Interpelacja w sprawie zmiany obowiązku określonego w art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, tj. badania sprawozdań finansowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 1739
do ministra finansów
w sprawie zmiany obowiązku określonego w art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, tj. badania sprawozdań finansowych
Zgłaszający: Michał Kobosko, Izabela Bodnar, Agnieszka Buczyńska, Adam Gomoła, Adam Luboński, Maja Ewa Nowak, Barbara Okuła, Łukasz Osmalak, Norbert Pietrykowski, Marcin Skonieczka, Mirosław Suchoń, Wioleta Tomczak, Kamil Wnuk
Data wpływu: 23-02-2024
Szanowny Panie Ministrze,
zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 1994 r. Nr 121, poz. 591, z późn. zm.) obowiązkiem sporządzenia rocznego sprawozdania finansowego objęte są pozostałe jednostki, które w poprzedzającym roku obrotowym, za który sporządzono sprawozdania finansowe, spełniły co najmniej dwa z następujących warunków:
a) średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło co najmniej 50 osób,
b) suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego stanowiła równowartość w walucie polskiej co najmniej 2 500 000 euro,
c) przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych za rok obrotowy stanowiły równowartość w walucie polskiej co najmniej 5 000 000 euro.
Przepis dotyczy przede wszystkim spółek z o.o., spółek jawnych, partnerskich, komandytowych, cywilnych oraz przedsiębiorstw osób fizycznych.
Jak wynika z tabeli nr 252/A/NBP/2022 z 30 grudnia 2022 r., średni kurs euro na koniec 2022 roku wynosił 4,6899 zł. Zatem równowartość w złotych określonych w ww. przepisie limitów wyrażonych w euro, przy zastosowaniu tego kursu, wynosi odpowiednio: 11.724.750 zł oraz 23.449.500 zł.
Wielkości graniczne, których przekroczenie zobowiązywało do poddania badaniu rocznego sprawozdania finansowego, kształtowały się następująco w poszczególnych latach funkcjonowania ustawy:
– suma bilansowa (w latach 1992–1999: 1 000 000 euro, od roku 2000: 2 500 000 euro),
– przychody ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych (w latach 1992–1994: 2 000 000 euro, w latach 1995–1999: 3 000 000 euro, od roku 2000: 5 000 000 euro).
Warto zauważyć, że intencją ustawodawcy przy dokonywaniu zmian wartości granicznych było obniżenie kosztów związanych z badaniem dla małych i średnich przedsiębiorstw, gdzie korzyści – w rozumieniu szeroko pojętego interesu publicznego – nie są współmierne do kosztów weryfikacji. Badanie sprawozdań finansowych musi przynosić korzyści odpowiednie do rozmiarów przedsiębiorstw.
Tu warto zauważyć, że ostatnie urealnienie wielkości granicznych nastąpiło 24 lata temu. Wcześniej zmiany następowały w przypadku sumy bilansowej co 8 lat, a przychody ze sprzedaży towarów co 2–5 lat.
Zaniechanie rewaloryzacji kwot przyczyniło się do rozregulowania rynku, którego negatywnymi skutkami są:
a) drastyczne zwiększenie liczby jednostek objętych obowiązkiem o małe i średnie firmy, dla których koszt badania jest finansowo trudny do udźwignięcia i niewspółmierny dla wspomnianego wyżej oczekiwanego interesu publicznego; umowę o badanie z biegłym rewidentem trzeba podpisać z góry na 2 lata, a koszt takiego badania dla małej jednostki to około 20 tys. netto za rok,
b) deficyt biegłych rewidentów, a w konsekwencji spadek jakości przeprowadzanych sprawozdań finansowych; statystycznie jeden rewident wykonuje 360 badań rocznie.
Do ministra finansów została skierowana podobna w treści interpelacja w dniu 11.05.2023 roku (interpelacja nr 41231 w sprawie badania bilansu firm przez biegłych rewidentów; zgłaszający: Paweł Zalewski, Paulina Hennig-Kloska, Joanna Mucha, Michał Gramatyka, Mirosław Suchoń, Tomasz Zimoch).
