Interpelacja w sprawie leczenia depresji
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17457
do ministra zdrowia
w sprawie leczenia depresji
Zgłaszający: Anita Kucharska-Dziedzic
Data wpływu: 28-05-2026
Szanowna Pani Minister,
depresja stanowi obecnie jedno z najpoważniejszych wyzwań zdrowotnych i społecznych w Polsce. Dane Narodowego Funduszu Zdrowia wskazują na drastyczny przyrost liczby pacjentów, którym udzielono świadczeń z tym rozpoznaniem: z 682 tysięcy osób w 2021 roku do 878,3 tysiąca w 2024 roku. Koszty ponoszone przez budżet państwa oraz system ubezpieczeń społecznych z tytułu niewydolności profilaktyki osiągnęły poziom zagrażający stabilności sektora ochrony zdrowia. W 2024 roku ZUS zarejestrował aż 418 tysięcy zwolnień lekarskich z tytułu dużej depresji.
Analiza wydatków NFZ ujawnia głęboką dysfunkcję systemu: z 212,7 miliona złotych wydanych na świadczenia z rozpoznaniem głównym depresji, aż 130,7 miliona złotych przeznaczono na najdroższą, stacjonarną formę pomocy – hospitalizację na oddziałach psychiatrycznych. Wynika to bezpośrednio z faktu, że publiczna opieka ambulatoryjna i nowoczesna farmakoterapie są dla pacjentów niedostępne.
Dostęp do nowoczesnych, skutecznych leków o zredukowanych skutkach ubocznych (co kluczowe dla ciągłości terapii) jest blokowany przez restrykcyjne przepisy. Program lekowy B.147 (leczenie depresji lekoodpornej esketaminą) z powodu barier administracyjnych okazał się porażką – do listopada 2024 roku objęto nim zaledwie 157 pacjentów z planowanych 1700. Kryteria wyłączają m.in. osoby powyżej 75. roku życia oraz pacjentów, u których lekarz przetestował więcej niż 5 substancji. Ponadto, pomimo pozytywnej rekomendacji Prezesa AOTMiT nr 35/2026 z dnia 17 marca 2026 roku, Ministerstwo Zdrowia wciąż nie wdrożyło refundacji bupropionu, zmuszając pacjentów dotkniętych anhedonią do ponoszenia pełnych kosztów rynkowych (do 300 zł miesięcznie).
Równie dramatyczna jest fizyczna dostępność lekarzy. Wskaźnik 8,75 psychiatry na 100 tysięcy mieszkańców plasuje Polskę na szarym końcu Unii Europejskiej. Średni czas oczekiwania na pierwszorazową wizytę w skali kraju wynosi 201 dni, jednak regionalne dysproporcje obnażają paraliż informacyjny. Przykładowo, w województwie lubuskim czas oczekiwania w Szpitalu Wojewódzkim w Gorzowie Wielkopolskim wynosi rekordowe 916 dni dla dorosłych i 933 dni dla dzieci, podczas gdy w mniejszych placówkach tego samego regionu pacjenci przyjmowani są w trybie natychmiastowym. Pacjenci w kryzysie nie posiadają wiedzy o wolnych terminach w alternatywnych ośrodkach.
Katastrofalna sytuacja panuje w psychiatrii dzieci i młodzieży. W 2023 roku odnotowano rekordową liczbę 2139 prób samobójczych wśród nieletnich. Reforma systemu utknęła w martwym punkcie z powodu zablokowania II poziomu referencyjnego – z braku personelu realizuje on średnio jedynie 60% świadczeń lekarskich. W konsekwencji aż 70% dzieci trafiających na izby przyjęć szpitali całodobowych (III poziom) mogłoby otrzymać pomoc na poziomie ambulatoryjnym, gdyby taka pomoc była dostępna w ich miejscu zamieszkania. Dysproporcje w zakontraktowaniu ośrodków I poziomu (np. zaledwie 57% zabezpieczenia w województwie zachodniopomorskim) prowadzą do sytuacji, w której czas oczekiwania do psychiatry dziecięcego w niektórych poradniach sięga... 2034 roku.
Wobec powyższego, proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy resort planuje usunąć kryterium limitujące liczbę stosowanych wcześniej leków przeciwdepresyjnych do maksymalnie pięciu, które bezpodstawnie dyskwalifikuje pacjentów ze zdiagnozowaną somatyczną nietolerancją leków lub nagłymi alergiami?
Czy ministerstwo planuje zniesienie wykluczenia z programu pacjentów powyżej 75. roku życia oraz osób doświadczających pierwszego, ciężkiego epizodu depresyjnego o charakterze lekoodpornym?
