Interpelacja w sprawie pogarszającej się sytuacji ekonomicznej młodych Polaków
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17469
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie pogarszającej się sytuacji ekonomicznej młodych Polaków
Zgłaszający: Wiesław Krajewski
Data wpływu: 28-05-2026
Szanowny Panie Ministrze, coraz więcej młodych ludzi ma dziś poczucie, że państwo nie daje im żadnych stabilnych perspektyw na przyszłość. Rosnące ceny mieszkań, wysokie koszty życia, niepewność zatrudnienia i trudności w uzyskaniu kredytów powodują, że tysiące młodych Polaków odkłada decyzje o założeniu rodziny lub rozważa emigrację.
Młode pokolenie coraz częściej słyszy od polityków propagandę sukcesu, podczas gdy rzeczywistość wygląda zupełnie inaczej — wielu obywateli nie stać dziś na samodzielne mieszkanie, stabilne życie i budowanie przyszłości w Polsce.
Szczególne obawy budzą:
rosnące ceny nieruchomości,
wysokie koszty najmu,
brak stabilności ekonomicznej,
oraz pogarszające się perspektywy dla młodych rodzin.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź:
Jakie działania podjął rząd w celu poprawy sytuacji mieszkaniowej młodych Polaków?
Czy ministerstwo analizowało wpływ cen mieszkań na sytuację demograficzną?
Jakie programy wsparcia przewidziano dla młodych rodzin?
Jakie są aktualne dane dotyczące dostępności mieszkań dla osób do 35. roku życia?
Jakie działania podejmowane są wobec rosnących kosztów najmu?
Czy rząd analizował skalę emigracji młodych Polaków?
Jakie działania podejmowane są w celu zwiększenia stabilności zatrudnienia?
Czy ministerstwo posiada strategię zatrzymania młodych ludzi w Polsce?
Jakie środki przeznaczono na politykę mieszkaniową od początku 2024 r.?
Czy obecny rząd uważa, że młodzi Polacy mają dziś stabilne warunki do zakładania rodzin?
Państwo, które nie potrafi stworzyć młodemu pokoleniu warunków do normalnego życia, traci swoją przyszłość. Coraz więcej młodych obywateli ma dziś poczucie, że zostali pozostawieni sami sobie. Z wyrazami szacunku Wiesław Krajewski
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Tomasz Lewandowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 7 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (28)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (22)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
43373 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DM-V.054.6.2026
Warszawa, 03 września 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 17469 Pana Posła Wiesława Krajewskiego
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji 17469 Pana Posła Wiesława Krajewskiego w sprawie
pogarszającej się sytuacji ekonomicznej młodych Polaków, w porozumieniu z Ministrem
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przedstawiam następujące informacje.
Ad 1.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii dostrzega, że dostęp do stabilnego i przystępnego
cenowo mieszkania jest jednym z istotnych czynników wpływających na decyzje życiowe
młodych ludzi. Badania społeczne i ekonomiczne wskazują, że poczucie bezpieczeństwa
mieszkaniowego sprzyja podejmowaniu długoterminowych zobowiązań rodzinnych.
Wszelkie dane i analizy dotyczące problemu mieszkaniowego we wszystkich krajach
europejskich i w różnych uwarunkowaniach historycznych sprowadzają się do konkluzji,
że problem w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych szczególnie koncentruje się wśród
osób młodych. Jest to oczywiste ze względu na fakt, że osoby takie po osiągnięciu
pewnego wieku dążą do zakładania i rozwijania rodziny, a właściwe warunki mieszkaniowe
sprzyjają tym decyzjom.
Podstawowymi wskaźnikami obrazującymi dostępność mieszkań dla osób do 35. roku
życia są: udział młodych osób zamieszkujących z rodzicami oraz liczba m kw. mieszkania,
które można nabyć za przeciętne wynagrodzenie. Najważniejszym wskaźnikiem
obrazującym zjawisko niesamodzielnego zamieszkiwania, określane potocznie jako
„gniazdownictwo”, jest udział osób w wieku 25–34 lata zamieszkujących wspólnie
z rodzicami. Dane w tym zakresie udostępniane są przez Eurostat. W Polsce udział ten
w 2019 r. wynosił 43,9%. Gwałtowny wzrost tego wskaźnika nastąpił w latach 2020–
2024, kiedy osiągnął on wartość 53,8%. W 2025 r. odnotowano spadek wskaźnika do
poziomu 51,0%. Wpływ na zmianę tego wskaźnika miały m.in. pandemia COVID-19 oraz
rosyjska agresja na Ukrainę w 2022 r., które wywołały istotne skutki społeczne
i gospodarcze, w tym napływ migrantów z regionów Ukrainy zagrożonych wojną,
gwałtowny wzrost cen energii, inflację, wzrost stóp procentowych, a także
upowszechnienie pracy i nauki zdalnej. Zjawiska te miały bezpośrednie, negatywne
konsekwencje dla całego rynku mieszkaniowego.
-- 1 of 13 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Na wysoki wskaźnik wspólnego zamieszkiwania osób do 35. roku życia z rodzicami
wpływają zarówno czynniki mieszkaniowe, jak i kulturowo-społeczne. Wskaźnik ten
pozostaje niski w krajach Europy Północnej, gdzie młodzi ludzie zazwyczaj dążą
do szybkiego usamodzielnienia się. Z kolei w krajach Europy Południowej wskaźniki te
należą do najwyższych, niezależnie od poziomu ekonomicznego lub dostępności mieszkań.
Przykładem jest tzw. efekt bamboccioni we Włoszech.
W Polsce pogłębiona analiza tego zjawiska została przeprowadzona w badaniu Centrum
Badania Opinii Społecznej z 2025 r. Wynika z niej, że zjawisko współzamieszkiwania
z rodzicami jest niemal w takim samym stopniu rezultatem konieczności, jak i dobrowolnej
decyzji. Na wstępie należy również zaznaczyć, że według CBOS odsetek osób w wieku
25–34 lata współzamieszkujących z rodzicami jest niższy niż w danych Eurostatu i wynosi
39%. Z odpowiedzi udzielonych przez respondentów wynika, że 51% badanych wskazuje
jako przyczynę wspólnego zamieszkiwania z rodzicami brak własnego mieszkania.
