+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
BK-VII.0520.76.2024
Warszawa, 27 marca 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Przemysława Wiplera nr 1748 w sprawie doboru
sędziów egzaminatorów - przedstawicieli Ministra Sprawiedliwości w komisjach
egzaminacyjnych do przeprowadzenia egzaminów państwowych w zawodach
prawniczych, uprzejmie przedstawiam, co następuje.
Egzaminy adwokacki, radcowski, notarialny i komorniczy odbywają się oparciu o zasady
określone w:
1. ustawach: z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2022 r. poz. 1268 oraz
z 2023 r. poz. 1860), z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1166
oraz z 2023 r. poz. 1860), z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz. U. z 2023
r. poz. 1691, z późn. zm.) oraz z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie (Dz. U. z 2022
r. poz. 1799, z późn.zm.),
2. rozporządzeniach Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie:
przeprowadzania egzaminu adwokackiego (Dz. U. z 2016 r. poz. 112 oraz z 2023 r. poz.
1549) i przeprowadzania egzaminu radcowskiego (Dz. U. z 2016 r. poz. 116 oraz z 2023 r.
poz. 1548), z dnia 16 kwietnia 2019 r. w sprawie przeprowadzania egzaminu
komorniczego ( Dz. U. z 2024 r. poz. 174) oraz z dnia 19 września 2013 r. w sprawie komisji
egzaminacyjnej do spraw aplikacji notarialnej oraz przeprowadzania egzaminu wstępnego
i notarialnego ( Dz. U. z 2016 r. poz. 1621, z późn.zm.),
3. rozporządzeniach Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie:
Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od
wyników egzaminu adwokackiego (Dz. U. z 2016 r. poz. 101), Komisji Egzaminacyjnej II
stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu
radcowskiego (Dz. U. z 2016 r. poz. 100), z dnia 21 grudnia 2018 r. w sprawie Komisji
Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników
egzaminu komorniczego (Dz. U. z 2023 r. poz. 999) oraz z dnia 16 lipca 2009 r. w sprawie
Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od
wyników egzaminu notarialnego ( Dz. U. z 2016 r. poz. 45, z późn. zm.).

-- 1 of 5 --

Odnosząc się zbiorczo do przedstawionych w interpelacji Pana Posła kwestii informuję, że
czynności organizacyjne związane z powoływaniem członków komisji egzaminacyjnych
podjęto dotychczas wyłącznie w odniesieniu do zawodowych egzaminów prawniczych:
adwokackiego, komorniczego i radcowskiego, które zostaną przeprowadzone w kwietniu
br.
W odniesieniu do egzaminu notarialnego i egzaminów wstępnych na aplikacje prawnicze,
z uwagi na odległy termin ich przeprowadzenia (wrzesień 2024 r.), czynności tych
dotychczas nie podejmowano (z wyjątkiem powołania 3 komisji egzaminacyjnych do
spraw aplikacji komorniczej ze względu na upływ kadencji dotychczasowych komisji), stąd
też odpowiedź zostanie ograniczona do czynności podjętych w związku z organizacją ww.
egzaminów zawodowych.
W odpowiedzi na postawione pytania wskazuję, że dotychczasowa praktyka wyłaniania
członków komisji - przedstawicieli Ministra Sprawiedliwości była różna, bowiem żaden
z obowiązujących przepisów prawa nie nakłada na Ministra obowiązku kierowania do
prezesów sądów pism, o których mowa w treści interpelacji.
Z uwagi na brak regulacji normatywnej obligującej Ministra Sprawiedliwości do przyjęcia
określonego trybu postępowania, sposób wyłonienia przedstawicieli Ministra
Sprawiedliwości pozostawiony został swobodnemu uznaniu, a ewentualne wystąpienia
kierowane są w przypadku takiej potrzeby. W odniesieniu do powołanych wyżej
egzaminów, pismo w sprawie zgłaszania kandydatów na egzaminatorów z zakresu prawa
administracyjnego na egzaminach adwokackim i radcowskim w dniu 11 stycznia 2024 r.
wystosowano do Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Przy wyborze swoich przedstawicieli w komisjach egzaminacyjnych przeprowadzających
ww. egzaminy oraz komisjach egzaminacyjnych II stopnia rozpatrujących odwołania od
uchwał o wynikach tych egzaminów Minister Sprawiedliwości kierował się ustawowymi
kryteriami doboru egzaminatorów. Kryteria te w odniesieniu do komisji egzaminacyjnych
I stopnia stanowią:
a) posiadanie specjalizacji z dziedzin prawa objętych egzaminem,
b) posiadanie wiedzy i doświadczenia dających rękojmię prawidłowego przeprowadzenia
egzaminu – stosownie do treści art. 78 ust. 2 ustawy – Prawo o adwokaturze, art. 361 ust.
3 ustawy o radcach prawnych i art. 110 ust. 1 w zw. z art. 104 ust. 2 ustawy o komornikach
sądowych, a w przypadku egzaminu komorniczego dodatkowo, zgodnie z art. 104 ust. 4
ww. ustawy, przynajmniej trzyletnie doświadczenie orzecznicze, w szczególności
w sprawach cywilnych i egzekucyjnych albo wykonywanie obowiązków sędziego
wizytatora zajmującego się sprawami egzekucyjnymi.
Natomiast w odniesieniu do komisji egzaminacyjnych II stopnia do rozpoznania odwołań
od uchwał o wynikach egzaminów adwokackiego i radcowskiego ustawowym kryterium
wyboru kandydatów do komisji jest posiadanie wiedzy i doświadczenia dającego rękojmię
rzetelnego rozpoznania odwołań (odpowiednio art. 78h ust. 3 i art. 368 ust. 3 i art. ww.
ustaw), zaś w przypadku komisji odwoławczej rozpatrującej odwołania od wyników
egzaminu komorniczego, przedstawicielem Ministra Sprawiedliwości może być sędzia,
spełniający ww. wymogi (art. 126 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 104 ust. 4 ustawy o komornikach
sądowych).

