Interpelacja w sprawie dramatycznej sytuacji finansowej szpitali powiatowych oraz zagrożenia likwidacją oddziałów położniczo-ginekologicznych na Mazowszu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17405
do ministra zdrowia
w sprawie dramatycznej sytuacji finansowej szpitali powiatowych oraz zagrożenia likwidacją oddziałów położniczo-ginekologicznych na Mazowszu
Zgłaszający: Rafał Romanowski
Data wpływu: 25-05-2026
Szanowna Pani Minister,
w związku z apelem skierowanym do mnie przez Zarząd Powiatu Przasnyskiego, dotyczącym pogłębiającego się kryzysu finansowego szpitali powiatowych, w szczególności Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w Przasnyszu, zwracam się do Pani Minister z interpelacją dotyczącą aktualnej polityki Ministerstwa Zdrowia wobec szpitali powiatowych oraz zabezpieczenia dostępności świadczeń zdrowotnych dla mieszkańców mniejszych miejscowości i terenów wiejskich.
Z przekazanych informacji wynika, że sytuacja finansowa SPZZOZ w Przasnyszu – podobnie jak wielu innych szpitali powiatowych w Polsce – ma charakter dramatyczny i systemowy. Samorząd powiatowy wskazuje m.in. na:
- chroniczne niedoszacowanie świadczeń medycznych przez NFZ,
- rosnące koszty funkcjonowania placówek,
- brak adekwatnych rekompensat za ustawowe podwyżki wynagrodzeń personelu medycznego,
- pogarszającą się płynność finansową szpitali,
- ryzyko ograniczania świadczeń zdrowotnych oraz likwidacji oddziałów szpitalnych.
Szczególnie niepokojące są informacje dotyczące oddziałów położniczo-ginekologicznych. Zarząd Powiatu Przasnyskiego wskazuje, że rzeczywiste koszty porodów oraz opieki okołoporodowej są wielokrotnie wyższe niż wyceny świadczeń finansowanych przez NFZ. Według przedstawionych danych średnia wycena porodu wynosi około 5 tys. zł, podczas gdy rzeczywisty koszt świadczenia wraz z opieką okołoporodową sięga około 15 tys. zł.
W ostatnich miesiącach obserwujemy również niepokojący trend zamykania lub zawieszania działalności oddziałów położniczych w mniejszych ośrodkach. Taka sytuacja prowadzi do realnego ograniczenia dostępności świadczeń zdrowotnych dla kobiet i dzieci oraz pogłębia wykluczenie komunikacyjne i zdrowotne mieszkańców mniejszych miejscowości.
Jednocześnie od 1 lipca br. nastąpi kolejny ustawowy wzrost wynagrodzeń pracowników ochrony zdrowia. Samorządy alarmują, że bez zapewnienia dodatkowych środków finansowych wzrost ten będzie oznaczał dalsze pogłębianie zadłużenia szpitali powiatowych.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie działania legislacyjne i finansowe planuje Ministerstwo Zdrowia w celu stabilizacji finansowej szpitali powiatowych?
2. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy dotyczące rzeczywistego niedoszacowania świadczeń realizowanych przez szpitale powiatowe, w szczególności w zakresie położnictwa i ginekologii?
3. Czy planowana jest zmiana wycen świadczeń położniczo-ginekologicznych, tak aby odpowiadały rzeczywistym kosztom ich realizacji?
4. Ile oddziałów położniczo-ginekologicznych zostało zamkniętych lub zawiesiło działalność od początku 2024 roku z podziałem na województwa?
5. Czy Ministerstwo Zdrowia posiada analizę dotyczącą dostępności porodówek w poszczególnych regionach kraju oraz ryzyka powstawania tzw. białych plam w dostępie do świadczeń okołoporodowych?
6. W jaki sposób ministerstwo zamierza zabezpieczyć środki finansowe na pokrycie skutków ustawowych podwyżek wynagrodzeń pracowników ochrony zdrowia od lipca br.?