W odpowiedzi wnoszący interpelacje otrzymali m.in. następującą informację:
„Informujemy, że realizowany jest kompleksowy przegląd przepisów z zakresu rachunkowości w ramach projektu pn. modernizacja ustawy o rachunkowości. Kwestia wprowadzenia ewentualnych zmian w zakresie katalogu jednostek, których roczne sprawozdania finansowe podlegają obowiązkowemu badaniu, będzie przedmiotem analizy w ramach tego projektu”.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na pytania:
1. Czy przeprowadzono zapowiadany przez Ministerstwo Finansów przegląd przepisów z zakresu rachunkowości w ramach projektu pn. modernizacja ustawy o rachunkowości?
2. Czy Ministerstwo Finansów planuje zwiększenie i zaktualizowanie kryteriów wartości przychodów rocznych netto, wartości sumy aktywów bilansu oraz wielkości zatrudnienia dla firm?
3. Czy Ministerstwo Finansów rozważa możliwość zmiany polegającej na pozostawieniu obowiązku badania bilansu wyłącznie dla podmiotów wymienionych art. 64 ust. 1 pkt 1–3 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 1994 r. Nr 121, poz. 591, z późn. zm.) w celu kontroli?
Z poważaniem
Michał Kobosko
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6421 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 19 marca 2024 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 1739
Znak sprawy: DWR5.054.1.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 1739
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 1739 z 7 marca 2024 r. roku posłanek i posłów na
Sejm RP Michała Kobosko, Izabeli Bodnar, Agnieszki Buczyńskiej, Adama Gomoły,
Adama Lubońskiego, Mai Ewy Nowak, Barbary Okuły, Łukasza Osmalaka, Norberta
Pietrykowskiego, Marcina Skonieczki, Mirosława Suchonia, Wiolety Tomczak oraz
Kamila Wnuka w sprawie zmiany obowiązku określonego w art. 64 ust. 1 pkt 4
ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, tj. badania sprawozdań
finansowych, przestawiam poniższe wyjaśnienia.
Przegląd przepisów z zakresu obowiązkowego badania sprawozdań finansowych
w ramach projektu pn. modernizacja ustawy o rachunkowości
W kwestii kompleksowego przeglądu przepisów z zakresu rachunkowości w ramach
projektu pn. modernizacja ustawy o rachunkowości informujemy, że prace nad
projektem są w toku, zatem na ten moment nie ma jeszcze ostatecznych
rozstrzygnięć w kwestii propozycji ewentualnych zmian w zakresie zagadnień
związanych z badaniem rocznych sprawozdań finansowych. Na stronie
https://www.gov.pl/web/finanse/modernizacja-ustawy-o-rachunkowosci
sukcesywnie publikowane będą raporty stanowiące podsumowania kolejnych
etapów prac.
Zwiększenie i zaktualizowanie kryteriów wartości progów w art. 64 ust. 1 pkt 4
ustawy o rachunkowości
-- 1 of 3 --
2/3
W Ministerstwie Finansów trwają prace nad nowelizacją ustawy z dnia 29 września
1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2023 r. poz. 120 i 295), której celem jest m.in.
implementacja do polskiego porządku prawnego dyrektywy delegowanej Komisji
(UE) 2023/2775 z dnia 17 października 2023 r.1, zgodnie z którą kryteria progowe
dla celów rachunkowości zostały podniesione o 25%.
W konsekwencji w projekcie zmiany ustawy o rachunkowości zaproponowano
podniesienie o 25% progów określających obowiązek poddania badaniu
sprawozdania finansowego jednostek, o których mowa w art. 64 ust. 1 pkt 4 tej
ustawy.
Proponowane po zmianie progi do badania przestawiają się następująco:
3 125 000 euro - w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku
obrotowego oraz
6 250 000 euro w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i
produktów za rok obrotowy;
próg zatrudnienia pozostaje bez zmian.
Wejście w życie zmienianych przepisów jest przewidziane w 2024 r. co oznacza, że
podwyższone progi do badania będą miały zastosowanie już do sprawozdań
finansowych sporządzonych za 2024 rok. Planuje się, że projekt ustawy zmieniającej
wysokość progów do badania trafi do uzgodnień zewnętrznych w marcu/kwietniu
tego roku.