Jednocześnie 48% respondentów wskazuje, że jest to ich własny wybór, związany
z dobrymi warunkami mieszkaniowymi w domu rodziców. Ponadto respondenci
wskazywali również na niższe koszty utrzymania, brak własnej rodziny, wsparcie ze strony
rodziców, przywiązanie emocjonalne do rodziców oraz inne przyczyny o charakterze
społecznym i osobistym.
Drugim kluczowym miernikiem dostępności mieszkań jest liczba m kw. mieszkania, które
można nabyć za przeciętne wynagrodzenie. Za przeciętne wynagrodzenie w 2022 r.
można było nabyć 0,88 m kw. mieszkania, natomiast do 2025 r. wartość ta wzrosła
do 0,95 m kw. Poprawa sytuacji była związana ze wzrostem wynagrodzeń oraz rozwojem
instrumentów wspierających mieszkalnictwo, w szczególności budownictwa społecznego
na wynajem przeznaczonego dla osób o niskich i przeciętnych dochodach. Oznacza to,
że wskaźnik dostępności mieszkań poprawia się, ponieważ ceny mieszkań rosną wolniej
niż przeciętne wynagrodzenie.
Ad 2.
Kluczową rolę w polityce mieszkaniowej odgrywa współpraca rządu jako głównego
kreatora polityki mieszkaniowej z jednostkami samorządu terytorialnego, szczególnie
gminami, którym zgodnie z Konstytucją RP powierzono obowiązek zaspokajania potrzeb
mieszkaniowych mieszkańców. Gmina jest zobowiązana do prowadzenia polityki
sprzyjającej zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, co obejmuje tworzenie
warunków do uzyskania mieszkań, w tym poprzez realizację programów mieszkaniowych
i wspieranie rozwoju budownictwa komunalnego. Gminy mają zagwarantowaną
samodzielność w kształtowaniu lokalnej polityki mieszkaniowej oraz charakteru
posiadanych zasobów, a rolą rządu jest natomiast wspieranie ich w realizacji tej polityki.
Wśród najważniejszych oferowanych przez rząd instrumentów wspierających dostęp
do mieszkań skierowanych przede wszystkim dla gmin należy wymienić:
Program budownictwa społecznego i komunalnego (BSK)
Rządowy program budownictwa społecznego i komunalnego (dalej: BSK) obejmuje
bezzwrotne finansowe wsparcie na tworzenie lokali mieszkalnych dla osób o najniższych
dochodach. Realizowany jest na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o finansowym
wsparciu niektórych przedsięwzięć mieszkaniowych (Dz.U. z 2026 r. poz. 511).
Beneficjentami programu są głównie samorządy. W ramach programu finansowane jest
co do zasady 80% kosztów tworzenia lokali mieszkalnych; tworzenie lokali mieszkalnych
-- 2 of 13 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
może odbyć się poprzez budowę nowych budynków, adaptację i remonty istniejących
lokali, w tym pustostanów czy też zakup nowych lokali. O wynajęcie mieszkania
powstałego w ramach ww. programu mogą ubiegać się także osoby młode.
Dotychczas w programie BSK (stan na 30 czerwca 2026 r.) do udzielenia finansowego
wsparcia zakwalifikowano 4 140 wnioski obejmujące utworzenie 78 783 lokali
mieszkalnych. Ponadto, w 2026 roku po raz pierwszy w ramach programu umożliwiono
uczelniom publicznym uzyskanie dofinansowania na tworzenie i modernizację domów
studenckich – dzięki rządowemu wsparciu zostanie utworzonych 3 267 miejsc służących
zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych studentów i doktorantów.
• Rządowy program popierania budownictwa mieszkaniowego (SBC)
Rządowy program popierania budownictwa mieszkaniowego (dalej: SBC) obejmuje
preferencyjne kredyty dla społecznych inicjatyw mieszkaniowych (SIM), towarzystw
budownictwa społecznego (TBS), spółek gminnych na budowę lokali mieszkalnych
na wynajem (z ustawowo limitowaną stawką czynszu) oraz dla spółdzielni mieszkaniowych
na budowę lokali mieszkalnych, dla których ustanowione zostanie spółdzielcze lokatorskie
prawo do lokalu mieszkalnego. Program realizowany jest na podstawie ustawy z dnia
26 października 1995 r. o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa (Dz.U. z 2025 r.
poz. 1273 z późn. zm.). Lokale mieszkalne utworzone w ramach programu SBC są
adresowane do osób, których dochody są zbyt wysokie, aby mogły ubiegać się o lokal
komunalny, a jednocześnie niewystarczające do samodzielnego zaspokojenia potrzeb
mieszkaniowych na rynku prywatnym. Adresatem tego programu mogą być pośrednio
także osoby młode.
Od początku istnienia programu SBC, tj. od 2015 r. zakwalifikowano łącznie 570
wniosków obejmujących utworzenie 29 062 lokali mieszkalnych. W XX edycji wniosków,
przeprowadzonej wiosną 2026 r., w ramach uruchomionej przez BGK akcji kredytowej
o łącznej wartości prawie 2,2 mld zł, zatwierdzono do kredytu 183 wnioski złożone przez
towarzystwa budownictwa społecznego (TBS) oraz społeczne inicjatywy mieszkaniowe
(SIM). Dzięki realizacji tych inwestycji powstanie 9 574 mieszkań społecznych
przeznaczonych na wynajem o dostępnym czynszu.
Najemca mieszkania znajdującego się w zasobie SIM/TBS nie może posiadać tytułu
prawnego do innego lokalu mieszkalnego w tym samym mieście. Drugim warunkiem jest,
aby suma przeciętnych miesięcznych dochodów, uzyskiwanych przez osoby wspólnie
wynajmujące lokal mieszkalny w SIM (czyli członków tzw. gospodarstwa domowego), nie
przekraczała ustawowo określonego maksimum. Należy pamiętać, że kwoty te mogą się
różnić w zależności od tego, w jakim województwie i w jakiej miejscowości (mieście
wojewódzkim czy w innym) położone jest mieszkanie.
Każda spółka SIM/TBS działając w ramach obowiązujących przepisów prawa ma
możliwość opracowania i stosowania dodatkowych kryteriów kwalifikacji najemców
(np. w regulaminie naboru najemców) oprócz ww. kryteriów ustawowych. Kryteria te
mogą być ustalane przez SIM/TBS w sposób odpowiadający lokalnym potrzebom
społecznym czy też polityce mieszkaniowej gminy, pod warunkiem, że pozostają one
zgodne z prawem i nie mają charakteru wykraczającego poza główny cel ustawy.
