Interpelacja w sprawie rozporządzenia na podstawie, którego została wprowadzona strefa buforowa w otulinie Parku Narodowego "Ujście Warty"
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17399
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie rozporządzenia na podstawie, którego została wprowadzona strefa buforowa w otulinie Parku Narodowego "Ujście Warty"
Zgłaszający: Elżbieta Anna Polak
Data wpływu: 25-05-2026
Szanowna Pani Ministro,
30 kwietnia wiceminister klimatu i środowiska podpisała rozporządzenie, na podstawie którego została wprowadzona strefa buforowa w otulinie Parku Narodowego „Ujście Warty”.
Nasz park to nie tylko lubuski skarb, tu przecież żyje blisko 280 gatunków ptaków. Dlatego śmiało można powiedzieć, że obok naszych parków UNESCO - Park Mużakowski i Geopark, Park „Ujście Warty” ma światowe znaczenie.
Ale niestety do tej pory ptaki łowne w otulinie były bezbronne, chociaż cały teren to europejska sieć Natura 2000. Ministerstwo przyznaje, że dochodziło tu do skandalicznych praktyk.
W regionie po przyjęciu rozporządzenia, gminy Witnica i Słońsk oraz Sejmik Województwa Lubuskiego przyjęły stanowiska negatywne do przedmiotowego rozporządzenia.
W uzasadnieniu do rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska czytamy, że nic się nie zmieni dla rolników i wędkarzy oraz w zakresie prawa budowlanego. A właściciele gruntów mają pełną gwarancję wypłaty należnych rekompensat, ryzyko pozostawienia szkód bez pokrycia nie występuje. Za strefę będzie teraz odpowiedzialna dyrekcja parku a nie koła łowieckie. W strefie nadal możliwe będą odstrzały redukcyjne i eliminacja zgodnie z przepisami gatunków inwazyjnych.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na pytania:
Czy przed wprowadzeniem rozporządzenia odbyły się konsultacje? Jeśli tak, gdzie i w jakiej formie były prowadzone konsultacje? Czy gminy Witnica i Słońsk oraz Samorząd Województwa Lubuskiego poznały treść projektowanego rozporządzenia?
Czy Samorząd Województwa Lubuskiego oraz gminy Witnica i Słońsk wnosiły uwagi do rozporządzenia, jakie to były uwagi?
Jakie skutki dla gmin w obszarze objętym strefą buforową w otulinie Parku Narodowego „Ujście Warty” dotyczą rolników oraz kół łowieckich, Lasów Państwowych i innych podmiotów, dla których wprowadzone zmiany mają wpływ?
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9316 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WPN.0500.6.2026.MŚP
4395433.18167043.14665596
Warszawa, 24-06-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posłanki Elżbiety Anny Polak
Temat: strefa ochronna zwierząt łownych w otulinie Parku Narodowego „Ujście Warty”
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji Posłanki Elżbiety Anny Polak, w sprawie rozporządzenia na
podstawie, którego została wprowadzona strefa buforowa w otulinie Parku Narodowego
"Ujście Warty” - K10INT17399, uprzejmie informuję, co następuje.
Park Narodowy „Ujście Warty” jest jednym z najcenniejszych obszarów wodno-błotnych w
Europie, objętym ochroną w ramach sieci Natura 2000 i Konwencji o obszarach wodno-
błotnych mających znaczenie międzynarodowe, zwłaszcza jako środowisko życiowe
ptactwa wodnego, sporządzonej w Ramsarze dnia 2 lutego 1971 r. (konwencja RAMSAR).
Park Narodowy „Ujście Warty”, wraz z otuliną stanowi także obszar ostoi ptaków IBA
(Important Bird Area) o randze światowej. Cała ostoja to niezwykle cenny przyrodniczo
teren o dużym znaczeniu dla ptaków migrujących nie tylko w skali kraju, ale i Europy.
W trakcie wędrówek zatrzymuje się tu do kilkuset tysięcy ptaków wodno-błotnych. Jest to
jedno z ważniejszych noclegowisk gęsi i żurawi w Europie, zarówno podczas wędrówki
jesiennej, jak i wiosennej. Tak wielkie bogactwo przyrodnicze oraz znaczenie dla ochrony
światowej populacji ptaków sprawia, że konieczne jest podejmowanie wszelkich możliwych
środków prawnych dla utrzymania ich populacji. Park Narodowy „Ujście Warty” zabezpiecza
tylko część ww. obszaru. Na jego terenie cała przyroda, w tym ptaki (także gatunki łowne)
podlegają ochronie i mają zapewnione dobre warunki do bytowania, w tym zdobywania
pokarmu, pierzenia oraz zimowania.