Na jakim etapie znajduje się proces legislacyjny i decyzyjny dotyczący objęcia bupropionu (Bupropion Neuraxpharm) refundacją apteczną, w nawiązaniu do pozytywnej rekomendacji Prezesa AOTMiT nr 35/2026 z dnia 17 marca 2026 roku?
Kiedy pacjenci mogą spodziewać się oficjalnego wpisania tej substancji na wykaz leków refundowanych z odpłatnością 30%?
Jakie nadzwyczajne środki zaradcze zostaną podjęte przez NFZ w celu skrócenia czasu oczekiwania na pomoc psychiatryczną w województwach o najgorszej dostępności, takich jak pomorskie (gdzie średnia to aż 410 dni) i mazowieckie (326 dni)?
Jak resort tłumaczy fakt, że w jednym województwie (np. lubuskim) czas oczekiwania w szpitalu wojewódzkim wynosi ponad 900 dni, podczas gdy w sąsiednich mniejszych placówkach pacjenci są przyjmowani na bieżąco? Jakie systemowe narzędzia informacyjne zostaną wdrożone, aby pacjenci w stanie kryzysu byli skutecznie i automatycznie przekierowywani do wolnych specjalistów w regionie?
Jakie kroki poczyni Ministerstwo Zdrowia w celu rozwiązania kryzysu kadrowego na II poziomie referencyjnym psychiatrii dziecięcej, gdzie realna dostępność lekarzy wynosi zaledwie 60% zakontraktowanego czasu pracy?
Czy planowane jest wprowadzenie dodatkowych zachęt finansowych lub ułatwień w procedurze specjalizacyjnej dla lekarzy podejmujących kształcenie w zakresie psychiatrii dzieci i młodzieży?
Jakie działania zostaną podjęte w celu wyrównania rażących braków w zakontraktowaniu ośrodków I poziomu w województwach zachodniopomorskim (zabezpieczenie na poziomie zaledwie 57%), śląskim oraz świętokrzyskim?
W jaki sposób Ministerstwo Zdrowia, przy użyciu wdrażanego Systemu Wspomagania Decyzji w Polityce Lekowej (SWDPL), zamierza przeciwdziałać zatrważająco niskiej ciągłości terapii antydepresyjnej (tylko 48% pacjentów kontynuuje leczenie sertraliną przez wymagane 180 dni)?
Czy planowane jest powiązanie refundacji nowoczesnych, lepiej tolerowanych leków przeciwdepresyjnych z programami bezpłatnego wsparcia psychologicznego i psychoterapeutycznego w ramach podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) oraz centrów zdrowia psychicznego?
Z poważaniem
dra Anita Kucharska-Dziedzic
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 5 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (23)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
26381 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.47.2026.JS
Warszawa, 19 czerwca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17457 Poseł Anity Kucharskiej - Dziedzic,
w sprawie
leczenia depresji, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Nie istnieje „kryterium limitujące liczbę stosowanych wcześniej leków przeciw-
depresyjnych do maksymalnie pięciu”, gdyż zgodnie z treścią obwieszczenia Ministra
Zdrowia w
sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego
przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych na 1 kwietnia 2026 r. (obowiązuje
do 30 czerwca 2026 r.) refundacją ze środków płatnika publicznego objętych jest 13
różnych substancji czynnych (163 pozycje wykazu) stosowanych w terapii depresji, w tym:
agomelatyna (6 pozycji na wykazie),
duloksetyna (36 pozycji na wykazie),
fluoksetyna (8 pozycji na wykazie),
fluwoksamina (2 pozycje na wykazie),
klomipramina (3 pozycje na wykazie),
mianseryna (13 pozycji na wykazie),
moklobemid (2 pozycje na wykazie).
paroksetyna (10 pozycji na wykazie),
sertralina (28 pozycji na wykazie),
tianeptyna (4 pozycje na wykazie),
trazodon (5 pozycji na wykazie),
wenlafaksyna (43 pozycje na wykazie),
wortioksetyna (3 pozycje na wykazie).
Ww. substancje czynne należą do kilku różnych grup terapeutycznych w tym są to:
inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI):
sertralina, paroksetyna,
fluoksetyna, fluwoksamina,
inhibitory wychwytu zwrotnego noradrenaliny i serotoniny (SNRI), w tym:
duloksetyna, wenlafaksyna,
trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (TLPD), w tym:
klomipramina,
inhibitory monoaminooksydazy (IMAO), w tym:
moclobemid,
leki o innych mechanizmach działania, w tym:
trazodon, mianseryna, agomelatyna,
wortioksetyna, tianeptyna.
