Interpelacja nr 17386
Interpelacja w sprawie funkcjonowania instalacji dla produkcji zwierzęcej o wielkości obsady, dla której wymagane jest pozwolenie zintegrowane
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Podatki i Finanse (93%)
Zdrowie i Lecznictwo (89%)
Obrona i Bezpieczeństwo (75%)
Sprawiedliwość i Sądy (73%)
Infrastruktura i Transport (55%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie funkcjonowania instalacji dla produkcji zwierzęcej o wielkości obsady, dla której wymagane jest pozwolenie zintegrowane
Interpelacja nr 17386
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie funkcjonowania instalacji dla produkcji zwierzęcej o wielkości obsady, dla której wymagane jest pozwolenie zintegrowane
Zgłaszający: Małgorzata Tracz, Anita Kucharska-Dziedzic, Klaudia Jachira, Daria Gosek-Popiołek
Data wpływu: 25-05-2026
Szanowna Pani Ministro!
Zakres niniejszej interpelacji obejmuje wiele zagadnień o kluczowym znaczeniu dla ochrony zdrowia publicznego i bezpieczeństwa ekologicznego w Polsce, a także odnosi się do celowości i gospodarności wydatkowania finansów publicznych w sektorze produkcji zwierzęcej.
Zgodnie z przepisami dyrektywy 2010/75/UE (dyrektywa IED) oraz ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska należy uzyskać pozwolenie zintegrowane dla instalacji o obsadzie zwierząt przekraczającej:
• 2 000 sztuk świń o wadze ponad 30 kg albo 750 sztuk macior (chlewnie),
• 40 000 sztuk drobiu (kurniki)
– w dalszej części pisma określane jako ww. instalacje albo ww. kurniki i chlewnie.
Pozwolenia zintegrowane są wydawane, aby instalacja zaliczana do zawsze albo potencjalnie negatywnie oddziałujących na środowisko, została objęta decyzją dotyczącą wszystkich emisji do środowiska, w tym pyłów i gazów do powietrza, odpadów, ścieków, hałasu, wibracji, promieniowania, a także poboru wody.
Istotne jest, że pozwolenie zintegrowane odnosi się zarówno do negatywnego wpływu danej instalacji na środowisko/przyrodę w całości, jak i na jego poszczególne elementy.
Jest to zatem kluczowy dokument dla oceny i kontroli działania instalacji pod względem poziomu emisji i ich ewentualnych przekroczeń – nie tylko w skali lokalnej, ale także regionalnej i ogólnokrajowej. Szacuje się, że fermy przemysłowe – tak potocznie określane są m.in. kurniki i chlewnie z dużą obsadą zwierząt i intensywnymi metodami produkcji – mogą być źródłem emisji ponad 400 związków chemicznych, w tym tych niebezpiecznych dla ludzkiego zdrowia przedostających się do gleby, wody i powietrza.
Pozwolenie zintegrowane pełni zatem kluczową rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa i zdrowia ludzi mieszkających w otoczeniu ww. instalacji oraz w ochronie środowiska przed zanieczyszczeniami.
Poszukując informacji na temat liczby ww. instalacji do produkcji drobiu lub trzody chlewnej, zauważyłam różnicę w danych o podmiotach utrzymujących drób lub trzodę chlewną w rejestrze prowadzonym przez Inspekcję Weterynaryjną a danymi w publicznej bazie pozwoleń zintegrowanych IPCC. Już w kwietniu 2022 r. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi podawało zbiorczą informację, że Polsce jest 279 wielkotowarowych ferm świń oraz 2184 wielkotowarowych ferm drobiu (w tym: 1 995 utrzymujących kury, 165 – indyki, 13 – kaczki oraz 11 – gęsi). Tymczasem według danych Ministerstwa Klimatu i Środowiska w publicznej bazie pozwoleń zintegrowanych na początku 2025 roku figuruje jedynie ok. 1113-1154 instalacji drobiarskich uznanych za podlegające temu obowiązkowi.
Oba systemy są mało przyjazne użytkownikom, a z pewnością należy dokładnie ustalić liczbę i wielkość kurników oraz chlewni w Polsce, zwłaszcza gdy porównanie danych wskazuje, że część z nich działa niezgodnie z prawem, tj. bez pozwolenia zintegrowanego, mimo że powinny je posiadać.
Z tego powodu zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Jaka jest liczba kurników i chlewni w Polsce, z wyodrębnieniem ww. instalacji? Proszę o dokładną liczbę tych posiadających aktualne pozwolenie zintegrowane, w podziale na produkcję drobiu, produkcję trzody chlewnej oraz województwo.
2. Czy wszystkie ww. instalacje posiadają aktualne pozwolenia? Jeżeli nie wszystkie – to ile ich nie posiada?
3. Jeżeli niektóre ww. instalacje działają bez pozwolenia, to na jakiej podstawie ocenia się ich oddziaływanie na środowisko?
4. Ile podmiotów ubiega się o nie dla ww. kurników lub chlewni?
5. Ile razy w latach 2020-2025 odmówiono wydania pozwolenia zintegrowanego oraz co było tego głównym powodem, w przypadku instalacji chowu lub hodowli zwierząt gospodarskich?
W przypadku ustalenia, że nie wszystkie tego typu instalacje posiadają pozwolenie zintegrowane, zwracam się także z prośbą o poinformowanie o:
– powodach, dla których ww. instalacje funkcjonują bez pozwoleń zintegrowanych,
– na jakiej podstawie oceniono ich oddziaływanie na środowisko,
– jakie działania i w jakim czasie zostaną przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska podjęte, by wszystkie kurniki i chlewnie – jeśli to wymagane i nie ma przesłanek do odmowy – posiadały pozwolenie zintegrowane.
W odniesieniu do rejestrowania ww. instalacji proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
6. Czy Inspekcja Weterynaryjna stosuje tę samą definicję „instalacji“ co dyrektywa IED (tj. całość zakładu jako jednej jednostki) – czy też rejestruje poszczególne siedziby stad i budynki oddzielnie? Jakie są skutki tej metodologii dla porównywalności danych z bazą IPPC?
7. Czy dane Inspekcji Weterynaryjnej i dane bazy IPPC były kiedykolwiek systematycznie porównywane? Jeżeli tak – kiedy przeprowadzono ostatnie takie porównanie i z jakim wynikiem?
8. Ile podmiotów IPPC/IED w latach 2020-2025 było raportowanych do Komisji Europejskiej?
9. Jakie działania podjęło lub planuje podjąć ministerstwo w celu wyeliminowania rozbieżności między rejestrem Inspekcji Weterynaryjnej a bazą pozwoleń zintegrowanych IPPC?
10. Czy ministerstwo planuje zintegrowanie systemów informatycznych IW z bazą IPPC i rejestrem BDO, tak aby identyfikacja podmiotów działających bez wymaganych pozwoleń środowiskowych była możliwa w czasie rzeczywistym?
Jeżeli liczba podmiotów zarejestrowanych przez IW jako utrzymujące drób lub trzodę chlewną w ww. instalacjach jest wyższa niż liczba instalacji objętych systemem IPPC, oznacza to, że część podmiotów prowadzących produkcję zwierzęcą o skali przemysłowej funkcjonuje poza podstawowym reżimem kontrolnym dyrektywy IED.
To z kolei oznacza, że nadzór organów publicznych nad ww. instalacjami jest niewystarczający. Poza kontrolą państwa znajdują się instalacje, których działanie przyczynia się do zanieczyszczenia środowiska i degradacji zasobów naturalnych – zarówno w skali lokalnej, jak i krajowej. W związku z tym należy ustalić:
11. W jaki sposób ministerstwo kontroluje prawidłowość działania ww. instalacji (kurników i chlewni), które nie posiadają pozwolenia zintegrowanego lub nie figurują w odpowiednich rejestrach środowiskowych, a co za tym idzie – w planach kontroli WIOŚ?
12. Czy Główny Inspektorat Ochrony Środowiska prowadzi systemową weryfikację krzyżową danych Inspekcji Weterynaryjnej z bazą pozwoleń zintegrowanych? Jeżeli nie – dlaczego? Jeżeli tak – jaki był rezultat ostatniego porównania? Czy ewentualne rozbieżności pojawiły się nagle, czy też były to nieprawidłowości narastające przez lata?
13. Ile kontroli zostało przeprowadzone przez Inspekcję Ochrony Środowiska w latach 2020-2025 w instalacjach o obsadzie zwierząt wymagającej pozwolenia zintegrowanego? Ile kontroli dotyczyło podmiotów bez pozwoleń zintegrowanych?
14. Jakie kroki były podejmowane, jeżeli podczas czynności kontrolnych stwierdzono brak posiadania wymaganego pozwolenia zintegrowanego? Czy na tej podstawie podjęto decyzję o zakończeniu działania ww. instalacji?
15. Czy istnieje centralny mechanizm wykrywania instalacji funkcjonujących bez wymaganych decyzji środowiskowych? Jeżeli nie – czy i kiedy ministerstwo planuje jego wdrożenie?
16. W jaki sposób państwo monitoruje gospodarkę ściekową, odcieki z pomiotu, odpady poubojowe oraz emisje amoniaku i związków azotu w instalacjach, które formalnie pozostają poza systemem pozwoleń zintegrowanych oraz rejestrem BDO?
17. Czy ministerstwo posiada analizę ryzyka wpływu instalacji funkcjonujących poza systemem IPPC na (1) wody gruntowe, (2) wody powierzchniowe, (3) strefy ochronne ujęć wody pitnej, (4) obszary OSN (obszary szczególnie narażone)?
18. Czy i jak w sytuacji, gdy instalacja funkcjonuje poza systemem pozwoleń, przeprowadzana jest ocena jej wpływu na bezpieczeństwo lokalnych ujęć wody pitnej – skoro nie jest znany sposób gospodarowania odpadami i ściekami technologicznymi, ani źródła poboru wody przez taką instalację?
19. W jaki sposób, w sytuacji potencjalnie dużej liczby ww. instalacji poza rejestrami i w województwach o szczególnej ich koncentracji, dokonywany jest skumulowany pomiar wpływu tych instalacji na powietrze, wodę i glebę? W jaki sposób ustalane jest, że w danej okolicy nie powinny powstawać kolejne tego typu instalacje, niezależnie od miejscowych uwarunkowań?
20. Czy ubojnie drobiu przekraczające próg instalacji przemysłowej (50 t/dobę) mogą funkcjonować i posiadać numer identyfikacyjny (WNI), mimo braku wymaganego pozwolenia środowiskowego? Jeżeli nie – w jaki sposób jest to weryfikowane?
21. Czy w procedurze zatwierdzania zakładów i nadawania numerów weterynaryjnych (numer WNI) weryfikowane jest spełnienie przez zakład wymogów środowiskowych, w tym posiadanie pozwolenia zintegrowanego?
22. Czy jest planowane powiązanie systemu weterynaryjnego (numerów WNI) z rejestrem pozwoleń środowiskowych, tak aby uniemożliwić funkcjonowanie zakładu bez spełnienia wymogów środowiskowych – pozbawienie statusu zakładu zatwierdzonego?
23. W jaki sposób państwo zamierza przywrócić pełną zgodność sektora drobiarskiego oraz sektora trzody chlewnej z wymogami dyrektywy IED?
24. Czy planowany jest ogólnokrajowy audyt instalacji do produkcji zwierzęcej oraz ubojni w zakresie (1) posiadania pozwolenia IPPC, (2) zgodności z BAT, (3) gospodarki ściekowej i odpadowej?
25. Biorąc pod uwagę, że pojedyncza inspekcja WIOŚ może przeprowadzić maksymalnie kilka-kilkanaście kontroli rocznie, a część postępowań trwa ponad 18 miesięcy z uwagi na obstrukcję procesu kontrolnego – w jakim realnym terminie możliwe jest objęcie systemem IPPC wszystkich instalacji do produkcji zwierzęcej zobowiązanych do posiadania pozwolenia zintegrowanego?
26. Czy ministerstwo dostrzega ryzyko wszczęcia postępowania naruszeniowego przez Komisję Europejską wobec Polski w związku z niepełnym wdrożeniem i egzekwowaniem dyrektywy IED?
27. Jakie skuteczne mechanizmy administracyjne i prawne – inne niż wielomiesięczna procedura wydania decyzji wstrzymującej – posiada WIOŚ w celu powstrzymania nielegalnej działalności podmiotów uchylających się od kontroli?
Pozwolenie zintegrowane jest równie ważne dla ochrony ludzkiego życia i zdrowia, a przyjęta dla ww. instalacji emisyjność (i jej przekroczenia) mogą prowadzić do wielu chorób i zagrożeń epidemiologicznych. W przeszłości były w Polsce problemy ze skażeniem ujęć wody pitnej w wyniku lokalizacji kurników. Przykładem może być skażenie wody w Czepielinie (gmina Mordy, powiat siedlecki), głównie enterokokami, gdyż 400 metrów od ujęcia wody pitnej pobudowano fermę indyków. Jest to także przykład wadliwego nadzoru państwa, gdyż w tej sprawie prokuratura wszczęła dochodzenie w sprawie niedopełnienia przez 3 lata obowiązku poinformowania mieszkańców o skażeniu wody.
Odpowiedni nadzór i kontrola nad instalacjami do produkcji zwierzęcej może podnieść poziom bezpieczeństwa zdrowotnego. W związku z tym uprzejmie proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
28. Czy prowadzono ogólnopolską analizę korelacji pomiędzy koncentracją ww. instalacji (np. duże skupienie kurników i chlewni występuje w województwach wielkopolskim i mazowieckim), a:
a) przekroczeniami parametrów mikrobiologicznych lub obecnością antybiotyków w wodzie – lub czy wprowadzono takie wymogi monitoringowe w przypadku lokalizacji o zwiększonej koncentracji kurników i chlewni?
b) obecnością azotanów,
c) przypadkami skażeń bakteriologicznych ujęć wody pitnej?
29. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska we współpracy z Ministerstwem Zdrowia analizowało wpływ koncentracji ferm przemysłowych na:
a) zachorowalność na choroby przewodu pokarmowego,
b) sepsę bakteryjną,
c) zakażenia enterokokami i E. coli,
d) śmiertelność w gminach o wysokiej koncentracji ferm?
30. Czy prowadzone są analizy epidemiologiczne łączące dane środowiskowe (wody, gleby) z danymi o zachorowaniach i zgonach w ujęciu lokalnym?
Problem funkcjonowania ww. instalacji chowu i hodowli zwierząt budzi także wątpliwości dotyczące rynku, bezpieczeństwa żywności oraz wpływu na stan finansów publicznych. Produkcja zwierzęca w Polsce jest finansowana z wielu źródeł, np. odszkodowań z powodu epizootii, dopłaty do produkcji w niektórych sektorach, płatności za podwyższony dobrostan, do inwestycji w gospodarstwach oraz na działania promocyjne, marketingowe, itp.
W związku z tym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na poniższe pytania:
31. Czy żywność pochodzenia zwierzęcego z ww. instalacji, które nie posiadają wymaganego pozwolenia IPPC jest dopuszczana do obrotu na rynku krajowym i unijnym? Jeżeli nie – w jaki sposób jest odróżniania na etapie dopuszczenia do obrotu?
32. Czy ministerstwo analizowało ryzyko prawne związane z wprowadzaniem do obrotu w UE żywności pochodzenia zwierzęcego produkowanej w instalacjach niespełniających wymogów IED/IPPC?
33. Czy brak pozwolenia zintegrowanego jest zgłaszany do organów kontrolnych w ramach systemu TRACES lub innych mechanizmów unijnych?
34. Czy ministerstwo posiada dane, jaka część eksportu żywności pochodzenia zwierzęcego z Polski pochodzi z instalacji nieposiadających pozwolenia zintegrowanego?
35. Czy brak wymaganego pozwolenia środowiskowego wpływa na zgodność produktu z zasadą „produkcji zgodnej z prawem UE“ w rozumieniu przepisów jednolitego rynku?
36. Czy brak pozwolenia IPPC może sprzyjać funkcjonowaniu podmiotów poza pełnym systemem raportowania produkcji i związanych z nią zobowiązań podatkowych?
Z uwagi na wieloletnie występowanie w Polsce epizootii ptasiej grypy oraz afrykańskiego pomoru świń, zasadne jest także zadanie pytań o wypłacanie odszkodowań instalacjom, które nie posiadają wymaganego pozwolenia zintegrowanego.
W latach 2020-2025 łączna kwota wypłaconych w Polsce odszkodowań z tytułu HPAI (ptasia grypa) oraz Newcastle Disease (rzekomy pomór drobiu) wyniosła co najmniej 1 miliard 945 milionów złotych – przy czym wartość ta może być znacząco wyższa wobec faktu, że sam rok 2025 przyniósł ok. 1,14 mld zł wypłat (936 mln zł z tytułu HPAI oraz 207,6 mln zł z tytułu ND). Także na walkę z wirusem afrykańskiego pomoru świń poniesiono ogromne koszty z budżetu państwa – szacowane w latach 2014-2025 na ponad 20 mld zł (dane na koniec 2025 r.), w tym 8,2 mld zł wydano bezpośrednio na zwalczanie choroby, odszkodowania i utylizację.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w piśmie z dnia 20 marca 2026 r. (znak: DŻW.zch.870.1.07.2026) wprost potwierdziło, że nie dysponuje danymi pozwalającymi ustalić, jaka część tych środków trafiła do podmiotów bez wymaganego pozwolenia środowiskowego.
Jeżeli okaże się, że znaczna część podmiotów objętych obowiązkiem posiadania pozwolenia zintegrowanego go nie posiada, szacunkowy udział środków publicznych wypłaconych takim podmiotom może być istotny – jednak rzeczywista weryfikacja tej kwoty wymaga podjęcia stosownych działań analitycznych przez właściwe organy. Proszę zatem o odpowiedź na poniższe pytania:
37. Czy organy państwa uzależniają wypłacanie odszkodowań za straty poniesione w związku z epizootią od posiadania przez ww. instalacje aktualnych pozwoleń zintegrowanych? Jeśli tak, to w jaki sposób jest to weryfikowane?
38. Jaka kwota odszkodowań za epizootie została wypłacona podmiotom nieposiadającym – niezgodnie z prawem – wymaganych pozwoleń zintegrowanych?
39. Czy w procedurze wypłaty odszkodowań z tytułu epizootii – na podstawie art. 47 ustawy z dnia 21 listopada 2025 r. o zdrowiu zwierząt (Dz. U. 2025 poz. 1795) – istnieje lub był kiedykolwiek rozważany obowiązek weryfikacji posiadania przez beneficjenta wymaganego pozwolenia zintegrowanego IPPC lub decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach?
40. Jaka była łączna kwota odszkodowań wypłaconych w latach 2020-2025 w rozbiciu na poszczególne lata – dla podmiotów z obsadą zwierząt:
poniżej 40 000 stanowisk,
powyżej 40 000 stanowisk,
powyżej 750 macior,
poniżej 750 macior,
powyżej 2000 sztuk świń o wadze ponad 30 kg,
poniżej 2000 sztuk świń o wadze ponad 30 kg.
41. Czy ministerstwo rozważa nowelizację przepisów w celu wprowadzenia wymogu posiadania aktualnego pozwolenia zintegrowanego (lub zaświadczenia o braku obowiązku jego posiadania) jako warunku ubiegania się o odszkodowanie z tytułu epizootii?
42. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie zasady uzależniającej wypłatę jakichkolwiek środków publicznych (odszkodowania, dopłaty bezpośrednie ARiMR, wsparcie inwestycyjne) od spełnienia przez beneficjenta wymogów środowiskowych wynikających z dyrektywy IED?
Zgodnie z odpowiedzią ministerstwa z dnia 20 marca 2026 r. (DŻW.zch.870.1.07.2026), odszkodowania za HPAI i ND stanowią pomoc publiczną w ramach programu SA.122680, zgłoszonego do Komisji Europejskiej na podstawie rozporządzenia 2022/2472, który może być udzielany wyłącznie mikroprzedsiębiorstwom oraz małym i średnim przedsiębiorcom (w rozumieniu załącznika I do tego rozporządzenia). Proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
43. Z jakiej podstawy prawnej korzystają lub korzystały podmioty prowadzące fermy drobiu powyżej 40 000 stanowisk, które jako duże przedsiębiorstwa nie kwalifikują się do pomocy w ramach programu SA.122680, a mimo to ubiegały się lub ubiegają o odszkodowania ze środków publicznych?
44. Czy organy Inspekcji Weterynaryjnej weryfikują status MŚP lub inną podstawę prawną przy przyjmowaniu wniosków odszkodowawczych od dużych podmiotów drobiarskich?
45. Ile odszkodowań w latach 2020-2025 przyznano podmiotom niespełniającym kryterium MŚP – na jakiej podstawie prawnej i na jaką łączną kwotę?
46. Czy ministerstwo informowało Komisję Europejską o udzielaniu wsparcia dużym przedsiębiorstwom w ramach programów pomocowych zarezerwowanych dla MŚP? Jeżeli tak – w jaki sposób było to notyfikowane?
47. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska zamierza podjąć współpracę z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Ministerstwem Finansów w celu wypracowania systemowego mechanizmu uzależniającego dostęp do środków publicznych od spełnienia wymogów środowiskowych wynikających z dyrektywy IED?
Pozostałe kwestie, które należy uwzględnić omawiając brak posiadania pozwolenia zintegrowanego przez ww. instalacje w odniesieniu do finansów publicznych dotyczą:
48. Wyjaśnienia, w jaki sposób jest weryfikowane spełnianie norm SMR – warunkujących otrzymanie płatności obszarowych – wynikających z Ramowej Dyrektywy Wodnej oraz dyrektywy azotanowej, jeżeli ww. instalacja z produkcją zwierzęcą nie posiada pozwolenia zintegrowanego?
49. Ustalenie udziału braku pozwoleń zintegrowanych dla ww. instalacji w oszacowaniu luki w opłatach środowiskowych (emisyjnych, za gospodarkę odpadami, itp.) za lata 2020-2025 na kwotę 190-244 mln zł.
Uprzejmie proszę o przestawienia wyjaśnień i ustaleń, dla spraw wskazanych w pkt. 48 i 49.
W marcu 2025 r. rzecznik praw obywatelskich skierował do premiera opinie, że przemysłowe fermy zwierzęce są istotnym problemem społecznym. Powodują zakłócenia w zamieszkaniu i prowadzeniu działalności na obszarach wiejskich i są uciążliwe emisyjnie dla otoczenia, w którym funkcjonują. Jeżeli ten istotny problem społeczny jest wywoływany także przez brak dopełniania obowiązku posiadania pozwolenia zintegrowanego przez ww. instalacje do produkcji zwierzęcej, to należy ustalić w jakim stopniu i jak można temu zaradzić.
Pierwszym krokiem powinno być zebranie rzeczywistych danych i ich odpowiednia rejestracja.
Należy także wziąć pod uwagę, że ww. instalacje – ich całkowita liczba w Polsce i skoncentrowanie na danym terenie kraju – mają wpływ na zdrowie, środowisko, klimat i bezpieczeństwo w wymiarze ogólnokrajowym. Ważne jest zatem, by zabrane dane mogły posłużyć nie tylko do uregulowania kwestii pozwoleń zintegrowanych – ale także, by regulować liczbę ww. instalacji i nie dopuszczać do ich powstawania, jeżeli pogłębia to zanieczyszczenie środowiska i deficyt zasobów naturalnych.
Z poważaniem Małgorzata Tracz
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 17386
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie funkcjonowania instalacji dla produkcji zwierzęcej o wielkości obsady, dla której wymagane jest pozwolenie zintegrowane
Zgłaszający: Małgorzata Tracz, Anita Kucharska-Dziedzic, Klaudia Jachira, Daria Gosek-Popiołek
Data wpływu: 25-05-2026
Szanowna Pani Ministro!
Zakres niniejszej interpelacji obejmuje wiele zagadnień o kluczowym znaczeniu dla ochrony zdrowia publicznego i bezpieczeństwa ekologicznego w Polsce, a także odnosi się do celowości i gospodarności wydatkowania finansów publicznych w sektorze produkcji zwierzęcej.
Zgodnie z przepisami dyrektywy 2010/75/UE (dyrektywa IED) oraz ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska należy uzyskać pozwolenie zintegrowane dla instalacji o obsadzie zwierząt przekraczającej:
• 2 000 sztuk świń o wadze ponad 30 kg albo 750 sztuk macior (chlewnie),
• 40 000 sztuk drobiu (kurniki)
– w dalszej części pisma określane jako ww. instalacje albo ww. kurniki i chlewnie.
Pozwolenia zintegrowane są wydawane, aby instalacja zaliczana do zawsze albo potencjalnie negatywnie oddziałujących na środowisko, została objęta decyzją dotyczącą wszystkich emisji do środowiska, w tym pyłów i gazów do powietrza, odpadów, ścieków, hałasu, wibracji, promieniowania, a także poboru wody.
Istotne jest, że pozwolenie zintegrowane odnosi się zarówno do negatywnego wpływu danej instalacji na środowisko/przyrodę w całości, jak i na jego poszczególne elementy.
Jest to zatem kluczowy dokument dla oceny i kontroli działania instalacji pod względem poziomu emisji i ich ewentualnych przekroczeń – nie tylko w skali lokalnej, ale także regionalnej i ogólnokrajowej. Szacuje się, że fermy przemysłowe – tak potocznie określane są m.in. kurniki i chlewnie z dużą obsadą zwierząt i intensywnymi metodami produkcji – mogą być źródłem emisji ponad 400 związków chemicznych, w tym tych niebezpiecznych dla ludzkiego zdrowia przedostających się do gleby, wody i powietrza.
Pozwolenie zintegrowane pełni zatem kluczową rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa i zdrowia ludzi mieszkających w otoczeniu ww. instalacji oraz w ochronie środowiska przed zanieczyszczeniami.
Poszukując informacji na temat liczby ww. instalacji do produkcji drobiu lub trzody chlewnej, zauważyłam różnicę w danych o podmiotach utrzymujących drób lub trzodę chlewną w rejestrze prowadzonym przez Inspekcję Weterynaryjną a danymi w publicznej bazie pozwoleń zintegrowanych IPCC. Już w kwietniu 2022 r. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi podawało zbiorczą informację, że Polsce jest 279 wielkotowarowych ferm świń oraz 2184 wielkotowarowych ferm drobiu (w tym: 1 995 utrzymujących kury, 165 – indyki, 13 – kaczki oraz 11 – gęsi). Tymczasem według danych Ministerstwa Klimatu i Środowiska w publicznej bazie pozwoleń zintegrowanych na początku 2025 roku figuruje jedynie ok. 1113-1154 instalacji drobiarskich uznanych za podlegające temu obowiązkowi.
Oba systemy są mało przyjazne użytkownikom, a z pewnością należy dokładnie ustalić liczbę i wielkość kurników oraz chlewni w Polsce, zwłaszcza gdy porównanie danych wskazuje, że część z nich działa niezgodnie z prawem, tj. bez pozwolenia zintegrowanego, mimo że powinny je posiadać.
Z tego powodu zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Jaka jest liczba kurników i chlewni w Polsce, z wyodrębnieniem ww. instalacji? Proszę o dokładną liczbę tych posiadających aktualne pozwolenie zintegrowane, w podziale na produkcję drobiu, produkcję trzody chlewnej oraz województwo.
2. Czy wszystkie ww. instalacje posiadają aktualne pozwolenia? Jeżeli nie wszystkie – to ile ich nie posiada?
3. Jeżeli niektóre ww. instalacje działają bez pozwolenia, to na jakiej podstawie ocenia się ich oddziaływanie na środowisko?