7. Czy ministerstwo planuje wdrożenie mechanizmu automatycznej rekompensaty wzrostu kosztów funkcjonowania szpitali wynikających z decyzji ustawowych podejmowanych przez administrację centralną?
8. Jakie działania podejmowane są w celu ochrony dostępności świadczeń zdrowotnych dla mieszkańców powiatów i mniejszych miejscowości?
9. Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa przygotowanie kompleksowego programu wsparcia dla szpitali powiatowych, uwzględniającego ich szczególną rolę w systemie ochrony zdrowia?
10. Jakie jest aktualne zadłużenie szpitali powiatowych w Polsce według danych Ministerstwa Zdrowia oraz jaka część tych zobowiązań dotyczy placówek z województwa mazowieckiego?
Szanowna Pani Minister, szpitale powiatowe stanowią fundament bezpieczeństwa zdrowotnego milionów Polaków, zwłaszcza mieszkańców terenów poza dużymi aglomeracjami. Dalsze ignorowanie dramatycznej sytuacji finansowej tych placówek może doprowadzić do nieodwracalnego ograniczenia dostępności świadczeń zdrowotnych i pogłębienia nierówności społecznych w dostępie do ochrony zdrowia.
Oczekuję pilnych działań ze strony Ministerstwa Zdrowia oraz przedstawienia konkretnych rozwiązań systemowych, które pozwolą zatrzymać postępującą destabilizację szpitali powiatowych.
Z poważaniem
Rafał Romanowski
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 8 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12951 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.46.2026.DP
Warszawa, 18 czerwca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 17405 z 1 czerwca 2026 r. Pana Rafała Romanowskiego,
Posła na Sejm RP, w sprawie dramatycznej sytuacji finansowej szpitali powiatowych oraz
zagrożenia likwidacją oddziałów położniczo-ginekologicznych na Mazowszu, uprzejmie
proszę o przyjęcie następujących informacji.
Na wstępie pragnę wskazać, że priorytetem dla Ministra Zdrowia obecnie jest wdrażanie
konkretnych działań, mających na celu poprawę sytuacji finansowej w ochronie zdrowia.
Wobec powyższego kwestia poprawy sytuacji finansowej w ochronie zdrowia jest szeroko
dyskutowana oraz analizowana na wszystkich poziomach, zarówno w ramach rozmów
z Ministrem Finansów i Gospodarki, przy stałej współpracy z Narodowym Funduszem
Zdrowia i Agencją Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, jak i w ramach wspólnego
dialogu, w tym m.in. w ramach prac Trójstronnego Zespołu do Spraw Ochrony Zdrowia.
Należy przy tym zapewnić, że priorytetem w podejmowanych działaniach oraz ostatecznie
wdrażanych rozwiązaniach jest uwzględnienie konieczności zagwarantowania
bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów.
Jednocześnie należy zauważyć, że zapewniane są także coraz wyższe środki na finansowanie
świadczeń opieki zdrowotnej – w planie NFZ na 2026 r. pierwotna wysokość środków
zapisana na koszty świadczeń opieki zdrowotnej NFZ wynosiła 201,2 mld zł, tj. 93,76 mld zł
więcej niż zaplanowana pierwotnie na 2022 r.
Ponadto dotacja podmiotowa dla NFZ zaplanowana pierwotnie w 2026 r. wynosiła
26 mld zł, natomiast dzięki decyzjom Ministra Zdrowia oraz Ministra Finansów i Gospodarki,
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
umożliwiającym przekazanie dodatkowych środków budżetu państwa, obecnie
zaplanowane środki na ten cel w 2026 r. wynoszą 31,6 mld zł, przy czym podobnie jak
w latach 2024-2025, należy spodziewać się dalszego jej zwiększenia w bieżącym roku.
