Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OP.0500.24.2026.JM
4421178.18285536.14747537
Warszawa, 08-07-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Pani Poseł Wioletty Marii Kulpy oraz grupy Posłów.
Temat: projekt ustawy UC100 dotyczącej rozszerzonej odpowiedzialności producenta
(ROP) oraz wspólnego stanowiska Izby Branży Komunalnej i Polskiej Izby Gospodarki
Odpadami.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT17475 Posłanki Wioletty Marii Kulpy oraz grupy Posłów
przekazuję odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska przeanalizowało wspólne stanowisko Izby
Branży Komunalnej oraz Polskiej Izby Gospodarki Odpadami dotyczące projektu UC100?
Tak, Ministerstwo Klimatu i Środowiska (zwane dalej: „MKiŚ”) dokonało analizy
przedmiotowego stanowiska.
2. Czy resort podziela obawy organizacji branżowych dotyczące możliwego dalszego
wzrostu opłat za gospodarowanie odpadami ponoszonych przez mieszkańców?
Tak, MKiŚ podziela obawy organizacji branżowych dotyczące możliwego dalszego wzrostu
opłat za gospodarowanie odpadami ponoszonych przez mieszkańców, dlatego też resort
klimatu prowadzi działania mające na celu systemowe zapewnienie stabilnego finansowania
gospodarki odpadami w gminach oraz sprawiedliwy podział kosztów systemu ROP, zgodnie
z zasadą „zanieczyszczający płaci”.
Kluczowym elementem jest przygotowany przez MKiŚ projekt ustawy o opakowaniach
i odpadach opakowaniowych (zwany dalej: „projektem UC100”), który ma na celu wdrożenie
w Polsce nowego modelu ROP dla opakowań oraz służy stosowaniu rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. sprawie opakowań
i odpadów opakowaniowych, zmiany rozporządzenia (UE) 2019/1020 i dyrektywy (UE)
2019/904 oraz uchylenia dyrektywy 94/62/WE (zwane dalej: „PPWR”).
3. Jakie konkretne mechanizmy przewidziane w projekcie ustawy mają zagwarantować
rzeczywiste przeniesienie kosztów gospodarowania odpadami opakowaniowymi na
producentów, zgodnie z zasadami prawa unijnego?