4. Ile podmiotów ubiega się o nie dla ww. kurników lub chlewni?
5. Ile razy w latach 2020-2025 odmówiono wydania pozwolenia zintegrowanego oraz co było tego głównym powodem, w przypadku instalacji chowu lub hodowli zwierząt gospodarskich?
W przypadku ustalenia, że nie wszystkie tego typu instalacje posiadają pozwolenie zintegrowane, zwracam się także z prośbą o poinformowanie o:
– powodach, dla których ww. instalacje funkcjonują bez pozwoleń zintegrowanych,
– na jakiej podstawie oceniono ich oddziaływanie na środowisko,
– jakie działania i w jakim czasie zostaną przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska podjęte, by wszystkie kurniki i chlewnie – jeśli to wymagane i nie ma przesłanek do odmowy – posiadały pozwolenie zintegrowane.
W odniesieniu do rejestrowania ww. instalacji proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
6. Czy Inspekcja Weterynaryjna stosuje tę samą definicję „instalacji“ co dyrektywa IED (tj. całość zakładu jako jednej jednostki) – czy też rejestruje poszczególne siedziby stad i budynki oddzielnie? Jakie są skutki tej metodologii dla porównywalności danych z bazą IPPC?
7. Czy dane Inspekcji Weterynaryjnej i dane bazy IPPC były kiedykolwiek systematycznie porównywane? Jeżeli tak – kiedy przeprowadzono ostatnie takie porównanie i z jakim wynikiem?
8. Ile podmiotów IPPC/IED w latach 2020-2025 było raportowanych do Komisji Europejskiej?
9. Jakie działania podjęło lub planuje podjąć ministerstwo w celu wyeliminowania rozbieżności między rejestrem Inspekcji Weterynaryjnej a bazą pozwoleń zintegrowanych IPPC?
10. Czy ministerstwo planuje zintegrowanie systemów informatycznych IW z bazą IPPC i rejestrem BDO, tak aby identyfikacja podmiotów działających bez wymaganych pozwoleń środowiskowych była możliwa w czasie rzeczywistym?
Jeżeli liczba podmiotów zarejestrowanych przez IW jako utrzymujące drób lub trzodę chlewną w ww. instalacjach jest wyższa niż liczba instalacji objętych systemem IPPC, oznacza to, że część podmiotów prowadzących produkcję zwierzęcą o skali przemysłowej funkcjonuje poza podstawowym reżimem kontrolnym dyrektywy IED.
To z kolei oznacza, że nadzór organów publicznych nad ww. instalacjami jest niewystarczający. Poza kontrolą państwa znajdują się instalacje, których działanie przyczynia się do zanieczyszczenia środowiska i degradacji zasobów naturalnych – zarówno w skali lokalnej, jak i krajowej. W związku z tym należy ustalić:
11. W jaki sposób ministerstwo kontroluje prawidłowość działania ww. instalacji (kurników i chlewni), które nie posiadają pozwolenia zintegrowanego lub nie figurują w odpowiednich rejestrach środowiskowych, a co za tym idzie – w planach kontroli WIOŚ?
12. Czy Główny Inspektorat Ochrony Środowiska prowadzi systemową weryfikację krzyżową danych Inspekcji Weterynaryjnej z bazą pozwoleń zintegrowanych? Jeżeli nie – dlaczego? Jeżeli tak – jaki był rezultat ostatniego porównania? Czy ewentualne rozbieżności pojawiły się nagle, czy też były to nieprawidłowości narastające przez lata?
13. Ile kontroli zostało przeprowadzone przez Inspekcję Ochrony Środowiska w latach 2020-2025 w instalacjach o obsadzie zwierząt wymagającej pozwolenia zintegrowanego? Ile kontroli dotyczyło podmiotów bez pozwoleń zintegrowanych?
14. Jakie kroki były podejmowane, jeżeli podczas czynności kontrolnych stwierdzono brak posiadania wymaganego pozwolenia zintegrowanego? Czy na tej podstawie podjęto decyzję o zakończeniu działania ww. instalacji?
15. Czy istnieje centralny mechanizm wykrywania instalacji funkcjonujących bez wymaganych decyzji środowiskowych? Jeżeli nie – czy i kiedy ministerstwo planuje jego wdrożenie?
16. W jaki sposób państwo monitoruje gospodarkę ściekową, odcieki z pomiotu, odpady poubojowe oraz emisje amoniaku i związków azotu w instalacjach, które formalnie pozostają poza systemem pozwoleń zintegrowanych oraz rejestrem BDO?
17. Czy ministerstwo posiada analizę ryzyka wpływu instalacji funkcjonujących poza systemem IPPC na (1) wody gruntowe, (2) wody powierzchniowe, (3) strefy ochronne ujęć wody pitnej, (4) obszary OSN (obszary szczególnie narażone)?
18. Czy i jak w sytuacji, gdy instalacja funkcjonuje poza systemem pozwoleń, przeprowadzana jest ocena jej wpływu na bezpieczeństwo lokalnych ujęć wody pitnej – skoro nie jest znany sposób gospodarowania odpadami i ściekami technologicznymi, ani źródła poboru wody przez taką instalację?
19. W jaki sposób, w sytuacji potencjalnie dużej liczby ww. instalacji poza rejestrami i w województwach o szczególnej ich koncentracji, dokonywany jest skumulowany pomiar wpływu tych instalacji na powietrze, wodę i glebę? W jaki sposób ustalane jest, że w danej okolicy nie powinny powstawać kolejne tego typu instalacje, niezależnie od miejscowych uwarunkowań?
20. Czy ubojnie drobiu przekraczające próg instalacji przemysłowej (50 t/dobę) mogą funkcjonować i posiadać numer identyfikacyjny (WNI), mimo braku wymaganego pozwolenia środowiskowego? Jeżeli nie – w jaki sposób jest to weryfikowane?
21. Czy w procedurze zatwierdzania zakładów i nadawania numerów weterynaryjnych (numer WNI) weryfikowane jest spełnienie przez zakład wymogów środowiskowych, w tym posiadanie pozwolenia zintegrowanego?
22. Czy jest planowane powiązanie systemu weterynaryjnego (numerów WNI) z rejestrem pozwoleń środowiskowych, tak aby uniemożliwić funkcjonowanie zakładu bez spełnienia wymogów środowiskowych – pozbawienie statusu zakładu zatwierdzonego?
23. W jaki sposób państwo zamierza przywrócić pełną zgodność sektora drobiarskiego oraz sektora trzody chlewnej z wymogami dyrektywy IED?
24. Czy planowany jest ogólnokrajowy audyt instalacji do produkcji zwierzęcej oraz ubojni w zakresie (1) posiadania pozwolenia IPPC, (2) zgodności z BAT, (3) gospodarki ściekowej i odpadowej?
25. Biorąc pod uwagę, że pojedyncza inspekcja WIOŚ może przeprowadzić maksymalnie kilka-kilkanaście kontroli rocznie, a część postępowań trwa ponad 18 miesięcy z uwagi na obstrukcję procesu kontrolnego – w jakim realnym terminie możliwe jest objęcie systemem IPPC wszystkich instalacji do produkcji zwierzęcej zobowiązanych do posiadania pozwolenia zintegrowanego?
26. Czy ministerstwo dostrzega ryzyko wszczęcia postępowania naruszeniowego przez Komisję Europejską wobec Polski w związku z niepełnym wdrożeniem i egzekwowaniem dyrektywy IED?
27. Jakie skuteczne mechanizmy administracyjne i prawne – inne niż wielomiesięczna procedura wydania decyzji wstrzymującej – posiada WIOŚ w celu powstrzymania nielegalnej działalności podmiotów uchylających się od kontroli?
Pozwolenie zintegrowane jest równie ważne dla ochrony ludzkiego życia i zdrowia, a przyjęta dla ww. instalacji emisyjność (i jej przekroczenia) mogą prowadzić do wielu chorób i zagrożeń epidemiologicznych. W przeszłości były w Polsce problemy ze skażeniem ujęć wody pitnej w wyniku lokalizacji kurników. Przykładem może być skażenie wody w Czepielinie (gmina Mordy, powiat siedlecki), głównie enterokokami, gdyż 400 metrów od ujęcia wody pitnej pobudowano fermę indyków. Jest to także przykład wadliwego nadzoru państwa, gdyż w tej sprawie prokuratura wszczęła dochodzenie w sprawie niedopełnienia przez 3 lata obowiązku poinformowania mieszkańców o skażeniu wody.
Odpowiedni nadzór i kontrola nad instalacjami do produkcji zwierzęcej może podnieść poziom bezpieczeństwa zdrowotnego. W związku z tym uprzejmie proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
28. Czy prowadzono ogólnopolską analizę korelacji pomiędzy koncentracją ww. instalacji (np. duże skupienie kurników i chlewni występuje w województwach wielkopolskim i mazowieckim), a:
a) przekroczeniami parametrów mikrobiologicznych lub obecnością antybiotyków w wodzie – lub czy wprowadzono takie wymogi monitoringowe w przypadku lokalizacji o zwiększonej koncentracji kurników i chlewni?
b) obecnością azotanów,
c) przypadkami skażeń bakteriologicznych ujęć wody pitnej?
29. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska we współpracy z Ministerstwem Zdrowia analizowało wpływ koncentracji ferm przemysłowych na:
a) zachorowalność na choroby przewodu pokarmowego,
b) sepsę bakteryjną,
c) zakażenia enterokokami i E. coli,
d) śmiertelność w gminach o wysokiej koncentracji ferm?
30. Czy prowadzone są analizy epidemiologiczne łączące dane środowiskowe (wody, gleby) z danymi o zachorowaniach i zgonach w ujęciu lokalnym?
Problem funkcjonowania ww. instalacji chowu i hodowli zwierząt budzi także wątpliwości dotyczące rynku, bezpieczeństwa żywności oraz wpływu na stan finansów publicznych. Produkcja zwierzęca w Polsce jest finansowana z wielu źródeł, np. odszkodowań z powodu epizootii, dopłaty do produkcji w niektórych sektorach, płatności za podwyższony dobrostan, do inwestycji w gospodarstwach oraz na działania promocyjne, marketingowe, itp.
W związku z tym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na poniższe pytania:
31. Czy żywność pochodzenia zwierzęcego z ww. instalacji, które nie posiadają wymaganego pozwolenia IPPC jest dopuszczana do obrotu na rynku krajowym i unijnym? Jeżeli nie – w jaki sposób jest odróżniania na etapie dopuszczenia do obrotu?
32. Czy ministerstwo analizowało ryzyko prawne związane z wprowadzaniem do obrotu w UE żywności pochodzenia zwierzęcego produkowanej w instalacjach niespełniających wymogów IED/IPPC?
33. Czy brak pozwolenia zintegrowanego jest zgłaszany do organów kontrolnych w ramach systemu TRACES lub innych mechanizmów unijnych?
34. Czy ministerstwo posiada dane, jaka część eksportu żywności pochodzenia zwierzęcego z Polski pochodzi z instalacji nieposiadających pozwolenia zintegrowanego?
35. Czy brak wymaganego pozwolenia środowiskowego wpływa na zgodność produktu z zasadą „produkcji zgodnej z prawem UE“ w rozumieniu przepisów jednolitego rynku?
36. Czy brak pozwolenia IPPC może sprzyjać funkcjonowaniu podmiotów poza pełnym systemem raportowania produkcji i związanych z nią zobowiązań podatkowych?
Z uwagi na wieloletnie występowanie w Polsce epizootii ptasiej grypy oraz afrykańskiego pomoru świń, zasadne jest także zadanie pytań o wypłacanie odszkodowań instalacjom, które nie posiadają wymaganego pozwolenia zintegrowanego.
W latach 2020-2025 łączna kwota wypłaconych w Polsce odszkodowań z tytułu HPAI (ptasia grypa) oraz Newcastle Disease (rzekomy pomór drobiu) wyniosła co najmniej 1 miliard 945 milionów złotych – przy czym wartość ta może być znacząco wyższa wobec faktu, że sam rok 2025 przyniósł ok. 1,14 mld zł wypłat (936 mln zł z tytułu HPAI oraz 207,6 mln zł z tytułu ND). Także na walkę z wirusem afrykańskiego pomoru świń poniesiono ogromne koszty z budżetu państwa – szacowane w latach 2014-2025 na ponad 20 mld zł (dane na koniec 2025 r.), w tym 8,2 mld zł wydano bezpośrednio na zwalczanie choroby, odszkodowania i utylizację.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w piśmie z dnia 20 marca 2026 r. (znak: DŻW.zch.870.1.07.2026) wprost potwierdziło, że nie dysponuje danymi pozwalającymi ustalić, jaka część tych środków trafiła do podmiotów bez wymaganego pozwolenia środowiskowego.
Jeżeli okaże się, że znaczna część podmiotów objętych obowiązkiem posiadania pozwolenia zintegrowanego go nie posiada, szacunkowy udział środków publicznych wypłaconych takim podmiotom może być istotny – jednak rzeczywista weryfikacja tej kwoty wymaga podjęcia stosownych działań analitycznych przez właściwe organy. Proszę zatem o odpowiedź na poniższe pytania:
37. Czy organy państwa uzależniają wypłacanie odszkodowań za straty poniesione w związku z epizootią od posiadania przez ww. instalacje aktualnych pozwoleń zintegrowanych? Jeśli tak, to w jaki sposób jest to weryfikowane?
38. Jaka kwota odszkodowań za epizootie została wypłacona podmiotom nieposiadającym – niezgodnie z prawem – wymaganych pozwoleń zintegrowanych?
39. Czy w procedurze wypłaty odszkodowań z tytułu epizootii – na podstawie art. 47 ustawy z dnia 21 listopada 2025 r. o zdrowiu zwierząt (Dz. U. 2025 poz. 1795) – istnieje lub był kiedykolwiek rozważany obowiązek weryfikacji posiadania przez beneficjenta wymaganego pozwolenia zintegrowanego IPPC lub decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach?
