Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Bartłomiej Sienkiewicz
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 1741 Pana Posła Piotra Glińskiego z 7 marca 2024 roku
„w sprawie zaprzestania budowy Polskiej Opery Kameralnej”, informuję, że instytucja
o nazwie Polska Opera Kameralna nie istnieje. Domniemam, że interpelacja dotyczy Polskiej
Opery Królewskiej, dlatego przekazuję następujące wyjaśnienia.
Ad 1.
Decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego dotycząca zaniechania inwestycji
budowy Teatru Polskiej Opery Królewskiej wyniknęła z ograniczonych możliwości
finasowania tej inwestycji w 2024 roku i latach następnych w kontekście znaczących,
wcześniejszych zobowiązań wieloletnich MKiDN. Obecny stan budżetu państwa w części
24 – Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego, zważywszy na niezwykle poważne potrzeby
w zakresie środków inwestycyjnych, nie pozwala na dalszą realizację ww. zadania
inwestycyjnego i zaciąganie kolejnych zobowiązań w tym zakresie.
Wobec powyższego, budowa siedziby Polskiej Opery Królewskiej wedle dotychczasowych
założeń i planów nie jest potrzebą, która może być w tym momencie realizowana.
Nie wyklucza to jednak starań o zapewnienie bytu instytucji w przyszłości. W tej kwestii
nie ma jeszcze żadnych postanowień, jednak Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa
Narodowego będzie szukać nowego rozwiązania.
Ad 2.
Zasadniczym argumentem, przemawiającym za wstrzymaniem budowy siedziby POK, były
kwestie finansowe i głęboka analiza finansów publicznych oraz możliwości sfinansowania tej
inwestycji w najbliższych latach.
Decyzja o wstrzymaniu budowy siedziby POK uwzględniała też kwestie konserwatorskie
i wybraną lokalizację w Łazienkach Królewskich (MŁK). MKiDN wzięło między innymi pod
uwagę następujące okoliczności:
1) nieukończone procedury formalno-prawne w przedmiocie uzyskania przez POK praw do
nieruchomości, na której planowano inwestycję (nieruchomość jest własnością Skarbu
Państwa i w użytkowaniu wieczystym MŁK), oraz realne ryzyko nieuzyskania zgody na
czynność przekazania przez MŁK tej nieruchomości na rzecz POK, w związku z brakiem
spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych ustawą z dnia 16.12.2026 r. o zasadach
zarządzania mieniem państwowym (t.j. Dz. U. z 2024 poz. 125), tj. w szczególności braku
przesłanki ekonomicznej korzyści dla samych Łazienek Królewskich podkreślanych
również przez Dyrekcje MŁK;
2) MKiDN brało pod uwagę, że w wyniku przekazania przez MŁK praw do działki na rzecz
POK MŁK pozbyłoby się wartościowej nieruchomości wycenionej na ponad 66 mln zł
oraz istotnej dla działalności statutowej Łazienek Królewskich i stanowiącej część
historycznego założenia pałacowo-ogrodowego;

-- 1 of 3 --

+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
3) lokalizację siedziby dla nowo powstałej instytucji kultury w granicach historycznego
założenia Łazienek Królewskich, w tym tak istotne kwestie jak:
a) zarówno zabytkowe obiekty, jak i cały teren ogrodów Łazienek, w tym
przedmiotowa działka, są objęte prawną ochroną konserwatorską,
b) budowa siedziby POK została zaplanowana w bliskim sąsiedztwie zabytkowych
budynków Ermitażu i Oficyny Ermitaż,
c) budowa siedziby POK ingerowałaby w historyczne osie widokowe (uwzględniające
Pałac na Wyspie i Zamek Ujazdowski) oraz zabytkowy drzewostan, a tym samym
w wizerunek całego założenia, utrwalony w świadomości społecznej;
4) rozważając kontynuowanie budowy siedziby POK, MKiDN brało też pod uwagę wpływ
tej inwestycji na Muzeum Łazienki Królewskie, jego zadania statutowe i potrzeby, w tym
lokalowe (wystawiennicze, magazynowe); w ocenie MKiDN dbanie o ponadczasowe
dobro narodowe, jakim są Łazienki Królewskie, jest priorytetowe i nie może się odbyć
z jakimkolwiek uszczerbkiem dla XVIII-wiecznego założenia Łazienek, które było
chronione przez wieki i jest rozpoznawalne także poza granicami kraju.
Ad 3.
W wytycznych konserwatorskich z 17 grudnia 2021 r. Mazowiecki Wojewódzki
Konserwator Zabytków zaznaczył, że
podstawą wydania zezwolenia na roboty budowlane
będzie przedłożenie projektu budowlanego zawierającego opis stanu obecnego
poszczególnych elementów oraz szczegółowy opis planowanych robót.
Projekt budowlany nie może powstać m.in. bez szczegółowej dokumentacji geologiczno-
inżynierskiej, która powinna być poprzedzona pełnymi badaniami geologicznymi. Ekspertyzy
sporządzone przez POK na potrzeby konkursu opierały się na dostępnych rejonowych
rozpoznaniach geologicznych (archiwalnych), które stanowią jedynie wstępną ocenę w tym
zakresie.
Dobro zabytków (takich jak Pałac na Wyspie, Amfiteatr czy Ermitaż) oraz układu ogrodowo-
wodnego Łazienek Królewskich wymaga rzetelnego przygotowania powyższych opracowań
geologicznych i środowiskowych oraz pełnej analizy potencjalnych negatywnych
oddziaływań inwestycji na substancję zabytkową. Zaburzenie gospodarki wodnej na tym
obszarze może mieć nieodwracalne skutki m.in. dla posadowienia Pałacu na Wyspie,
Amfiteatru czy systemów korzeniowych zabytkowego drzewostanu.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa podstawą uzgodnienia inwestycji jest projekt
budowalny, który zgodnie z naszą wiedzą nie powstał. Dodatkowym obligatoryjnym
elementem realizacji inwestycji jest posiadanie tytułu prawnego do dysponowania
nieruchomością. W związku z tym nie można mówić, że budowa siedziby POK została
„w pełni uzgodniona”.
W przypadku innej inwestycji o podobnej skali, która była w przeszłości planowana
na terenie MŁK, tj. pawilonu wystawowego pod roboczą nazwą
Ogród XXI wieku,
po sporządzeniu wszystkich niezbędnych opracowań i ekspertyz, ostatecznie odstąpiono od
jej realizacji – ze względu na dobro zabytku. Podkreślenia wymaga, że w przypadku
inwestycji
Ogród XXI wieku dysponowano już m.in. ostateczną decyzją o lokalizacji
inwestycji celu publicznego (analogicznie do sytuacji, której dotyczy pytanie).
Pojawia się również wątpliwość, dlaczego podejmowano „poważne zobowiązania”
i doprowadzano do „zaawansowanej fazy przygotowań” inwestycji przed uzyskaniem praw
do nieruchomości, na której była planowana, oraz mając wiedzę o przeszkodach formalno-