-- 1 of 9 --

Europejskim standardem w systemach ROP jest ponoszenie kosztów na etapie
wprowadzania produktu w opakowaniu do obrotu, a zatem w punkcie, w którym producent
podejmuje decyzje projektowe i materiałowe, a więc kształtuje parametry opakowania
determinujące jego zdatność do recyklingu. W konsekwencji stawki przypisane do
poszczególnych formatów i rodzajów materiałów opakowaniowych pełnią funkcję
instrumentu ekonomicznego, bowiem ich odpowiednie zróżnicowanie wpływa na wybory
producentów, zachęcając do ograniczania masy opakowań i unikania nadmiernego
opakowywania, stosowania materiałów zdatnych do recyklingu oraz eliminowania
zbędnych elementów utrudniających recykling. Tym samym ROP w ujęciu europejskim
oddziałuje przede wszystkim „na wejściu” poprzez projektowanie i wprowadzanie
opakowań, a nie „na wyjściu”, poprzez wtórne rozliczanie braków oparte na instrumentach
dokumentacyjnych.
Na tym tle obowiązująca w Polsce konstrukcja systemu ROP dla opakowań stanowi
odstępstwo, ponieważ wprowadzający produkty w opakowaniach (producent) rozliczany
jest de facto po fakcie: w kolejnym roku ponosi opłatę za opakowania wprowadzone do
obrotu, które (w ujęciu formalnym) nie zostały wykazane jako poddane recyklingowi z uwagi
na brak stosownego dokumentu DPR lub EDPR. W praktyce prowadzi to do przeniesienia
ciężaru z finansowania realnego systemu zbierania i zagospodarowania odpadów na
pozyskiwanie dokumentów na rynku. W rezultacie mechanizm rozliczeniowy zależy
w większym stopniu od dostępności DPR i EDPR oraz ich cen niż od rzeczywistych kosztów
zagospodarowania odpadów opakowaniowych.
Równocześnie należy stwierdzić, że faktyczne koszty zbierania i zagospodarowania
odpadów opakowaniowych są obecnie w znacznym zakresie ponoszone przez mieszkańców
w ramach opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, co skutkuje strukturalną
niespójnością: wprowadzający produkty w opakowaniach (producent) ponosi obciążenie
przede wszystkim w związku z brakiem dokumentów DPR lub EDPR, natomiast koszty
funkcjonowania systemu komunalnego (niezależnie od skali wprowadzania opakowań do
obrotu) przenoszone są na mieszkańców. W efekcie wszyscy mieszkańcy gminy, niezależnie
od poziomu konsumpcji i ilości generowanych odpadów opakowaniowych, ponoszą
porównywalne opłaty, co w praktyce oznacza subsydiowanie: osoby o niskiej konsumpcji
współfinansują zagospodarowanie odpadów wytwarzanych przez osoby konsumujące
nadmiernie. Taka konstrukcja jest społecznie niesprawiedliwa i ekonomicznie nieefektywna,
nie premiuje ograniczania strumienia wytwarzanych odpadów ani racjonalnych wyborów
opakowaniowych, a w dłuższej perspektywie może podważać akceptację społeczną dla
systemu.
Co istotne, w ramach obecnego modelu ROP nie ma realnej możliwości skorygowania
wskazanej niesprawiedliwości, ponieważ punkt ciężkości finansowania pozostaje po stronie
mieszkańców jako uczestników systemu komunalnego, a nie po stronie konsumpcji
produktów w opakowaniach. Z tego względu konieczna jest zmiana logiki obciążenia
kosztami zbierania i zagospodarowania odpadów opakowaniowych z mieszkańca na
konsumenta, przy wykorzystaniu ROP jako mechanizmu, w którym odpowiedzialność za
odpad (finansowa albo finansowa i organizacyjna) przypisana jest producentowi.
Należy przy tym spodziewać się, że koszty ponoszone przez producentów w nowym modelu
ROP (opłata opakowaniowa) znajdą odzwierciedlenie w cenach produktów, a więc zostaną
przeniesione na konsumentów. Taki mechanizm jest spójny z obserwowaną praktyką
rynkową, w której wzrost kosztów po stronie producentów (np. energii czy surowców)
znajduje przełożenie na poziom cen. Jednak w takim modelu jest to rozwiązanie racjonalne
i proporcjonalne, ponieważ to konsument poprzez decyzje zakupowe determinuje skalę
konsumpcji oraz ilość wytwarzanych odpadów opakowaniowych. Oznacza to, że koszt