• Społeczne Agencje Najmu SAN
-- 3 of 13 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Kolejnym instrumentem, który powstał w celu poprawy sytuacji mieszkaniowej młodych
Polaków są społeczne agencje najmu (dalej: SAN); podstawą ich działalności jest ustawa
z dnia 26 października 1995 r. o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa (Rozdział
3a). Ich zadaniem jest pośredniczenie między właścicielami mieszkań a osobami, które
mają trudności z samodzielnym zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych na rynku
komercyjnym. SAN dzierżawi lokale od właścicieli, a następnie wynajmuje je osobom
wskazanym przez gminę, z założenia na warunkach bardziej stabilnych i korzystnych niż
w zwykłym najmie rynkowym. Dotychczas 16 gmin przekazało do Ministerstwa Rozwoju
i Technologii informację o zawarciu 18 umów o współpracy z podmiotem prowadzącym
działalność społecznej agencji najmu: Będzino, Bielawa, Dąbrowa Górnicza, Gdańsk,
Goniądz, Jasionówka, Jaświły, Kraków, Mońki, Poznań, Puck, Świebodzin, Tarnów,
Włocławek, Wrocław i Żyrardów. Według stanu na 31 grudnia 2025 r. z zasobów SAN
wynajmowanych było 268 nieruchomości mieszkaniowych o łącznej powierzchni
użytkowej 10 474,83 m kw., w których zamieszkiwało 589 osób.
Najemcy SAN mogą ubiegać się o dopłaty do czynszu w ramach instrumentu Mieszkanie
na Start, natomiast wydzierżawiający lokale SAN mogą korzystać ze zwolnień
podatkowych (PIT, CIT, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych oraz VAT). Społeczne
agencje najmu mogą ponadto ubiegać się o wsparcie finansowe ze środków Unii
Europejskiej oraz budżetu państwa w ramach konkursów realizowanych z V Priorytetu
programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (FERS). W I edycji konkursu,
zakończonej w kwietniu 2024 r., dofinansowanie otrzymało 7 podmiotów na łączną kwotę
35 386 058,96 zł. Natomiast w II edycji, zakończonej we wrześniu 2025 r., wsparcie
przyznano 6 podmiotom na kwotę 33 471 977,66 zł. Planowane są kolejne konkursy
w ramach FERS.
Rodzinny kredyt mieszkaniowy (czyli mieszkanie bez wkładu własnego)
Rodzinny kredyt mieszkaniowy to rozwiązanie realizowane na podstawie przepisów
ustawy z dnia 1 października 2021 r. o rodzinnym kredycie mieszkaniowym i bezpiecznym
kredycie 2% (Dz. U. z 2024 r. poz. 1724, z 2025 poz. 1077). Jego celem jest zwiększenie
potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych poprzez eliminację bariery polegającej
na braku środków własnych na wymagany przez banki wkład własny przy zakupie
mieszkania lub domu jednorodzinnego albo jego budowie. Rodzinny kredyt mieszkaniowy
może zostać udzielony osobie posiadającej zdolność kredytową, a ponadto nieposiadającej
prawa własności mieszkania lub domu jednorodzinnego (wyjątek stanowią rodziny z co
najmniej dwojgiem dzieci).
Rodzinny kredyt mieszkaniowy może zostać udzielony do wysokości 100% ceny zakupu
mieszkania lub domu jednorodzinnego albo kosztów jego budowy, poprzez wprowadzenie
możliwości objęcia gwarancją części kredytu hipotecznego zaciąganego na zakup
mieszkania. Gwarancja zastępuje wymóg wniesienia wkładu własnego i nie polega
na obniżeniu kredytu hipotecznego o zagwarantowaną kwotę. Pozwala jedynie na
zaciągnięcie zobowiązania przez osoby, które nie uzbierały wkładu własnego wymaganego
przez bank kredytujący. Kredytobiorca korzystający z instrumentu zobowiązany jest do
spłaty całości kredytu, łącznie z kwotą objętą gwarancją. Ww. ustawa zawiera
mechanizmy, które ograniczają ryzyko stymulowania wzrostu cen mieszkań,
tj. maksymalny limit ceny (w tym wkładu budowlanego) w przeliczeniu na 1 m kw.
powierzchni użytkowej mieszkania, do jakiej możliwe jest nabycie mieszkania za pomocą
środków z rodzinnego kredytu mieszkaniowego. Limit ten jest zróżnicowany w zależności
od rynku, na którym nabywa się nieruchomość (pierwotny lub wtórny) oraz położenia
-- 4 of 13 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
nieruchomości (3 typy lokalizacji uwzględniającej województwa, miasta wojewódzkie
i gminy przylegające do tych miast). W przypadku, gdy w czasie spłaty rodzinnego kredytu
mieszkaniowego dojdzie do powiększenia rodziny o drugie albo kolejne dziecko,
kredytobiorcy będzie przysługiwała tzw. spłata rodzinna – jednorazowa spłata części
kapitału rodzinnego kredytu mieszkaniowego za kredytobiorcę, której wysokość wyniesie
20 tys. zł w przypadku urodzenia się drugiego dziecka oraz 60 tys. zł w przypadku
urodzenia się trzeciego albo kolejnego dziecka, jednak nie może być wyższa niż wysokość
pozostałej do spłaty części kapitałowej rodzinnego kredytu mieszkaniowego.
Wnioski o rodzinny kredyt mieszkaniowy przyjmują i obsługują banki, które zawarły
umowę współpracy z Bankiem Gospodarstwa Krajowego. Lista banków dostępna jest na
stronie internetowej BGK1. Więcej szczegółowych informacji dotyczących rodzinnego
kredytu mieszkaniowego można znaleźć na stronie internetowej Ministerstwa Rozwoju i
Technologii 2 oraz Banku Gospodarstwa Krajowego3.
Konto Mieszkaniowe
Instrument pn. Konto Mieszkaniowe realizowany jest na podstawie ustawy z dnia 26 maja
2023 r. o pomocy państwa w oszczędzaniu na cele mieszkaniowe (Dz. U. z 2024 r. poz.