-- 2 of 3 --

+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
prawnych do uzyskania tych praw (brak spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych
ustawą o zasadach zarządzania mieniem państwowym).
Ad 4.
Według wstępnych szacunków Polskiej Opery Królewskiej zobowiązania finansowe mogą
wynieść od 4,5 mln do 10 mln zł. W celu weryfikacji tych kwot Opera została zobowiązana
do przedstawienia kosztów pozostających do pokrycia dla zaniechania inwestycji, które mają
swoje odzwierciedlenie w dokumentach księgowych. Ze względu na brak wpływu
zweryfikowanej informacji, o której mowa powyżej, na 2024 rok jeszcze nie została
przyznana dotacja celowa, co uniemożliwia precyzyjną odpowiedź na zadane pytanie.
W kwestii kosztów „kulturalno-duchowych” Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa
Narodowego nie przewiduje strat. Instytucja nadal działa i realizuje swoje założenia
statutowe, tak jak odbywało się to do tej pory.
Ad 5.
Decyzja o wstrzymaniu inwestycji została podjęta w oparciu o podjęte analizy zobowiązań
Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na lata następne, ograniczając tym samym
negatywne skutki finansowe w przyszłości. Na obecnym etapie w MKiDN funkcjonuje
prognoza wydatków na lata 2024-2026 na poziomie rocznym 2024. Zgodnie z ustawą
budżetową na 2024 r. kwota wydatków majątkowych w części 24 została zaplanowana
w wysokości prawie 1,8 mld zł. Tym samym budżet na 2025 r. i 2026 r. jest planowany
w ramach wyjściowej kwoty z 2024 r. Najbliższa prognoza wydatków dla cz. 24 – KiODN
na lata 2025-2027 będzie znana przy konstruowaniu budżetu na rok 2025 po określeniu
przez Ministra Finansów limitu wydatków dla MKiDN w oparciu o „Założenia do projektu
ustawy budżetowej na rok 2025”, których opracowanie i przyjęcie przez Rząd RP odbędzie
się na przełomie maja i czerwca 2024 roku. Prognozowanie większej kwoty na wydatki
inwestycyjne na lata 2025-2026 jest zatem zdecydowanie przedwczesne i jest uzależnione
od uzyskania większego limitu od Ministra Finansów, co jest wątpliwe, bo kwota na 2024 r.
i tak jest najwyższa w ostatnich latach. Na podstawie materiałów planistycznych (złożonych
przez instytucje podległe MKiDN i przez nie współprowadzone w grudniu 2023 r.) wydatki
majątkowe na 2025 r. szacuje się na poziomie ponad 2,4 mld zł. Zatem przekraczają one
możliwości finansowe MKiDN w stosunku do poziomu 2024 r. o ponad 0,6 mld zł,
co uniemożliwia zarówno zaplanowanie nowych zadań, jak również kontynuację zadań
znajdujących się na wstępnym etapie projektowania.
Ad 6 i 7.
Departament Narodowych Instytucji Kultury ani Departament Dziedzictwa Kulturowego
nie dysponują takimi materiałami. Decyzja została podjęta w ścisłym kontakcie z Muzeum
Łazienki Królewskie.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
PODSEKRETARZ STANU
Andrzej Wyrobiec

-- 3 of 3 --