-- 2 of 9 --

zagospodarowania odpadu byłby ponoszony w momencie zakupu produktu, a nie solidarnie
przez wszystkich mieszkańców gminy, w tym również przez osoby, które z danego produktu
nie skorzystały. W konsekwencji producenci otrzymaliby jednoznaczny sygnał kosztowy na
etapie projektowania i wprowadzania produktu w opakowaniu do obrotu, co wymuszałoby
redukcję masy opakowań, eliminację opakowań zbędnych oraz wybór rozwiązań o wyższej
recyklowalności, dla których opłata opakowaniowa byłyby niższa. Równocześnie
konsument zachowałby realne prawo wyboru pomiędzy produktami różniącymi się
poziomem opakowania i jego wpływem na koszty systemu. W efekcie każdy konsument
ponosiłby koszty powiązane z wytworzonymi odpadami wynikającymi z własnych decyzji,
a system zostałby uporządkowany zgodnie z logiką ROP oraz zasadą „zanieczyszczający
płaci”.
Reasumując kluczowym mechanizmem jest odejście od obecnego modelu, w którym
wprowadzający produkty w opakowaniach (producent) ponosi koszty głównie „na wyjściu”
systemu poprzez opłatę produktową za nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu,
na rzecz modelu opartego na opłacie opakowaniowej ponoszonej „na wejściu”, czyli już
w momencie wprowadzania produktów w opakowaniach do obrotu. Mechanizm ten
powoduje bezpośrednie powiązanie kosztów funkcjonowania systemu z ilością i rodzajem
opakowań wprowadzanych do obrotu. Jednocześnie zróżnicowanie stawek opłaty
w zależności od materiału, konstrukcji i recyklowalności opakowania tworzy ekonomiczne
bodźce zachęcające producentów do ograniczania masy opakowań, eliminowania zbędnych
elementów oraz stosowania rozwiązań bardziej przyjaznych recyklingowi.
4. Czy przeprowadzono analizy dotyczące wpływu projektu UC100 na wysokość opłat za
gospodarowanie odpadami komunalnymi w gminach? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie
wyników tych analiz. 5. Czy Ministerstwo posiada wyliczenia wskazujące, jaka część
kosztów systemu po wejściu w życie nowych przepisów nadal będzie obciążała
mieszkańców i samorządy?
Tak. W ramach prac nad projektem UC100 przeprowadzono analizę opartą na
sprawozdaniach z wykonania budżetów jednostek samorządu terytorialnego, obejmujące
koszty funkcjonowania systemu gospodarki odpadami komunalnymi oraz potencjalny
wpływ wdrożenia nowego modelu rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) na
obciążenia ponoszone przez mieszkańców.
Z przeprowadzonej analiz wynika, że całkowite wydatki gmin i związków międzygminnych
na gospodarkę odpadami komunalnymi w 2024 r. wyniosły 14 262,15 mln zł. Jednocześnie
średnie wydatki miesięczne przypadające na jednego mieszkańca wyniosły 31,70 zł, przy
czym występowało istotne zróżnicowanie regionalne – od 21,50 zł w województwie
świętokrzyskim do 42,58 zł w województwie dolnośląskim.
Oczekuje się, że nowy model ROP powinien zapewnić finansowanie gospodarowania
odpadami opakowaniowymi wytworzonymi w systemie gminnym (finansowanie gmin
i podmiotów przetwarzających odpady opakowaniowe), co będzie stanowiło blisko 24%
wydatków gmin. W konsekwencji, wydatki gmin i związków międzygminnych na
gospodarkę odpadami komunalnymi powinny ulec pomniejszeniu o te wartości oraz
zapewnić stabilizację, a w dłuższej perspektywie zmniejszenia realnych kosztów (po
uwzględnieniu inflacji) ponoszonych przez mieszkańców w ramach opłaty za
gospodarowanie odpadami komunalnymi.

