Interpelacja w sprawie sposobu zarządzania POLSA oraz żądania przez prezes Polskiej Agencji Kosmicznej zakazu publicznych wypowiedzi astronauty Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17408
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie sposobu zarządzania POLSA oraz żądania przez prezes Polskiej Agencji Kosmicznej zakazu publicznych wypowiedzi astronauty Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 26-05-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w maju 2026 r. media opisały konflikt w Polskiej Agencji Kosmicznej. Podczas posiedzenia Rady POLSA 11 maja 2026 r. astronauta Sławosz Uznański-Wiśniewski skrytykował zaangażowanie agencji w europejski program satelitarny IRIS2. W odpowiedzi prezes POLSA skierowała do członków rady pismo, w którym domaga się działań organizacyjnych i nadzorczych zapewniających, by astronauta nie występował publicznie jako osoba związana z działalnością agencji ani nie wykorzystywał swojej pozycji i dostępu do informacji do formułowania publicznych ocen kierunków działania państwa i realizowanych projektów międzynarodowych. Astronauta ocenił to żądanie jako próbę cenzury i uciszenia krytyki dotyczącej braku kompetencji strategicznych i zaniechań kierownictwa agencji.
POLSA jest instytucją państwową finansowaną ze środków publicznych i podlegającą nadzorowi ministra. Żądanie milczenia wobec osoby publicznie wskazującej na zaniechania instytucji nie rozwiązuje wskazanych problemów, lecz rodzi pytanie o sposób zarządzania samą agencją.
W związku z tym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy minister zapoznał się z treścią pisma prezes POLSA oraz z publiczną oceną sformułowaną przez Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego? Jak ocenia żądanie ograniczenia publicznych wypowiedzi osoby współpracującej z agencją?
Czy żądanie zaprzestania krytyki - zamiast merytorycznego odniesienia się do niej - nie świadczy o słabości kierownictwa POLSA i braku zdolności do rzeczowej debaty o kierunkach polskiej polityki kosmicznej?
Jak minister odnosi się merytorycznie do zarzutów astronauty dotyczących zaangażowania POLSA w program IRIS2 oraz wskazywanych przez niego zaniechań i braku kompetencji strategicznych kierownictwa agencji?
Czy w POLSA obowiązują regulacje ograniczające publiczne wypowiedzi osób współpracujących z agencją lub powiązanych z polskim programem astronautycznym? Jeżeli tak, na jakiej podstawie prawnej zostały wprowadzone?
Jakie działania nadzorcze podejmie minister w związku z opisanym konfliktem i czy planuje ocenę sposobu zarządzania POLSA przez obecne kierownictwo?
Z wyrazami szacunku Janusz Cieszyński
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8330 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DIN-V.054.8.2026
Warszawa, 19 czerwca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: interpelacji nr 17408 w sprawie sposobu zarządzania POLSA oraz żądania przez
Prezes Polskiej Agencji Kosmicznej zakazu publicznych wypowiedzi astronauty Sławosza
Uznańskiego-Wiśniewskiego
Szanowny Panie Marszałku,
na podstawie art. 193 ust. 1 i 2 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej1
przedstawiam odpowiedzi na pytania Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Pana
Janusza Cieszyńskiego zawarte w interpelacji nr 17408 z 1 czerwca 2026 r. w sprawie
sposobu zarządzania POLSA oraz żądania przez Prezes Polskiej Agencji Kosmicznej zakazu
publicznych wypowiedzi astronauty Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego.
Na wstępie pragnę podziękować za skierowanie interpelacji dotyczącej funkcjonowania
Polskiej Agencji Kosmicznej oraz za zainteresowanie sprawami mającymi znaczenie dla
rozwoju polskiego sektora kosmicznego, bezpieczeństwa państwa oraz efektywnego
wykorzystania środków publicznych. Zapewnienie wysokich standardów zarządzania
instytucjami publicznymi, a także prowadzenie merytorycznej debaty na temat
strategicznych kierunków rozwoju polityki kosmicznej Rzeczypospolitej Polskiej, pozostają
kwestiami istotnymi zarówno dla administracji rządowej, jak i dla całego środowiska
sektora kosmicznego.
Odpowiadając na pytania zawarte w interpelacji, przedstawiam następujące informacje.
Ad 1.
Minister zapoznał się z istotnymi informacjami dotyczącymi przedmiotowej sprawy, w tym
z dokumentami pozostającymi w dyspozycji resortu oraz z publicznie dostępnymi
wypowiedziami odnoszącymi się do omawianego zagadnienia. Jednocześnie należy
zauważyć, że posiedzenie Rady Polskiej Agencji Kosmicznej, które stało się przedmiotem
szerszej debaty publicznej, nie miało charakteru publicznego, podobnie jak prowadzona w
związku z nim korespondencja pomiędzy uczestnikami procesu.
1 Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
(M. P. z 2022 r. poz. 990 z poźn.zm. ).
-- 1 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ocena sposobu formułowania stanowisk lub wypowiedzi przez poszczególne osoby
pozostaje w znacznej mierze kwestią subiektywną. Z punktu widzenia organu
nadzorującego kluczowe znaczenie ma natomiast merytoryczna treść przekazywanych
informacji oraz ich wpływ na realizację ustawowych zadań Agencji. Ministerstwo stoi na
stanowisku, że debata dotycząca kierunków rozwoju sektora kosmicznego powinna
odbywać się z poszanowaniem obowiązujących procedur, kompetencji poszczególnych
organów oraz zasad odpowiedzialności za realizację zadań publicznych.
Ad 2.