Na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 lipca 2005 r. w sprawie
ustanowienia strefy ochronnej zwierząt łownych w otulinie Parku Narodowego „Ujście
Warty” (Dz. U. poz. 1171) w części otuliny Parku została utworzona strefa ochronna
zwierząt łownych. Strefa ta obejmowała około 9% otuliny Parku (915 ha z 10 454 ha).
Zarówno jej wielkość, jak i lokalizacja nie zabezpieczały potrzeb bezpieczeństwa zwierząt
gatunków łownych, wychodzących na żerowiska poza obszar Parku Narodowego „Ujście
Warty”, dalej także jako „Park”. Polowania na ptaki odbywały się przy granicy Parku w
odległości, która nie zapewniała bezpieczeństwa ptakom wylatującym na żerowiska. Niski
pułap lotu przy zerwaniu się do lotu nie gwarantował bezpieczeństwa wylotu z Parku,
bowiem ptaki były w tej sytuacji łatwym celem dla myśliwych. Ponadto odgłos wystrzałów
-- 1 of 3 --
w bliskiej odległości od Parku powodował płoszenie ptaków na obszarze Parku, który
powinien być dla nich miejscem odpoczynku i spokoju.
Biorąc powyższe pod uwagę, w celu zwiększenia stopnia ochrony ptaków przebywających
w Parku Narodowym „Ujście Warty”, w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, we współpracy
z Parkiem, podjęte zostały działania zmierzające do powiększenia strefy ochronnej zwierząt
łownych w otulinie Parku Narodowego „Ujście Warty”.
7 maja 2026 r. w Dzienniku Ustaw RP pod pozycją 613 zostało ogłoszone rozporządzenie
Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 30 kwietnia 2026 r. w sprawie ustanowienia strefy
ochronnej zwierząt łownych w otulinie Parku Narodowego „Ujście Warty”. Rozporządzenie
weszło w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, tj. 7 czerwca 2026 r. Na podstawie
rozporządzenia strefa ochronna zwierząt łownych została rozszerzona na obszar otuliny
Parku nieobjęty zabudową, na terenie gmin: Słońsk, Górzyca, Kostrzyn nad Odrą oraz
Witnica. Aktualnie, po powiększeniu, powierzchnia strefy ochronnej wynosi 6 117,64 ha.
Wielkość strefy ochronnej zwierząt łownych w otulinie Parku została dostosowana do
potrzeb zapewnienia bezpieczeństwa ptakom łownym (dotyczy przede wszystkim gęsi i
kaczek) bytującym w Parku w czasie zimowania, w związku z wylatywaniem przez nie na
żerowiska. Ptaki mają teraz większe szanse na wzbicie się na bezpieczną dla nich wysokość
(poza zasięg strzału), jak również zmniejszyło się ich narażanie na płoszenie powodowane
hukiem wystrzałów. Oddalenie miejsc polowań od granicy Parku o około 1000 m zmniejszy
również presję na inne gatunki ptaków, w tym gatunki objęte ochroną gatunkową - nie
będzie dochodziło do ich płoszenia, co przyczyni się do poprawy ich stanu ochrony.
Należy podkreślić, iż powiększenie strefy ochronnej zwierząt łownych nie spowodowało, że
na tym obszarze obowiązują zakazy tak jak w parku narodowym. Obszar ten może być nadal
wykorzystywany tak jak dotychczas, z tą różnicą, że ochrona zwierząt łownych na obszarze
strefy jest zadaniem dyrektora parku narodowego. Powiększenie strefy ochronnej nie
oznacza w żadnym razie zmiany granic otuliny Parku Narodowego „Ujście Warty”. Tym
samym utworzenie strefy ochronnej zwierząt łownych nie wpływa na gospodarkę
przestrzenną w otulinie ani na możliwość prowadzenia gospodarki rolnej, czy też
działalności gospodarczej, np. działalności turystycznej.