-- 3 of 9 --

6. Jakie działania planuje resort w celu zapewnienia pełnej transparentności przepływu
środków finansowych w ramach systemu ROP?
W projekcie UC100 resort klimatu przewidział szereg rozwiązań służących zapewnieniu
transparentności przepływu środków finansowych w ramach systemu ROP. Podstawowym
założeniem projektowanych przepisów jest powierzenie pełnienia roli Organizacji ROP
Opakowań Narodowemu Funduszowi Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
(zwanemu dalej: „NFOŚiGW”). Rozwiązanie to ma zapewnić przejrzysty, sprawiedliwy
i efektywny kosztowo mechanizm redystrybucji środków pochodzących z opłaty
opakowaniowej, przy jednoczesnym zagwarantowaniu, że środki te będą wykorzystywane
wyłącznie na cele związane z realizacją systemu ROP dla opakowań.
NFOŚiGW pełni ważną rolę w systemie finansowania ochrony środowiska i gospodarki
wodnej w Polsce, zapewniając osiąganie efektów środowiskowych (ekologicznych
i rzeczowych) oraz tworzenie warunków do realizacji przedsięwzięć i inwestycji służących
transformacji niskoemisyjnej, zrównoważonego rozwoju i poprawy jakości środowiska
w Polsce. Zaletą NFOŚiGW jest jego doświadczenie, forma prawna i organizacyjna, co
umożliwia powierzenie odpowiedzialności za realizację nowych zadań na rzecz ochrony
środowiska. Co więcej działalność NFOŚiGW jako państwowej osoby prawnej zaliczonej do
jednostek sektora finansów publicznych podlega ścisłemu nadzorowi.
Projekt UC100 przewiduje również rozbudowane obowiązki sprawozdawcze po stronie
Organizacji ROP Opakowań. Zgodnie z projektowanymi rozwiązaniami NFOŚiGW będzie
obowiązany, w terminie do 15 marca każdego roku, przedłożyć ministrowi właściwemu do
spraw klimatu, za pośrednictwem BDO, roczne sprawozdanie ROP oraz roczne
sprawozdanie z realizacji zadań Organizacji ROP Opakowań, obejmującego informacje
o stopniu realizacji poszczególnych zadań oraz ewaluację realizowanych zadań.
Dodatkowym mechanizmem nadzoru będzie obowiązek przekazywania przez ministra
właściwego do spraw klimatu, w terminie do 31 maja każdego roku, Najwyższej Izbie
Kontroli rocznego sprawozdania z realizacji zadań Organizacji ROP Opakowań. Rozwiązanie
to wzmocni kontrolę zewnętrzną nad funkcjonowaniem systemu oraz nad sposobem
wydatkowania środków finansowych pochodzących od producentów.
Transparentność systemu ma zostać zapewniona także na poziomie jednostek samorządu
terytorialnego poprzez:
 rozszerzenie zakresu informacji dotyczącej kosztów poniesionych w związku
z odbieraniem, odzyskiem, recyklingiem i unieszkodliwianiem odpadów
komunalnych, które gminy mają obowiązek udostępniania na stronie internetowej
urzędu gminy oraz w sposób zwyczajowo przyjęty o dodatkową informację
o wpływach otrzymanych na podstawie umowy z Organizacją ROP Opakowań,
 wprowadzenie obowiązku wymagania w dokumentach dotyczących przetargu na
odbiór lub odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych, podawania przez
oferentów stawek za odbiór 1 Mg co najmniej frakcji odpadów komunalnych
zbieranych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 10 maja
2021 r. w sprawie sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów
oraz niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych,
 rozszerzenie katalogu przesłanek, które rada gminy bierze pod uwagę przy ustalaniu
stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi o środki finansowe
otrzymywane na podstawie umowy z Organizacją ROP Opakowań,
 określenie, że środki finansowe otrzymywane przez gminy na podstawie umowy
z Organizacją ROP Opakowań mają być traktowane analogicznie jak środki
pochodzące z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, przy czym są to

