Interpelacja w sprawie konsekwencji ze strony ministra sprawiedliwości wobec niewykonania przez niektórych sędziów obowiązku ujawnienia ich członkostwa w stowarzyszeniu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 1747
do ministra sprawiedliwości
w sprawie konsekwencji ze strony ministra sprawiedliwości wobec niewykonania przez niektórych sędziów obowiązku ujawnienia ich członkostwa w stowarzyszeniu
Zgłaszający: Przemysław Wipler
Data wpływu: 25-02-2024
Szanowny Panie Ministrze,
jak wynika z informacji zamieszczonej na stronie internetowej pod adresem https://stowarzyszenieholda.pl/o-stowarzyszeniu/czlonkowie/ jest Pan członkiem Stowarzyszenia im. Profesora Zbigniewa Hołdy z siedzibą w Warszawie (numer KRS 0000376341). Jego członkami są również podsekretarze stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Maria Ejchart i Zuzanna Rudzińska-Bluszcz oraz dyrektor Departamentu Kadr, Organizacji i Analiz Wymiaru Sprawiedliwości w Ministerstwie Sprawiedliwości Marta Kożuchowska-Warywoda. W przeszłości był Pan prezesem tego stowarzyszenia, a aktualnie według danych ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym jest nim Maria Ejchart-Dubois.
Na liście członków stowarzyszenia znajduje się wielu sędziów. Sędziowie, zgodnie z art. 88a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 217) – dalej: u.s.p. zobowiązani są do złożenia oświadczenia o członkostwie w stowarzyszeniach i oświadczenia te publikowane są w Biuletynie Informacji Publicznej właściwych sądów. Analiza oświadczeń sędziów, z którymi Pan i Pana najbliżsi współpracownicy współpracują w ramach stowarzyszenia prowadzi do wniosku, że nie wszyscy z nich wywiązali się z tego obowiązku, a dotyczy to następujących sędziów:
Jacek Czaja, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie;
Beata Donhoffner-Grodzicka, Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie;
Marta Kożuchowska-Warywoda, Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie;
Krystian Markiewicz, Sąd Okręgowy w Katowicach;
Marzanna Piekarska-Drążek, Sąd Apelacyjny w Warszawie;
Igor Tuleya, Sąd Okręgowy w Warszawie;
Grzegorz Wałejko, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie.
Niezłożenie oświadczenia, o którym mowa w art. 88a u.s.p. stanowi sędziowski delikt dyscyplinarny, a zgodnie z art. 114 u.s.p. minister sprawiedliwości może żądać wszczęcia wobec sędziego postępowania dyscyplinarnego i takie żądanie jest obligatoryjne dla rzecznika dyscyplinarnego w razie wniesienia przez ministra sprawiedliwości sprzeciwu od postanowienia o odmowie wszczęcia takiego postępowania (§ 9).
W tym stanie rzeczy proszę o wyjaśnienie następujących kwestii:
Czy minister sprawiedliwości i jego najbliżsi współpracownicy mają wiedzę, że co najmniej siedmiu sędziów – ich koleżanek i kolegów ze Stowarzyszenia im. Profesora Zbigniewa Hołdy nie ujawniło informacji o członkostwie w tym stowarzyszeniu, a tym samym popełniło sędziowski delikt dyscyplinarny?
Czy minister sprawiedliwości, zgodnie z art. 114 u.s.p. zażądał przeprowadzenia czynności wyjaśniających, ewentualnie złożył sprzeciw skutkujący wszczęciem postępowań dyscyplinarnych wobec tych sędziów lub ewentualnie innych sędziów, jeżeli tak, to kiedy i jaki jest stan tych postępowań? Jeżeli nie, to jakie są tego przyczyny i czy wykona spoczywający na nim prawny obowiązek po zapoznaniu się z treścią interpelacji?
Podsekretarz stanu Dariusz Mazur
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5448 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
BK-VII.0520.72.2024
Warszawa, 03 kwietnia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 1747 złożoną przez Pana Posła Przemysława Wiplera do
Ministra Sprawiedliwości w sprawie konsekwencji ze strony ministra sprawiedliwości
wobec niewykonania przez niektórych sędziów obowiązku ujawnienia ich członkostwa w
stowarzyszeniu, uprzejmie informuję.
Stosownie do art. 88a § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów
powszechnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 334, zwaną dalej „u.s.p.”) oświadczenia
o członkostwie w stowarzyszeniu sędziowie składają prezesowi właściwego sądu
apelacyjnego, a prezesi sądów apelacyjnych - Ministrowi Sprawiedliwości. W myśl art. 88a
§ 4 u.s.p. informacje zawarte w oświadczeniach są jawne i podlegają udostępnieniu w
Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r.
o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902), nie później niż 30 dni od
dnia złożenia oświadczenia uprawnionemu podmiotowi.