Ograniczenie obowiązkowego badania sprawozdań finansowych wyłącznie do
jednostek sektora finansowego i spółek akcyjnych
Stoimy na stanowisku, że pozostawienie obowiązku badania sprawozdania
finansowego wyłącznie dla jednostek finansowych i spółek akcyjnych, to jest de facto
zniesienie obowiązku poddania badaniu sprawozdania finansowego większości
podmiotów gospodarczych funkcjonujących w Polsce byłoby sprzeczne z przepisami
prawa unijnego i szkodliwe z punktu widzenia bezpieczeństwa obrotu
gospodarczego, a także negatywnie wpłynęłoby na jakość danych przekazywanych
na potrzeby kontroli skarbowych.
Zasadniczo interesariuszami sprawozdania finansowego nie są jedynie
akcjonariusze spółek, ale wszystkie podmioty, dla których prawidłowe
sprawozdanie finansowe jest podstawą do podjęcia decyzji gospodarczych. Takimi
interesariuszami są więc potencjalni inwestorzy rozważający nabycie udziałów (w
tym fundusze inwestycyjne), udzielający finansowania (banki, obligatariusze,
podmioty udzielające dotacji), dostawcy towarów i usług, ubezpieczyciele,
leasingodawcy, pracownicy. Grono interesariuszy znacznie zatem wykracza poza
wymienioną w interpelacji grupę akcjonariuszy.
Brak obiektywnego spojrzenia na finanse podmiotów przez wysokiej klasy
specjalistów (biegłych rewidentów) mogłaby nie pozwolić na wyłapanie
potencjalnych bankructw i w ten sposób może narazić na szkodę wielu
nieprofesjonalnych interesariuszy. Obiektywna ocena wiarygodności danych
zawartych w sprawozdaniu finansowym zapewnia dostęp interesariuszom do
rzeczywistych danych podmiotu oraz przyczynia się do podjęcia mniej ryzykownych
decyzji biznesowych, w tym związanych z podziałem zysków, lokowaniem zasobów
kapitałowych, udzielaniem pożyczek, emisją własnych obligacji w celu pozyskania
dodatkowych środków pieniężnych na rynku.
1 Dyrektywa delegowana Komisji (UE) 2023/2775 z dnia 17 października 2023 r. zmieniająca
dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE w odniesieniu do dostosowania kryteriów
wielkości przedsiębiorstwa dla mikro-, małych, średnich i dużych jednostek lub grup (Dz. Urz. UE L z
21.12.2023)
-- 2 of 3 --
3/3
Pozostałe dane
Ponadto zauważamy, że analizy pochodzące z publikacji na stronie Polskiej Agencji
Nadzoru Audytowego (PANA), w której zestawione zostały dane ze sprawozdań
rocznych firm audytorskich.2 nie potwierdzają zawartej w interpelacji tezy o
drastycznej zmianie proporcji liczby biegłych rewidentów do rosnącej liczby badań.
Zgodnie z raportem liczba badań na 1 biegłego rewidenta w mniejszych firmach
audytorskich pozostawała w latach 2020 - 2022 na podobnym poziomie, ok. 11
badań na 1 biegłego rewidenta (z uwzględnieniem dużych firm jest to poziom 12/13
badań rocznie).
Dodatkowo nie znajduje potwierdzenia teza, że za badanie małej jednostki należy
zapłacić 20 tys. zł. Zgodnie z danymi publikowanymi na stronie PANA, mediana
wynagrodzeń za badania jednostek niebędących jednostkami zainteresowania
publicznego przez podmioty spoza grona 12 największych firm audytorskich
kształtuje się pomiędzy 6.600 zł a 14.000 zł netto.
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jurand Drop
podsekretarz stanu
2 Usługi firm audytorskich w 2022 r. na podstawie sprawozdań rocznych. Wybrane zagadnienia”:
https://pana.gov.pl/komentarze-i-opracowania/uslugi-firm-audytorskich-2022/
Usługi firm audytorskich w 2021 r. na podstawie sprawozdań rocznych. Wybrane zagadnienia”:
https://pana.gov.pl/komentarze-i-opracowania/uslugi-firm-audytorskich-w-2021-roku-analiza-na-
podstawiesprawozdan-rocznych/
-- 3 of 3 --