-- 4 of 9 --

środki „znaczone” i nie mogą być przeznaczane na gospodarowanie strumieniem
odpadów niezawierającym odpadów opakowaniowych, ani na koszty utworzenia
i utrzymania punktów napraw i ponownego użycia produktów lub części produktów
niebędących odpadami oraz koszty usunięcia odpadów komunalnych z miejsc
nieprzeznaczonych do ich składowania i magazynowania,
 rozszerzenie regulacji dających radzie gminy możliwość pokrywania części kosztów
gospodarowania odpadami komunalnymi z dochodów własnych o środki finansowe
otrzymywane przez gminy na podstawie umowy z Organizacją ROP Opakowań.
Aby rada gminy mogła podjąć stosowną uchwałę w tej sprawie konieczna będzie,
aby „niewystarczalność” obejmowała łącznie środki finansowe pochodzące
z pobranej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ww. środki
finansowe pochodzące z systemu ROP. W konsekwencji wprowadzono zmiany
w sprawozdaniu rocznym z wykonania budżetu, które będzie musiało zawierać
dodatkowo informacje o wysokości zrealizowanych w danym roku dochodów
z tytułu środków finansowych otrzymywanych przez gminy na podstawie umowy
z Organizacją ROP Opakowań,
 dodanie obowiązku wyraźnego wyszczególnienia środków finansowych
otrzymywanych przez gminy na podstawie umowy z Organizacją ROP Opakowań
w analizie stanu gospodarki odpadami komunalnymi oraz zawarcie w niej innych
dodatkowych informacji,
 zobligowanie wójtów, burmistrzów, prezydentów miast do zawierania
w sprawozdaniach z realizacji obowiązków w zakresie gospodarowania odpadami
komunalnymi informacji na temat obowiązujących na koniec danego roku
sprawozdawczego stawek za odbiór oraz zagospodarowanie poszczególnych frakcji
odpadów (papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, bioodpady, odpady
niesegregowane) odbieranych z terenów nieruchomości objętych gminnym
systemem gospodarowania odpadami komunalnymi oraz całkowitych poniesionych
w danym roku kosztów z tego tytułu.
Kolejnym instrumentem służącym jawności systemu będzie ustawowo zagwarantowane
zawieranie przez NFOŚiGW umów dotyczących finansowania z określonymi grupami
podmiotów (gminy, podmioty odbierające odpady komunalne na podstawie umowy
z właścicielem nieruchomości, podmioty zbierające odpady opakowaniowe inne niż
komunalne, podmioty przetwarzające odpady komunalne i odpady opakowaniowe inne niż
komunalne, podmioty prowadzące recykling odpadów opakowaniowych o ujemnej wartości
rynkowej) na takich samych warunkach. Mechanizm ten ma przeciwdziałać uznaniowości
w dystrybucji środków oraz zapewniać równe traktowanie uprawnionych uczestników
rynku.
Istotnym elementem wzmacniającym kontrolę nad prawidłowością wydatkowania środków
będzie również obowiązek przedłożenia przez podmioty wnioskujące o finansowanie
raportu biegłego rewidenta. Raport ten ma potwierdzać prawidłowość danych
stanowiących podstawę rozliczenia oraz zasadność wypłaty środków w ramach systemu
ROP. Wymóg ten stanowi dodatkowy mechanizm niezależnej weryfikacji informacji
przedstawianych przez beneficjentów środków i ma ograniczać ryzyko nieprawidłowości
przy rozliczaniu kosztów odbioru, zbierania, transportu, przetwarzania lub
zagospodarowania odpadów opakowaniowych.
W konsekwencji należy wskazać, że projektowane przepisy przewidują wielopoziomowy
system zapewnienia transparentności przepływu środków finansowych w ramach systemu
ROP. Ponadto zastosowanie znajdą także zasady ogólne, jak choćby art. 44 ust. 3 ustawy
z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1483, z późn. zm.)
określający zasady wydatkowania środków publicznych.

