Interpelacja w sprawie interpretacji warunku uzyskania statusu przedsiębiorstwa społecznego przez podmiot ekonomii społecznej przekształcany w przedsiębiorstwo społeczne w projektach OWES współfinansowanych ze środków EFS+
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17394
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie interpretacji warunku uzyskania statusu przedsiębiorstwa społecznego przez podmiot ekonomii społecznej przekształcany w przedsiębiorstwo społeczne w projektach OWES współfinansowanych ze środków EFS+
Zgłaszający: Jarosław Wałęsa
Data wpływu: 25-05-2026
Gdańsk, dnia 25 maja 2026 r.
Szanowna Pani Minister,
w związku z sygnałami przekazywanymi przez podmioty realizujące projekty ośrodków wsparcia ekonomii społecznej (OWES) współfinansowane ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w ramach programów regionalnych na lata 2021-2027, zwracam się z prośbą o przedstawienie stanowiska Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej dotyczącego interpretacji warunku uzyskania statusu przedsiębiorstwa społecznego przez podmiot ekonomii społecznej przekształcany w przedsiębiorstwo społeczne.
W praktyce realizacji projektów OWES pojawiły się wątpliwości dotyczące sytuacji, w której podmiot ekonomii społecznej uzyskuje formalną decyzję wojewody o nadaniu statusu przedsiębiorstwa społecznego po upływie 6 miesięcy od dnia utworzenia pierwszego nowego miejsca pracy, przy czym opóźnienie ma charakter incydentalny i kilkudniowy.
Jednocześnie podmiot przed upływem wskazanego terminu spełniał wszystkie materialne przesłanki uznania go za przedsiębiorstwo społeczne określone w ustawie o ekonomii społecznej, faktycznie prowadził działalność jako przedsiębiorstwo społeczne i realizował cele reintegracyjne oraz społeczne przewidziane dla PS, natomiast jedynym niespełnionym elementem pozostawało formalne uzyskanie wpisu/decyzji w odpowiednim terminie.
Zgodnie z dokumentacją projektową OWES oraz Wytycznymi dotyczącymi realizacji projektów z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w regionalnych programach na lata 2021-2027, w przypadku PES przekształcanego w PS wymagane jest uzyskanie statusu przedsiębiorstwa społecznego przed upływem 6 miesięcy od dnia utworzenia pierwszego nowego miejsca pracy.
W praktyce powstają jednak istotne wątpliwości interpretacyjne dotyczące m.in.:
charakteru prawnego wskazanego terminu,
relacji pomiędzy faktycznym spełnianiem przesłanek przedsiębiorstwa społecznego a formalnym momentem wydania decyzji administracyjnej,
możliwości uznania obowiązku za skutecznie wykonany pomimo opóźnienia w uzyskaniu formalnego statusu,
skutków przekroczenia terminu dla kwalifikowalności wydatków,
oraz zakresu kompetencji OWES i instytucji zarządzających w zakresie ewentualnego aneksowania umów lub stosowania rozwiązań naprawczych.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy termin 6 miesięcy na uzyskanie statusu przedsiębiorstwa społecznego przez PES przekształcany w PS należy traktować jako termin materialny (zawity), którego przekroczenie (niezależnie od długości opóźnienia) skutkuje niespełnieniem warunku kwalifikowalności wsparcia?
Czy dopuszczalne jest uznanie, że incydentalne i krótkotrwałe przekroczenie terminu uzyskania formalnej decyzji o nadaniu statusu PS, przy jednoczesnym wcześniejszym spełnianiu przez podmiot wszystkich ustawowych przesłanek przedsiębiorstwa społecznego, może zostać potraktowane jako uchybienie formalne niemające wpływu na możliwość dalszej realizacji umowy i kwalifikowalność wsparcia?
Czy przy ocenie spełnienia warunku uzyskania statusu przedsiębiorstwa społecznego decydujące znaczenie ma wyłącznie formalna data wydania decyzji administracyjnej, czy też możliwe jest uwzględnienie rzeczywistego spełniania przez podmiot przesłanek przedsiębiorstwa społecznego przed upływem wskazanego terminu?
Czy instytucja zarządzająca lub realizator projektu OWES posiada kompetencję do:
przedłużenia terminu na uzyskanie statusu przedsiębiorstwa społecznego,
wyznaczenia dodatkowego terminu na usunięcie naruszenia,
albo dokonania zmiany umowy o udzielenie wsparcia finansowego w tym zakresie w drodze aneksu?
W przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie nr 4 – jaka jest podstawa prawna zastosowania takich rozwiązań, w szczególności w świetle:
Wytycznych EFS+,
zasad kwalifikowalności wydatków,
zasad trwałości przedsiębiorstwa społecznego,
oraz przepisów regulujących wydatkowanie środków publicznych?
Czy przekroczenie terminu uzyskania formalnego statusu przedsiębiorstwa społecznego skutkuje koniecznością uznania całości wsparcia za niekwalifikowalne, czy też możliwe jest zastosowanie mechanizmu proporcjonalności lub częściowej korekty finansowej?