-- 2 of 5 --

Wskazuję jednocześnie, że zgodnie z § 25 ust. 1 pkt 5 i 6 Regulaminu organizacyjnego
Ministerstwa Sprawiedliwości, określającego zakres zadań i tryb pracy komórek
organizacyjnych Ministerstwa, zadania Ministra Sprawiedliwości związane
z przeprowadzaniem egzaminów adwokackiego, radcowskiego, notarialnego
i komorniczego oraz egzaminów wstępnych na aplikacje realizuje Departament Zawodów
Prawniczych. Wszyscy przedstawiciele powołani do komisji egzaminacyjnych złożyli
formularze zgłoszeniowe, a dane osobowe wszystkich członków tych komisji wynikają
z treści zarządzeń o powołaniu komisji egzaminacyjnych, opublikowanych w Dzienniku
Urzędowym Ministra Sprawiedliwości w 2024 r. pod poz. 3,5,15,16,22-55, 57, 68-81, 84-
100, 102 i 104.
Informuję ponadto, że pozostawanie sędziego w stanie spoczynku, jak i kwestia
ewentualnie prowadzonych postepowań dyscyplinarnych nie stanowi ustawowej
przesłanki wykluczającej możliwość powołania sędziego do składu komisji
egzaminacyjnej. Okoliczność prowadzenia takiego postępowania, a w szczególności jego
przedmiotu, podlega ocenie organu uprawnionego do wskazania swych przedstawicieli.
W odniesieniu natomiast do czynności wykonywanych przez członków komisji
egzaminacyjnych wskazuję, że czynności te oraz ich wymiar czasowy wynikają
z powołanych przepisów prawa. Czas trwania każdego z egzaminów jest określony
normatywnie. Egzaminy adwokacki i radcowski składają się z 5 części pisemnych i trwają
4 dni. Egzaminy w pierwszych trzech dniach trwają po 6 godzin, a czwartego dnia 8 godzin
(odpowiednio art. 78d ust. 5-8a, art. 364ust. 5-8a ww. ustaw oraz § 9 ust. 1 i 2 ww.
rozporządzeń w sprawie przeprowadzania egzaminu). Egzamin komorniczy składa się z 4
części pisemnych i trwa 3 dni, w pierwszych dwóch po 6 godzin, a trzeciego dnia 8 godzin
(art.117 ust. 2 ww. ustawy i § 10 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia w sprawie przeprowadzania
egzaminu).
Członkowie komisji egzaminacyjnych uczestniczą w przebiegu każdego z ww. egzaminów,
czuwając nad prawidłowym ich przeprowadzeniem, a po zakończeniu egzaminów
dokonują sprawdzenia prac, wystawienia ocen cząstkowych i sporządzają pisemne
uzasadnienie wystawionych ocen oraz uczestniczą w posiedzeniu komisji, na którym
podejmowane są ostateczne uchwały o wyniku danego egzaminu (odpowiednio art. 78d
ust. 10, art. 75h ust. 1 w zw. z art. 78d ust. 13, art. 78e ust. 2 i 3, art.78f ust. 2, art. 338
ust.1 w zw. z art. 364ust. 13, art. 365 ust. 2 i 3, art. 366 ust. 2 oraz art. 118 ust. 1, art. 119
ust. 1-3, art. 120 ust. 2 ww. ustaw).
W odniesieniu do komisji odwoławczych czas pracy członków komisji determinuje czas
trwania posiedzeń, na których rozpatrywane są odwołania, przedstawiane opinie
i podejmowane uchwały w sprawie ustalenia ostatecznego wyniku egzaminu oraz pracy
indywidualnej członków, polegającej na zapoznaniu się z aktami spraw i sporządzeniu
pisemnych opinii wraz ze stanowiskiem odnoszących się do złożonego odwołania (§ 5 ww.
rozporządzeń w sprawie komisji egzaminacyjnych II stopnia).
Przepisy powołanych rozporządzeń określają również wysokość wynagrodzenia za udział
w pracach komisji egzaminacyjnych, zaś liczby zdających przed poszczególnymi komisjami
corocznie zostają podane do wiadomości publicznej w komunikacie opublikowanym na
stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości po przeprowadzeniu egzaminów.