-- 5 of 9 --

7. W jaki sposób projekt ustawy ma zapobiegać konfliktom interesów oraz tworzeniu
nieprzejrzystych struktur zarządzania środkami pochodzącymi od producentów?
Projektowany model ROP ma na celu zwiększenie udziału producentów w finansowaniu
kosztów zagospodarowania odpadów powstających z opakowań wprowadzanych przez
nich do obrotu. Oznacza to zmianę dotychczasowego rozłożenia ciężaru kosztów, które
w obecnym modelu w znacznym zakresie obciążają gminne systemy gospodarowania
odpadami komunalnymi, a w konsekwencji obciążają mieszkańców, ponoszących opłatę za
gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Gwarancją, że środki pochodzące od producentów będą służyły finansowaniu systemu
gospodarowania odpadami, jest przede wszystkim ich ustawowe ukierunkowanie. Środki
z opłaty opakowaniowej nie będą miały charakteru środków ogólnego przeznaczenia. Po
stronie NFOŚiGW będą one „znaczone”, w szczególności poprzez gromadzenie ich na
wyodrębnionym rachunku bankowym (art. 56 ust. 2 projektu UC100) oraz ich
wykorzystanie wyłącznie zgodnie z regulacjami określonymi w oddziale 4 rozdziału 7
(oddział dotyczący organizacji ROP opakowań). Obejmować to będzie pokrywanie kosztów
selektywnego zbierania odpadów powstałych z opakowań oraz ich transportu
i przetwarzania, prowadzenia publicznych kampanii edukacyjnych, finansowania nakładów
na inwestycje w infrastrukturę do zagospodarowania odpadów opakowaniowych oraz
finansowanie zadań Instytutu Ochrony Środowiska – Państwowego Instytutu Badawczego
oraz działalności Organizacji ROP Opakowań. Zasady te znajdują odzwierciedlenie również
w art. 199 pkt 3 projektu UC100 (zmiana ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony
środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz. 647 z późn. zm.)).
Dodatkowo, środki wypłacane gminom przez NFOŚiGW będą podlegały ograniczeniom
wynikającym z art. 197 pkt 9 projektu UC100 (zmiana ustawy z dnia 13 września 1996 r.
o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2025 r. poz. 733)). Przepis ten
wskazuje, że do środków finansowych otrzymanych na podstawie umowy z Organizacją
ROP Opakowań stosuje się odpowiednio przepisy ust. 1–2c, z tym że środki te nie mogą
być wykorzystane na gospodarowanie strumieniem odpadów niezawierającym odpadów
opakowaniowych ani na cele określone w art. 6r ust. 2aa i 2b.
W ten sposób projektowane przepisy tworzą mechanizm, w którym środki pochodzące od
producentów mają trafić do systemu i być wykorzystywane na pokrywanie kosztów
bezpośrednio związanych z gospodarowaniem odpadami. Ich przeznaczenie będzie zatem
ograniczone ustawowo, co ma przeciwdziałać wykorzystaniu tych środków na inne cele.
Jednocześnie należy podkreślić, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie zakłada
mechanizmu automatycznego ani jednolitego obniżenia stawek opłat za gospodarowanie
odpadami komunalnymi ponoszonej przez mieszkańców we wszystkich gminach. Wysokość
tych opłat zależy bowiem również od czynników niezależnych od przyjętego modelu ROP,
takich jak koszty pracy (w tym wysokość płacy minimalnej), ceny energii elektrycznej i paliw,
inflacja oraz inne uwarunkowania.
Zakładanym efektem projektowanych rozwiązań jest natomiast ograniczenie presji
kosztowej na gminne systemy gospodarowania odpadami. W dłuższej perspektywie nowy
model ROP powinien przyczynić się do stabilizacji, a następnie stopniowego obniżania
realnych kosztów ponoszonych przez mieszkańców za odbiór i zagospodarowanie odpadów
komunalnych.
Można zatem wskazać, że projektowane rozwiązania nie stanowią gwarancji nominalnej
obniżki opłat, lecz tworzą warunki do tego, aby część kosztów dotychczas ponoszonych
przez mieszkańców była finansowana ze środków pochodzących od producentów.

-- 6 of 9 --

Mechanizm ten ma zwiększyć stabilność finansowania systemu gospodarki odpadami oraz
ograniczyć skalę kosztów przenoszonych na mieszkańców.
8. Czy Ministerstwo przewiduje wprowadzenie zmian do projektu UC100
uwzględniających postulaty przedstawione przez IBK oraz PIGO?
9. Czy planowane są dalsze konsultacje społeczne i branżowe z udziałem samorządów,
przedsiębiorstw komunalnych oraz organizacji reprezentujących sektor gospodarki
odpadami?
Z uwagi na zaawansowany etap prac nad projektem UC100 oraz pilną potrzebę zapewnienia
skutecznego stosowania PPWR, które stosuje się od dnia 12 sierpnia 2026 r., nie ma
możliwości modyfikacji projektu w zakresie jego podstawowych założeń. Takie działanie
wymagałoby ponownego uruchomienia pełnej ścieżki legislacyjnej, w tym przygotowania
nowej oceny skutków regulacji, nowego brzmienia przepisów, a także ponownego
skierowania projektu do konsultacji, uzgodnień i opiniowania. Dalsze konsultacje projektu
UC100 nie będą prowadzone.
Opracowanie projektu UC100 było poprzedzone nie tylko serią analiz, ale również serią
konsultacji oraz spotkań z interesariuszami, w szczególności w ramach Zespołu doradczego
do spraw systemowych rozwiązań w zakresie gospodarki odpadami (organu pomocniczego
ministra właściwego do spraw klimatu). Rozmowy ujawniły zasadniczą rozbieżność
pomiędzy stroną samorządową oczekującą zapewnienia kontroli nad strumieniem
finansowym przez NFOŚiGW oraz stroną producentów oczekującą pozostawienie tej
kontroli przy jednej lub kilku organizacjach prywatnych. W toku konsultacji nie dostrzeżono
możliwości wypracowania rozwiązania, które mogłoby zostać poparte przez obie te grupy.
MKiŚ zdecydowało o przyjęciu rozwiązania opartego o NFOŚiGW.
W interesie publicznym jest sprawne zakończenie procesu wdrażania systemowych zmian
zapewniających stabilne finansowanie gospodarki odpadami w gminach oraz sprawiedliwy
podział kosztów systemu ROP, zgodnie z zasadą „zanieczyszczający płaci”. Obecny system
prawny nie motywuje wprowadzających produkty w opakowaniach (producentów) do
ekoprojektowania, natomiast gminy mają poważne trudności z realizacją celów recyklingu.
W rezultacie mieszkańcy naszego kraju są obecnie nadmiernie obciążani opłatami za
opakowania, gdyż ponoszą koszty dotyczące opakowań przy zakupie produktów,
a następnie wnoszą opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi do gmin oraz
dodatkowo, w niektórych przypadkach ponoszą dodatkowe koszty związane z karami
nakładanymi na gminy za niezrealizowane cele recyklingu.
Jednocześnie informuję, że w dniu 27 maja 2026 r. Komisja Wspólna Rządu i Samorządu
Terytorialnego wyraziła zgodę na upoważnienie Zespołu ds. Energii, Klimatu i Środowiska
do wydania opinii wiążącej, który to w dniu 3 czerwca 2026 r. pozytywnie zaopiniował
projekt UC100.
10. Czy rozważane jest etapowe wdrażanie systemu ROP, tak aby uniknąć destabilizacji
obecnego systemu gospodarowania odpadami w gminach?
Jednym z podstawowych założeń nowego modelu ROP jest zachowanie funkcjonującego
systemu gospodarowania odpadami komunalnymi oraz obowiązków gmin w tym zakresie
(m.in. odpowiedzialność za organizację systemu gospodarowania odpadami komunalnymi,
organizacja zamówień na odbiór i zagospodarowanie odpadów, współpraca
z przedsiębiorstwami gospodarującymi odpadami).