1704, z 2025 r. poz. 1077). Instrument ten skierowany jest do osób, które obecnie nie są
w stanie nabyć pierwszego mieszkania, ale planują jego zakup w perspektywie następnych
lat. Konto Mieszkaniowe to specjalne konto oszczędnościowe prowadzone przez banki
komercyjne na podstawie umowy z BGK. Rozwiązanie to skierowane jest do osób od 13.
roku życia, nieposiadających prawa własności lokalu mieszkalnego lub domu
jednorodzinnego. Z programu może skorzystać także osoba, która w jednym posiadanym
niewielkim lokalu mieszka z co najmniej dwójką własnych lub przysposobionych dzieci
(lokalu o pow. do 50 m2 przy dwójce dzieci, 75 m2 przy 3 dzieci i 90 m2 przy 4, bez limitu
m2 przy 5 i większej liczbie dzieci). W przypadku małżeństw Konto Mieszkaniowe może
zostać otworzone dla każdego z małżonków, a także dla dziecka powyżej 13. roku życia.
Okres oszczędzania na koncie wynosi od 3 do 10 lat. Systematyczne wpłaty (co najmniej
11 wpłat rocznie o określonej wysokości) to gwarancja dodatkowej premii mieszkaniowej
z budżetu państwa przysługującej na cel wskazany w ww. ustawie dotyczący
zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych oszczędzającego. Od 1 stycznia 2026 z programu
można korzystać bez górnej granicy wieku (wcześniej ograniczeniem był wiek 45 lat),
a minimalna miesięczna wpłata została obniżona do 300 zł (wcześniej 500 zł).
Oszczędności są oprocentowane zgodnie z ofertą banku, który bierze udział w programie
(jak lokata lub konto oszczędnościowe). Ponadto odsetki gromadzone na Koncie
Mieszkaniowym zostaną zwolnione z podatku od zysków kapitałowych (podatku Belki).
Premia Mieszkaniowa i zwolnienie z podatku przysługują wyłącznie w przypadku wypłaty
odłożonych środków na cele mieszkaniowe. W przypadku zakończenia oszczędzania
na wydanie środków z Konta Mieszkaniowego jest 5 lat.
Mieszkanie na Start
W zakresie wsparcia najemców w ponoszeniu przez nich kosztów najmu mieszkań
funkcjonuje instrument Mieszkanie na Start, realizowany na podstawie ustawy z dnia
20 lipca 2018 r. o pomocy państwa w ponoszeniu wydatków mieszkaniowych
w pierwszych latach najmu mieszkania (dalej: uMnS). Dopłatę do czynszu mogą uzyskać
1 https://www.bgk.pl/osoby-prywatne/mieszkalnictwo/rodzinny-kredyt-mieszkaniowy/#c26582
2 https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/mieszkanie-bez-wkladu-wlasnego2
3 https://www.bgk.pl/osoby-prywatne/mieszkalnictwo/rodzinny-kredyt-mieszkaniowy/#c26573
-- 5 of 13 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
mieszkania spełniające warunki określone w uMnS, wybudowane przez inwestora, np.
społeczne inicjatywy mieszkaniowe (SIM), który zawarł stosowną umowę w sprawie
współpracy z gminą (lub spółką gminną) właściwą ze względu na położenie inwestycji
i realizuje tę inwestycję zgodnie z warunkami określonymi w uMnS. Wsparciem mogą być
także objęte mieszkania oddane do użytkowania w wyniku działań rewitalizacyjnych,
mieszkania pozyskane przez gminę w formule „lokal za grunt” lub w ramach umowy
pomiędzy gminą a społeczną agencją najmu (SAN).
Wsparcie jest realizowane w formie dopłat pokrywających część czynszu za najem
mieszkania (dopłaty do czynszu) stosowanych przez okres 15 lat, licząc od miesiąca
dokonania pierwszej wpłaty dopłaty na rachunek wynajmującego.
O dopłaty mogą ubiegać się najemcy, którzy wynajęli mieszkanie objęte wsparciem
w ramach instrumentu Mieszkanie na Start i spełniają określone warunki, m.in.
dochodowe, majątkowe czy związane z używaniem mieszkania.
Limity dochodów uzależnione są od liczby osób w gospodarstwie domowym. W 2026 r.
wynoszą przykładowo dla jednoosobowego gospodarstwa domowego – 8.903,56 zł,
dla gospodarstwa 4-osobowego – 19.587,83 zł, (4.896,96 zł na osobę), dla 6-osobowego
gospodarstwa domowego – 26.710,68 zł (4.451,78 zł na osobę).
Dopłaty są przyznawane w drodze decyzji na pisemny wniosek najemcy złożony
w urzędzie gminy/miasta właściwym ze względu na miejsce położenia wynajmowanego
mieszkania.
Dla przykładu, miesięczna wysokość dopłaty dla osoby wynajmującej w Tarnowie
mieszkanie o pow. 20 m kw. i prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe, która
złożyła wniosek o dopłaty w sierpniu 2026 r. wyniesie 207 zł. Małżeństwo z 2 dzieci
wynajmujące w Tarnowie mieszkanie o pow. 65 m², które także złożyło wniosek
w sierpniu 2026 r. otrzyma dopłaty w wysokości 673 zł.
Uwzględniając obserwowaną tendencję rosnących kosztów najmu, instrument Mieszkanie
na Start oferuje możliwość waloryzacji kwoty dopłat w przypadku wzrostu opłat z tytułu
najmu. Najemcy otrzymujący dopłaty przy okazji okresowej weryfikacji uprawnienia
do dopłat mogą wnioskować – na podstawie art. 16 ust. 9a uMnS – o podwyższenie
kwoty dopłat, jeżeli w minionym okresie nastąpiło podwyższenie stawki czynszu
za 1 m kw. powierzchni użytkowej mieszkania objętego dopłatami. Jeżeli od ostatniej
weryfikacji uprawnienia do dopłat nastąpiło podwyższenie stawki czynszu organ właściwy
zmienia decyzję w sprawie dopłat, podwyższając wysokość dopłat zgodnie z zasadami
określonymi w uMnS.
Ad 3.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii na bieżąco analizuje, w jaki sposób sytuacja
społeczno-gospodarcza wpływa na zdolność młodego pokolenia (najemców)
do ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem najmowanego mieszkania.
