Interpelacja w sprawie wpływu zasad emerytur pomostowych na deficyt kierowców autobusów w transporcie publicznym
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17387
do ministra infrastruktury, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wpływu zasad emerytur pomostowych na deficyt kierowców autobusów w transporcie publicznym
Zgłaszający: Piotr Głowski, Krystyna Sibińska, Maria Małgorzata Janyska, Iwona Karolewska
Data wpływu: 25-05-2026
Szanowni Państwo,
zwrócił się do mnie przewoźnik autobusowy PKS sp. z o.o. w Pile, wskazując na narastający problem niedoboru kierowców autobusów oraz skutki obowiązujących przepisów dotyczących emerytur pomostowych dla sytuacji kadrowej w publicznym transporcie zbiorowym.
Jak wynika z przedstawionych informacji, kierowcy autobusów wykonujący pracę o szczególnym charakterze po uzyskaniu prawa do emerytury pomostowej – najczęściej około 60. roku życia – rezygnują z dalszej pracy w zawodzie. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, prawo do emerytury pomostowej ulega zawieszeniu w przypadku podjęcia pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
W praktyce oznacza to odpływ z rynku pracy doświadczonych kierowców autobusów, mimo posiadanych kwalifikacji oraz zdolności do dalszego wykonywania zawodu. Jednocześnie przewoźnicy autobusowi, szczególnie realizujący przewozy lokalne i regionalne, sygnalizują narastające trudności kadrowe związane z brakiem kierowców zawodowych.
W obecnych realiach rynku pracy zasadne wydaje się przeanalizowanie, czy obowiązujące rozwiązania w zakresie emerytur pomostowych powinny uwzględniać możliwość bardziej elastycznego utrzymania aktywności zawodowej osób posiadających wieloletnie doświadczenie w zawodach deficytowych, przy jednoczesnym zachowaniu ochronnego charakteru tego świadczenia.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Ministerstwo Infrastruktury analizowały wpływ art. 17 ust. 4 ustawy o emeryturach pomostowych na sytuację kadrową w sektorze transportu autobusowego, w szczególności w zakresie deficytu kierowców oraz skali odejść z zawodu po uzyskaniu prawa do emerytury pomostowej?
Czy prowadzą Państwo analizy dotyczące wpływu obowiązujących przepisów na pogłębiający się niedobór kierowców autobusów w transporcie publicznym, w tym w przewozach regionalnych i powiatowych, oraz jakie są wnioski tych analiz w kontekście funkcjonowania publicznego transportu zbiorowego?
Czy rozważane są zmiany legislacyjne lub inne działania systemowe umożliwiające częściowe utrzymanie aktywności zawodowej kierowców autobusów pobierających emerytury pomostowe, np. poprzez możliwość wykonywania pracy w ograniczonym wymiarze, przy jednoczesnym zachowaniu ochronnego charakteru świadczenia?
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „należy do właściwości” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12804 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.335.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17387 Pana Posła Piotra Głowskiego wraz z grupą posłów,
w sprawie wpływu zasad emerytur pomostowych na deficyt kierowców autobusów
w transporcie publicznym, proszę przyjąć wyjaśnienia należące do właściwości Ministra
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Zgodnie z art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2009 r. o emeryturach pomostowych1,
prawo do emerytury pomostowej ulega zawieszeniu bez względu na wysokość
uzyskiwanego przychodu w razie podjęcia przez uprawnioną do niego osobę pracy w
szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3, na
podstawie stosunku pracy lub umowy cywilnoprawnej.
Regulację tę przewidział ustawodawca z uwagi na charakter świadczenia, jakim jest
emerytura pomostowa. Świadczenie to (o charakterze okresowym, przysługujące do
osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego) kierowane jest bowiem do osób
wykonujących pracę, która wraz z wiekiem staje się szczególnie trudna ze względu na
malejącą z czasem wydolność psychofizyczną pracownika2. Dotyczy to prac wykonywanych
w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, determinowanych siłami natury,
procesami technologicznymi lub szczególnymi wymaganiami, którym osoby starsze mogą
nie sprostać, a dostępnymi środkami profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej nie
można skutecznie ograniczyć zagrożenia, jakie prace te stanowią dla życia lub zdrowia
wykonujących je osób.
Jakiekolwiek łagodzenie tego przepisu (np. poprzez wprowadzenie regulacji, która
umożliwiłaby niestosowanie go w stosunku do osób, które wykonywałyby pracę
w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w niepełnym wymiarze czasy
pracy) kwestionowałoby podstawowe założenie tego aktu (znajdujące odzwierciedlenie
w definicjach pracy w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze3),
a w odniesieniu do prac wykonywanych przez kierowców autobusów w transporcie
1Dz. U. z 2025 r. poz. 1749, z późn. zm.
2 Zob. art. 3 ust. 1-3 ustawy o emeryturach pomostowych.
3 Widać to zarówno w definicji pracy w szczególnych warunkach, jaki i pracy o szczególnym charakterze zawartych
w art. 3 ust. 1- 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy : „Prace w szczególnych
warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem
spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy,
determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki
technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich
możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu
utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku (…)”. Z kolej prace o szczególnym charakterze, zgodnie
z art. 3 ust tej ustawy, to: „prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności
psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu
publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na
skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się”.