W strefie ochronnej zwierząt łownych będą mogły być prowadzone działania związane z
redukcją zwierząt gatunków łownych, w szczególności dzika i jelenia. Za ich prowadzenie
odpowiedzialny będzie Dyrektor Parku. Pozwoli to na eliminowanie lub zmniejszanie szkód
w płodach rolnych. Działania te będą mogły być prowadzone we współpracy z
sąsiadującymi kołami łowieckimi pozwoli na utrzymywanie populacji na poziomie
niepowodującym istotnych szkód, w tym szkód związanych z presją na obszary zabudowane
np. ogrody oraz wypadki komunikacyjne. W sytuacji zagrożenia rozprzestrzenianiem się
chorób zakaźnych, np. afrykańskiego pomoru świń, będą podejmowane działania
zapobiegające temu, w szczególności przez odstrzał redukcyjny lub odstrzał sanitarny,
nakładany rozporządzeniem wojewody. W analogiczny sposób będzie prowadzona
eliminacja lub redukcja gatunków obcych, w tym także inwazyjnych gatunków obcych, w
szczególności szopa pracza i wizona amerykańskiego.
Należy także wskazać, że zgodnie z art. 126 ust. 8 i 9 ustawy o ochronie przyrody szkody
wyrządzone przez zwierzęta łowne w strefie ochronnej zwierząt łownych są szacowane
przez Służbę Parku Narodowego, natomiast odszkodowania są wypłacane przez park
-- 2 of 3 --
narodowy. Szacowanie szkód odbywa się według zasad określonych w rozdziale 9 ustawy
z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie (art. 126 ust. 7 ustawy o ochronie
przyrody).
Na etapie procedowania niniejszy projekt został udostępniony w Biuletynie Informacji
Publicznej, na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie Rządowy
Proces Legislacyjny, stosownie do art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności
lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2025 r. poz. 677) i § 52 uchwały nr 190
Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M. P. z
2024 r. poz. 806, z późn. zm.), w celu umożliwienia zgłaszania uwag oraz zainteresowania
pracami nad przedmiotowym projektem rozporządzenia. Projekt ten był również skierowany
do konsultacji publicznych i opiniowania m.in. do Polskiego Związku Łowieckiego, Urzędu
Marszałkowskiego Województwa Lubuskiego, Urzędu Wojewódzkiego Województwa
Lubuskiego, Urzędu Miasta i Gminy Witnica, Urzędu Gminy Górzyca, Urzędu Miasta i Gminy
Kostrzyn nad Odrą oraz Urzędu Gminy Słońsk. Wyniki przeprowadzonych konsultacji
publicznych i opiniowania zostały omówione szczegółowo w raporcie z konsultacji, który
został udostępniony na stronie Rządowego Centrum Legislacji, w zakładce Rządowy Proces
Legislacyjny. Projekt podlegał także opiniowaniu przez Komisję Wspólną Rządu i Samorządu
Terytorialnego, gdyż dotyczył spraw związanych z samorządem terytorialnym, o których
mowa w ustawie z dnia 6 maja 2005 r. o Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego
oraz o przedstawicielach Rzeczypospolitej Polskiej w Komitecie Regionów Unii Europejskiej
(Dz. U. z 2024 r. poz. 949).
Z tytułu posiadania na swoim obszarze form ochrony przyrody, w tym przypadku Parku
Narodowego „Ujście Warty” jednostki samorządu terytorialnego w ramach uwzględniania
potrzeb ekologicznych przy wyliczaniu subwencji ogólnej, tzw. subwencji ekologicznej,
otrzymują dodatkowe środki finansowe, z których mogą finansować swoje potrzeby.
Wysokość potrzeb ekologicznych w 2026 r. w odniesieniu do poszczególnych jednostek
samorządu terytorialnego, na obszarze których położony jest Park Narodowy „Ujście
Warty” przedstawia się w następujący sposób: Miasto Kostrzyn nad Odrą 122 455 zł, Gmina
Słońsk - 3 579 599 zł, Gmina Witnica – 3 216 443 zł, Gmina Górzyca – 685 641 zł.
Województwo Lubuskie otrzymało z tego tytułu - 5 546 455 zł. Z powyższego wprost
wynika, że funkcjonowanie form ochrony przyrody, poza wartościami przyrodniczymi oraz
możliwością rozwoju usług turystycznych i rekreacyjnych, może być także źródłem
dodatkowych przychodów dla jednostek samorządu terytorialnego.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --