Interpelacja w sprawie programu "Moja Elektrownia Wiatrowa"
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17458
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie programu "Moja Elektrownia Wiatrowa"
Zgłaszający: Anita Kucharska-Dziedzic
Data wpływu: 28-05-2026
Szanowna Pani Minister,
w przestrzeni publicznej pojawia się coraz więcej sygnałów dotyczących rażących nadużyć ze strony firm sprzedających i montujących przydomowe mikroinstalacje wiatrowe w ramach programu priorytetowego „Moja Elektrownia Wiatrowa”, realizowanego ze środków Funduszu Modernizacyjnego.
Z materiałów dziennikarskich oraz doniesień medialnych wyłania się skrajnie niepokojący obraz praktyk rynkowych. Nieuczciwe podmioty instalatorskie, wykorzystując zaufanie obywateli do rządowych programów dotacyjnych, oferują i montują mikroinstalacje wiatrowe, które w rzeczywistości nie generują energii elektrycznej lub generują ją w ilościach marginalnych, całkowicie niezgodnych z deklaracjami technicznymi. Zamiast realnego obniżenia kosztów życia i zapewnienia częściowej niezależności energetycznej, ubożejące w dobie kryzysu gospodarstwa domowe zostają obarczone bezużytecznymi instalacjami oraz nierzadko kredytami na pokrycie wkładu własnego.
Z punktu widzenia sprawiedliwości społecznej i lewicowej wrażliwości na krzywdę ludzką, sytuacja ta jest niedopuszczalna. Państwo nie może legitymizować procederu, w którym publiczne środki o łącznym budżecie do 400 milionów złotych stają się narzędziem drenowania kieszeni obywateli przez nieuczciwy biznes. Obecny model rodzi uzasadnione poczucie, że rząd dopłaca do kłamstwa, a brak twardej weryfikacji wykonawców naraża na szwank autorytet instytucji publicznych oraz podważa zaufanie społeczeństwa do idei sprawiedliwej transformacji energetycznej.
Zgodnie z dokumentacją programu „Moja Elektrownia Wiatrowa”, beneficjenci są zobowiązani do użytkowania instalacji przez minimum 1000 godzin w roku oraz jej eksploatacji przez co najmniej 5 lat pod rygorem zwrotu dotacji wraz z odsetkami. W obecnej sytuacji prawnej i faktycznej to oszukany konsument ponosi pełną odpowiedzialność za to, że urządzenie nie działa, podczas gdy nieuczciwa firma instalatorska znika z rynku z zyskiem. Co więcej, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) posiada pełne, formalne uprawnienie do kontroli inwestycji na każdym jej etapie. Czas, aby te narzędzia kontrolne zostały bezwzględnie uruchomione w obronie interesu publicznego.
Mając na uwadze ochronę budżetów polskich rodzin, transparentność wydatkowania środków publicznych oraz konieczność eliminacji patologii rynkowych, zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy do Ministerstwa Klimatu i Środowiska lub NFOŚiGW docierały sygnały (skargi, zapytania, wnioski) od beneficjentów programu „Moja Elektrownia Wiatrowa” dotyczące braku wydajności energetycznej lub wadliwego działania montowanych mikroinstalacji wiatrowych? Jeśli tak, jaka jest skala tego procederu?
Ile kontroli terenowych lub zaocznych wdrożył dotychczas NFOŚiGW, korzystając z uprawnień zapisanych w ust. 9 pkt 5 programu priorytetowego? Ile z tych kontroli wykazało, że instalacje nie spełniają zakładanych parametrów technicznych lub nie osiągają wymogu minimalnego czasu użytkowania 1000 h/rok?
Czy w związku z masowym charakterem nadużyć rynkowych w sektorze mikroinstalacji, ministerstwo planuje pilne wprowadzenie tzw. zielonej listy (na wzór listy ZUM w programie „Czyste Powietrze”) – czyli wykazu zweryfikowanych, przebadanych i certyfikowanych urządzeń wiatrowych oraz magazynów energii, które jako jedyne kwalifikowałyby się do dofinansowania?
Jakie działania podejmuje lub podejmie ministerstwo we współpracy z Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) oraz organami ścigania, aby pociągnąć do odpowiedzialności firmy instalatorskie, które poprzez podawanie nieprawdziwych informacji o wydajności urządzeń doprowadzają obywateli oraz Skarb Państwa do niekorzystnego rozporządzenia mieniem?
W jaki sposób resort planuje zabezpieczyć i wesprzeć oszukanych beneficjentów, którzy z winy wykonawców nie będą w stanie spełnić kryterium trwałości projektu (np. z powodu montażu niedziałającego sprzętu), aby nie musieli oni zwracać przyznanych dotacji wraz z odsetkami?
Czy ministerstwo rozważa zmianę regulaminu naboru, aby wprowadzić obowiązek dokumentowania przez wykonawców realnych uzysków energetycznych przed ostateczną wypłatą środków z dotacji?