Zauważenia przy tym wymaga, że pomimo coraz wyższych środków budżetu państwa
przekazywanych celem zasilenia budżetu NFZ, obecnie pokrywają one głównie skutki
decyzji podejmowanych w systemie ochrony zdrowia z 2022 r.
Jednocześnie informuję, że nowe regulacje, wprowadzone przepisami ustawy z dnia
5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze
środków publicznych oraz ustawy o działalności leczniczej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1211)
przewidziały nowe rozwiązania w zakresie restrukturyzacji i konsolidacji podmiotów
leczniczych. Procesy te zostaną dodatkowo wsparte finansowo w ramach programu Zdrowy
szpital – bezpieczny Pacjent, który zakłada stworzenie instrumentów wsparcia na cele
infrastrukturalne, doposażenie szpitali i zakup sprzętu medycznego. Obszar dotyczący
wsparcia procesów konsolidacyjnych podmiotów leczniczych został uwzględniony w ramach
budżetu Funduszu Medycznego i ujęty w alokacji środków na Subfundusz Modernizacji
Podmiotów Leczniczych. Uchwała Nr 93 Rady Ministrów z dnia 12 marca 2026 r. zmieniająca
uchwałę w sprawie ustanowienia programu inwestycyjnego pod nazwą „Program
inwestycyjny modernizacji podmiotów leczniczych” (M.P. z 2026 r. poz. 343) określa zasady
wsparcia konsolidacji podmiotów leczniczych. Działanie ma na celu m.in. zwiększenie
efektywności wykorzystania personelu medycznego i infrastruktury w szpitalach.
Zakres wspartych inwestycji będzie wynikać z podjętych procesów konsolidacyjnych i służyć
racjonalizacji działalności skonsolidowanych podmiotów. Wsparcie będzie przeznaczone na
budowę, modernizację, przebudowę lub doposażenie podmiotów leczniczych.
Dzięki zmianom, oferta szpitali zostanie lepiej dostosowana do lokalnych potrzeb, w tym do
zmian demograficznych. Planuje się, że ogłoszenie konkursów na wsparcie projektów
inwestycyjnych związanych z wdrażaniem procesów konsolidacyjnych przez podmioty
lecznicze rozpocznie się w III/IV kw. 2026 r. Minister Zdrowia popiera wszelkie działania
restrukturyzacyjne i konsolidacyjne mające na celu poprawę sytuacji podmiotów leczniczych
oraz osiąganie optymalnych rozwiązań organizacyjnych, które zarazem korzystnie wpływają
na dostępność i jakość świadczeń zdrowotnych.
Ponadto ww. ustawa umożliwiła dokonanie pewnych dostosowań w strukturze systemu
podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (PSZ).
Świadczeniodawcy mogą - za zgodą NFZ opartą o ocenę potrzeb zdrowotnych na danym
obszarze - wycofywać się z realizacji określonych profili szpitalnych w ramach PSZ,
co oznacza równocześnie zwiększenie skali działalności w zakresie tych profili w innych
szpitalach w regionie, pociągając za sobą koncentrację/konsolidację danych świadczeń
szpitalnych. Dodatkowym rozwiązaniem jest umożliwienie świadczeniodawcy, który
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
otrzymał zgodę na rezygnację z profilu PSZ, zawarcia umowy na tożsamy zakres świadczeń
wykonywany w trybie hospitalizacji planowej albo leczenia jednego dnia, lub umowy na
udzielanie świadczeń opieki długoterminowej.
Konsolidacja profili szpitalnych w ramach PSZ jest jednym z narzędzi porządkowania
struktury lecznictwa szpitalnego i wzmacniania stabilności systemu ochrony zdrowia.
Proces ten umożliwi optymalne wykorzystanie zasobów kadrowych i infrastrukturalnych
oraz ograniczenie dublowania świadczeń szpitalnych na tym samym obszarze
zabezpieczenia, a jednocześnie sprzyjać będzie podniesieniu jakości leczenia.