40. Jaka była łączna kwota odszkodowań wypłaconych w latach 2020-2025 w rozbiciu na poszczególne lata – dla podmiotów z obsadą zwierząt:
poniżej 40 000 stanowisk,
powyżej 40 000 stanowisk,
powyżej 750 macior,
poniżej 750 macior,
powyżej 2000 sztuk świń o wadze ponad 30 kg,
poniżej 2000 sztuk świń o wadze ponad 30 kg.
41. Czy ministerstwo rozważa nowelizację przepisów w celu wprowadzenia wymogu posiadania aktualnego pozwolenia zintegrowanego (lub zaświadczenia o braku obowiązku jego posiadania) jako warunku ubiegania się o odszkodowanie z tytułu epizootii?
42. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie zasady uzależniającej wypłatę jakichkolwiek środków publicznych (odszkodowania, dopłaty bezpośrednie ARiMR, wsparcie inwestycyjne) od spełnienia przez beneficjenta wymogów środowiskowych wynikających z dyrektywy IED?
Zgodnie z odpowiedzią ministerstwa z dnia 20 marca 2026 r. (DŻW.zch.870.1.07.2026), odszkodowania za HPAI i ND stanowią pomoc publiczną w ramach programu SA.122680, zgłoszonego do Komisji Europejskiej na podstawie rozporządzenia 2022/2472, który może być udzielany wyłącznie mikroprzedsiębiorstwom oraz małym i średnim przedsiębiorcom (w rozumieniu załącznika I do tego rozporządzenia). Proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
43. Z jakiej podstawy prawnej korzystają lub korzystały podmioty prowadzące fermy drobiu powyżej 40 000 stanowisk, które jako duże przedsiębiorstwa nie kwalifikują się do pomocy w ramach programu SA.122680, a mimo to ubiegały się lub ubiegają o odszkodowania ze środków publicznych?
44. Czy organy Inspekcji Weterynaryjnej weryfikują status MŚP lub inną podstawę prawną przy przyjmowaniu wniosków odszkodowawczych od dużych podmiotów drobiarskich?
45. Ile odszkodowań w latach 2020-2025 przyznano podmiotom niespełniającym kryterium MŚP – na jakiej podstawie prawnej i na jaką łączną kwotę?
46. Czy ministerstwo informowało Komisję Europejską o udzielaniu wsparcia dużym przedsiębiorstwom w ramach programów pomocowych zarezerwowanych dla MŚP? Jeżeli tak – w jaki sposób było to notyfikowane?
47. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska zamierza podjąć współpracę z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Ministerstwem Finansów w celu wypracowania systemowego mechanizmu uzależniającego dostęp do środków publicznych od spełnienia wymogów środowiskowych wynikających z dyrektywy IED?
Pozostałe kwestie, które należy uwzględnić omawiając brak posiadania pozwolenia zintegrowanego przez ww. instalacje w odniesieniu do finansów publicznych dotyczą:
48. Wyjaśnienia, w jaki sposób jest weryfikowane spełnianie norm SMR – warunkujących otrzymanie płatności obszarowych – wynikających z Ramowej Dyrektywy Wodnej oraz dyrektywy azotanowej, jeżeli ww. instalacja z produkcją zwierzęcą nie posiada pozwolenia zintegrowanego?
49. Ustalenie udziału braku pozwoleń zintegrowanych dla ww. instalacji w oszacowaniu luki w opłatach środowiskowych (emisyjnych, za gospodarkę odpadami, itp.) za lata 2020-2025 na kwotę 190-244 mln zł.
Uprzejmie proszę o przestawienia wyjaśnień i ustaleń, dla spraw wskazanych w pkt. 48 i 49.
W marcu 2025 r. rzecznik praw obywatelskich skierował do premiera opinie, że przemysłowe fermy zwierzęce są istotnym problemem społecznym. Powodują zakłócenia w zamieszkaniu i prowadzeniu działalności na obszarach wiejskich i są uciążliwe emisyjnie dla otoczenia, w którym funkcjonują. Jeżeli ten istotny problem społeczny jest wywoływany także przez brak dopełniania obowiązku posiadania pozwolenia zintegrowanego przez ww. instalacje do produkcji zwierzęcej, to należy ustalić w jakim stopniu i jak można temu zaradzić.
Pierwszym krokiem powinno być zebranie rzeczywistych danych i ich odpowiednia rejestracja.
Należy także wziąć pod uwagę, że ww. instalacje – ich całkowita liczba w Polsce i skoncentrowanie na danym terenie kraju – mają wpływ na zdrowie, środowisko, klimat i bezpieczeństwo w wymiarze ogólnokrajowym. Ważne jest zatem, by zabrane dane mogły posłużyć nie tylko do uregulowania kwestii pozwoleń zintegrowanych – ale także, by regulować liczbę ww. instalacji i nie dopuszczać do ich powstawania, jeżeli pogłębia to zanieczyszczenie środowiska i deficyt zasobów naturalnych.
Z poważaniem Małgorzata Tracz
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Lanie wody / Uniki
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
95%
Konkretność
5%
Wysoki stopień unikania odpowiedzi – zidentyfikowano zwroty o braku właściwości, braku danych lub ogólnikowe formułki uspokajające.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
37
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
1.6 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (37)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie leży w gestii” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie leży w gestii”
(brak właściwości / odesłanie do innego organu)
„Ministerstwo nie posiada”
(brak danych / ewidencji w resorcie)
„na bieżąco monitoruje”
(formułki uspokajające / pozorne działania)
Treść oficjalnej odpowiedzi rządowej (dokument urzędowy)
527 znaków
Odpowiedź na interpelację w sprawie funkcjonowania instalacji dla produkcji zwierzęcej o wielkości obsady, dla której wymagane jest pozwolenie zintegrowane
Odpowiedź na interpelację nr 17386
w sprawie funkcjonowania instalacji dla produkcji zwierzęcej o wielkości obsady, dla której wymagane jest pozwolenie zintegrowane
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Jacek Czerniak
Warszawa, 01-07-2026
Treść odpowiedzi znajduje się w załączniku.
Załączniki
Odpowiedź na interpelację nr 17386.pdf
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
67302 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 01 lipca 2026 r.
znak sprawy: DŻW.zch.058.10.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 17386 skierowanej do Ministra Klimatu i Środowiska i
przekazanej w części wg właściwości do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pani Małgorzaty Tracz, Posłanki na Sejm RP oraz grupy
Posłanek nr 17386 przekazuję odpowiedź na interpelację w części należącej do
właściwości Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Ad 6-7, 9-10
Zgodnie z § 1 pkt 1 porozumienia z dnia 29 marca 2007 r. zawartego pomiędzy
Głównym Inspektoratem Ochrony Środowiska a Głównym Lekarzem Weterynarii o
współpracy Inspekcji Ochrony Środowiska i Inspekcji Weterynaryjnej (IW)
(zmienionego aneksem z dnia 13 lipca 2017 r. oraz aneksem z dnia 23 grudnia 2025
r.), w ramach współpracy wojewódzcy lekarze weterynarii przekazują co sześć
miesięcy wojewódzkim inspektorom ochrony środowiska listy gospodarstw
utrzymujących: świnie w liczbie ponad 2000 sztuk lub 750 macior, drób lub zwierzęta
futerkowe. Z kolei § 1 pkt 2 ww. porozumienia zakłada przekazywanie przez
wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska wojewódzkim lekarzom weterynarii
co sześć miesięcy listy instalacji do: chowu lub hodowli świń w liczbie ponad 2 000
stanowisk dla świń o wadze ponad 30 kg lub 750 stanowisk dla macior oraz chowu
drobiu lub zwierząt futerkowych w liczbie ponad 40 000 stanowisk.
-- 1 of 12 --
Do momentu zawarcia aneksu z dnia 23 grudnia 2025 r. porozumienie przewidywało,
że w ramach współpracy wojewódzcy lekarze weterynarii powinni przekazywać co
sześć miesięcy wojewódzkim inspektorom ochrony środowiska listy gospodarstw
utrzymujących trzodę chlewną w liczbie ponad 2000 sztuk lub 700 macior, drób lub
zwierzęta futerkowe, jednak z uwagi na przepisy rozporządzenia z dnia 27 sierpnia
2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne
zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako
całości (1) - które wskazuje w pkt 6 załącznika instalacje do chowu lub hodowli drobiu
lub świń posiadające więcej niż:
a) 40 000 stanowisk dla drobiu,
b) 2 000 stanowisk dla świń o wadze ponad 30 kg,
c) 750 stanowisk dla macior
- organy Inspekcji Ochrony Środowiska dążyły do otrzymywania od organów Inspekcji
Weterynaryjnej informacji o gospodarstwach utrzymujących ponad 750 macior, czego
skutkiem było zawarcie przedmiotowego aneksu.
Współpraca pomiędzy inspekcjami oparta o ww. porozumienie powinna zapewnić
skuteczność nadzoru nad fermami Inspekcji Weterynaryjnej w zakresie prawodawstwa
weterynaryjnego oraz Inspekcji Ochrony Środowiska - w zakresie prawa ochrony
środowiska.
Inspekcja Weterynaryjna (IW) nie weryfikuje podczas kontroli urzędowych spełniania
przez zakład wymogów środowiskowych, w tym posiadania i prawidłowości pozwoleń
zintegrowanych, z uwagi na fakt, że kwestie te pozostają poza zakresem ustawowych
kompetencji tej Inspekcji i należą do organów ochrony środowiska. Niemniej jednak
IW gromadzi informacje o maksymalnej i faktycznej obsadzie w danym zakładzie, gdyż
są to informacje istotne dla ryzyka epidemiologicznego związanego z jego
działalnością.
Zgodnie z regulacjami prawnymi obowiązującymi w zakresie zdrowia zwierząt
rejestracji podlegają „zakłady” w rozumieniu art. 4 pkt 27 rozporządzenia 2016/429
(2) tj. wszelkie pomieszczenia, struktury lub – w przypadku chowu lub hodowli na
wolnym powietrzu – środowisko lub miejsce, w którym – tymczasowo lub stale –
utrzymywane są zwierzęta lub przetrzymywany jest materiał biologiczny, z wyjątkiem
-- 2 of 12 --
gospodarstw domowych, w których utrzymuje się zwierzęta domowe i zakładów
leczniczych dla zwierząt.
Dla potrzeb rejestracji zakładu przez organy IW nie ma znaczenia liczba budynków czy
siedzib stad znajdujących się w danej lokalizacji. Są one co do zasady rejestrowane jako
jeden zakład. W zakładach, w których są utrzymywane zwierzęta powinny być
spełnione warunki istotne z punktu widzenia zdrowia zwierząt, które są kontrolowane
przez organy IW.
Z punktu widzenia nadzoru Inspekcji Weterynaryjnej nad zarejestrowanymi zakładami
oraz zapewnienia ochrony zdrowia zwierząt, zawartość bazy danych IPPC nie ma
istotnego znaczenia.
Z uwagi na fakt, że w zakresie właściwości Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi pozostają
przepisy regulujące m.in. sprawy dotyczące hodowli zwierząt gospodarskich, ochrony
zwierząt oraz wymagań w zakresie zdrowia zwierząt, w tym dla podmiotów
utrzymujących zwierzęta, nie są aktualnie planowane działania w celu wyeliminowania
ewentualnych rozbieżności między rejestrem IW a bazą pozwoleń zintegrowanych
IPPC, również z uwagi na brak takich powiązań w przepisach UE. Rozporządzenie
2016/429 obowiązujące w zakresie zdrowia zwierząt nie zawiera odwołań do
dyrektywy 2010/75/UE (3). Przepisy dotyczące oceny wpływu inwestycji na
środowisko należą do kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska, natomiast w
zakresie prawa budowlanego oraz planowania i zagospodarowania przestrzennego -
do Ministra Rozwoju i Technologii.
Ad 20 i 21
Zgodnie z przepisami prawa Unii Europejskiej, w szczególności dyrektywy Parlamentu
Europejskiego i Rady 2010/75/UE, instalacje przemysłowe objęte jej zakresem nie
mogą być eksploatowane bez uprzedniego uzyskania stosownego pozwolenia.
W prawie krajowym obowiązek ten został wdrożony przede wszystkim poprzez
ustawę z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (4), która stanowi, że
eksploatacja instalacji mogącej powodować znaczne zanieczyszczenie środowiska
wymaga uzyskania pozwolenia zintegrowanego.
Natomiast weterynaryjny numer identyfikacyjny (WNI) nadawany jest przez organy
IW w następstwie zatwierdzenia zakładu (w tym rzeźni), które dotyczy spełniania
-- 3 of 12 --
wymogów w zakresie bezpieczeństwa żywności. W toku postępowania w celu
zatwierdzenia ww. organy nie badają kwestii środowiskowych, gdyż nie są do tego
umocowane. Obowiązek takiego badania nie wynika również z regulujących tę
tematykę przepisów prawa żywnościowego.
Należy jednak podkreślić, że procedura zatwierdzania zakładu przez organy IW nie
zastępuje i nie wyklucza obowiązków nakładanych na podmiot wynikających z prawa
ochrony środowiska, a zatwierdzenie i posiadanie WNI nie legalizuje działalności
prowadzonej bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego. Do kontroli w tym
obszarze są na terytorium Polski uprawnione organy właściwych inspekcji z obszaru
ochrony środowiska.
Ad 31
Organy IW w procesie nadzoru nad żywnością pochodzenia zwierzęcego, co do
zasady, nie badają kwestii z zakresu ochrony środowiska. Posiadanie albo
nieposiadanie odpowiednich pozwoleń lub decyzji z tego obszaru, jako że nie jest to
wymaganie z zakresu bezpieczeństwa żywności, pozostaje bez wpływu na decyzję o
dopuszczeniu do wprowadzenia na rynek pozyskanej żywności, o ile spełnione są
wymagania prawa żywnościowego dotyczące danych zwierząt oraz pozyskiwanej z
nich lub od nich żywności - na każdym etapie jej produkcji, przetwarzania i dystrybucji.