-- 7 of 9 --

Projekt UC100 zakłada również wprowadzenie 2-letniego okresu przejściowego, po którym
nastąpi pełne wdrożenie systemu ROP dla opakowań:
 funkcjonowanie nowego systemu w roku 2027 będzie oparte na dotychczasowych
zasadach dotyczących ROP określonych w ustawie z dnia 13 czerwca 2013 r.
o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. z 2026 r.
poz. 619) oraz zostanie uzupełnione o następujące elementy:
o wprowadzenie obowiązkowej opłaty opakowaniowej wnoszonej w II i IV
kwartale 2027 r. przez wprowadzających produkty w opakowaniach za
każdy kilogram opakowań wprowadzanych na rynek,
o zapewnienie przez NFOŚiGW rekompensat dla gmin składających się ze
stałego przepływu finansowego za utrzymanie systemu odbioru odpadów
opakowaniowych od mieszkańców,
 funkcjonowanie systemu w roku 2028 będzie oparte na dotychczasowych zasadach
dotyczących ROP określonych w ww. ustawie oraz zostanie uzupełnione
o następujące elementy:
o wprowadzenie obowiązkowej opłaty opakowaniowej wnoszonej w II i IV
kwartale 2028 r. przez wprowadzających produkty w opakowaniach za
każdy kilogram opakowań wprowadzanych na rynek,
o zapewnienie przez NFOŚiGW rekompensat dla gmin składających się ze
stałego przepływu finansowego za utrzymanie systemu odbioru odpadów
opakowaniowych od mieszkańców oraz zmiennego przepływu
finansowego za każdy 1 Mg komunalnych odpadów opakowaniowych
zbieranych selektywnie (koszty odbioru i transportu) udokumentowanego
przez gminę w sprawozdaniu rocznym,
W okresie przejściowym wprowadzający produkty w opakowaniach, jak dotychczas, będą
obowiązani do udokumentowania osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu przez
pozyskanie dokumentów DPR i EDPR. W praktyce obowiązek ten będzie dalej realizowany
za pośrednictwem organizacji odzysku opakowań. Równolegle będą obowiązani do
uiszczenia cząstkowej opłaty opakowaniowej służącej pokryciu kosztów objętych ROP,
w stosunku do których istniejący mechanizm nie zapewnia rzeczywistego finansowania na
adekwatnym poziomie.
11. Jakie rozwiązania mają zapewnić, że nowy system będzie rzeczywiście skuteczny,
przejrzysty i możliwy do wdrożenia zarówno przez samorządy, jak i przedsiębiorców
działających na rynku gospodarki odpadami?
Jednym z kluczowych rozwiązań mających zapewnić skuteczność oraz możliwość
sprawnego wdrożenia nowego systemu było założenie od samego początku prac nad
projektem UC100 wprowadzenia dwuletniego okresu przejściowego, umożliwiającego
stopniowe wdrażanie nowego modelu ROP. Rozwiązanie to ma na celu zapewnienie
wszystkim uczestnikom systemu odpowiedniego czasu na dostosowanie się do nowych
wymagań, zarówno podmiotom odpowiedzialnym za obsługę systemu (urzędy
marszałkowskie, NFOŚiGW, IOŚ-PIB), jak i producentom.
Kwestie związane z przejrzystością funkcjonowania systemu zostały szczegółowo
omówione w odpowiedziach na pytania nr 6 i 7.
Dodatkowo, przy projektowaniu systemu wykorzystano rozwiązania bazujące na
funkcjonujących już mechanizmach prawno-finansowych. W szczególności wzorowano się
na obsługiwanych przez urzędy marszałkowskie opłat produktowych, o których mowa w:
 ustawie z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami
opakowaniowymi,