Odnosząc się do pytania dotyczącego zmian w kryteriach kwalifikacji w programie lekowym
B.147, tj. Leczenie chorych na depresję lekooporną (ICD-10: F33.1, F33.2) uprzejmie
informuję, iż aktualnie nie są prowadzone i planowane prace w przedmiotowym zakresie. W
opinii Ministra Zdrowia nie można uznać leczenia w tym programie ponad 600 osób z
depresją lekooporną za „porażkę” jedynie w oparciu o porównanie liczbowe. Odnosząc się
zaś do kwestii ograniczenia wiekowego dotyczącego osób leczonych w programie lekowym
trzeba podkreślić, iż kwestia ograniczenia wieku pacjentów leczonych w ww. programie
lekowym wynika wprost z treści programu lekowego jakie przedłożył, wraz z wnioskiem o
-- 1 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
objęcie refundacją, Wnioskodawca dla terapii Spravato. W jednym z badań klinicznych leku
- badaniu TRD3005 stwierdzono:
Analizy podgrup sugerują ograniczoną skuteczność w
populacji powyżej 75 lat (str. 13 dokumentu Charakterystyki Produktu Leczniczego – dalej
ChPL), co może stanowić przyczynę zdefiniowania przez Wnioskodawcę górnego kryterium
wiekowego w programie lekowym. Jednocześnie należy zauważyć, iż w większości badań
klinicznych dla leku Spravato pacjenci kwalifikowani do badania byli w wieku do 65 r.ż. i
tylko jedno badanie TRANSFORM-3 dotyczyło populacji osób starszych niż 65 r.ż. jednak
stosowano w nim odmienny schemat dawkowania leku niż został ostatecznie zatwierdzony
w ChPL. Dodatkowo nie można zgodzić się z sugestią, zawartą w treści interpelacji,
wskazującą jakoby lek Spravato charakteryzował się „zredukowanymi skutkami
ubocznymi” chociażby z uwagi na treść dokumentu ChPL, który szeroko odnosi się do
sposobu podawania tego leku (pod bezpośrednim nadzorem pracownika ochrony zdrowia)
z wymaganym okresem obserwacji po podaniu produktu w odpowiednich warunkach
klinicznych. Ze względu na możliwość sedacji, dysocjacji i zwiększenia ciśnienia krwi
pacjenci muszą pozostawać pod obserwacją pracownika ochrony zdrowia, dopóki ich stan
nie zostanie uznany za klinicznie stabilny i dopuszczający opuszczenie placówki ochrony
zdrowia. Na uwagę zasługują również liczne informacje w sekcji ChPL pn.
Specjalne
ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania, w tym np. dotyczące wpływu na
ciśnienie krwi, postępowanie z pacjentami z istotnymi klinicznie lub niestabilnymi
chorobami układu krążenia lub układu oddechowego. Powyższe ma również szczególne
znaczenie w odniesieniu do pacjentów z częstą wielochorobowością jakimi są osoby w
starszym wieku.
Na dodatkową uwagę zasługuje również fakt, iż zgodnie z wytycznymi Polskiego
Towarzystwa Psychiatrycznego i Konsultanta krajowego ds. Psychiatrii Dorosłych pt.
Leczenie farmakologiczne epizodu depresji i zaburzeń depresyjnych nawracających:
Jako leczenie pierwszego wyboru w depresji mogą być stosowane leki o różnych
mechanizmach działania. Często stosowane są:
selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (refundowane są 4 z 6
substancji czynnych wskazanych w rekomendacjach),
selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny
(refundowane są 2 z 2 wymienianych w rekomendacjach substancji czynnych),
leki o innych mechanizmach działania: trazodon, bupropion, mianseryna,
mirtazapina, agomelatyna, moklobemid, wortioksetyna (refundacją objętych jest 6
z 7 wymienionych substancji czynnych).
Jako leki drugiego wyboru wymieniane są:
trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (TLPD) - mają wysoką skuteczność w
leczeniu objawów depresyjnych, ale ze względu na liczne objawy uboczne
traktowane są jak leki drugiego rzutu (klomipramina, amitryptylina- refundacją
objęta jest klomipramina),
selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny (reboksetyna- nie jest
objęta refundacją).
Jak podkreślają autorzy wytycznych:
Wybór metody leczenia zależy od jej dostępności,
preferencji pacjenta, profilu bezpieczeństwa leków, historii odpowiedzi na poprzednie
leczenie, historii rodzinnej pacjenta, współistniejących chorób somatycznych,
równocześnie przyjmowanych leków, kosztu terapii i kompetencji osoby leczącej.