Z poważaniem
dra Anita Kucharska-Dziedzic
Posłanka na Sejm RP
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada kompetencji” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8888 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DFE-WKF.0500.5.2026.AK
4400487.18276112.14810864
Warszawa, 17-07-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację posłanki Anity Kucharskiej-Dziedzic
(K10INT17458)
Temat: Program Priorytetowy Moja elektrownia wiatrowa
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację posłanki Anity Kucharskiej-Dziedzic (K10INT17458)
w sprawie Programu Priorytetowego Moja elektrownia wiatrowa, poniżej przedstawiam
stanowisko w odniesieniu do zawartych w niej pytań.
1. Czy do Ministerstwa Klimatu i Środowiska lub NFOŚiGW docierały sygnały (skargi,
zapytania, wnioski) od beneficjentów programu „Moja Elektrownia Wiatrowa” dotyczące
braku wydajności energetycznej lub wadliwego działania montowanych mikroinstalacji
wiatrowych? Jeśli tak, jaka jest skala tego procederu?
Zgłoszenia wpływające do NFOŚiGW dotyczące programu miały zróżnicowany charakter
i były przekazywane różnymi kanałami komunikacji, m.in. telefonicznie za pośrednictwem
infolinii, drogą mailową oraz osobiście podczas bieżących kontaktów z beneficjentami.
Dotyczyły one m.in.:
nieprawidłowej pracy lub niewystarczającej wydajności instalacji,
problemów związanych z realizacją lub montażem instalacji,
przypadków zgłaszanego braku realizacji instalacji pomimo zawartych ustaleń
z wykonawcami,
sygnałów dotyczących możliwych nieprawidłowości pojawiających się również
w przestrzeni publicznej, w tym w mediach społecznościowych.
Pomimo, że zgłoszenia nie stanowiły masowego zjawiska, wskazywały na istotne ryzyka,
które z perspektywy ochrony środków publicznych i bezpieczeństwa beneficjentów
wymagały podjęcia stosownych działań przez NFOŚiGW.
2. Ile kontroli terenowych lub zaocznych wdrożył dotychczas NFOŚiGW, korzystając
z uprawnień zapisanych w ust. 9 pkt 5 programu priorytetowego? Ile z tych kontroli
wykazało, że instalacje nie spełniają zakładanych parametrów technicznych lub nie osiągają
wymogu minimalnego czasu użytkowania 1000 h/rok?
W Programie Moja Elektrownia Wiatrowa, w 2025 roku skontrolowano
68 inwestycji.
-- 1 of 4 --
I tura kontroli obejmowała 30 inwestycji. W wyniku przeprowadzonych czynności
kontrolnych ustalono, że:
w 14 przypadkach inwestycje zostały zrealizowane prawidłowo;
w 8 przypadkach stwierdzono nieprawidłowości skutkujące koniecznością wycofania
wniosku, zwrotu dotacji oraz ponownego złożenia wniosku z uzupełnioną lub
poprawioną dokumentacją;
w 5 przypadkach wskazano potrzebę uzupełnienia lub korekty dokumentacji (m.in.
przekazania dodatkowych dokumentów, korekty danych rachunku bankowego lub
elementów identyfikacyjnych instalacji);
w 2 przypadkach dokonano zwrotu środków;
w 1 przypadku stwierdzono, że instalacja nie spełnia warunków programu i wniosek
kwalifikuje się do odrzucenia.
II tura kontroli obejmowała 38 inwestycji. W wyniku przeprowadzonych czynności
ustalono, że:
w 26 przypadkach inwestycje zostały zrealizowane prawidłowo, przy czym w kilku
z nich odnotowano drobne kwestie formalne (np. informację o omyłce w adresie), które
nie miały wpływu na prawidłowość realizacji inwestycji;
w 4 przypadkach kontrola nie została przeprowadzona z powodu nieobecności
beneficjenta, w związku z czym skierowano wezwania do zwrotu wypłaconej dotacji;
w 6 przypadkach stwierdzono nieprawidłowości skutkujące skierowaniem wezwania do
zwrotu wypłaconych środków, w szczególności w związku z:
prowadzeniem działalności gospodarczej w miejscu instalacji,
brakiem działania instalacji lub brakiem wymaganego magazynu energii,
brakiem budynku mieszkalnego na nieruchomości,
montażem instalacji na działce rekreacyjnej,
w 2 przypadkach stwierdzono rozbieżność pomiędzy urządzeniami wskazanymi
we wniosku a faktycznie zainstalowanymi, w związku z czym wskazano konieczność
wycofania wniosku, zwrotu dotacji oraz ponownego złożenia wniosku ze
zaktualizowaną dokumentacją.
W 2026 roku przeprowadzono dotychczas kontrole 14 inwestycji. Obecnie trwa
opracowywanie zaleceń pokontrolnych, dlatego na tym etapie nie jest jeszcze możliwe
przedstawienie szczegółowych danych.
Na podstawie przeprowadzonych kontroli nie stwierdzono przypadków wymagających
skierowania zawiadomienia do organów ścigania.