Przedmiotowa kwestia ma istotne znaczenie praktyczne dla jednolitego stosowania zasad realizacji projektów OWES w całym kraju oraz dla bezpieczeństwa prawnego podmiotów realizujących projekty współfinansowane ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus.
Z wyrazami szacunku
Podsekretarz stanu Monika Sikora
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4011 znakówwww.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 12 czerwca 2026 r.
znak sprawy: DZF-VI.054.5.2026.JS
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 17394 Pana Posła Jarosława Wałęsy
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację przedstawiam następujące informacje.
Wspomniany w interpelacji termin sześciu miesięcy na uzyskanie statusu
przedsiębiorstwa społecznego (PS) wynika z punktu 2 sekcji 4.4.1 Wytycznych
dotyczących realizacji projektów z udziałem środków Europejskiego Funduszu
Społecznego Plus w regionalnych programach na lata 2021-2027 (dalej:
Wytyczne EFS+). Wskazano w tym punkcie, że podmiot ekonomii społecznej (PES)
musi przekształcić się w PS, co de facto oznacza uzyskanie statusu PS zgodnie
z ustawą z dnia 5 sierpnia 2022 r. o ekonomii społecznej, przed upływem
6 miesięcy od dnia utworzenia miejsca pracy. Zapis ten wynika z faktu, że zgodnie
z Umową Partnerstwa, przedmiotem wsparcia w ramach EFS+ jest tworzenie
i utrzymanie miejsc pracy w PS.
Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, jedyną definicję legalną
przedsiębiorstwa społecznego określa ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r.
o ekonomii społecznej (Dz. U. z 2025 r. poz. 806). Zgodnie z tą ustawą, status
przedsiębiorstwa społecznego przyznaje wojewoda – i tylko PES posiadający
decyzję wojewody można nazwać PS. Decydujące znaczenie ma data wydania
decyzji przez wojewodę. Zgodnie z ustawą o ekonomii społecznej,
to wojewoda jest jedynym organem, który może stwierdzić spełnienie cech PS
przez PES. Dodatkowo Wytyczne EFS+ wprost odnoszą się do zapisów ustawy
o ekonomii społecznej, m.in. definiując PS.
-- 1 of 2 --
2
Podmiot nieposiadający decyzji wojewody o nadaniu statusu PS, nawet
w przypadku spełniania cech definicyjnych, nie będzie PS w rozumieniu ustawy
o ekonomii społecznej i Wytycznych EFS+.
Ze względu na potrzebę zapewnienia elastyczności wsparcia, w Wytycznych EFS+
przewidziano możliwość „dochodzenia” do statusu PS tak by możliwe było
wsparcie PES jeszcze przed przyznaniem statusu. Jednak, biorąc pod uwagę
powyższe uwarunkowania, kluczowe jest by faktycznie ten status został
przyznany, stąd określenie terminu w Wytycznych EFS+. Ponadto, zgodnie
z pkt 13 sekcji 4.1.1 Wytycznych EFS+, dokumenty potwierdzające nadanie
statusu są elementem dokumentacji kwalifikującej stawkę jednostkową.
W przypadku gdy status w ogóle nie zostanie przyznany wówczas stawka jest
niekwalifikowalna – przyznano ją bowiem podmiotowi, który nie powinien być
objęty wsparciem, a miejsca pracy nie mogą zostać wliczone do wskaźnika
przewidzianego dla stawek jednostkowych.
Jeżeli jednak doszło do niewielkiego przekroczenia terminu nabycia statusu PS,
a pozostałe warunki niezbędne do rozliczenia stawki zostały spełnione, wówczas
Instytucja Zarządzająca Programem Regionalnym, na uzasadniony wniosek
Ośrodka Wsparcia Ekonomii Społecznej (jako beneficjenta projektu), może wydać
zgodę na uznanie miejsc pracy za kwalifikowalne, pod warunkiem wydłużenia
okresu trwałości wszystkich miejsc pracy objętych stawką jednostkową o czas
przekroczenia terminu na nadanie statusu PS. Jest to możliwe pod warunkiem
zachowania pozostałych wymogów określonych w naborze, w szczególności
kryteriów wyboru projektu.
Natomiast w przypadku znacznego przekroczenia terminu należy uznać, że
zasady i warunki określone w Wytycznych EFS+ nie zostały spełnione, a Instytucja
Zarządzająca powinna rozpatrywać tę sytuację z punktu widzenia wystąpienia
szkody. W sytuacji gdy podmiot uzyska status PS przed okresem zachowania
trwałości stawki, okres trwałości zostanie odpowiednio wydłużony, warunki
niezbędne dla rozliczenia stawki zostały spełnione, a pozostałe postanowienia
regulaminu naboru nie stanowią inaczej, Instytucja Zarządzająca może uznać,
że szkody nie ma, a cel interwencji i założenia projektu zostały osiągnięte.
Z poważaniem
z up. Ministra
Monika Sikora
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 2 --