Należy stanowczo podkreślić, iż z wyjątkiem
reboksetyny zalecanej przez wytyczne dopiero
w drugiej linii leczenia (której zastosowanie jest ograniczone z uwagi na działania
niepożądane), aktualnie dostępne i refundowane są leki ze wszystkich grup
terapeutycznych wymienianych w powyższych zalecaniach klinicznych.
Jednocześnie autorzy wytycznych wskazują:
Jak wynika z bardzo dużej liczby badań z grupą
kontrolną i sporządzonych na ich podstawie metaanaliz, leki przeciwdepresyjne, bez
względu na mechanizm działania, generują porównywalne odsetki odpowiedzi na leczenie,
-- 2 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
wahające się
w granicach 50–75% i znacząco większe od placebo, z reguły bez istotnej przewagi nad
aktywnym lekiem użytym w roli komparatora.
Dodatkowo warto zauważyć, że od 1 lipca 2023 r. refundacją w ramach programu lekowego
pn.
Leczenie chorych na depresję lekooporną (ICD-10: F33.1, F33.2) została objęta
substancja czynna
esketamina - w formie podania donosowego (lek Spravato). W programie
lekowym możliwa jest terapia pacjentów od 18 do 75 roku życia - zgodnie ze wskazanymi w
treści programu, stanowiącego załącznik nr 147 do obwieszczenia, kryteriami kwalifikacji. Z
dostępnych Ministrowi Zdrowia danych – do połowy maja 2026 r., wynika, że w okresie
2023-2026 w programie leczonych było (podano lek) 618 pacjentów, zaś rozliczona kwota
refundacji wyniosła leku ok. 22 mln zł (wraz z kosztem świadczeń ok 25 mln zł) -
szczegółowa informacja została zawarta w poniższej tabel (dane NFZ z 11 czerwca 2026 r.).
Rok Zakres Leki Świadczenia Łącznie leki i świadczenia
Wartość zrealizowana 153 761,41 25 180,35 178 941,77
Wartość rozliczona 150 100,43 24 712,69 174 813,12 2023
Liczba pacjentów 21 22 22
Wartość zrealizowana 8 302 161,56 1 089 777,82 9 391 939,38
Wartość rozliczona 8 177 165,04 1 080 510,20 9 257 675,24 2024
Liczba pacjentów 309 308 312
Wartość zrealizowana 10 829 717,77 1 519 569,29 12 349 287,05
Wartość rozliczona 10 827 634,77 1 268 712,18 12 096 346,95 2025
Liczba pacjentów 401 400 403
Wartość zrealizowana 2 776 948,81 388 072,74 3 165 021,55
Wartość rozliczona 2 261 633,07 314 780,32 2 576 413,40 2026*
Liczba pacjentów 184 183 186
Wartość zrealizowana 22 062 589,55 3 022 600,20 25 085 189,75
Wartość rozliczona 21 416 533,31 2 688 715,39 24 105 248,70 2023-2026*
Liczba pacjentów 618 614 622
Z danych Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, iż leczenie w ramach tego programu
lekowego jest prowadzone u 30 świadczeniodawców na terenie kraju, w tym w podziale na
województwa:
Liczba świadczeniodawców OW NFZ rozliczający Liczba pacjentów (podane leki)
3 01 DOLNOŚLĄSKI 9
1 02 KUJAWSKO-POMORSKI 14
1 03 LUBELSKI 9
1 04 LUBUSKI 2
2 05 ŁÓDZKI 4
4 06 MAŁOPOLSKI 11
5 07 MAZOWIECKI 44
1 08 OPOLSKI 2
2 09 PODKARPACKI 20
4 12 ŚLĄSKI 18
-- 3 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
1 14 WARMIŃSKO-MAZURSKI 4
3 15 WIELKOPOLSKI 43
2 16 ZACHODNIOPOMORSKI 4
30 Suma 184
Ponadto, zgodnie z opublikowanym projektem obwieszczenia Ministra Zdrowia w sprawie
wykazu refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia
żywieniowego oraz wyrobów medycznych, na 1 lipca 2026 roku refundacją ze środków
publicznych zostanie objęty pierwszy lek zawierający substancję czynną
bupropion (2
pozycje na wykazie), który będzie finansowany we wskazaniu:
Leczenie epizodu
depresyjnego lub zaburzeń depresyjnych nawracających u dorosłych (ICD-10 F32, F33).