Obowiązujące przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów,
mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 725)
szczegółowo regulują zasady podwyższania czynszu. W przypadku standardowych umów
najmu zawieranych na zasadach ogólnych (forma zwykła) najemcy mają prawo
kwestionować wysokość podwyżki czynszu, w wyniku których wysokość czynszu
-- 6 of 13 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
przekroczy w skali roku 3% wartości odtworzeniowej lokalu albo następuje z poziomu
wyższego niż 3% wartości odtworzeniowej lokalu (uprawnienie to nie dotyczy umów
najmu okazjonalnego oraz instytucjonalnego). Podwyżka czynszu, w wyniku której stawka
czynszu po podwyżce będzie przekraczała 3% wartości odtworzeniowej lokalu w skali
roku może nastąpić wyłącznie w uzasadnionych przypadkach (tj. czynsz ma pozwolić na
pokrycie kosztów utrzymania lokalu, zwrot zainwestowanego kapitału i zysk), zaś lokator
w takiej sytuacji może zażądać od właściciela przedstawienia na piśmie przyczyny
podwyżki i jej kalkulacji. Właściciel jest zobowiązany do ich przedstawienia w terminie
14 dni od otrzymania tego żądania pod rygorem nieważności podwyżki. Lokator może taką
podwyżkę czynszu zakwestionować (w ciągu 2 miesięcy od wypowiedzenia) wnosząc
do sądu pozew o ustalenie, że jest niezasadna albo jest zasadna, lecz w innej wysokości.
Udowodnienie zasadności podwyżki ciąży na właścicielu. Do czasu wydania
prawomocnego wyroku przez sąd lokator płaci czynsz w dotychczasowej,
niepodwyższonej wysokości, zaś od decyzji sądu zależeć będzie wysokość płaconego
czynszu. Podwyżkę czynszu albo innych opłat za używanie lokalu w wysokości
nieprzekraczającej w danym roku kalendarzowym średniorocznego wskaźnika wzrostu cen
towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w poprzednim roku kalendarzowym uważa się
za uzasadnioną. Natomiast w przypadku umowy najmu okazjonalnego oraz umowy najmu
instytucjonalnego właściciel może podwyższyć czynsz wyłącznie zgodnie z warunkami
określonymi w umowie.
Ad 4.
Na zadania realizowane w obszarze mieszkalnictwa w ramach części 18. budżetu państwa
„budownictwo, planowanie i zagospodarowanie przestrzenne oraz mieszkalnictwo”,
od 2024 roku do końca lipca 2026 roku wydatkowano środki (w tym środki z KPO)
w łącznej kwocie 12,8 mld zł:
- w 2024 roku kwotę 2 810,7 mln zł,
- w 2025 roku kwotę 4 707,0 mln zł,
- w 2026 roku (do końca lipca) kwotę 5 260,0 mln zł.
Dodatkowo w ramach inwestycji KPO B1.1.5 Inwestycje w poprawę efektywności
energetycznej wielorodzinnych budynków mieszkalnych, finansowanej poza 18. częścią
budżetową (z wykorzystaniem Polskiego Funduszu Rozwoju) do końca maja 2026 roku
wypłacono granty na łączną kwotę 321,2 mln zł.
Ad 5.
W celu udzielenia kompleksowej odpowiedzi na pytania zawarte w interpelacji w zakresie
procesów migracyjnych, stabilności zatrudnienia oraz ich wpływu na rynek pracy
szczegółowe informacje zostały pozyskane od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej.
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wykorzystuje dane i opracowania
udostępniane przez właściwe instytucje publiczne, żeby śledzić procesy migracyjne i ich
wpływ na rynek pracy. W pierwszej kolejności wskazać należy na Główny Urząd
Statystyczny, który udostępnia dane dotyczące emigracji, uwzględniające takie cechy jak
-- 7 of 13 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
wiek czy płeć.4 Cennym źródłem informacji są też publikowane przez GUS opracowania,
takie jak „Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski”5.
Obraz sytuacji dotyczącej emigracji zarobkowych Polaków dobrze pokazują również,
prowadzone od 2007 r. badania ankietowe Departamentu Statystki Narodowego Banku
Polskiego. Z ostatniego z nich, opublikowanego w 2023 r.6, wynika, że wśród emigrantów
do krajów objętych badaniem przeważają osoby w wieku 25-44 lata, a główne czynniki
wpływające na decyzję o wyjeździe z Polski mają związek z ich sytuacją zawodową, w tym
wyższymi zarobkami oferowanymi w innych krajach.
Ważną rolę w ochronie miejsc pracy i aktywizacji zawodowej odgrywają w Polsce
publiczne służby zatrudnienia. Zgodnie z ustawą z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy
i służbach zatrudnienia (Dz.U. poz. 620 z późn. zm.) osobom do 30. roku życia przysługuje,
obok 6 innych grup wrażliwych na rynku pracy, pierwszeństwo w kierowaniu do form
wsparcia. Ustawa stanowi, że powiatowy urząd pracy powinien przedstawić
bezrobotnemu do 30. roku życia propozycję zatrudnienia, innej pracy zarobkowej,
szkolenia albo innej formy pomocy w okresie do 4 miesięcy od dnia rejestracji. W akcie
tym ustanowiono też funkcję doradcy ds. osób młodych, którego zadaniem jest
opracowanie wraz z klientem indywidualnego planu działania (IPD), czyli kompleksowego
planu aktywizacji zawodowej. Od 1 stycznia 2026 r. wojewódzkie i powiatowe urzędy
pracy mogą uruchamiać ze środków Funduszu Pracy punkty kompleksowego wsparcia
osób młodych, zapewniające informację i doradztwo dotyczące zatrudnienia, edukacji,
pomocy społecznej, kwestii mieszkaniowych czy zdrowotnych.
Osoby bezrobotne do 30. roku życia mogą też – tak jak pozostali bezrobotni
zarejestrowani w urzędach pracy – korzystać z form wsparcia, wśród których wymienić
należy: pośrednictwo pracy, poradnictwo zawodowe, szkolenia, bon na kształcenie
ustawiczne, pożyczkę edukacyjną, staż, skierowanie do pracy w ramach robót publicznych,
prac interwencyjnych czy prac społecznie użytecznych, pakiet aktywizacyjny,
dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej, pożyczkę na podjęcie działalności
gospodarczej czy bon na zasiedlenie.
Ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia zawiera rozwiązania kierowane
do pracodawców i przedsiębiorców, umożliwiające tworzenie i utrzymanie miejsc pracy,
takie m.in. jak: dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej, grant na utworzenie
stanowiska pracy zdalnej, pożyczka na utworzenie stanowiska pracy, refundacja kosztów
poniesionych na opłatę wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne młodocianych
pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania
zawodowego, dofinansowanie kształcenia ustawicznego ze środków Krajowego Funduszu
Szkoleniowego (KFS).