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
publicznym (pkt 8 zał. nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych) mogłoby prowadzić do
sytuacji powodujących zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego4.
Odnośnie do dwóch pierwszych pytań pragnę podkreślić, że sytuacja kadrowa (niedobór
kierowców autobusów i ich odejścia z zawodu) w transporcie publicznym nie należy do
właściwości Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, dlatego też w podległym mu
resorcie nie prowadzono analiz dotyczących wpływu art. 17 ust. 4 ustawy o emeryturach
pomostowych w nowym brzmieniu na opisaną sytuację. Podkreślić przy tym trzeba, że na
ten problem kierownictwu resortu pracy nie zwracało również uwagi kierownictwo
Ministerstwa Infrastruktury.
Warto dodać ponadto, że emerytura pomostowa nie jest przyznawana z urzędu, lecz na
wniosek pracownika, w związku z czym, osoby wykonujące pracę kierowców autobusów
w transporcie publicznym, jeżeli stan zdrowia im na to pozwala5, mogą ją kontynuować
(również w niepełnym wymiarze czasu pracy) po osiągnieciu 60 r. życia (w przypadku
mężczyzn) i 55 r. życia (w przypadku kobiet).
Informuję, że z uwagi na powyższe w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie
prowadzi się obecnie prac, których celem byłaby zmiana kształtu obowiązującej regulacji
art. 17 ust. 4 ustawy o emeryturach pomostowych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
4 Na co wskazywały m in. organizacje związkowe, w wystąpieniach kierowanych do ministra właściwego do spraw
zabezpieczenia społecznego w starym brzmieniu art. 17 ust. 4 ustawy o emeryturach pomostowych (vide Dz.U. Nr
237, poz. 1656).
5 Co musi oczywiście znajdować swoje potwierdzenie w orzeczeniu lekarskim, w którym stwierdza się, że nie ma
przeciwskazań do wykonywania tego rodzaju pracy.
-- 2 of 2 --
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTD-11.054.3.2026
Warszawa, 06 lipca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17387 Pana Piotra Głowskiego, Pani Krystyny Sibińskiej,
Pani Marii Małgorzaty Janyskiej oraz Pani Iwony Karolewskiej, grupy posłów na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej, uprzejmie przekazuję poniższe informacje.
Na wstępie chciałbym podkreślić, że postulowane przez Państwa propozycje, związane
ze zmianami legislacyjnymi lub innymi działaniami systemowymi umożliwiającymi
częściowe utrzymanie aktywności zawodowej kierowców autobusów pobierających
emerytury pomostowe, np. poprzez możliwość wykonywania pracy w ograniczonym
wymiarze, przy jednoczesnym zachowaniu ochronnego charakteru świadczenia, pozostają
we właściwości resortu pracy.
Niemniej, warto podkreślić, że powyższa kwestia była już wyjaśniana we wcześniejszych
odpowiedziach na interpelacje, tj. w odpowiedzi na interpelację nr 43683 z 2023 r. oraz
odpowiedzi na interpelację nr 13170 z 2025 r. Obie odpowiedzi zostały przygotowane
we współpracy z resortem pracy i jasno określały, że podstawowym założeniem ustawy
z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych1, której przepisy obowiązują
od 1 stycznia 2009 r. jest zasada, iż przedmiotowe emerytury przysługują wyłącznie
osobom wykonującym rodzaje prac ściśle odpowiadające zamieszczonym w ustawie
definicjom oraz te, które zostały wymienione w załącznikach do tego aktu, po spełnieniu
warunków określonych w powyższej regulacji.
Jak podkreśla resort pracy, o wyselekcjonowaniu przez ekspertów medycyny i ochrony
pracy rodzajów prac, których wykonywanie uprawnia do emerytury pomostowej,
zadecydowały kryteria medyczne oraz kryteria związane z zapewnieniem bezpieczeństwa
publicznego, zawarte w art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych.
Wspomniana w Państwa interpelacji regulacja art. 17 ust. 4 ustawy o emeryturach
pomostowych, dotycząca zawieszenia prawa do emerytury, jest zbieżna z podstawowym
1 Dz. U. z 2024 r., poz. 1696, z późn. zm., dalej powoływanej jako: „ustawa o emeryturach pomostowych”.
-- 1 of 3 --
2
celem ustawodawcy, aby emerytury pomostowe mogły pobierać tylko te osoby, u których
z uwagi na wiek zmniejszyły się możliwości wykonywania określonej pracy, co jest
związane z malejącą wydolnością psychofizyczną. Dotyczy to prac wykonywanych
w szczególnych warunkach oraz o szczególnym charakterze, determinowanych siłami
natury, procesami technologicznymi lub szczególnymi wymaganiami, którym osoby
starsze mogą nie sprostać. Odnosi się to także do wykonywania czynności zawodowych,
w których dostępnymi środkami profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej
nie można skutecznie ograniczyć ewentualnego zagrożenia, jakie prace te mogą stanowić
dla życia lub zdrowia pracowników oraz bezpieczeństwa publicznego.