W odniesieniu do procesu legislacyjnego i decyzyjnego objęcia bupropionu (Bupropion
Neuraxpharm) refundacją apteczną, należy zaznaczyć, że w oparciu o treść ustawy
o
refundacji1 procedura objęcia leku refundacją (dotyczy to również środka spożywczego
specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobu medycznego) i ustalenia jego ceny
zbytu netto rozpoczynana jest złożeniem wniosku do Ministra Zdrowia przez podmiot
odpowiedzialny, jego przedstawiciela lub podmiot uprawniony do importu wraz z
kompletną dokumentacją wymaganą przepisami prawa. W przypadku wpłynięcia takiego
wniosku jest on procedowany zgodnie z zapisami przywołanej ustawy, co dla leku
zawierającego nierefundowaną aktualnie substancję czynną (jak to miało miejsce np.
w odniesieniu do leków zawierających substancję czynną
bupropion) lub nowy zakres
wskazań dla substancji objętej już refundacją oznacza wymóg przygotowania analizy
weryfikacyjnej Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (dalej AOTMiT),
stanowiska Rady Przejrzystości, rekomendacji Prezesa Agencji. Wydanie rekomendacji,
stanowiącej efekt oceny skuteczności, bezpieczeństwa oraz efektywności kosztowej leku,
przez Prezesa AOTMiT dla nowego produktu leczniczego/nowego zakresu wskazań
refundacyjnych, umożliwia przekazanie wniosku do Komisji Ekonomicznej celem
przeprowadzenia negocjacji warunków cenowo - kosztowych objęcia refundacją.
Po otrzymania wymaganych dokumentów z AOTMiT, zgodnie z art. 12. ustawy o refundacji,
uwzględniając m.in. stanowisko Komisji Ekonomicznej i rekomendację Prezesa Agencji,
minister właściwy do spraw zdrowia wydaje decyzję administracyjną (pozytywną bądź
negatywną) w przedmiocie objęcia refundacją i ustalenia ceny zbytu netto dla
wnioskowanego produktu leczniczego (środka spożywczego specjalnego przeznaczenia
żywieniowego lub wyrobu medycznego). Zgodnie z treści art. 3 ust. 4 ustawy o
refundacji
wniosek taki rozpatruje się w terminie 180 dni, z tym, że w przypadku konieczności
uzupełnienia danych niezbędnych do rozpatrzenia wniosku, bieg tego terminu ulega
zawieszeniu do dnia otrzymania uzupełnienia danych albo do dnia upływu terminu
uzupełnienia wniosku. Minister Zdrowia podjął rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie w
terminie przewidzianym treścią ww. przepisu.
Jak wynika z powyższego, aby procedura ta mogła zostać zapoczątkowana do Ministra
Zdrowia musi wpłynąć wniosek o objęcie refundacją. Wniosek taki dla leku zawierającego
substancję czynną
bupropion wpłynął dopiero pod koniec października 2025 r. zaś lek,
którego dotyczył znalazł się w projekcie pierwszego obwieszczenia opublikowanego po
zakończeniu wszystkich etapów opisanego powyżej postępowania administracyjnego, w
którym było to możliwe, tym samym nieuzasadnione są twierdzenia o braku należytej wagi
w odniesieniu do problemów psychicznych Polaków.
Na podstawie danych przekazanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia (data dostępu do
danych: 11 czerwca 2026 r.) odnośnie do wydatków płatnika publicznego - w ramach
kategorii dostępności aptecznej, w odniesieniu do wymienionych powyżej substancji
1 Ustawa z dn. 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego
oraz wyrobów medycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 253)
-- 4 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
czynnych, w 2026 r. wydatkowano na ten cel ponad 138 mln zł, zaś w latach poprzednich
(2023-2025) od ok. 240 mln zł do ok. 340 mln zł. Szczegółowa informacja dotycząca
kosztów refundacji leków - z 7 grup limitowych, stosowanych w terapii depresji została
zebrana w poniższej tabeli.