Mając na uwadze powyższe, zapewniam, że Ministerstwo Zdrowia dokłada wszelkich starań,
aby wdrażane zmiany prowadziły do poprawy funkcjonowania systemu ochrony zdrowia, w
tym poprzez zapewnienie adekwatnego finansowania, które zarazem korzystnie wpłyną na
dostępność i jakość świadczeń opieki zdrowotnej.
Odnosząc się do kwestii analizy świadczeń realizowanych przez szpitale powiatowe,
w szczególności w zakresie położnictwa i ginekologii, pragnę wskazać, że Narodowy Fundusz
Zdrowia na bieżąco analizuje dane dotyczące oddziałów ginekologiczno-położniczych oraz
liczby porodów odbywających się na tych oddziałach. Fundusz analizuje również dane
związane z opieką okołoporodową. Wyniki analiz publikowane są na stronie „Zdrowe dane”
(Porody i opieka okołoporodowa - ezdrowie.gov.pl) w formie raportu interaktywnego. Dane
w raporcie aktualizowane są raz w roku, natomiast analizowane są przez Fundusz w cyklu
miesięcznym. Dane przekazane przez Centralę NFZ za okres 2010-2025 oraz I-IV 2026,
zawiera załącznik nr 1 do niniejszej odpowiedzi.
Co miesiąc Centrala NFZ pozyskuje również dane z Oddziałów Wojewódzkich NFZ
dotyczące zamkniętych i zawieszonych oddziałów ginekologiczno-położniczych.
Zestawienie z liczbą zamkniętych i zawieszonych oddziałów w latach 2024–2025 oraz
w okresie I-V 2026, zawiera załącznik nr 2 do niniejszej odpowiedzi.
Ministerstwo Zdrowia prowadzi natomiast prace związane z analizą dostępności
terytorialnej do miejsc udzielania świadczeń w zakresach położniczych w ramach Schematu
Zabezpieczania Opieki Szpitalnej.
W odniesieniu do wyceny świadczeń położniczo-ginekologicznych, uprzejmie informuję,
że Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) poddała analizie taryfy
świadczeń gwarantowanych związanych z ciążą i porodem. W wyniku powyższego, 19 maja
2026 r. został opublikowany RAPORT W SPRAWIE USTALENIA TARYFY ŚWIADCZEŃ
Świadczenia gwarantowane związane z ciążą i porodem (JGP N01–N13). Pełna treść raportu
jest dostępna pod adresem:
https://bip.aotm.gov.pl/component/content/?view=article&layout=edit&id=5323:raportyt
aryfikacyjne-all&Itemid=9008&catid=2 .
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Odnosząc się natomiast do kwestii środków finansowych na pokrycie skutków ustawowych
podwyżek wynagrodzeń pracowników ochrony zdrowia od lipca br. pragnę wskazać,
że ustawa z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego
wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach
leczniczych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2022 poz. 1352), dalej „ustawa
o wynagrodzeniach”, wprowadziła zmianę w ustawie o świadczeniach, poprzez dodanie
art. 31ha, określającego mechanizm dotyczący przygotowywania raportu w sprawie zmiany
sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej oraz wydawania,
na zlecenie ministra właściwego do spraw zdrowia, rekomendacji Prezesa AOTMiT
w zakresie zmiany sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej
w związku z nadzwyczajnym wzrostem kosztów udzielania tych świadczeń.
AOTMiT w ramach prac związanych z przygotowaniem ww. raportu monitoruje i analizuje
sytuację finansową podmiotów prowadzących działalność leczniczą, w tym w szczególności
szpitali z uwzględnieniem ich kategorii i poziomu w PSZ.
Jednym z działań w tym zakresie są prowadzone przez AOTMiT analizy danych
sprawozdawanych w Systemie Statystyki w Ochronie Zdrowia, na podstawie których
w okresach kwartalnych monitorowana jest sytuacja finansowo-ekonomiczna podmiotów.