Osoby do 30. roku życia zarejestrowane jako bezrobotne stanowiły w końcu czerwca
2026 r. 23,5% wszystkich zarejestrowanych bezrobotnych (212 tys.), niemniej jednak
warto zauważyć, że w perspektywie ostatnich 10 lat ich udział w tej grupie zmniejszył się
(27,3% w końcu czerwca 2016 r.). Udział młodych bezrobotnych w grupie osób
aktywizowanych jest znacząco wyższy niż ich odsetek wśród bezrobotnych, co jest
potwierdzeniem szczególnego wsparcia udzielanego młodym ludziom w wejściu lub
4 Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny (dostęp – 9.06.2026).
5 Główny Urząd Statystyczny / Obszary tematyczne / Ludność / Migracje zagraniczne ludności / Informacja o
rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2019-2024 (dostęp – 9.06.2026).
6 https://nbp.pl/wp-content/uploads/2023/09/Polacy-pracujacy-za-granica-2023.pdf (dostęp -9.06.2026).
-- 8 of 13 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
powrocie na rynek pracy. W 2025 r. udział w aktywnych formach wsparcia rozpoczęło
87,3 tys. bezrobotnych do 30. roku życia. Stanowili oni aż 41,8% ogółu zaktywizowanych.
Najwięcej młodych bezrobotnych rozpoczęło prace subsydiowane (38,7 tys. osób) oraz
staże (36,7 tys.), które dają im szansę na zdobycie doświadczenia zawodowego. W okresie
styczeń-czerwiec 2026 r. zaktywizowano 28,5 tys. bezrobotnych do 30. roku życia, co
przekłada się na 42,1% wszystkich zaktywizowanych bezrobotnych w Polsce.
Należy też zwrócić uwagę na działania realizowane przez Ochotnicze Hufce Pracy, które
wspierają młode osoby w zdobywaniu kwalifikacji zawodowych, doświadczenia oraz
zatrudnienia, przyczyniając się tym samym do zwiększania ich szans na uzyskanie stabilnej
pracy i osiągnięcie niezależności ekonomicznej.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podejmowane są przedsięwzięcia
o charakterze badawczym i projektowym, np. „Wypracowanie rozwiązań służących
przeciwdziałaniu migracji osób młodych z terenów dotkniętych depopulacją”, realizowane
w ramach Działania 01.02 „Rozwój publicznych służb zatrudnienia” Programu Fundusze
Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027. Celem projektu jest pogłębiona analiza
przyczyn migracji młodych ludzi i opracowanie rekomendacji i rozwiązań systemowych,
które pozwolą ograniczyć skalę tego zjawiska, zwłaszcza w regionach najbardziej
dotkniętych procesami depopulacyjnymi.
Skalę, charakter i uwarunkowania migracji powrotnych Polaków po 2015 roku oraz ich
znaczenie dla polityk publicznych analizowane są też w raporcie „Powroty Polek i Polaków
z migracji po 2015 r. – szanse i wyzwania”, przygotowanym przez Ośrodek Badań nad
Migracjami Uniwersytetu Warszawskiego na zlecenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej. Najważniejszymi kierunkami emigracji i powrotów pozostają: Wielka Brytania,
Niemcy, Irlandia, Holandia i Norwegia. Szczególnie wzrost powrotów z Wielkiej Brytanii
wiązany jest z Brexitem. Badania pokazują, że decyzje o powrocie wynikają głównie z
czynników rodzinnych, społecznych i zawodowych, a nie wyłącznie ekonomicznych.
Powracający napotykają jednak bariery związane z administracją, edukacją i ponowną
integracją na rynku pracy. Usprawnienie tych obszarów może zwiększyć szanse na trwałe
osiedlenie się w Polsce. Raport wskazuje, że migracje powrotne nie rozwiążą problemów
demograficznych kraju, ale mogą wspierać jego rozwój. Powracający wnoszą cenne
doświadczenie międzynarodowe, kompetencje językowe i międzykulturowe. Autorzy
raportu rekomendują w związku z tym stworzenie spójnego systemu wsparcia
obejmującego dostęp do informacji, uproszczone procedury administracyjne oraz lepszą
koordynację działań instytucji.
Warto podkreślić, że wskazany raport ma charakter zewnętrznej ekspertyzy
przygotowanej na zlecenie kierownictwa Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
i nie stanowi przyjętej strategii ani oficjalnego dokumentu programowego, służąc
jednocześnie jako materiał analityczny, pomocny w wypracowywaniu przyszłych
rozwiązań.
Trendy demograficzne oraz warunki gospodarcze i ekonomiczne stanowią poważne
wyzwanie o charakterze długotrwałym i systemowym, które dotyczy nie tylko Polski, ale
również większości państw europejskich. Utrzymujący się niski poziom dzietności będzie
wpływał na spadek liczby urodzeń, co dodatkowo pogłębia proces zmniejszania się liczby
kobiet w wieku rozrodczym. Niski poziom dzietności uwarunkowany jest przez wiele
czynników. Jednym z ważniejszych determinantów wpływających na decyzje o założeniu
rodziny i urodzeniu dziecka jest praca zawodowa. Analiza podstawowych wskaźników
-- 9 of 13 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
rynku pracy wskazuje, że sytuacja osób młodych w Polsce jest stabilna, a poziom
bezrobocia w tej grupie pozostaje niższy od średniej unijnej. Jednocześnie młodzi,
zwłaszcza wchodzący po raz pierwszy na rynek pracy, są grupą wymagającą szczególnego
wsparcia ze względu na specyfikę procesu przechodzenia z edukacji do zatrudnienia. Stopa
bezrobocia wśród młodych, jakkolwiek wyższa niż dla bezrobotnych w wieku
produkcyjnym, utrzymuje się w Polsce na niższym poziomie niż w UE. W I kwartale 2026 r.
stopa bezrobocia według BAEL wyniosła w Polsce 12,5% dla osób w wieku 15-24 lata
i 3,2% dla osób w wieku 25-34 lata. W badanej grupie wiekowej (15-89 lat) ogółem stopa
bezrobocia w Polsce wyniosła 3,3%, a wśród osób w wieku produkcyjnym – 3,4%. Wyższa
stopa bezrobocia młodych wynika częściowo z tzw. bezrobocia frykcyjnego – młodzi
ludzie częściej zmieniają pracę poszukując swojej ścieżki zawodowej i zdobywając
pierwsze doświadczenia w tym zakresie. Jednocześnie osoby młode są bardziej podatne
na skutki spowolnienia gospodarczego i kryzysów ekonomicznych, m.in. dlatego, że
częściej pracują na podstawie umów czasowych, które w okresach pogorszenia
koniunktury nie są przedłużane. W kwietniu 2026 r. stopa bezrobocia w Polsce liczona
według metodologii Eurostatu dla osób poniżej 25 lat7 wyniosła 12,4%. Unijna średnia
ukształtowała się na poziomie 15,3%. Oznacza to, że młodzi Polacy są w korzystniejszej
sytuacji na rynku pracy niż młodzież z większości państw UE.
Według wstępnych danych BAEL8 w I kwartale 2026 r. w Polsce współczynnik aktywności
zawodowej młodych wieku 15-24 lata wyniósł 30,7% i spadł o 0,8 pkt. proc. Wobec
poprzedniego kwartału i o 0,3 pkt proc. w ujęciu r/r. Wskaźnik zatrudnienia wyniósł 26,8%
i spadł o 1,1 pkt. proc. kw/kw i 0,1 pkt proc. r/r. Niższe wskaźniki aktywności zawodowej
i zatrudnienia młodych w Polsce w znacznej mierze wynikają z obowiązku edukacji do
ukończenia 18 roku życia, a potem również z kontynuacji kształcenia, mniejsza jest
również w kraju dostępność pracy na część etatu, która pozwala łączyć pracę z nauką.
W grupie wiekowej 25-34 lat wskaźniki były znacznie korzystniejsze niż w grupie 15-24
lat. W I kwartale 2026 r. współczynnik aktywności zawodowej młodych w wieku 25-34 lat
wyniósł aż 88,9%, a wskaźnik zatrudnienia 86,1%, co oznacza korzystny wynik w
porównaniu do całej populacji w wieku produkcyjnym (79,5%). W grupie wiekowej 25-34
lat widzimy skokowy wzrost wskaźnika zatrudnienia, świadczący o gotowości młodych
ludzi do podejmowania pracy po zakończeniu edukacji.
Osłabienie skłonności do zawierania związków małżeńskich, przesunięcie w czasie decyzji
o posiadaniu dzieci i bezdzietność z wyboru kształtują się w wysokim stopniu pod
wpływem zmian w sferze pracy. Do tego sytuacja ekonomiczna, poziom dochodów,
dostęp do mieszkań czy stabilne zatrudnienie stanowią czynniki wpływające na osłabienie
skłonności do podejmowania decyzji życiowych o długoterminowych konsekwencjach.
Zrealizowane przez Centrum Badania Opinii Społecznej badania dotyczące sytuacji kobiet
na rynku pracy wskazują, że posiadanie dzieci lub bezdzietność determinują szanse kobiet
na rynku pracy. Zdaniem badanych, potencjalna ciąża jest postrzegana przez pracodawców
jako zagrożenie. Przełożeni wykazują szeroko rozumianą ostrożność w stosunku do kobiet,
które są w ciąży lub deklarują chęć posiadania dzieci. Stabilne zatrudnienie i możliwość
zakupu własnego mieszkania okazały się podstawowymi warunkami sprzyjającymi decyzji
o posiadaniu dzieci, zarówno w przypadku kobiet, jak i mężczyzn.
7 [une_rt_m] Unemployment by sex and age - monthly data.
8 Główny Urząd Statystyczny / Obszary tematyczne / Rynek pracy / Pracujący. Bezrobotni. Bierni zawodowo wg
BAEL / Pracujący, bezrobotni i bierni zawodowo (wyniki wstępne Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności w
I kwartale 2026 r.)
-- 10 of 13 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Badania międzynarodowe również pokazały, że właściciele mieszkań mają zwykle więcej
dzieci niż lokatorzy, a decyzja o założeniu rodziny jest niejednokrotnie skorelowana
ze zmianą statusu z lokatora na właściciela. Posiadanie własnego mieszkania to według
Hobcraft i Kiernan jeden z warunków decyzji o rodzicielstwie.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzone są prace analityczne
ukierunkowane na wypracowanie rozwiązań odpowiadających potrzebom młodych
Polaków, w szczególności w zakresie poprawy ich sytuacji ekonomicznej i tworzenia
warunków sprzyjających stabilizacji życiowej. Działania te obejmują szeroki zakres polityk
publicznych, w tym obszar rynku pracy, zabezpieczenia społecznego i wsparcia rodzin.
Z uwagi na złożony charakter tych zagadnień kluczowe znaczenie mają ścisła współpraca
międzyresortowa oraz prowadzenie skoordynowanej polityki państwa, uwzględniającej
zarówno wymiar demograficzny, jak i ekonomiczny sytuacji młodych obywateli.
W celu zapewnienia merytorycznego wsparcia dla prowadzonych działań powołano Radę
do spraw Polityki Rodzinnej i Demograficznej, stanowiącą organ opiniodawczo-doradczy
ministra właściwego do spraw rodziny. W jej skład wchodzą przedstawiciele środowiska
naukowego, eksperci z zakresu demografii, ekonomii i polityki społecznej, a także
reprezentanci jednostek samorządu terytorialnego. Równolegle funkcjonuje
Międzyresortowy Zespół do spraw Koordynacji Polityki Demograficznej, którego
zadaniem jest zapewnienie spójności działań podejmowanych przez poszczególne resorty.
Prace Zespołu umożliwiają uwzględnienie wieloaspektowego charakteru wyzwań
demograficznych oraz zapewnienie komplementarności podejmowanych inicjatyw.
Jednocześnie realizowane są działania mające na celu ograniczenie barier utrudniających
podejmowanie decyzji o rodzicielstwie, obejmujące m.in. rozwiązania służące wzmacnianiu
stabilności ekonomicznej rodzin, wspieraniu aktywności zawodowej kobiet, a także
promowaniu rozwiązań sprzyjających godzeniu życia zawodowego z rodzinnym, takie jak
pilotaż skróconego czasu pracy.
Rodzice z dziećmi na utrzymaniu, w tym rodziny z małymi dziećmi, mogą korzystać z
dedykowanych im świadczeń pieniężnych. Podstawową formę wsparcia rodzin
wychowujących dzieci stanowi świadczenie wychowawcze, którego kwota od 1 stycznia
2024 r. wynosi 800 zł miesięcznie na dziecko poniżej 18. roku życia. Świadczenie to ma
charakter powszechny i przysługuje niezależnie od dochodu rodziny.