Żywność pochodzenia zwierzęcego może zostać dopuszczona do obrotu na rynku
krajowym i unijnym, jeżeli jest bezpieczna dla zdrowia i życia konsumenta. Zgodnie z
przepisami prawa żywnościowego żaden niebezpieczny środek spożywczy nie może
być wprowadzany na rynek. Środek spożywczy jest uznawany z kolei za niebezpieczny,
jeżeli uważa się, że jest szkodliwy dla zdrowia lub nie nadaje się do spożycia przez ludzi
(5).
Spełnienie tych wymogów podlega kontroli organów IW, a mięso wieprzowe lub
drobiowe albo żywność wyprodukowana z udziałem takiego mięsa, mogą być
wprowadzane na rynek, jeżeli zostały uznane przez te organy za bezpieczne dla
zdrowia i życia konsumenta oraz spełniają odpowiednie wymogi. Przy czym zarówno
świnie, jak i drób, których mięso jest przeznaczone do wprowadzenia na rynek lub
dalszego przetwarzania, podlegają obligatoryjnie badaniu przedubojowemu
przeprowadzanemu przez urzędowego lekarza weterynarii, a pozyskana w
zatwierdzonych rzeźniach wieprzowina i mięso drobiowe - badaniu poubojowemu.
-- 4 of 12 --
Oba te badania są przeprowadzane przez urzędowego lekarza weterynarii, który
wydając ocenę o zdatności mięsa do spożycia przez ludzi bierze pod uwagę m. in.
informacje dotyczące łańcucha żywnościowego, tj. informacje z gospodarstwa
pochodzenia zwierzęcia, które mogą mieć wpływ na bezpieczeństwo mięsa, jak np.
wyniki analiz przeprowadzonych na próbkach pobranych od zwierząt czy na innych
próbkach pobranych w celu zdiagnozowania chorób, łącznie z próbkami pobranymi w
ramach monitorowania i zwalczania chorób odzwierzęcych oraz kontroli pozostałości.
Mięso uznane za zdatne do spożycia przez ludzi pozyskane w ww. zatwierdzonych
rzeźniach podlega obowiązkowemu znakowaniu owalnym znakiem jakości zdrowotnej
albo znakiem identyfikacyjnym, które potwierdzają, że jest bezpieczne dla zdrowia
konsumentów.
Reasumując, prawo żywnościowe nie przewiduje kontroli wprowadzanych na rynek
produktów pochodzenia zwierzęcego z punktu widzenia przepisów środowiskowych i
nie uzależnia decyzji urzędowych lekarzy weterynarii od kwestii ich przestrzegania.
Ad 32, 33 i 35
Brak pozwolenia zintegrowanego nie jest zgłaszany do organów kontrolnych w ramach
systemu TRACES ani innych unijnych systemów weterynaryjnych. Unijny system
TRACES (Trade Control and Expert System) nie służy takim działaniom. Służy
natomiast przede wszystkim:
monitorowaniu przemieszczania zwierząt i produktów pochodzenia
zwierzęcego,
zapewnieniu bezpieczeństwa żywności i zdrowia zwierząt,
nadzorowi weterynaryjnemu w handlu wewnątrz UE i imporcie/eksporcie.
System ten nie obejmuje kontroli spełniania wymogów środowiskowych, w tym
obowiązku posiadania pozwolenia zintegrowanego.
Ministerstwo nie posiada danych wskazujących na wpływ braku wymaganego
pozwolenia zintegrowanego na zgodność produktu z zasadą cyt. „produkcji zgodnej z
prawem UE" w rozumieniu przepisów unijnych. Taka wątpliwość nie była dotychczas
przedmiotem wstąpień formułowanych ani przez Komisję Europejską, ani przez
państwa członkowskie UE czy też państwa trzecie.
Ad 40, 41, 43, 44, 45.
-- 5 of 12 --
Dane o wypłaconych odszkodowaniach, zgodnie z podziałem przedstawionym w
pytaniu nr 40 nie są gromadzone na poziomie centralnym. Na poziomie centralnym nie
są również dostępne dane, o których mowa w pytaniu nr 45. Natomiast łączne kwoty
wypłaconych odszkodowań w ogniskach chorób zwierząt w poszczególnych latach
przedstawiają się następująco:
KWOTY WYPŁACONYCH ODSZKODOWAŃ W OGNISKACH
CHORÓB ZAKAŹNYCH ZWIERZĄT (W ZŁ) Rok
realizacji ASF U ŚWIŃ ND U DROBIU HPAI U DROBIU
2020 15 618 741,00 - 67 851 399,33
2021 25 038 379,60 - 593 033 765,35
2022 1 657 986,96 - 105 054 906,90
2023 8 854 847,44 1 578 065,82 92 459 371,50
2024 25 278 845,43 45 073 129,74 168 012 181,10
2025 7 129 990,22 276 752 064,47 1 181 150 029,12
RAZEM 83 578 790,65 323 403 260,03 2 207 561 653,30
W odniesieniu do ww. odszkodowań nie przewiduje się przy tym uzależnienia wypłaty
tego rodzaju wsparcia od posiadania aktualnego pozwolenia zintegrowanego. Brak jest
również podstaw prawnych (unijnych i krajowych), które zobowiązywałyby do
powiązania wypłaty takiego odszkodowania z realizacją obowiązków wynikających z
przepisów środowiskowych.
W przedmiocie pomocy publicznej aktualnie odszkodowania przyznawane na
podstawie przepisów ustawy o zdrowiu zwierząt (6) podmiotom utrzymującym:
1) zwierzęta lądowe - stanowią wsparcie będące pomocą publiczną, które jest
udzielane w ramach programu pomocowego zgłoszonego do Komisji Europejskiej
zgodnie z rozporządzeniem 2022/2472 (7) o numerze SA.122680;
2) zwierzęta wodne - stanowią wsparcie będące pomocą publiczną, które jest
udzielane w ramach programu pomocowego zgłoszonego do Komisji Europejskiej
zgodnie z rozporządzeniem 2022/2473 (8) o numerze SA. 122679.
-- 6 of 12 --
Pomoc w ramach ww. programów może być udzielana wyłącznie na rzecz
mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw spełniających kryteria
ustanowione w załączniku I do ww. rozporządzeń.
Natomiast podstawą dla dużych przedsiębiorstw (w rozumieniu art. 2 pkt 34
rozporządzenia 2022/2472(7)) do wypłaty tego rodzaju odszkodowań, zgodnie z art.
146 ustawy o zdrowiu zwierząt (6), jest natomiast pozytywna decyzja Komisji
Europejskiej o zgodności pomocy publicznej ze wspólnym rynkiem. Jak dotąd, Polska
nie zwróciła się z wnioskiem do Komisji Europejskiej o wydanie takiej decyzji.
Jednocześnie organy IW w procesie przyznawania odszkodowań powinny
weryfikować, czy podmioty spełniają wymagania formalne uprawniające do uzyskania
tego rodzaju pomocy publicznej. GLW poinformował przy tym terenowe organy IW o
obowiązujących włączeniach dla dużych przedsiębiorstw.
Reasumując, pomoc publiczna, o której mowa w art. art. 45 ust. 1, art. 47 ust. 2 i 8 i art.
49 ust. 1 ustawy o zdrowiu zwierząt (6) w odniesieniu do dużych przedsiębiorstw nie
może być aktualnie przyznawana.
Ad 42
Zgodnie z przepisami ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na
lata 2023–2027 (9) podstawę systemu realizacji Planu stanowią jego postanowienia,
przepisy prawa powszechnie obowiązującego, wytyczne instytucji zarządzającej, o
której mowa w art. 123 rozporządzenia 2021/2115 (10), a także regulaminy naborów
wniosków o przyznanie pomocy. Ustawa stanowi ponadto, że pomoc jest przyznawana
wyłącznie w przypadku spełnienia warunków określonych w przepisach, o których mowa w
art. 1 pkt 1, w przepisach ustawy oraz w regulaminie naboru.
Mając na uwadze powyższe regulacje, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa określa w regulaminach naborów wymogi, które – z uwzględnieniem
specyfiki interwencji – muszą zostać spełnione, aby pomoc mogła zostać przyznana.
Przykładowo, §3 ust. 17 pkt 2 Regulaminu naboru wniosków o przyznanie pomocy
realizowanego w 2025 r. w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na
lata 2023–2027 dla interwencji I.10.1.1 Inwestycje w gospodarstwach rolnych
zwiększające konkurencyjność (dotacje) w obszarze A, w którym wspierane są operacje
dotyczące rozwiązań rolnictwa precyzyjnego w budynkach lub budowlach służących
-- 7 of 12 --
produkcji zwierzęcej (dalej: regulamin) stanowi że Pomoc przyznaje się, jeżeli inwestycja
objęta operacją spełnia wymagania określone przepisami prawa mającymi do niej
zastosowanie (…).
Integralną część regulaminów stanowią wykazy załączników do wniosku o przyznanie
pomocy oraz do wniosku o płatność. Wśród dokumentów wymaganych na etapie
ubiegania się o pomoc albo o płatność znajdują się m.in.:
ostateczne pozwolenia, zezwolenia lub inne decyzje, w tym decyzje o środowiskowych
uwarunkowaniach których uzyskanie jest wymagane przez odrębne przepisy do
realizacji inwestycji objętych operacją, a także inne dokumenty potwierdzające
spełnienie warunków realizacji inwestycji objętych operacją określonych w odrębnych
przepisach – o ile dotyczy (w interwencjach I.10.4 (11) oraz I.10.1.1);
ostateczne pozwolenie zintegrowane (jeżeli odrębne przepisy prawa określają warunki,
jakie muszą zostać spełnione przy realizacji inwestycji objętej operacją) lub decyzję o
środowiskowych uwarunkowaniach (w interwencjach I.10.5 (12) oraz I.11 (13)
Beneficjenci są zobowiązani, postanowieniami umów o przyznaniu pomocy, do
udokumentowania wykonania zakresu rzeczowego operacji, a w przypadku, gdy jej
realizacja wymaga uzyskania decyzji lub pozwoleń wynikających z odrębnych
przepisów – do przedłożenia dokumentów potwierdzających spełnienie wymogów
prawnych, w tym środowiskowych.
Należy przy tym podkreślić, że:
kryteria dostępu do pomocy w poszczególnych interwencjach (np. ograniczenia
dotyczące wielkości produkcji w I.10.1.1, wykluczenie wsparcia dla operacji
dotyczących instalacji wymagających pozwolenia zintegrowanego w I.10.4),
zakres kosztów kwalifikowalnych (np. zakup maszyn do zbioru owoców/warzyw w
I.10.1.1 obszar D),
cel i zakres interwencji (np. inwestycje zapobiegające rozprzestrzenianiu ASF w
I.10.3 (14), inwestycje ograniczające koszty energii w I.10.2 (15), inwestycje
poprawiające dobrostan zwierząt w istniejących obiektach inwentarskich w I.10.15
(16), powodują, że co do zasady w wielu przypadkach nie zachodzi konieczność
przedkładania przez rolników pozwolenia zintegrowanego. Pozwolenie takie
-- 8 of 12 --
mogłoby być wymagane jedynie w sytuacji, gdy realizowana inwestycja
prowadziłaby do zwiększenia skali produkcji zwierzęcej objętej obowiązkiem
uzyskania pozwolenia zintegrowanego.
Należy również zaznaczyć, że merytoryczny nadzór nad obowiązkiem uzyskania
decyzji środowiskowych, w tym pozwoleń zintegrowanych, nie leży w gestii ani
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, ani też jednostek mu podległych i nadzorowanych
(np. ARiMR). Kompetencje w tym zakresie posiadają właściwe organy administracji
odpowiedzialne za wydawanie decyzji oraz kontrolę spełniania wymogów ochrony
środowiska. Powzięcie przez ARiMR informacji o stwierdzonych przez te organy
naruszeniach przepisów – o ile naruszenia te mają wpływ na warunki udzielania
wsparcia – stanowi podstawę do odmowy przyznania pomocy lub zastosowania
sankcji przewidzianych w umowie o przyznaniu pomocy.
W odniesieniu do płatności bezpośrednich oraz płatności obszarowych w ramach II
filaru Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) należy wskazać, że nie przewiduje się
uzależnienia wypłaty tego wsparcia od spełnienia przez beneficjenta wymogów
wynikających z dyrektywy IED. Brak jest również podstaw prawnych, które
zobowiązywałyby do powiązania wypłaty tych płatności z realizacją obowiązków
wynikających z przedmiotowej dyrektywy.
Obecnie wysokość płatności bezpośrednich oraz płatności obszarowych w ramach II
filaru WPR jest, zgodnie z przepisami unijnymi, uzależniona od przestrzegania
warunkowości, na którą składają się normy dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną
środowiska (GAEC) oraz wymogi podstawowe w zakresie zarządzania (SMR).
Niespełnienie tych norm lub wymogów skutkuje odpowiednim zmniejszeniem
przyznawanych płatności.
Jednocześnie należy zaznaczyć, że katalog wymogów SMR obejmuje wybrane akty
prawa UE, m.in. dyrektywę azotanową, ramową dyrektywę wodną oraz dyrektywy
przyrodnicze, natomiast nie obejmuje dyrektywy IED. Z kolei zakres podlegający
kontroli wynika z przepisów UE.
Ad 48
Kontrola wymogów SMR wynikających z Ramowej Dyrektywy Wodnej (SMR 1) oraz
Dyrektywy Azotanowej (SMR 2) dokonywana jest podczas kontroli warunkowości,
-- 9 of 12 --
która uzależnia otrzymanie wsparcia w pełnej wysokości od spełnienia określonych
norm i wymogów. Wymogi SMR 1 w ramach warunkowości dotyczą kontroli pozwoleń
wodnoprawnych na pobór wód oraz rolnicze wykorzystanie ścieków. Rolnicy
zobowiązani są do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną
obejmującą pobór wód powierzchniowych lub wód podziemnych do nawadniania
gruntów, lub upraw, a także na potrzeby działalności rolniczej, w ilości średniorocznie
większej niż 5 m3 na dobę, oraz rolnicze wykorzystanie ścieków, jeżeli ich łączna ilość
jest większa niż 5 m3 na dobę.