-- 3 of 5 --

Zgodnie z treścią ww. rozporządzeń, z tytułu każdorazowego przeprowadzenia egzaminu
przewodniczący komisji egzaminacyjnej otrzymuje wynagrodzenie w łącznej wysokości
miesięcznego ryczałtu w kwocie 3200 zł, wypłacanego jednorazowo w miesiącu
przeprowadzenia egzaminu, a w przypadku, gdy wniosek o dopuszczenie do egzaminu na
obszarze właściwości komisji złoży mniej niż 50 osób – w kwocie 1920 zł oraz 120 zł za
każdego zdającego, nie mniej niż 3200 zł i nie więcej niż 12 800 zł.
Zastępca przewodniczącego komisji otrzymuje wynagrodzenie w łącznej wysokości
miesięcznego ryczałtu w kwocie 1600 zł, wypłacanego jednorazowo w miesiącu
przeprowadzenia egzaminu, a w przypadku, gdy wniosek o dopuszczenie do egzaminu na
obszarze właściwości komisji złoży mniej niż 50 osób - w kwocie 960 zł oraz 120 zł za
każdego zdającego, nie mniej niż 3200 zł i nie więcej niż 12 800 zł.
Członkowie komisji egzaminacyjnej otrzymują wynagrodzenie w wysokości 120 zł za
każdego zdającego, nie mniej niż 3200 zł i nie więcej niż 12 800 zł (§ 4 ust. 1 -3 i 5 ww.
rozporządzeń w sprawie przeprowadzania egzaminu adwokackiego i radcowskiego).
Podobne rozwiązania przewidują przepisy rozporządzenia w sprawie przeprowadzania
egzaminu komorniczego, z tą różnicą, że wynagrodzenie naliczane jest za każdą
sporządzoną ocenę cząstkową z uzasadnieniem i wynosi 96 zł (§ 5 ust. 1 – 3 i 5
rozporządzenia).
W odniesieniu do komisji odwoławczych wysokość wynagrodzeń regulują przepisy ww.
rozporządzeń w sprawie komisji egzaminacyjnych II stopnia. W przypadku komisji
rozpatrujących odwołania od wyników egzaminu adwokackiego i radcowskiego, za udział
w pracach komisji Przewodniczący komisji odwoławczej otrzymuje wynagrodzenie za
każdy dzień posiedzenia trwającego: nie krócej niż 6 godzin w wysokości 960 zł, krócej niż
6 godzin – w wysokości 480 zł oraz za sporządzenie pisemnej opinii wraz ze stanowiskiem
w wysokości 160 zł, jednakże łączne wynagrodzenie nie może być większe niż 12 800 zł.
Członek komisji odwoławczej otrzymuje wynagrodzenie za każdy dzień posiedzenia
trwającego: nie krócej niż 6 godzin w wysokości 480 zł, krócej niż 6 godzin – w wysokości
160 zł oraz za sporządzenie pisemnej opinii wraz ze stanowiskiem w wysokości 160 zł,
jednakże łączne wynagrodzenie nie może być większe niż 9600 zł (§ 4 ust. 1 i 2 ww.
rozporządzeń).
Tożsame regulacje wprowadza rozporządzenie w sprawie Komisji Egzaminacyjnej
II stopnia do spraw odwołań od wyników egzaminu komorniczego z tą odrębnością, że z
uwagi na ustanowienie funkcji zastępcy przewodniczącego, jego wynagrodzenie
kształtowane jest w odmienny sposób - za kierowanie pracami komisji na posiedzeniach
pod nieobecność przewodniczącego zastępca otrzymuje wynagrodzenie przewidziane dla
przewodniczącego, jednakże łączne wynagrodzenie nie może być większe niż 11 200 zł
( § 4 ust. 1 - 3 rozporządzenia).
Wysokość wynagrodzeń członków komisji wynika zatem z obowiązujących przepisów
i liczby egzaminowanych (które to dane są podawane), stąd też brak obowiązku
publikacyjnego w tym zakresie, zaś kwestia wykazywania w oświadczeniach majątkowych
dochodów uzyskiwanych przez sędziów stanowi ich osobistą powinność i podlega
stosownej odpowiedzialności, pozostając poza zakresem kompetencji Ministra
Sprawiedliwości.

-- 4 of 5 --

Z wyrazami szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/

-- 5 of 5 --