Wartość refundacji w podziale na grupy limitowe [zł]
GR limitowa 2023 2024 2025 2026
183.0 Leki przeciwdepresyjne -
trójpierścieniowe 11 617 332,48 11 892 385,04 11 657 661,99 4 197 057,69
184.0 Leki przeciwdepresyjne -
inhibitory wychwytu zwrotnego
serotoniny
80 025 231,10 99 205 128,23 117 691 909,10 49 330 311,77
187.0 Leki przeciwdepresyjne -
inne 101 167 797,82 128 130 594,35 149 903 256,84 60 084 541,96
225.0 Leki przeciwdepresyjne -
mianseryna 19 246 850,27 21 435 573,53 22 606 768,07 8 330 879,33
225.1 Leki przeciwdepresyjne -
agomelatyna 3 629 009,10 4 073 711,64 4 854 755,75 2 039 975,13
225.2 Leki przeciwdepresyjne -
wortioksetyna 23 322 704,24 24 023 535,61 32 307 109,47 13 733 404,19
227.0 Leki przeciwdepresyjne -
inhibitory MAO -moklobemid 1 311 328,21 1 413 436,25 1 358 337,99 543 419,04
Suma końcowa 240 320 253,22 290 174 364,65 340 379 799,21 138 259 589,11
Odnosząc się do kwestii
środków zaradczych podejmowanych przez Narodowy Fundusz
Zdrowia w celu skrócenia czasu oczekiwania na pomoc psychiatryczną w województwach o
najgorszej dostępności, takich jak pomorskie (gdzie średnia to aż 410 dni) i mazowieckie
(326 dni), oraz wdrożenia systemowych narzędzi informacyjnych, aby pacjenci w stanie
kryzysu byli skutecznie i automatycznie przekierowywani do wolnych specjalistów w
regionie,
wymaga wyjaśnienia, że dane przywołane w interpelacji odnoszą się do informacji
o pierwszym wolnym terminie udzielenia świadczenia. Wskaźnik ten może ulegać
dynamicznym zmianom i nie zawsze odzwierciedla rzeczywisty czas oczekiwania pacjentów
na udzielenie świadczenia. Przykładowo, w przypadku Wielospecjalistycznego Szpitala
Wojewódzkiego w Gorzowie Wielkopolskim pierwszy wolny termin został wskazany na
poziomie około 900 dni, podczas gdy średni rzeczywisty czas oczekiwania pacjentów
skreślonych z listy oczekujących z powodu wykonania świadczenia wynosił około 59 dni. Na
poparcie powyższych stwierdzeń przekazuję w załączeniu zestawienie danych
sprawozdawczych pochodzących z NFZ, odzwierciedlających dostępność poszczególnych
świadczeń z zakresu opieki psychiatrycznej w ww. województwach, według stanu na 30
kwietnia 2026 r., w postaci pliku w formacie MS Excel. NFZ prowadzi też działania mające
na celu poprawę jakości danych dot. dostępności świadczeń i list oczekujących, obejmujące
w szczególności rozwój mechanizmów walidacji i weryfikacji danych przekazywanych przez
świadczeniodawców oraz weryfikację sprawozdawczości dotyczącej harmonogramów
przyjęć i list oczekujących.
Jednocześnie od 1 lipca 2026 r. zniesiony zostanie obowiązek przekazywania informacji
o pierwszym wolnym terminie udzielenia świadczenia2. Zmiana ta ma na celu
prezentowanie informacji o dostępności świadczeń w sposób lepiej odzwierciedlający
rzeczywisty czas oczekiwania pacjentów.
Jednocześnie informuję, że Minister Zdrowia podejmuje liczne kroki mające na celu
rozwiązanie „kryzysu kadrowego” i zapewnienie odpowiedniej liczby specjalistów
2 art. 23 ustawy z dnia 24 kwietnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia oraz
niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 637) wraz z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia
2025 r. w sprawie centralnej elektronicznej rejestracji (Dz.U. z 2025 r. poz. 1871).
-- 5 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
posiadających kompetencje niezbędne do zagwarantowania właściwej opieki medycznej
zarówno w specjalizacjach takich jak psychiatria dzieci i młodzieży lub psychiatria, jak też w
innych dziedzinach. Od ponad dekady Minister Zdrowia sukcesywnie zwiększa limit przyjęć
na kierunek lekarski. W związku z systematycznym zwiększaniem limitów przyjęć na studia
na kierunku lekarskim, z roku na rok będzie rosła liczba absolwentów tego kierunku, a co za
tym idzie nastąpi wzrost liczby lekarzy odbywających szkolenie specjalizacyjne, również w
dziedzinie psychiatrii. W lipcu 2022 r. wprowadzono wsparcie finansowe - kredyt na studia
medyczne dla osób podejmujących studia odpłatne na kierunku lekarskim prowadzonym w
języku polskim. Umożliwiono również przystąpienie o rok wcześniej do LEK i LDEK dla
lekarzy, którzy ukończyli przedostatni rok studiów, Ma to za zadanie skrócenie czasu
oczekiwania na egzamin, a w konsekwencji wcześniejsze otrzymanie PWZ. W ramach
kształcenia podyplomowego, od jesieni 2022 r., wprowadzono zmiany w procesie naboru na
szkolenie specjalizacyjne lekarzy i lekarzy dentystów – dzięki temu rozwiązaniu większa
liczba miejsc szkoleniowych zostanie wykorzystana (tzw. nabór centralny). Nabór centralny
na specjalizacje daje lekarzom i lekarzom dentystom możliwość ubiegania się o odbywanie
szkolenia specjalizacyjnego we wszystkich województwach jednocześnie oraz możliwość
wskazania 15 wyborów obejmujących dziedzinę, tryb i miejsce odbywania szkolenia
specjalizacyjnego w preferowanej kolejności. W przypadku niezakwalifikowania się przez
lekarza do odbywania specjalizacji w preferowanym województwie lub w preferowanej
dziedzinie może on zostać zakwalifikowany na jeden z kolejnych „wyborów” wskazanych we
wniosku o odbywanie szkolenia specjalizacyjnego, co wcześniej nie mogło mieć miejsca.