Wymogi SMR 2 dotyczą rolników, którzy prowadzą produkcję rolną (w tym działy
specjalne produkcji rolnej) oraz działalność, w której przechowywane są nawozy
naturalne lub stosowane są nawozy zawierające azot. Zobligowani są oni do
przestrzegania wymagań Programu działań mających na celu zmniejszenie
zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz
zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu, który został wdrożony rozporządzeniem
Rady Ministrów z dnia 31 stycznia 2023 r. (Dz. U. 2023 r., poz. 244). Program ten
określa w szczególności warunki stosowania i przechowywania nawozów
zawierających azot, sposoby nawożenia oraz zasady dokumentowania realizacji
programu. Ustanawia także terminy stosowania nawozów zawierających w swym
składzie azot.
W nawiązaniu do powyższego brak pozwolenia zintegrowanego nie utrudnia kontroli
wymogów SMR. Kontrolerzy weryfikują spełnienie wymagań prawa wodnego i
programu azotanowego m.in. na podstawie stanu gospodarstwa oraz kontroli
wymaganej dokumentacji.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Dz. U. poz. 1169
(2) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia 9
marca 2016 r. w sprawie przenośnych chorób zwierząt oraz zmieniające i
-- 10 of 12 --
uchylające niektóre akty w dziedzinie zdrowia zwierząt ("Prawo o zdrowiu
zwierząt") (Dz. U. UE. L. z 2016 r. Nr 84, str. 1 z późn. zm.)
(3) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z dnia 24 listopada
2010 r. w sprawie emisji przemysłowych (zintegrowane zapobieganie
zanieczyszczeniom i ich kontrola) (Dz. Urz. UE L 334 z 17.12.2010, str. 17, z
późn. zm.)
(4) Dz. U. z 2025 r. poz. 647 z późn. zm.
(5) Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia
28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa
żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności
oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz.
UE L 31 z 1.02.2002, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie
specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463)
(6) Ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. o zdrowiu zwierząt (Dz. U. poz. 1795)
(7) Rozporządzenie Komisji (UE) 2022/2472 z dnia 14 grudnia 2022 r. uznające
niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach
wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. UE. L. z 2022 r. Nr 327,
str. 1 z późn. zm.).
(8) Rozporządzenie Komisji (UE) 2022/2473 z dnia 14 grudnia 2022 r. uznające
niektóre kategorie pomocy udzielanej przedsiębiorcom prowadzącym
działalność w zakresie produkcji, przetwórstwa i wprowadzania do obrotu
produktów rybołówstwa i akwakultury za zgodne z rynkiem wewnętrznym w
zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.
Urz. UE L 327 z 21.11.2022, str. 82, z późn. zm.)
(9) Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki
Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2024 r. poz. 1741, z późn. zm.)
(10) Rozporządzenie 2021/2115 – rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i
Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiające przepisy
dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa
członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR)
i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z
Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
(EFRROW) oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr
1307/2013
(11) I.10.4 Inwestycje przyczyniające się do ochrony środowiska i klimatu
(12) I.10.5 Rozwój małych gospodarstw
(13) I 11 Premie dla młodych rolników
(14) I.10.3 Inwestycje zapobiegające rozprzestrzenianiu się ASF
(15) I.10.2 Inwestycje w gospodarstwach rolnych w zakresie OZE i poprawy
efektywności energetycznej
(16) I.10.15 Inwestycje poprawiające dobrostan bydła i świń.
-- 11 of 12 --
Do wiadomości:
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 12 of 12 --
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DIŚ-II.0500.1.2026.EB
4395795.18770898.15114596
Warszawa, 10-09-2026
Dotyczy: odpowiedź na interpelację Posłanki Małgorzaty Tracz oraz grupy
Posłanek (znak K10INT17386)
Temat: w sprawie funkcjonowania instalacji dla produkcji zwierzęcej o wielkości obsady,
dla której wymagane jest pozwolenie zintegrowane
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT17386 Posłanki Małgorzaty Tracz oraz grupy Posłanek
przekazuję odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska oraz
Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, Głównego Inspektora Ochrony Środowiska
oraz Ministra Zdrowia.
1. Jaka jest liczba kurników i chlewni w Polsce, z wyodrębnieniem ww. instalacji?
Proszę o dokładną liczbę tych posiadających aktualne pozwolenie zintegrowane,
w podziale na produkcję drobiu, produkcję trzody chlewnej oraz województwo.
Zgodnie z art. 212 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska1 , Minister właściwy do spraw
klimatu prowadzi rejestr wniosków o wydanie pozwolenia zintegrowanego oraz wydanych
pozwoleń zintegrowanych na podstawie dokumentacji przedłożonej przez organy właściwe
do wydania przedmiotowych pozwoleń2. Niezależnie od tego, Inspekcja Ochrony
Środowiska (dalej: „IOŚ”), która kontroluje przestrzeganie warunków korzystania ze
środowiska określonych w pozwoleniach, posiada również informacje o istniejących
instalacjach funkcjonujących na fermach. Wojewódzcy Inspektorzy Ochrony Środowiska
(dalej: „WIOŚ”) prowadzą wykazy instalacji do chowu lub hodowli drobiu lub świń, o więcej
niż:
- 40 000 stanowisk dla drobiu,
- 2 000 stanowisk dla świń o wadze powyżej 30 kg
- 750 stanowisk dla macior,
które są zamieszczone na stronach internetowych poszczególnych wojewódzkich
inspektoratów ochrony środowiska i aktualizowane co kwartał. Dane z obydwu rejestrów
pokrywają się.
1 Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2025 r., poz. 647 z
późn. zm.), dalej: „Poś”
2 Art. 209 ust. 1 oraz 211. Ust. 12 ustawy Poś
-- 1 of 17 --
Tabela nr 1. Dane z informacji przesyłanych przez WIOŚ do informacji z działalności IOŚ
o instalacjach chowu lub hodowli drobiu wymagających posiadania pozwolenia
zintegrowanego oraz posiadających to uregulowanie w podziale na województwa w 2025
r.
Lp. WIOŚ
Liczba instalacji do
chowu lub hodowli
drobiu wymagających
pozwolenia
zintegrowanego
Liczba instalacji do
chowu lub hodowli
drobiu dla których
wydano pozwolenia
zintegrowane
1. Dolnośląski 32 30
2. Kujawsko-Pomorski 79 79
3. Lubelski 50 49
4. Lubuski 43 43
5. Łódzki 98 96
6. Małopolski 12 12
7. Mazowiecki 277 272
8. Opolski 44 44
9. Podkarpacki 3 3
10. Podlaski 57 57
11. Pomorski 29 25
12. Śląski 36 34
13. Świętokrzyski 12 11
14. Warmińsko-Mazurski 32 27
15. Wielkopolski 279 270
16. Zachodniopomorski 82 82
SUMA 1165 1134
Tabela nr 2. Dane z informacji przesyłanych przez WIOŚ do informacji z działalności IOŚ
o instalacjach chowu lub hodowli świń, o więcej niż 2 000 stanowisk dla świń o wadze
powyżej 30 kg wymagających posiadania pozwolenia zintegrowanego oraz posiadających
to uregulowanie w podziale na województwa w 2025 r.
Lp. WIOŚ
Liczba instalacji do
chowu lub hodowli świń,
o więcej niż 2 000
stanowisk dla świń o
wadze powyżej 30 kg
wymagających
pozwolenia
zintegrowanego
Liczba instalacji do
chowu lub hodowli świń,
o więcej niż 2 000
stanowisk dla świń o
wadze powyżej 30 kg dla
których wydano
pozwolenia
zintegrowane
1. Dolnośląski 6 6
2. Kujawsko-Pomorski 12 10
-- 2 of 17 --
3. Lubelski 12 12
4. Lubuski 8 8
5. Łódzki 11 11
6. Małopolski 2 2
7. Mazowiecki 10 8
8. Opolski 8 3
9. Podkarpacki 1 1
10. Podlaski 1 1
11. Pomorski 14 14
12. Śląski 3 3
13. Świętokrzyski 2 2
14. Warmińsko-Mazurski 8 6
15. Wielkopolski 24 23
16. Zachodniopomorski 12 12
SUMA 134 122
Tabela nr 3. Dane z informacji przesyłanych przez WIOŚ do informacji z działalności IOŚ o
instalacjach o instalacjach chowu lub hodowli świń o więcej niż 750 stanowisk dla macior
wymagających posiadania pozwolenia zintegrowanego oraz posiadających to uregulowanie
w podziale na województwa w 2025 r.
Lp. WIOŚ
Liczba instalacji do
chowu lub hodowli świń o
więcej niż 750 stanowisk
dla macior wymagających
pozwolenia
zintegrowanego
Liczba instalacji do chowu
lub hodowli chowu lub
hodowli świń o więcej niż
750 stanowisk dla macior
dla których wydano
pozwolenia zintegrowane
1. Dolnośląski 5 5
2. Kujawsko-Pomorski 5 5
3. Lubelski 1 1
4. Lubuski 8 8
5. Łódzki 3 3
6. Małopolski 1 1
7. Mazowiecki 3 3
8. Opolski 3 3
9. Podkarpacki 3 3
10. Podlaski 1 1
-- 3 of 17 --
11. Pomorski 7 7
12. Śląski 1 1
13. Świętokrzyski 2 2
14. Warmińsko-Mazurski 8 8
15. Wielkopolski 7 7
16. Zachodniopomorski 14 14
SUMA 72 72
2. Czy wszystkie ww. instalacje posiadają aktualne pozwolenia? Jeżeli nie wszystkie – to ile ich
nie posiada?
Mając na uwadze dane wskazane w odpowiedzi na pytanie 1, należy stwierdzić, że na koniec
2025 r. w kraju funkcjonowało:
- 1 165 instalacji do chowu i hodowli drobiu wymagających pozwolenia zintegrowanego, zaś
1 134 instalacje (tj. 97%) posiadały pozwolenie zintegrowane,
- 134 instalacje do chowu lub hodowli świń, o więcej niż 2 000 stanowisk dla świń o wadze
powyżej 30 kg wymagających posiadania pozwolenia zintegrowanego zaś 122 instalacje
(tj. 91%) posiadały pozwolenie zintegrowane,
- 72 instalacje do chowu lub hodowli świń o więcej niż 750 stanowisk dla macior, z których
wszystkie (tj. 100%) posiadały pozwolenie zintegrowane.
3. Jeżeli niektóre ww. instalacje działają bez pozwolenia, to na jakiej podstawie ocenia się ich
oddziaływanie na środowisko?
Instalacje objęte obowiązkiem posiadania pozwolenia zintegrowanego przed jego
uzyskaniem mogą wymagać uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na
podstawie przepisów u.o.o.ś3 Na tym etapie dokonywana jest kompleksowa ocena
oddziaływania na środowisko danego przedsięwzięcia.
Ponadto, w toku kontroli organ Inspekcji Ochrony Środowiska ocenia czy instalacja jest
użytkowana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa ochrony środowiska oraz czy jej
eksploatacja wymaga uzyskania pozwolenia zintegrowanego. W tym celu analizowane są
m.in. rodzaj i skala prowadzonej działalności, parametry techniczne instalacji, wielkość emisji
do poszczególnych komponentów środowiska, sposób gospodarowania odpadami oraz inne
informacje pozwalające ustalić, czy instalacja należy do kategorii objętych obowiązkiem
uzyskania pozwolenia zintegrowanego.
W przypadku stwierdzenia podczas kontroli eksploatacji instalacji bez wymaganego
pozwolenia zintegrowanego zastosowanie znajduje art. 365 ust. 1 ustawy Poś, zgodnie
z którym Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska jest zobowiązany do wydania decyzji
3 Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale
społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2026 r.
poz. 670) – dalej u.o.o.ś.
-- 4 of 17 --
o wstrzymaniu eksploatacji takiej instalacji. Przepis ten ma charakter obligatoryjny,
co oznacza, że po ustaleniu faktu prowadzenia eksploatacji bez wymaganego pozwolenia
organ nie dysponuje uznaniem administracyjnym co do zastosowania tego środka.
Niezależnie od powyższego, w toku kontroli mogą być również dokonywane ustalenia
dotyczące rzeczywistego oddziaływania instalacji na środowisko, w szczególności na
podstawie wyników pomiarów, oględzin, dokumentacji technicznej oraz innych dostępnych
dowodów. Ustalenia te mogą stanowić podstawę do podjęcia dalszych działań
przewidzianych przepisami prawa.
4. Ile podmiotów ubiega się o nie dla ww. kurników lub chlewni?
Z rejestru prowadzonego w Ministerstwie Klimatu i Środowiska wynika4, że złożonych
zostało dla instalacji do chowu lub hodowli drobiu lub świń o więcej niż:
- 40 000 stanowisk dla drobiu - 171 wniosków o wydanie pozwolenia zintegrowanego;
- 2000 stanowisk dla świń o wadze powyżej 30 kg - 15 wniosków;
- 750 stanowisk dla macior - 4 wnioski.
5. Ile razy w latach 2020-2025 odmówiono wydania pozwolenia zintegrowanego oraz co było
tego głównym powodem, w przypadku instalacji chowu lub hodowli zwierząt gospodarskich?
Pytanie zostało skierowane do wszystkich organów właściwych do wydania pozwolenia
zintegrowanego w Polsce.
Na podstawie informacji przekazanych przez urzędy marszałkowskie województw
dolnośląskiego, łódzkiego, mazowieckiego i opolskiego, w latach 2020–2025, wydano
łącznie sześć decyzji odmownych dotyczących pozwoleń zintegrowanych dla instalacji
chowu lub hodowli zwierząt gospodarskich. W czterech przypadkach odmówiono wydania
pozwolenia dla nowych instalacji, natomiast w dwóch przypadkach odmówiono zmiany
pozwolenia dla instalacji już istniejących.