Kolejną formą wsparcia rodzin z dziećmi jest program „Dobry start”. W jego ramach
na uczące się w szkole dzieci w wieku od 7. do 20. roku życia (w przypadku dzieci
niepełnosprawnych do 24. roku życia) przyznawane jest jednorazowo na dziecko
świadczenie dobry start w wysokości 300 zł w związku z rozpoczynającym się rokiem
szkolnym, niezależnie od osiąganego dochodu rodziny.
W kwestii wsparcia aktywności zawodowej rodziców kierownictwo Ministerstwa Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej prowadzi działania mające na celu ułatwienie godzenia
obowiązków zawodowych z życiem rodzinnym i zwiększenie dostępności opieki nad
dziećmi. W ramach programu „Aktywny Rodzic” funkcjonującego od 1 października 2024
r. przyznawane są trzy świadczenia wspierające rodziców w aktywności zawodowej oraz
w wychowaniu dziecka pomiędzy 12. a 35. miesiącem jego życia:
- świadczenie „aktywni rodzice w pracy” w wysokości 1500 zł miesięcznie (1900 zł
w przypadku dziecka z niepełnosprawnością) kierowane jest do aktywnych
-- 11 of 13 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
zawodowo rodziców dziecka na pokrycie kosztów organizowanej przez nich
indywidualnej opieki nad dzieckiem;
- świadczenie „aktywnie w żłobku” w kwocie do 1500 zł miesięcznie (1900 zł
w przypadku dziecka z niepełnosprawnością), ale nieprzekraczającej wysokości
opłaty za pobyt dziecka w instytucji opieki, służące dofinansowaniu objęcia go
opieką instytucjonalną;
- świadczenie „aktywnie w domu” wynoszące 500 zł miesięcznie, kierowane
do rodziców, którzy nie są uprawnieni lub nie zdecydują się na skorzystanie z
dwóch wcześniej wymienionych świadczeń.
Ponadto kluczowym elementem działań służących ułatwieniu godzenia obowiązków
zawodowych z życiem rodzinnym i zwiększeniu dostępności opieki nad dziećmi jest rozwój
instytucji opieki nad dziećmi do lat 3, zwłaszcza żłobków, klubów dziecięcych i usług
dziennych opiekunów. Dzięki realizowanym programom wsparcia samorządy, podmioty
prywatne i organizacje pozarządowe mogą tworzyć nowe miejsca opieki oraz rozwijać już
istniejącą infrastrukturę. W tym zakresie realizowane są programy:
- Aktywny Maluch 2022-2029, będący największym w historii programem rozwoju
instytucji opieki nad dziećmi do lat 3. Jego celem jest tworzenie nowych miejsc
opieki w żłobkach, klubach dziecięcych oraz u dziennych opiekunów, a także
dofinansowanie funkcjonowania utworzonych placówek. Ze programu korzystać
mogą jednostki samorządu terytorialnego, podmioty prywatne oraz organizacje
pozarządowe. Przyczynia się on do zwiększania dostępności opieki nad
najmłodszymi dziećmi zarówno w dużych miastach i na terenach wiejskich oraz
w mniejszych miejscowościach. Na realizację programu przeznaczono około 6,5
mld zł ze środków Krajowego Planu Odbudowy oraz programu Fundusze
Europejskie dla Rozwoju Społecznego. Według danych kierownictwa
Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ze środków programu
utworzono ponad 45 tys. nowych miejsc opieki i objęto dofinansowaniem
do funkcjonowania na okres 3 lat ponad 36 tys. miejsc opieki.
Program przyczynia się też do tworzenia miejsc opieki instytucjonalnej nad
dziećmi do lat 3. w gminach do tej pory pozbawionych tego typu placówek.
Aktualne dane wskazują na systematyczny wzrost dostępności opieki
instytucjonalnej. Liczba gmin nieoferujących dostępu do tego typu usług wynosi
aktualnie 705, co oznacza spadek o 400 w porównaniu stanu z końca 2023 r.
Jednocześnie rośnie wskaźnik objęcia dzieci opieką instytucjonalną, który osiągnął
poziom przekraczający 49 proc.
Dzięki programowi Aktywny Maluch zwiększa się zarówno dostępność
terytorialna opieki nad najmłodszymi dziećmi, jak i możliwości powrotu rodziców,
w szczególności kobiet, na rynek pracy. Program stanowi jeden z kluczowych
elementów polityki rodzinnej państwa wspierającej aktywność zawodową
rodziców.
- Program Aktywny dzienny opiekun w gminie, wspierający rozwój opieki
sprawowanej przez dziennych opiekunów, szczególnie tam, gdzie tworzenie
żłobków lub klubów dziecięcych jest utrudnione ze względu na lokalne
uwarunkowania. Program umożliwia jednostkom samorządu terytorialnego
uzyskanie wsparcia finansowego na organizację i zapewnienie funkcjonowania tej
-- 12 of 13 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
formy opieki. Rozwiązanie to zwiększa dostępność usług opiekuńczych w małych
gminach i na obszarach o rozproszonej zabudowie, zapewniając rodzicom większą
elastyczność w organizacji opieki nad dzieckiem.
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej stale monitoruje potrzeby
rodzin oraz sytuację na rynku pracy, podejmując działania zmierzające do dalszego
zwiększania dostępności opieki nad dziećmi i tworzenia warunków sprzyjających łączeniu
obowiązków zawodowych z rodzinnymi. Działania te są uzupełniane przez inicjatywy
o charakterze informacyjnym i społecznym, w tym przygotowywaną ogólnopolską
kampanię promującą rodzicielstwo, której celem będzie budowanie pozytywnego
wizerunku rodzicielstwa, zwiększenie poczucia bezpieczeństwa związanego z decyzją
o posiadaniu dzieci oraz podniesienie świadomości w zakresie dostępnych instrumentów
wsparcia prorodzinnego.
Podejmowane w trybie współpracy międzyresortowej i przy wsparciu ekspertów działania
koncentrują się na lepszym rozpoznaniu problemów demograficznych oraz stopniowym
wprowadzaniu rozwiązań, które mają ułatwiać podejmowanie decyzji o posiadaniu dzieci.
Trzeba mieć jednak świadomość, że ze względu na skalę i złożoność związanych z tym
wyzwań efekty tych inicjatyw będą widoczne w dłuższej perspektywie czasu.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 13 of 13 --