Wprowadzenie tego rozwiązania miało na celu wykorzystanie większej liczby miejsc
szkoleniowych.
Liczba miejsc szkoleniowych w dziedzinie psychiatrii nieustannie rośnie. W 2015 r. liczba
miejsc szkoleniowych w tej dziedzinie wynosiła 1736, natomiast obecnie wynosi 2459
miejsc. Od 2015 r. wzrosła również liczba lekarzy w trakcie specjalizacji w dziedzinie
psychiatrii z 796 (stan na: 01.12.2015 r.) do 1906 lekarzy (stan na 31.12.2025 r.), czyli o
ponad 140%. Wzrosła także liczba specjalistów w dziedzinie psychiatrii z 3388 (stan na:
31.12.2015 r.) do 4825 specjalistów (stan na 31.12.2025 r.), czyli o ponad 42%.
Liczba miejsc szkoleniowych w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży również nieustannie
rośnie. W 2015 r. liczba miejsc szkoleniowych w tej dziedzinie wynosiła 243 miejsca,
natomiast obecnie wynosi 554 miejsca. Od 2015 r. wzrosła również liczba lekarzy w trakcie
specjalizacji w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży z 135 (stan na 31.12.2015 r.) do 452
lekarzy (stan na 31.12.2025 r.), czyli o ponad 248%. Wzrosła także liczba specjalistów w
dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży z 333 (stan na: 31.12.2015 r.) do 603 specjalistów
(stan na: 31.12.2025 r,), czyli o ponad 81%3.
Jednocześnie, w dniu 8 czerwca br. w Biuletynie Informacji Publicznej, na stronie
Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny, udostępniono
projekt ustawy o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych
innych ustaw4. Zakłada się, że w wyniku tej interwencji legislacyjnej szereg kwestii
związanych głównie z kształceniem podyplomowym oraz egzaminami, a także
wykonywaniem zawodów lekarza i lekarza dentysty ulegnie uporządkowaniu i
usystematyzowaniu. Przewiduje się, że w najbliższej przyszłości, ale też w perspektywie
długoterminowej powyższe działania przyczynią się do wzrostu dostępu do lekarzy
udzielających świadczeń specjalistycznych, w tym także z zakresu opieki psychiatrycznej.
Jeśli chodzi o dodatkowe zachęty finansowe w procedurze specjalizacyjnej dla lekarzy
podejmujących kształcenie w zakresie psychiatrii dzieci i młodzieży, to wyodrębniono
dziedziny priorytetowe z punktu widzenia epidemiologicznego kraju, do których zaliczono
również psychiatrię oraz psychiatrię dzieci i młodzieży, ustanawiając dla nich specjalne
zasady. Główną zachętą do podejmowania kształcenia w dziedzinach priorytetowych jest
3 Dane Naczelnej Izby Lekarskiej - https://nil.org.pl/rejestry/centralny-rejestr-lekarzy/informacje-statystyczne
4 https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12411050
-- 6 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
wyższe wynagrodzenie przysługujące lekarzom odbywającym szkolenie specjalizacyjne w
tych dziedzinach w trybie rezydenckim (finansowanym przez Ministra Zdrowia). Zaliczenie
dziedziny do dziedzin priorytetowych skutkuje corocznie (od lipca) przyznaniem wyższego
wynagrodzenia zasadniczego lekarzom w trybie specjalizacji rezydenckim, a także
przyznawaniem większej liczby miejsc szkoleniowych rezydenckich w stosunku do
pozostałych dziedzin. W celu zachęcenia młodych lekarzy do pracy w polskich podmiotach
leczniczych finansowanych ze środków publicznych, po ukończeniu szkolenia
specjalizacyjnego, wprowadzono rozwiązanie, dzięki któremu lekarze odbywający
szkolenie specjalizacyjne w ramach rezydentury mogą otrzymać wynagrodzenie zasadnicze
wyższe o 600 zł miesięcznie (w dziedzinie niepriorytetowej) lub wyższe o 700 zł
miesięcznie (w dziedzinie priorytetowej). Aby otrzymać to wynagrodzenie lekarz musi
zobowiązać się do przepracowania w takim podmiocie leczniczym - łącznie 2 lata w ciągu
kolejnych pięciu lat następujących po zakończeniu szkolenia specjalizacyjnego.