3. Czy w związku z masowym charakterem nadużyć rynkowych w sektorze mikroinstalacji,
Ministerstwo planuje pilne wprowadzenie tzw. „zielonej listy” (na wzór listy ZUM w programie
„Czyste Powietrze”) – czyli wykazu zweryfikowanych, przebadanych i certyfikowanych
urządzeń wiatrowych oraz magazynów energii, które jako jedyne kwalifikowałyby
się do dofinansowania?
W okresie projektowania i wdrażania programu rynek mikroinstalacji wiatrowych w Polsce
pozostawał rynkiem relatywnie niszowym, charakteryzującym się ograniczoną dostępnością
danych, badań oraz standaryzacji technologii. Z tego względu stworzenie kompleksowej
listy kwalifikowanych urządzeń, analogicznej do listy ZUM funkcjonującej w programie
Czyste Powietrze, było istotnie utrudnione. Warto podkreślić, że rozwiązania takie jak lista
-- 2 of 4 --
ZUM były rozwijane i rozszerzane w innych programach po latach funkcjonowania
programów oraz gromadzenia doświadczeń eksploatacyjnych i danych technicznych.
Jednocześnie należy podkreślić, że na stronie internetowej programu
www.mojaelektowniawiatrowa.gov.pl (w zakładce: Wiedza), przed uruchomieniem naboru
wniosków, NFOŚiGW zamieścił kompleksowe informacje zawierające opis (krok po kroku)
procesu inwestycji polegającej na zakupie i montażu elektrowni wiatrowej oraz kluczowe
kwestie na jakie należy zwrócić uwagę podczas jej planowania. Wskazano m.in., że właściwy
dobór lokalizacji oraz analiza warunków wietrznych mają fundamentalne znaczenie dla
poziomu produkcji energii oraz opłacalności inwestycji.
NFOŚiGW konsekwentnie wskazywał również na potrzebę ostrożnego podejmowania
decyzji zakupowych oraz zasadność weryfikowania ofert i wykonawców.
4. Jakie działania podejmuje lub podejmie Ministerstwo we współpracy z Urzędem Ochrony
Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) oraz organami ścigania, aby pociągnąć do
odpowiedzialności firmy instalatorskie, które poprzez podawanie nieprawdziwych informacji
o wydajności urządzeń doprowadzają obywateli oraz Skarb Państwa do niekorzystnego
rozporządzenia mieniem?
Dotychczas złożono kilka zawiadomień do prokuratury, dotyczących przedkładania
dokumentów zawierających nieprawdziwe informacje.
5. W jaki sposób resort planuje zabezpieczyć i wesprzeć oszukanych beneficjentów, którzy z
winy wykonawców nie będą w stanie spełnić kryterium trwałości projektu (np. z powodu
montażu niedziałającego sprzętu), aby nie musieli oni zwracać przyznanych dotacji wraz z
odsetkami?
Kwestie dotyczące wykonania, jakości montażu oraz funkcjonowania urządzeń objętych
dofinansowaniem mają charakter umowy cywilnoprawnej pomiędzy Wykonawcą
a Nabywcą (Wnioskodawcą/Beneficjentem Programu).
NFOŚiGW nie posiada kompetencji ani możliwości prawnych do ingerowania w spory
wynikające z realizacji umowy pomiędzy tymi stronami. W związku z tym wszelkie
roszczenia należy kierować bezpośrednio do Wykonawcy instalacji, ewentualnie dochodząc
swoich praw na drodze przewidzianej przepisami prawa powszechnie obowiązującego.
Ponadto należy podkreślić, że NFOŚiGW nie jest organem nadrzędnym wobec firm
zajmujących się montażem instalacji OZE i nie ma możliwości prawnych zobowiązania
Wykonawcy do dokonania naprawy instalacji.
W przypadku podejrzenia nadużycia lub próby oszustwa w danym przypadku, sprawa może
zostać zgłoszona do właściwych organów, w szczególności:
• Policji lub Prokuratury,
• Ewentualnie do UOKiK, jeżeli sprawa może dotyczyć praktyk naruszających
zbiorowe interesy konsumentów.
6. Czy Ministerstwo rozważa zmianę regulaminu naboru, aby wprowadzić obowiązek
dokumentowania przez wykonawców realnych uzysków energetycznych przed ostateczną
wypłatą środków z dotacji?
-- 3 of 4 --
W przypadku programów masowych skierowanych do osób fizycznych, uzależnienie
wypłaty dotacji od faktycznej produkcji energii nie znajduje uzasadnienia. Tego typu
mechanizm znacząco skomplikowałby proces rozliczeń, wydłużył czas wypłaty środków
oraz zwiększył koszty administracyjne – zarówno po stronie instytucji wdrażającej, jak
i beneficjentów.
Dodatkowo, produkcja energii zależy od wielu czynników niezależnych od użytkownika,
takich jak warunki pogodowe, lokalizacja czy sposób eksploatacji instalacji, co utrudniałoby
stworzenie jednolitych i sprawiedliwych zasad oceny. W programach o dużej skali kluczowe
jest zachowanie prostoty, przejrzystości i przewidywalności wsparcia.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 4 of 4 --