-- 8 of 9 --

 ustawie z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie
gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (Dz. U. z 2024 r.
poz. 433, z późn. zm.),
 ustawie z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach (Dz. U. z 2025 r.
poz. 809),
 ustawie z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym
i elektronicznym (Dz. U. z 2024 r. poz. 573),
 ustawie z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji
(Dz. U. z 2020 r. poz. 2056, z późn. zm.).
Zakłada się analogiczny model przepływu środków, polegający na ich wnoszeniu za
pośrednictwem marszałków województw, przekazywaniu do NFOŚiGW, a następnie
dystrybucji zgodnie z ustawowo określonymi zasadami. Oparcie nowego systemu na
sprawdzonych i funkcjonujących już mechanizmach ogranicza ryzyko wdrożeniowe oraz
zwiększa przewidywalność jego działania.
Istotnym elementem zapewniającym możliwość wdrożenia nowego modelu jest również
zachowanie podstawowych założeń obecnego systemu gospodarowania odpadami
komunalnymi. Nowy model ROP nie zakłada przebudowy kompetencji gmin w tym zakresie.
Nadal będą one odpowiadały za organizację systemu gospodarowania odpadami
komunalnymi, w tym organizację odbioru i zagospodarowania odpadów oraz współpracę
z przedsiębiorcami świadczącymi te usługi. Pozwala to uniknąć zakłóceń w funkcjonowaniu
obecnego systemu i wykorzystać istniejące doświadczenia samorządów.
Również NFOŚiGW będzie realizował nowe zadania w oparciu o wieloletnie doświadczenie
oraz procedury wypracowane przy zarządzaniu środkami przeznaczanymi na finansowanie
ochrony środowiska. Dzięki temu wdrażanie nowego modelu będzie mogło opierać się na
istniejących kompetencjach instytucjonalnych i sprawdzonych rozwiązaniach
organizacyjnych.
12. Czy Ministerstwo bierze pod uwagę ryzyko, iż w przypadku pozostawienia projektu
UC100 w obecnym kształcie może dojść do dalszego wzrostu społecznej frustracji
związanej z rosnącymi kosztami odbioru i zagospodarowania odpadów?
W ocenie MKiŚ bez wprowadzenia nowego modelu ROP należy spodziewać się dalszego
wzrostu społecznej frustracji związanej z rosnącymi kosztami odbioru i zagospodarowania
odpadów, bowiem proponowane w projekcie UC100 rozwiązania mogą przyczynić się do
stabilizacji, a następnie stopniowego obniżenia realnych kosztów (po uwzględnieniu inflacji)
ponoszonych przez mieszkańców za odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM.

-- 9 of 9 --