Najczęstszą konkretną przyczyną odmowy wydania pozwolenia dla nowych instalacji była
niezgodność zakresu planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach, w których zmieniono założenia inwestycyjne, w szczególności
zwiększenie obsady zwierząt, wykraczały poza zakres określony w uzyskanych decyzjach
środowiskowych.
Inną podstawą odmowy były istotne i nieuzupełnione uchybienia wniosku, które
uniemożliwiały ocenę wpływu instalacji na środowisko oraz potwierdzenie spełnienia
wymagań najlepszych dostępnych technik BAT. Dodatkowo stwierdzono brak decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach obejmującej wnioskowany zakres instalacji.
Kolejna odmowa wynikała z nieprzedłożenia informacji i dowodów niezbędnych do
wykazania spełnienia warunków uzyskania pozwolenia. Wnioskodawca nie wykazał
w szczególności posiadania tytułu prawnego do instalacji oraz nie przedstawił dowodów
potwierdzających dotrzymanie dopuszczalnych poziomów hałasu na najbliższych terenach
objętych ochroną akustyczną.
W przypadku dwóch istniejących instalacji odmówiono zmiany obowiązujących pozwoleń
zintegrowanych. Przyczyną było nieusunięcie wad wniosku, co uniemożliwiało
4 Dane na dzień 26.08.2026 r.
-- 5 of 17 --
potwierdzenie spełnienia wymagań BAT i obowiązujących standardów oraz niespełnienie
wymagań BAT, negatywne oddziaływanie fermy na wody podziemne oraz informacje
o niespełnianiu wymagań prawnych w zakresie bioasekuracji, higieny pasz i postępowania
z produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego.
7. Czy dane Inspekcji Weterynaryjnej i dane bazy IPPC były kiedykolwiek systematycznie
porównywane? Jeżeli tak – kiedy przeprowadzono ostatnie takie porównanie i z jakim wynikiem?
GIOŚ oraz WIOŚ, w celu realizacji ustawowych zadań kontrolnych posiadają zawarte
porozumienia o współpracy z odpowiednio Głównym Lekarzem Weterynarii (dalej: „GLW”)
i WLW. Współpraca ta polega między innymi na cyklicznym przekazywaniu przez WLW do
WIOŚ list gospodarstw utrzymujących trzodę chlewną w liczbie ponad 2000 sztuk lub 750
macior, drób lub zwierzęta futerkowe w liczbie ponad 40 000 stanowisk oraz przekazywaniu
przez WIOŚ do WLW list instalacji do chowu lub hodowli trzody chlewnej w liczbie ponad
2 000 stanowiska dla świń o wadze ponad 30 kg lub 750 stanowisk dla macior oraz do
chowu drobiu lub zwierząt futerkowych w liczbie ponad 40 000 stanowisk. Zakres
współpracy obejmuje ponadto wymianę informacji o przeprowadzonych kontrolach. Dane
od WLW są, przez poszczególne WIOŚ cyklicznie analizowane i porównywane z danymi
dotyczącymi listy instalacji będącymi w zasobie WIOŚ.
Podkreślenia wymaga fakt, że rejestr danych Inspekcji Weterynaryjnej i rejestr prowadzony
przez ministra właściwego ds. klimatu to dwa odrębne rejestry, prowadzone przez różne
organy i na potrzeby realizacji różnych zadań. Dlatego też nie były porównywane. Ponadto
z obowiązujących przepisów prawa nie wynika obowiązek ich systematycznego
porównywania.
8. Ile podmiotów IPPC/IED w latach 2020-2025 było raportowanych do Komisji Europejskiej?
Sprawozdanie za 2024 r. dotyczące instalacji objętych rozdziałem II, III i IV ww. dyrektywy
IED w zakresie danych określonych w załączniku I decyzji wykonawczej Komisji (UE)
2018/1135 z dnia 10 sierpnia 2018 r. ustanawiającej rodzaj, format i częstotliwość
przekazywania informacji, które mają być udostępniane przez państwa członkowskie na
potrzeby sprawozdań z wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady
2010/75/UE w sprawie emisji przemysłowych zawiera informacje o 4564 zakładach,
w których scharakteryzowanych zostało 5370 instalacji objętych wskazanymi powyżej
rozdziałami dyrektywy IED (w tym instalacje do chowu lub hodowli drobiu i świń)
10. Czy ministerstwo planuje zintegrowanie systemów informatycznych IW z bazą IPPC
i rejestrem BDO, tak aby identyfikacja podmiotów działających bez wymaganych pozwoleń
środowiskowych była możliwa w czasie rzeczywistym?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie prowadzi obecnie prac legislacyjnych
ani informatycznych zmierzających do integracji Rejestru-BDO ze wskazanymi w pytaniu
systemami.
Należy podkreślić, że poszczególne rejestry i systemy teleinformatyczne (IW, IPPC, BDO)
funkcjonują w oparciu o odrębne podstawy prawne oraz realizują różne cele publiczne.
BDO stanowi przede wszystkim narzędzie służące ewidencji odpadów i sprawozdawczości
w zakresie gospodarki odpadami oraz realizacji obowiązków rejestrowych określonych
w ustawie o odpadach5.
5 Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587, ze zm.).
-- 6 of 17 --
Natomiast baza instalacji objętych pozwoleniami zintegrowanymi (IPPC) oraz rejestr
wykorzystywany przez organy Inspekcji Weterynaryjnej służą wykonywaniu odmiennych
zadań związanych z nadzorem, kontrolą oraz gromadzeniem danych o środowisku.
Biorąc pod uwagę różne cele, dla których powstały wymienione systemy/bazy połączenie
ich ze sobą w jeden system może być istotnie utrudnione także pod względem technicznym.
11. W jaki sposób ministerstwo kontroluje prawidłowość działania ww. instalacji (kurników
i chlewni), które nie posiadają pozwolenia zintegrowanego lub nie figurują w odpowiednich
rejestrach środowiskowych, a co za tym idzie – w planach kontroli WIOŚ?
Kontrola organów IOŚ m.in. instalacji do chowu lub hodowli drobiu ma na celu sprawdzenie
przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz decyzji ustalających warunki
korzystania ze środowiska. Zasady prowadzenia kontroli regulują odpowiednie przepisy
rozdziału 3 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska6. Należy wskazać, że kontrole odbywają
się również w instalacjach nieposiadających pozwoleń zintegrowanych, w szczególności,
jeśli zachodzą podejrzenia funkcjonowania takiego podmiotu bez wymaganych prawem
regulacji.
Instalacje są kontrolowane m.in. w zakresie:
uregulowania stanu formalno – prawnego dotyczącego korzystania ze środowiska
w ramach prowadzonej działalności, tj. czy instalacja posiada wymagane prawem
pozwolenia, np. pozwolenie zintegrowane, pozwolenie na wprowadzanie gazów lub
pyłów do powietrza lub czy dokonano zgłoszenia instalacji, jeśli było ono
wymagane;
przestrzegania warunków ustalonych w ww. pozwoleniach lub innych
pozwoleniach, w tym pozwoleniach wodnoprawnych na pobór wód lub
wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi czy też rolnicze wykorzystanie ścieków
- o ile są one wymagane.;
przestrzegania przepisów dotyczących Krajowego Rejestru Uwalniania i Transferu
Zanieczyszczeń (PRTR), w przypadku, gdy na terenie danej działalności
eksploatowana jest instalacja wymieniona w załączniku I do rozporządzenia (WE)
nr 166/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 stycznia 2006 r. w sprawie
ustanowienia Europejskiego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń
i zmieniającego dyrektywę Rady 91/689/EWG i 96/61/WE (Dz. U. UE. L. z 2006 r.
Nr 33, str. 1 z późn. zm.), tj. w szczególności instalacja do intensywnego chowu lub
hodowli drobiu lub świń;
działań mających na celu ochronę wód przed zanieczyszczeniem azotanami
pochodzącymi ze źródeł rolniczych, co wynika z ustawy Prawo wodne7. Zgodnie
z art. 108 ust. 1 ustawy Pw, właściwy organ Inspekcji Ochrony Środowiska
dokonuje kontroli:
1) stosowania programu działań,
2) spełnienia obowiązku posiadania planu nawożenia azotem,
3) stosowania nawozów zgodnie z planem nawożenia azotem
6 Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2024 r. poz. 425), dalej: „ustawa
IOŚ”
7 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2025 r. poz. 960), dalej: „ustawa Pw”
-- 7 of 17 --
- przez podmioty prowadzące produkcję rolną oraz podmioty prowadzące
działalność, o której mowa w art. 102 ust. 1 ustawy Pw.
przestrzegania przepisów dotyczących warunków stosowania i przechowywania
nawozów, środków wspomagających uprawę roślin, produktów nawozowych UE
i produktów pofermentacyjnych zgodnie z art. 32 ustawy o nawozach i nawożeniu.
Kontrole te polegają na sprawdzeniu podmiotów stosujących i przechowujących
nawozy, środki wspomagające uprawę roślin, produkty nawozowe UE i produkty
pofermentacyjne.
Przepisy przewidują dwa tryby działań kontrolnych Inspekcji:
1. Kontrole planowe: W przypadku, gdy wobec danego podmiotu mają zastosowanie
przepisy ustawy Pp, wtedy otrzymuje on zawiadomienie o zamiarze wszczęcia
kontroli co najmniej 7 dni przed planowanym przyjazdem inspektorów. Pozwala to
na przygotowanie niezbędnej dokumentacji.
2. Kontrole pozaplanowe (w tym interwencyjne): Rozpoczynane są bez uprzedniego
zawiadomienia podmiotu o zamiarze wszczęcia kontroli.
12. Czy Główny Inspektorat Ochrony Środowiska prowadzi systemową weryfikację krzyżową
danych Inspekcji Weterynaryjnej z bazą pozwoleń zintegrowanych? Jeżeli nie – dlaczego? Jeżeli
tak – jaki był rezultat ostatniego porównania? Czy ewentualne rozbieżności pojawiły się nagle,
czy też były to nieprawidłowości narastające przez lata?
Jak wskazano w pytaniu 7 i 9 GIOŚ i WIOŚ posiadają zawarte porozumienia z GLW i WLW.
Dane od WLW są przez poszczególne WIOŚ cyklicznie analizowane i porównywane
z danymi dotyczącymi listy instalacji będącymi w zasobie WIOŚ.
13. Ile kontroli zostało przeprowadzonych przez Inspekcję Ochrony Środowiska w latach 2020-
2025 w instalacjach o obsadzie zwierząt wymagającej pozwolenia zintegrowanego? Ile kontroli
dotyczyło podmiotów bez pozwoleń zintegrowanych?
IOŚ w latach 2020 – 2025 przeprowadziły łącznie 2 807 kontroli ferm tuczu trzody chlewnej
i drobiu oraz 11 357 kontroli, o których mowa w art. 108 ust. 1 ustawy Prawo wodne,
tj. kontroli stosowania programu działań, spełnienia obowiązku posiadania planu nawożenia
azotem, stosowania nawozów zgodnie z planem nawożenia azotem, przez podmioty
prowadzące produkcję rolną oraz podmioty prowadzące działalność, w ramach której są
przechowywane nawozy naturalne lub stosowane nawozy.
W tabeli nr 4 podano liczbę kontroli ferm tuczu trzody chlewnej i ferm drobiu wymagających
pozwolenia zintegrowanego oraz kontroli, o których mowa w art. 108 ust. 1 ustawy Prawo
wodne w rozbiciu na lata 2020 - 2025. Kontrole, o których mowa w art. 108 ust. 1 ustawy
Prawo wodne dotyczą zarówno instalacji wymagających pozwolenia zintegrowanego jak
i mniejszych gospodarstw rolnych. Inspekcja Ochrony Środowiska nie prowadzi statystyk,
ile kontroli, o których mowa w art. 108 ust. 1 ustawy Prawo wodne zostało
przeprowadzonych w instalacjach ferm tuczu trzody chlewnej i drobiu - wymagających
pozwolenia zintegrowanego.
Tabela 4. Liczba kontroli ferm tuczu trzody chlewnej i ferm drobiu wymagających
pozwolenia zintegrowanego oraz kontroli, o których mowa w art. 108 ust. 1 ustawy Prawo
wodne
-- 8 of 17 --
14. Jakie kroki były podejmowane, jeżeli podczas czynności kontrolnych stwierdzono brak
posiadania wymaganego pozwolenia zintegrowanego? Czy na tej podstawie podjęto decyzję
o zakończeniu działania ww. instalacji?
W przypadku ustalenia podczas kontroli użytkowania instalacji bez wymaganego
pozwolenia zintegrowanego zastosowanie znajduje art 365 ust. 1 Poś obligujący WIOŚ do
wstrzymania, w drodze decyzji eksploatacji takiej instalacji.
15. Czy istnieje centralny mechanizm wykrywania instalacji funkcjonujących bez wymaganych
decyzji środowiskowych? Jeżeli nie – czy i kiedy ministerstwo planuje jego wdrożenie?
Przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale
społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko3nie
zawierają regulacji dotyczących centralnego mechanizmu wykrywania instalacji
funkcjonujących bez wymaganej decyzji środowiskowej. Niemniej jednak zgodnie z art. 76
ust. 1 u.o.o.ś. w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w sprawach dotyczących
wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przez organy, o których mowa w art.
75 ust. 1 pkt 2-4, lub organy wyższego stopnia w stosunku do tych organów, właściwy
regionalny dyrektor ochrony środowiska kieruje wystąpienie, którego treścią może być
w szczególności wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji.
16. W jaki sposób państwo monitoruje gospodarkę ściekową, odcieki z pomiotu, odpady
poubojowe oraz emisje amoniaku i związków azotu w instalacjach, które formalnie pozostają
poza systemem pozwoleń zintegrowanych oraz rejestrem BDO?