Analizowane są przede wszystkim: struktura i dynamika zmian w zakresie przychodów oraz
kosztów działalności z uwzględnieniem takich elementów jak: koszty osobowe
(wynagrodzenia z tytułu umów o pracę oraz umów cywilnoprawnych), czy koszty zużycia
materiałów i energii.
Analizie podlegają również cyklicznie gromadzone informacje o wysokości poszczególnych
składowych wynagrodzenia i wymiarze zatrudnienia osób zatrudnionych w podmiotach
leczniczych na podstawie umowy o pracę lub świadczących usługi na podstawie umowy
cywilnoprawnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło w zakresie, w jakim dane te dotyczą osób
biorących udział w realizacji świadczeń udzielanych w ramach umowy z NFZ o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej.
Należy wspomnieć, że na potrzeby wydania Rekomendacji, pozyskane dane analizowane
były na poziomie globalnym dając uśrednione wyniki, a nie odrębnie dla każdego podmiotu,
z indywidualnym uwzględnieniem struktury zatrudnienia.
Mając powyższe na uwadze, uprzejmie informuję, że od 2022 roku AOTMiT pięciokrotnie
uzyskał zlecenie Ministra Zdrowia dotyczące dokonania analizy oraz przygotowania raportu
w sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej i wydania
rekomendacji, w związku ze wzrostem najniższego wynagrodzenia wprowadzanym ustawą o
wynagrodzeniach. Należy podkreślić, że przy wyborze wariantu rekomendacji wydanych we
wskazanym okresie, Minister Zdrowia kierował się przede wszystkim koniecznością
poprawą sytuacji finansowej podmiotów leczniczych, urealnienia wyceny oraz poprawy
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
dostępności do świadczeń, w szczególności w sytuacji występowania długu zdrowotnego
spowodowanego epidemią COVID-19. Powyższe było możliwe dzięki m.in. wzmocnieniu
wycen w obszarach o szczególnej istotności dla działalności szpitali I i II stopnia poziomów
systemu, czyli głownie placówek powiatowych.
Jednocześnie należy zauważyć, że po przyjęciu właściwego wariantu wydanej rekomendacji,
NFZ corocznie dokonywał nowelizacji planu finansowego, zapewniając środki z niej
wynikające.
Należy również wskazać, że Narodowy Fundusz Zdrowia sukcesywnie podnosił cenę
jednostki sprawozdawczej PSZ (od 01.07.2025 r. do wartości 1,96 zł).
Ponadto, co istotne dla szpitali zakwalifikowanych do I i II stopnia w ramach systemu
zabezpieczenia PSZ, zastosowanie mają odpowiednie współczynniki korygujące o wartości
1,07 oraz 1,06 w przypadku sprawozdawania produktów sprawozdawczych rozliczanych
ryczałtem, które w znacznym stopniu modyfikują wartość danego świadczenia.
Odpowiadając na pytanie dotyczące aktualnego zadłużenia szpitali powiatowych w Polsce,
uprzejmie informuję, że z danych statystycznych o zobowiązaniach samodzielnych
publicznych zakładów opieki zdrowotnej posiadających w swoich strukturach oddziały
szpitalne, dla których podmiotami tworzącymi są powiaty i miasta na prawach powiatu
wynika, że zobowiązania ogółem tych podmiotów na koniec 2025 r. osiągnęły wartość
9,6 mld zł, w tym zobowiązania wymagalne, czyli takie, które nie zostały uregulowane
pomimo upływu terminu ich płatności to 1,6 mld zł.
Natomiast te z ww. podmiotów leczniczych, które występują na terenie województwa
mazowieckiego wykazały na koniec 2025 r. zobowiązania ogółem o łącznej wartość
1,3 mld zł (co stanowi 13% zobowiązań ogółem wszystkich tego rodzaju placówek w kraju),
z czego zobowiązania wymagalne to 0,2 mld zł (tj. 13% zadłużenia wymagalnego wszystkich
takich placówek w Polsce).
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --