego typu działań nie było kontynuowane.
Aktualnie istniejące źródła dofinansowania do usuwania odpadów dedykowane są
przypadkom usuwania odpadów na podstawie art. 26a ustawy o odpadach, gdzie
przepisu tego nie stosuje się do składowisk odpadów.
6. Czy istnieją wytyczne, interpretacje lub przykłady praktyczne dotyczące rekultywacji
historycznych składowisk komunalnych bez konieczności całkowitego usuwania
zdeponowanych odpadów?
7. Czy Ministerstwo rozważa opracowanie jednolitych wytycznych dla marszałków
województw, starostów i gmin dotyczących postępowania z historycznymi
składowiskami niespełniającymi współczesnych wymagań technicznych?
Sposób postępowania w odniesieniu do takich obiektów powinien być każdorazowo
ustalany z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy, w szczególności statusu
-- 3 of 4 --
danego składowiska oraz obowiązków określonych w decyzjach wydanych na
podstawie art. 33 ustawy wprowadzającej. Służyły temu opisane wyżej zarówno
sporządzane indywidualnie dla starych składowisk przeglądy ekologiczne, jak i decyzje
o zgodzie na zamknięcie tych obiektów. Zasadne jest zatem w pierwszej kolejności
ustalenie zakresu obowiązków wynikających z tych decyzji oraz stopnia ich wykonania,
a następnie ocena dalszego sposobu postępowania wobec danego obiektu
i niezwłoczne podjęcie działań – w przypadku stwierdzonych niezgodności.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 4 of 4 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-SGO.0500.20.2026.AR
4421904.18311603.14977552
Warszawa, 17-08-2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z zapytaniem nr K10INT17481 posła Lucjana Marka Pietrzczyka przekazuję
odpowiedź w sprawie możliwości rekultywacji historycznych składowisk odpadów
komunalnych bez konieczności stosowania trybu art. 26 ustawy z dnia 12 grudnia 2012
r. o odpadach1.
1. Czy w przypadku historycznych składowisk komunalnych, które były
eksploatowane przez gminę przed wejściem w życie obecnych przepisów
środowiskowych i dla których istnieje dokumentacja eksploatacyjna lub przeglądy
ekologiczne, dopuszczalne jest zastosowanie procedury zamknięcia i rekultywacji
składowiska zamiast wydawania decyzji w trybie art. 26 ustawy o odpadach?
2. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska dopuszcza możliwość uznania takich
obiektów za historyczne składowiska wymagające rekultywacji środowiskowej, a
nie za miejsca nielegalnego magazynowania odpadów?
Przepisy ustawy o odpadach nie wyodrębniają kategorii/pojęcia ,,historycznego
składowiska odpadów’’, wyrażenie to jest powszechnie używane w praktyce dla
określenia dawnych miejsc składowania odpadów.
Natomiast o właściwym trybie postępowania w zakresie danego miejsca, w którym
znajdują się odpady decydują okoliczności konkretnej sprawy, w szczególności
charakter obiektu oraz sposób jego funkcjonowania. W przypadku składowisk
odpadów komunalnych, które były eksploatowane zgodnie z obowiązującymi w danym
czasie przepisami prawa, a ich lokalizacja i sposób eksploatacji są udokumentowane (np.
pozwoleniem na budowę, dokumentacją eksploatacyjną lub przeglądem ekologicznym)
właściwym trybem było zamknięcie i rekultywacja składowiska zgodnie z przepisami
regulującymi funkcjonowanie składowisk odpadów zawartymi w ustawie z dnia 27
kwietnia 2001 r. o odpadach2 oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu
ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych
ustaw3.
1 Dz.U. z 2023 r. poz. 1587, ze zm. (dalej: ustawa o odpadach)
2 Dz.U. Nr 62, poz. 628
3 Dz. U. Nr 100, poz. 1085 (dalej: ustawa wprowadzająca)
-- 1 of 4 --
Z kolei odnosząc się do wskazanej w pytaniu decyzji w trybie art. 26 ustawy o odpadach,
pragnę poinformować, że znajduje ona zastosowanie do odpadów magazynowanych
lub składowanych w miejscu do tego nieprzeznaczonym.
Podsumowując, w przypadku gdy w danym miejscu znajduje się składowisko odpadów
(dot. również starych, nieczynnych obiektów), zastosowanie powinny mieć przepisy
prawa dotyczące składowisk odpadów.
Wskazać należy, że w odniesieniu do składowisk odpadów eksploatowanych przed
wejściem w życie przepisów wdrażających wymagania wynikające z prawa Unii
Europejskiej ustawodawca nałożył obowiązek dostosowania tych obiektów do
obowiązujących wymagań technicznych i środowiskowych, a w przypadku braku
możliwości ich dostosowania obowiązek ich zamknięcia i rekultywacji. Obowiązki te
wynikały z przepisów przejściowych – tzw. ustawy wprowadzającej oraz z wydanych
na ich podstawie decyzji administracyjnych.
W szczególności art. 33 ustawy wprowadzającej przewidywał obowiązek
przeprowadzenia przeglądu ekologicznego istniejących składowisk odpadów,
a następnie w zależności od jego wyników wydania przez organy administracji decyzji
określającej sposób dostosowania składowiska do obowiązujących wymagań albo
decyzji o jego zamknięciu.
Mając na uwadze powyższe, w odniesieniu do składowisk odpadów eksploatowanych
przed wejściem w życie przepisów wdrażających wymagania wynikające z prawa UE,
w pierwszej kolejności konieczne jest ustalenie, czy wobec danego składowiska zostały
wydane decyzje na podstawie przepisów ustawy wprowadzającej oraz dokonanie
weryfikacji stopnia realizacji obowiązków z nich wynikających. W przypadku
stwierdzenia, że obowiązki te nie zostały wykonane, właściwe organy powinny
w pierwszej kolejności podjąć działania zmierzające do ich wyegzekwowania. Dopiero
po przeprowadzeniu takiej weryfikacji możliwa jest ocena dalszego sposobu
postępowania wobec danego obiektu.
3. Czy dopuszczalne jest pozostawienie części zdeponowanych odpadów w miejscu
ich historycznego zdeponowania, pod warunkiem wykonania zabezpieczenia
środowiskowego, ograniczenia infiltracji wód opadowych, wykonania warstw
rekultywacyjnych, prowadzenia monitoringu środowiskowego oraz wykonania
rekultywacji technicznej i biologicznej?
4. Czy w ocenie Ministerstwa możliwe jest wykorzystanie procesu odzysku R10 lub
innych procesów odzysku do wykonania rekultywacji takich obiektów, jeżeli
działania te prowadzą do ograniczenia oddziaływania historycznego składowiska
na środowisko?
Podkreślić należy, że składowisko odpadów jest obiektem budowlanym przeznaczonym
do trwałego unieszkodliwienia odpadów przez ich składowanie. Z tego względu
pozostawienie odpadów na składowisku po jego zamknięciu stanowi element tego sposobu
gospodarowania odpadami. Celem rekultywacji jest natomiast wykonanie odpowiednich
zabezpieczeń technicznych i biologicznych oraz zapewnienie prowadzenia monitoringu
poeksploatacyjnego w celu ograniczenia odziaływania składowiska odpadów na środowisko.
-- 2 of 4 --
W odniesieniu do składowisk eksploatowanych przed wejściem w życie przepisów
wdrażających wymagania wynikające z prawa UE należy wskazać, że proces ich
dostosowania do nowych wymagań został uregulowany w art. 33 ustawy
wprowadzającej. Zarządzający istniejącymi składowiskami byli zobowiązani do
przedłożenia przeglądów ekologicznych do dnia 30 czerwca 2002 r. Na ich podstawie
właściwe organy miały obowiązek w terminie do 31 grudnia 2003 r. wydać decyzje
określające sposób dostosowania składowiska odpadów do wymogów przepisów
o odpadach lub zobowiązać decyzją zarządzającego składowiskiem do wystąpienia
z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę lub jego zmianę, którego przedmiotem
będzie przebudowa składowiska odpadów. Składowiska, które wymagały przebudowy
miały zostać dostosowane do wymagań określonych w odpowiednich decyzjach
administracyjnych nie później niż do dnia 31 grudnia 2009 r. W przypadku składowisk
przeznaczonych do zamknięcia, organ ochrony środowiska z urzędu, w terminie do dnia
31 grudnia 2003 r. wydawał decyzję o zamknięciu składowiska odpadów, określając
termin zamknięcia składowiska oraz niezbędne działania do wykonania w czasie
eksploatacji składowiska przed jego zamknięciem. W konsekwencji działania związane
z dostosowaniem lub zamknięciem tych składowisk, a następnie ich rekultywacją, co do
zasady powinny być już zrealizowane w wykonaniu obowiązków wynikających
z wydanych decyzji.
Jeżeli okazałoby się że obowiązki wynikające z decyzji wydanych na podstawie art. 33
ustawy wprowadzającej nie zostały wykonane, właściwe organy powinny podjąć
działania zmierzające do zapewnienia ich wykonania, z wykorzystaniem
przewidzianych prawem środków nadzorczych i egzekucyjnych.
5. Czy Ministerstwo przewiduje możliwość finansowania rekultywacji historycznych
składowisk komunalnych w modelu: „zamknięcie + rekultywacja”, a nie wyłącznie:
„usunięcie wszystkich odpadów i ich transport do innych instalacji”?
Obecnie nie są planowane działania legislacyjne mające na celu wprowadzenie nowych
instrumentów wsparcia finansowego przeznaczonych na realizację zadań związanych
z zamykaniem i rekultywacją składowisk odpadów. Jak zostało to wyżej wspomniane
działania te powinny zostać zakończone wiele lat temu - w terminach określonych w art. 33
ustawy wprowadzającej. Warto przy tym zwrócić uwagę, że przez wiele lat, na potrzeby
realizacji opisanych wyżej obowiązków zamykania starych składowisk odpadów były
dostępne środki funduszy ochrony środowiska. Niemniej jednak wraz z upływem czasu
(ostatnie stare składowiska powinny zostać zrekultywowane kilkanaście lat temu)
dofinansowanie tego typu działań nie było kontynuowane.
Aktualnie istniejące źródła dofinansowania do usuwania odpadów dedykowane są
przypadkom usuwania odpadów na podstawie art. 26a ustawy o odpadach, gdzie
przepisu tego nie stosuje się do składowisk odpadów.
6. Czy istnieją wytyczne, interpretacje lub przykłady praktyczne dotyczące rekultywacji
historycznych składowisk komunalnych bez konieczności całkowitego usuwania
zdeponowanych odpadów?
7. Czy Ministerstwo rozważa opracowanie jednolitych wytycznych dla marszałków
województw, starostów i gmin dotyczących postępowania z historycznymi
składowiskami niespełniającymi współczesnych wymagań technicznych?
Sposób postępowania w odniesieniu do takich obiektów powinien być każdorazowo
ustalany z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy, w szczególności statusu
-- 3 of 4 --
danego składowiska oraz obowiązków określonych w decyzjach wydanych na
podstawie art. 33 ustawy wprowadzającej. Służyły temu opisane wyżej zarówno
sporządzane indywidualnie dla starych składowisk przeglądy ekologiczne, jak i decyzje
o zgodzie na zamknięcie tych obiektów. Zasadne jest zatem w pierwszej kolejności
ustalenie zakresu obowiązków wynikających z tych decyzji oraz stopnia ich wykonania,
a następnie ocena dalszego sposobu postępowania wobec danego obiektu
i niezwłoczne podjęcie działań – w przypadku stwierdzonych niezgodności.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 4 of 4 --