Przeprowadzono również działania poprawiające atrakcyjność zawodów medycznych
i warunki pracy pracowników medycznych polegające na powiązaniu najniższego
wynagrodzenia zasadniczego pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych
z przeciętnym miesięcznym wynagrodzeniem brutto w gospodarce narodowej.
W kwestii działań podjętych w celu wyrównania rażących braków w zakontraktowaniu
ośrodków I poziomu w województwach śląskim oraz świętokrzyskim wyjaśnić należy, że
stosownie do art. 97 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych5, do zakresu działania NFZ należy również
w szczególności:
1) monitorowanie oraz ocena jakości i dostępności, a także analiza kosztów świadczeń
opieki zdrowotnej w zakresie niezbędnym dla prawidłowego zawierania umów o
udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej;
2) przeprowadzanie konkursów ofert, rokowań i zawieranie umów o udzielanie świadczeń
opieki zdrowotnej, a także monitorowanie ich realizacji i rozliczanie.
Przeprowadzenie postępowań o zawarcie umów poprzedza się analizą potrzeb określoną
m.in. w mapach potrzeb. W przypadku świadczeń w zakresie zespołu/ośrodka I poziomu
referencyjnego, dodatkowo przyjmuje się wytyczną wskazaną w Raporcie Agencji Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji6, tj. zapewnienie jednego zespołu/ośrodka I poziomu
referencyjnego na 12,5 tys. mieszkańców. Ponadto NFZ na bieżąco monitoruje dostępność
oraz zapotrzebowanie na świadczenia opieki zdrowotnej. W przypadku stwierdzenia
niedostatecznego zabezpieczenia potrzeb zdrowotnych podejmowane są działania
zmierzające do zwiększenia dostępności, w tym ogłaszane są postępowania konkursowe w
celu zawarcia umów na dodatkowe miejsca realizacji świadczeń, jednakże zazwyczaj na
ogłaszane przez ww. Oddziały Wojewódzkie NFZ postępowania konkursowe na
przedmiotowe zakresy świadczeń nie wpływa żadna oferta ze względu na brak potencjału
podmiotów leczniczych mogących realizować rzeczone świadczenia.
W odniesieniu do planowanego wdrożenia Systemu Wspomagania Decyzji w Polityce
Lekowej (SWDPL) informuję, iż jego celem będzie wspomaganie decyzji Ministra Zdrowia
oraz obsługującego go urzędu lub ciał doradczych w obszarze podejmowania decyzji
dotyczących obejmowania refundacją poprzez analizowanie danych refundacyjnych i ich
agregację. System ten nie będzie dedykowany i dostępny dla pacjenta celem wspierania
adherencji stosowanego leczenia, w przypadku której najważniejszym czynnikiem wydaje
się świadomość pacjenta dotycząca korzyści z zastosowanego leczenia i konsekwencji
wynikających z jego zaniechania zarówno tych krótko jak i długoterminowych.
5 Ustawa z dn. 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.
U. z 2025 r. poz. 1461, ze zm.)
6 Raport nr WT.5403.39.2021 z 13.12.2021 w sprawie ustalenia taryfy świadczeń „Świadczenia gwarantowane
realizowane przez Zespoły oraz Ośrodki środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci i
młodzieży – I poziom referencyjny”
-- 7 of 8 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
8
Podsumowując należy podkreślić, że w podejmowanych przez Minister Zdrowia działaniach
zwraca szczególną uwagę na kwestie dotyczące zdrowia psychicznego obywateli i
podejmuje w ostatnich latach szereg różnego rodzaju działań, zarówno profilaktycznych jak
i o charakterze leczniczym, mających poprawić dostęp do świadczeń zarówno w zakresie
farmakoterapii, jak i porad udzielanych w lecznictwie szpitalnym jak
i ambulatoryjnym. Dbałość o tą jak i o każdą inną sferę zdrowia obywateli wymaga jednak
postepowania zgodnego z obowiązującymi przepisami prawa jak i wyboru tych rozwiązań,
które pozwolą na jak najbardziej efektywne wykorzystanie ograniczonych środków
publicznych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Załączniki:
1. Zestawienie danych sprawozdawczych pochodzących z NFZ, odzwierciedlających
dostępność poszczególnych świadczeń z zakresu opieki psychiatrycznej w ww.
województwach, według stanu na 30 kwietnia 2026 r., w postaci pliku w formacie
MS Excel.
-- 8 of 8 --