W demokratycznym państwie prawa dyskusja dotycząca kierunków polityk publicznych
jest zjawiskiem naturalnym.
Chciałbym podkreślić, że ocena działalności kierownictwa instytucji publicznych powinna
natomiast opierać się na obiektywnych przesłankach, wynikach realizowanych działań oraz
analizie całokształtu okoliczności. Trudno się zgodzić ze stwierdzeniem, że sam fakt
występowania różnicy poglądów pomiędzy uczestnikami debaty publicznej lub
środowiskowej może stanowić podstawę do formułowania jednoznacznych ocen
dotyczących jakości zarządzania instytucją.
Ad 3.
Na wstępie pragnę wskazać, że pełna informacja dotycząca udziału Polski w programie
IRIS² oraz związanej z nim dodatkowej alokacji środków z Krajowego Planu Odbudowy i
Zwiększania Odporności pozostaje we właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych i
Administracji (MSWiA), jako organu odpowiedzialnego za realizację tej inwestycji.
Należy podkreślić, że IRIS² jest programem unijnym realizowanym w oparciu o przepisy
prawa UE, a udział przedsiębiorstw w jego realizacji odbywa się na zasadach
konkurencyjnych procedur zamówieniowych prowadzonych przede wszystkim przez
Europejską Agencję Kosmiczną (ESA) oraz konsorcjum SpaceRise odpowiedzialne za
wdrożenie programu. W przeciwieństwie do większości programów ESA, realizacja IRIS²
nie opiera się na mechanizmie zwrotu geograficznego, dlatego udział podmiotów z
poszczególnych państw członkowskich zależy przede wszystkim od ich zdolności
technologicznych, konkurencyjności ofert oraz skuteczności włączania się w europejskie
łańcuchy dostaw.
Ministerstwo nie podziela ocen kwestionujących zasadność zaangażowania Polski w
program IRIS². Możliwość przeznaczenia środków z Krajowego Planu Odbudowy i
Zwiększania Odporności na rozwój europejskiej konstelacji bezpiecznej łączności
satelitarnej należy postrzegać jako szansę o strategicznym znaczeniu dla bezpieczeństwa
państwa, rozwoju krajowego sektora kosmicznego oraz wzmacniania europejskiej
autonomii technologicznej.
Program IRIS² zapewni Polsce dostęp do europejskiego systemu bezpiecznej łączności
satelitarnej niezależnego od dostawców spoza Unii Europejskiej. W ramach planowanego
zaangażowania przewiduje się m.in. budowę infrastruktury naziemnej w Polsce, w tym
krajowego gateway oraz punktu dostępu do systemu, co przełoży się na zwiększenie
bezpieczeństwa komunikacji wykorzystywanej przez instytucje odpowiedzialne za
obronność, bezpieczeństwo wewnętrzne, dyplomację i zarządzanie kryzysowe.
-- 2 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Polska Agencja Kosmiczna prowadziła działania mające na celu zapewnienie możliwie
szerokiego udziału polskiego przemysłu w przedsięwzięciu. Obejmowały one między
innymi współpracę z Komisją Europejską i konsorcjum SpaceRISE, organizację spotkań
informacyjnych dla przedsiębiorstw, identyfikację kompetencji krajowego sektora
kosmicznego oraz działania na rzecz włączenia polskich podmiotów do europejskich
łańcuchów dostaw. Efektem tych działań były deklaracje współpracy ze strony
kluczowych uczestników programu oraz rozwój relacji pomiędzy polskimi
przedsiębiorstwami a partnerami przemysłowymi realizującymi projekt IRIS².
Program stwarza polskim przedsiębiorstwom możliwość udziału zarówno w
postępowaniach prowadzonych przez konsorcjum SpaceRISE, jak i w projektach
realizowanych w ramach programów Europejskiej Agencji Kosmicznej. W ocenie
Ministerstwa działania podejmowane w tym obszarze służą realizacji długofalowych
interesów państwa, wzmacnianiu krajowych kompetencji technologicznych oraz
budowaniu trwałej pozycji Polski w europejskim sektorze kosmicznym.
Ad 4.
Zgodnie z informacjami uzyskanymi z Polskiej Agencji Kosmicznej, w Agencji nie
obowiązują regulacje wprowadzające generalny zakaz ani ograniczenia dotyczące
publicznych wypowiedzi osób współpracujących z Agencją lub uczestniczących w polskim
programie astronautycznym.
Jednocześnie należy podkreślić, że każda instytucja publiczna jest zobowiązana do
ochrony swojego prawidłowego funkcjonowania oraz realizowanych projektów
strategicznych. W sytuacjach, w których publicznie formułowane są oceny dotyczące
przedsięwzięć o istotnym znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa lub interesów
Rzeczypospolitej Polskiej, kierownictwo instytucji ma prawo przedstawiać własne
stanowisko oraz podejmować działania mieszczące się w granicach obowiązującego prawa
i posiadanych kompetencji.
Ad 5.
Sprawa będąca przedmiotem interpelacji pozostaje obecnie przedmiotem analizy
prowadzonej przez właściwe komórki organizacyjne Ministerstwa Rozwoju i Technologii,
sprawującego nadzór nad Polską Agencją Kosmiczną.
Ministerstwo na bieżąco monitoruje funkcjonowanie Agencji oraz realizację powierzonych
jej zadań ustawowych. Ewentualne decyzje dotyczące dalszych działań nadzorczych będą
podejmowane po zakończeniu prowadzonych analiz i z uwzględnieniem pełnego materiału
informacyjnego.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 3 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Podstawa prawna
Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990 ze zm.).
-- 4 of 4 --