Wymienione pytanie dotyczy m.in. dwóch sędziów Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego w Lublinie. Odpowiedzialność dyscyplinarną sędziów sądów
administracyjnych reguluje ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów
administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492). Przepisy tej ustawy nie przewidują
uprawnień Ministra Sprawiedliwości w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej
sędziów sądów administracyjnych, w tym możliwości zażądania podjęcia wobec nich
czynności wyjaśniających ani złożenia sprzeciwu od postanowienia o odmowie wszczęcia
postępowania dyscyplinarnego. Z tych względów złożenie przez Ministra Sprawiedliwości
żądania podjęcia czynności wyjaśniających w sprawach sędziów sądów administracyjnych
albo złożenie sprzeciwu, jest prawnie niedopuszczalne. Zatem Minister Sprawiedliwości
takich czynności w stosunku do wymienionych w interpelacji sędziów sądów
administracyjnych nie podejmował.
W odniesieniu do wymienionych w interpelacji sędziów sądów powszechnych informuję,
że Minister Sprawiedliwości nie składał, na podstawie na podstawie art. 114 § 1 u.s.p.,
żądań podjęcia w stosunku do nich czynności wyjaśniających dotyczących kwestii złożenia
przez nich oświadczenia, o którym mowa w art. 88a u.s.p.
-- 1 of 2 --
Minister Sprawiedliwości nie składał również w takich sprawach sprzeciwu na podstawie
art. 114 § 9 u.s.p. Zgodnie z przywołanym przepisem, Ministrowi Sprawiedliwości służy
prawo złożenia sprzeciwu od postanowienia rzecznika dyscyplinarnego (zastępcy
rzecznika) o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Ministrowi
Sprawiedliwości nie zostały doręczone postanowienia o odmowie wszczęcia postępowań
w sprawach niewykonania przez sędziów obowiązku z art. 88a u.s.p., stąd brak jest
przedmiotu, w którym Minister Sprawiedliwości miałby podjąć decyzję co do złożenia
sprzeciwu.
W odniesieniu do pytania, jakie są przyczyny niezłożenia żądań podjęcia czynności
wyjaśniających w stosunku do wymienionych w interpelacji sędziów sądów powszechnych
oraz czy po zapoznaniu się z interpelacją Minister Sprawiedliwości wykona spoczywający
na nim prawny obowiązek, wyjaśniam, że podjęcia czynności z art. 114 § 1 u.s.p. jest
wyłącznie prawem Ministra Sprawiedliwości. Przepisy nie nakładają na Ministra
Sprawiedliwości (podobnie jak na pozostałe podmioty wymienione w tym przepisie)
obowiązku złożenia żądania podjęcia czynności wyjaśniających. Nie są przewidziane żadne
kryteria lub okoliczności obligujące organy wymienione w art. 114 § 1 u.s.p. do złożenia
żądania podjęcia czynności wyjaśniających.
Ponadto wskazuję, że w wyroku TSUE z dnia 5 czerwca 2023 r. stwierdzono, że przyjmując
i utrzymując w mocy w zmienionym brzmieniu art. 88a u.s.p., w zmienionym brzmieniu
art. 45 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym, w zmienionym brzmieniu art. 8 § 2 prawa
o ustroju sądów administracyjnych obowiązek publikacji, Rzeczpospolita Polska uchybiła
prawu do poszanowania życia prywatnego i prawu do ochrony danych osobowych
zagwarantowanych w art. 7 i art. 8 ust. 1 karty praw podstawowych oraz w art. 6 ust. 1
akapit pierwszy lit. c) i e), art. 6 ust. 3 i art. 9 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób
fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego
przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólnego rozporządzenia
o ochronie danych) (Dz.U. 2016, L 119, s. 1; sprostowania: Dz.U. 2018, L 127, s. 2; Dz.U.
2021, L 74, s. 35; zwanego dalej „RODO”).
Z tych względów, przepisy krajowe zobowiązujące sędziów do złożenia pisemnego
oświadczenia wskazującego na ich członkostwo w zrzeszeniu, działalność w fundacji
nieprowadzącej działalności gospodarczej lub członkostwo w partii politycznej
i przewidujące udostępnienie tych informacji w postaci elektronicznej, naruszają prawa
podstawowe sędziów do ochrony danych osobistych i do poszanowania życia prywatnego.
Ich udostępnienie w postaci elektronicznej mogłoby umożliwić swobodny dostęp do
wspomnianych danych również osobom, które ze względów niezwiązanych
z deklarowanym celem interesu ogólnego dążą do uzyskania informacji o osobistej
sytuacji sędziego.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Mazur
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 2 --