W tym kontekście nie można zatem mówić o dalszej pełnej zdolności do wykonywania
zawodu kierowcy autobusu w przypadku osoby, która korzysta z takiego świadczenia,
pomimo niewątpliwego doświadczenia i posiadanych kwalifikacji. Niemniej zdając sobie
sprawę, że zawód kierowcy jest jednym z najszybciej „starzejących” się zawodów
w Polsce, należy podkreślić, iż wpływ na zwiększający się niedobór pracowników
w transporcie drogowym, ma przede wszystkim malejąca liczba chętnych do pracy.
Mając powyższe na uwadze, Ministerstwo Infrastruktury będąc w stałym kontakcie
ze środowiskiem przewoźników drogowych na bieżąco analizuje zgłaszane postulaty oraz
propozycje, których efektem są działania mające na celu przeciwdziałanie, zgłaszanemu
przez branżę transportową, deficytowi kierowców. Do działań tych można zaliczyć
opracowanie pakietu zmian, w tym obniżenie wieku kierowców autobusów, a także
umożliwienie, poprzez Branżowe Centra Umiejętności, zdobywania kwalifikacji wstępnej
i szkolenia okresowego kierowców zawodowych. Dzięki działaniom resortu infrastruktury
we współpracy z Ministerstwem Edukacji Narodowej sukcesywnie następuje rozwój
szkolnictwa branżowego, wprowadzane są nowe zawody, w których dzięki założeniom
do podstawy programowej umożliwia się uczniom przygotowanie do uzyskania prawa
jazdy kat. C lub D, czy też uzyskanie certyfikatu kompetencji zawodowych. Wsłuchując się
w głos ekspertów i przedstawicieli branży transportowej, ministerstwo Infrastruktury
przygotowuje dużą reformę szkolenia i egzaminowania kierowców. Powyższe działania,
zainicjowane już w 2025 roku, mają na celu dostosowanie systemu kształcenia
zawodowego przyszłych kierowców do aktualnych potrzeb rynku pracy w transporcie
drogowym.
Warto wskazać, że poprzez przepisy ustawy z dnia 17 października 2025 r. o zmianie
ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2025 r. poz.
1676) wprowadzono korzystne rozwiązania dotyczące wieku kierowców autobusów.
Obecnie kierowcy autobusów muszą mieć ukończone 21 lat, podczas gdy wiek kierowców
pojazdów ciężarowych od lat wynosi 18 lat (w całej UE), także w transporcie
międzynarodowym. Zgodnie z wprowadzoną zmianą od 3 września 2026 r. nastąpi
obniżenie minimalnego wieku kierowców autobusów:
-- 2 of 3 --
3
1) do 18 lat – w przypadku autobusów na liniach regularnych, których trasa nie
przekracza 50 km (prawo jazdy kat. D, D+E) oraz dodatkowo autobusów do 16
pasażerów (prawo jazdy kat. D1, D1+E),
2) do 20 lat – w przypadku pozostałych przewozów osób autobusami (prawo jazdy
kat. D, D+E), na terytorium RP, np. na trasach powyżej 50 km.
Należy podkreślić, że to właśnie obniżenie minimalnego wieku kierowców zawodowych,
umożliwiającego wcześniejsze uzyskanie prawa jazdy kat. D, D+E, D1 oraz D1+E, może
obniżyć deficyt kierowców zawodowych, a tym samym wpłynąć na zwiększenie
dostępności komunikacji publicznej.
Na zakończenie, odnosząc się do kwestii związanych z funkcjonowaniem publicznego
transportu zbiorowego chciałbym podkreślić, że rozwój transportu publicznego i poprawa
dostępności i funkcjonowania publicznego transportu zbiorowego, stanowi jeden z
priorytetów tutejszego Urzędu, o czym świadczy prowadzona obecnie rewizja
funkcjonowania publicznego transportu zbiorowego i Funduszu rozwoju przewozów
autobusowych o charakterze użyteczności publicznej w ramach projektu ustawy o zmianie
ustawy o publicznym transporcie zbiorowym oraz niektórych innych ustaw (UD 232).
Równolegle realizowane są w resorcie infrastruktury działania w zakresie rozwoju kolei
regionalnej, komunikacji autobusowej oraz wspierania zeroemisyjnych form transportu
publicznego. Ponadto dofinansowanie przewozów autobusowych o charakterze
użyteczności publicznej poprzez Fundusz rozwoju przewozów autobusowych o
charakterze użyteczności publicznej, wspiera finansowo jednostki samorządu
terytorialnego w tworzeniu i utrzymaniu połączeń autobusowych, zwłaszcza w mniejszych
miejscowościach. Warto wskazać, że priorytetem resortu infrastruktury pozostaje
budowa zrównoważonego systemu transportowego, w którym transport publiczny pełni
rolę podstawową, a indywidualna mobilność stanowi jedynie jego uzupełnienie.
Łączę wyrazy szacunku
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 3 of 3 --