Tak jak wskazano w odpowiedzi na pytanie 11, zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o Inspekcji
Ochrony Środowiska do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska należy w szczególności
kontrola podmiotów korzystających ze środowiska w rozumieniu ustawy Prawo ochrony
środowiska w zakresie m. in.:
˗ przestrzegania przepisów o ochronie środowiska,
Rok Liczba kontroli ferm tuczu
trzody chlewnej
wymagających pozwolenia
zintegrowanego
Liczba kontroli
ferm drobiu
wymagających
pozwolenia
zintegrowanego
Liczba kontroli
o których mowa w art.
108 ust. 1 ustawy
Prawo wodne
2025 74 446 2057
2024 54 349 1959
2023 179 346 2005
2022 170 329 2493
2021 159 321 1426
2020 138 242 1417
SUMA 774 2033 11 357
-- 9 of 17 --
˗ przestrzegania decyzji ustalających warunki korzystania ze środowiska oraz
przestrzegania zakresu, częstotliwości i sposobu prowadzenia pomiarów wielkości
emisji i jej wpływu na stan środowiska.
IOŚ prowadzi kontrole m.in. w zakresie:
uregulowania stanu formalno – prawnego dotyczącego korzystania ze środowiska
w ramach prowadzonej działalności, tj. czy instalacja posiada wymagane prawem
pozwolenia, np. pozwolenie zintegrowane, pozwolenie na wprowadzanie gazów lub
pyłów do powietrza lub czy dokonano zgłoszenia instalacji, jeśli było ono
wymagane;
przestrzegania warunków ustalonych w ww. pozwoleniach lub pozwoleniach
wodnoprawnych na pobór wód lub wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi czy
też rolnicze wykorzystanie ścieków - o ile są one wymagane;
przestrzegania przepisów dotyczących Krajowego Rejestru Uwalniania i Transferu
Zanieczyszczeń (PRTR), w przypadku, gdy eksploatowana jest instalacja
wymieniona w załączniku I do rozporządzenia (WE) nr 166/2006 Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 18 stycznia 2006 r.
w sprawie ustanowienia Europejskiego Rejestru Uwalniania i Transferu
Zanieczyszczeń i zmieniającego dyrektywę Rady 91/689/EWG i 96/61/WE (Dz. U.
UE. L. z 2006 r. Nr 33, str. 1 z późn. zm.), tj. w szczególności instalacja
do intensywnego chowu lub hodowli drobiu lub świń;
działań mających na celu ochronę wód przed zanieczyszczeniem azotanami
pochodzącymi ze źródeł rolniczych, co wynika z ustawy Pw. Zgodnie z art. 108 ust.
1 ustawy Pw, właściwy organ Inspekcji Ochrony Środowiska dokonuje kontroli:
1) stosowania programu działań,
2) spełnienia obowiązku posiadania planu nawożenia azotem,
3) stosowania nawozów zgodnie z planem nawożenia azotem,
- przez podmioty prowadzące produkcję rolną oraz podmioty prowadzące
działalność,
o której mowa w art. 102 ust. 1 Pw.
przestrzegania przepisów dotyczących warunków stosowania i przechowywania
nawozów, środków wspomagających uprawę roślin, produktów nawozowych UE
i produktów pofermentacyjnych zgodnie z art. 32 ustawy o nawozach i nawożeniu.
Kontrole te polegają na sprawdzeniu podmiotów stosujących i przechowujących
nawozy, środki wspomagające uprawę roślin, produkty nawozowe UE i produkty
pofermentacyjne.
Podsumowując, należy wskazać, że brak posiadania przez instalację pozwolenia
zintegrowanego nie oznacza, że instalacja nie będzie skontrolowana przez organy Inspekcji
Ochrony Środowiska.
17. Czy ministerstwo posiada analizę ryzyka wpływu instalacji funkcjonujących poza systemem
IPPC na (1) wody gruntowe, (2) wody powierzchniowe, (3) strefy ochronne ujęć wody pitnej, (4)
obszary OSN (obszary szczególnie narażone)?
-- 10 of 17 --
Wpływ instalacji do chowu i hodowli zwierząt na wymienione w pytaniu komponenty, o ile
są one zaliczane do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jest
badany indywidulanie na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
18. Czy i jak w sytuacji, gdy instalacja funkcjonuje poza systemem pozwoleń, przeprowadzana
jest ocena jej wpływu na bezpieczeństwo lokalnych ujęć wody pitnej – skoro nie jest znany sposób
gospodarowania odpadami i ściekami technologicznymi, ani źródła poboru wody przez taką
instalację?
Podmiot korzystający ze środowiska ponosi odpowiedzialność za jej oddziaływanie na
środowisko, niezależnie od objęcia danej instalacji systemem pozwoleń. Zgodnie z art. 6 ust.
1 ustawy Poś podmiot podejmujący działalność mogącą negatywnie oddziaływać na
środowisko jest obowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu. Jeżeli natomiast
negatywne oddziaływanie działalności nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, podmiot ten,
kierując się zasadą przezorności, ma obowiązek podjąć wszelkie możliwe środki
zapobiegawcze, stosownie do art. 6 ust. 2 Poś. W sytuacji, w której nie jest znany sposób
gospodarowania odpadami i ściekami technologicznymi ani źródło poboru wody, nie można
z góry wykluczyć zagrożenia dla lokalnych ujęć wody. Okoliczności te powinny zatem
podlegać ustaleniu w ramach czynności kontrolnych prowadzonych przez właściwe organy,
na podstawie przepisów w zakresie ochrony środowiska, gospodarki odpadami
i gospodarki wodnej. Z kolei w przypadku użytkowania instalacji eksploatowanej bez
wymaganego pozwolenia zintegrowanego zastosowanie znajduje art. 365 ust 1 ustawy Poś
stanowiący o wstrzymaniu w drodze decyzji takiej instalacji. Decyzję wydaje wojewódzki
inspektor ochrony środowiska.
19. W jaki sposób, w sytuacji potencjalnie dużej liczby ww. instalacji poza rejestrami
i w województwach o szczególnej ich koncentracji, dokonywany jest skumulowany pomiar
wpływu tych instalacji na powietrze, wodę i glebę? W jaki sposób ustalane jest, że w danej okolicy
nie powinny powstawać kolejne tego typu instalacje, niezależnie od miejscowych uwarunkowań?
Ustalenie skali i zasięgu oddziaływania inwestycji oraz sposobu przeciwdziałania ich
następstwom stanowi przedmiot postępowania administracyjnego zmierzającego do
wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Decyzja ta, w myśl art. 71 ust. 2
u.o.o.ś., wydawana jest dla planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na
środowisko, o których mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć
mogących znacząco oddziaływać na środowisko8. W toku ww. postępowania, dla
przedsięwzięć wymienionych w § 2 r.o.o.ś. ocena oddziaływania na środowisko
przeprowadzana jest obligatoryjnie. Natomiast przedsięwzięcia, o których mowa w § 3
r.o.o.ś. podlegają obowiązkowi oceny oddziaływania na środowisko, o ile taką potrzebę
stwierdzi organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach. Ocena oddziaływania na środowisko stanowi proces
o charakterze kompleksowej, wyważonej i systematycznej analizy, którego głównym celem
jest ustalenie wpływu planowanej inwestycji i jej alternatyw na poszczególne komponenty
środowiska oraz wskazanie możliwych rozwiązań, mających zapobiec jego negatywnym
skutkom. Integralną częścią procedury oraz podstawą do przeprowadzenia oceny
oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i określenia środowiskowych uwarunkowań
dla realizacji inwestycji jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który
ma ustalić potencjalne zagrożenia związane z realizacją planowanego przedsięwzięcia.
Zakres przedmiotowy raportu musi być każdorazowo zgodny z wymogami ujętymi w art. 66
ust. 1 u.o.o.ś., w tym uwzględniać: opis metod prognozowania zastosowanych przez
8 Rozporządzenie Rady Ministrów Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć
mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839, ze zm.) – dalej r.o.o.ś.
-- 11 of 17 --
wnioskodawcę oraz opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego
przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne,
skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na
środowisko, wynikające z: istnienia przedsięwzięcia, wykorzystywania zasobów środowiska,
emisji (pkt 8), oraz opis przewidywanych działań mających na celu unikanie, zapobieganie,
ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko (pkt
9). Jedną z konsekwencji szerokiego zakresu informacji w raporcie jest konieczność
przeprowadzenia analiz z uwzględnieniem innych niż planowane przedsięwzięcie źródeł
emisji, które będą oddziaływać na tereny, dla których ustalono standardy emisyjne
i standardy jakości środowiska (m.in. w zakresie hałasu, emisji substancji do powietrza,
ścieków) oraz powodować uciążliwości i przekroczenia dopuszczalnych poziomów,
w wyniku kumulacji – zsumowania poziomów emisji pochodzących od różnych źródeł tego
samego rodzaju. Stąd też w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko muszą
znaleźć się informacje na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności
kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub
planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach,
znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz
w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się
w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia – w zakresie, w jakim ich
oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym
przedsięwzięciem. W zależności od stopnia zaawansowania procesu inwestycyjnego
zamierzeń budowlanych znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanego
przedsięwzięcia oraz od ich rodzaju, analiza oddziaływań skumulowanych będzie
zróżnicowana pod względem formy i szczegółowości. Weryfikacja przedstawionej
w dokumentacji analizy oddziaływań skumulowanych (m.in. w zakresie emisji do powietrza
i hałasu) prowadzona jest w szczególności w oparciu o:
- lokalizację względem innych przedsięwzięć,
- parametry techniczne urządzeń i instalacji,
- emisję charakterystyczną dla procesów technologicznych,
- odległość od zabudowy mieszkaniowej,
- dane meteorologiczne dla rejonu inwestycji,
- aerodynamiczny współczynnik szorstkości terenu.
Na podstawie przeprowadzonych analiz organ prowadzący postępowanie wprowadza
odpowiednie uwarunkowania środowiskowe pozwalające na dotrzymanie standardów
środowiskowych na danym terenie. W przypadku, gdy zachodzą przesłanki o którym mowa
w art. 135 ust. 1 ustawy Poś, stwierdzana jest konieczność utworzenia obszaru
ograniczonego użytkowania. W takiej sytuacji dodatkowo nakładany jest obowiązek
wykonania analizy porealizacyjnej, określając jej zakres i termin przedstawienia oraz
wskazując inne organy (niż organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach), którym także należy ją przedstawić.
23. W jaki sposób państwo zamierza przywrócić pełną zgodność sektora drobiarskiego oraz
sektora trzody chlewnej z wymogami dyrektywy IED?
Jednym z narzędzi mających na celu sprawdzenie poprawności działania podmiotów
z obowiązującymi przepisami są kontrole. Kontrole są prowadzone m.in. przez IOŚ. Zadania
IOŚ określone są w art. 2 ustawie IOŚ. Do zadań tych należy m.in. kontrola podmiotów
korzystających ze środowiska w rozumieniu ustawy Poś. W przepisach ustawy Poś znajdują
-- 12 of 17 --
się obowiązki dotyczące prowadzących chów i hodowlę zwierząt w ilościach stanowiących
o konieczności posiadania pozwolenia zintegrowanego.
Zgodnie z art. 9 ust. 1, 1a i 1b ustawy o IOŚ, Inspekcja Ochrony Środowiska prowadzi
kontrole planowe i pozaplanowe. Kontrole planowe planuje się, uwzględniając potrzebę
zapewnienia systematycznej oceny zagrożeń życia i zdrowia ludzi oraz środowiska,
w szczególności wynikających z działalności podmiotów korzystających ze środowiska,
i ustala w planach kontroli. Do kontroli pozaplanowych zalicza się kontrole:
1) przeprowadzane na wniosek organów administracji publicznej lub podmiotów, o ile
przepisy szczególne przewidują możliwość występowania z takim wnioskiem;
2) interwencyjne.
24. Czy planowany jest ogólnokrajowy audyt instalacji do produkcji zwierzęcej oraz ubojni
w zakresie (1) posiadania pozwolenia IPPC, (2) zgodności z BAT, (3) gospodarki ściekowej
i odpadowej?
Należy wskazać, że zgodnie z art. 5a pkt 4 ustawy IOŚ w odniesieniu do instalacji
wymagających uzyskania pozwolenia zintegrowanego okres pomiędzy kontrolami nie
przekracza:
1) roku dla instalacji stwarzających największe zagrożenie;
2) 3 lat dla instalacji, której prowadzącym instalację jest organizacja zarejestrowana
w systemie ekozarządzania i audytu (EMAS) lub dla instalacji stwarzających najmniejsze
zagrożenie .
Kontrole odbywają się więc w regularnych odstępach czasu zgodnie z planami kontroli
opracowanymi przez IOŚ i są uzupełniane kontrolami interwencyjnymi.
Ponadto, w zakresie zgodności instalacji do produkcji zwierzęcej lub ubojni z BAT, na
podstawie art. 215 ustawy Poś, organ właściwy do wydania pozwolenia zintegrowanego
zobowiązany jest dokonać analizy pozwoleń po publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii
Europejskiej konkluzji BAT. Organy analizują pozwolenia zintegrowane również, jeżeli
nastąpiła zmiana w najlepszych dostępnych technikach oraz zmiana w przepisach ochrony
środowiska (art. 216 ust 1 pkt 2 i 3) a dodatkowo nie rzadziej niż raz na 5 lat.
25. Biorąc pod uwagę, że pojedyncza inspekcja WIOŚ może przeprowadzić maksymalnie kilka-
kilkanaście kontroli rocznie, a część postępowań trwa ponad 18 miesięcy z uwagi na obstrukcję
procesu kontrolnego – w jakim realnym terminie możliwe jest objęcie systemem IPPC wszystkich
instalacji do produkcji zwierzęcej zobowiązanych do posiadania pozwolenia zintegrowanego?
Jak wskazano w odpowiedzi na pytanie 24 częstotliwość kontroli instalacji wymagających
uzyskania pozwolenia zintegrowanego odbywa się zgodnie z art. 5a pkt 4 ustawy IOŚ..
Dodatkowo zgodnie z art. 9a ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, kontrolę
przedsiębiorców wykonuje się na zasadach określonych w rozdziale 5 ustawy Prawo
przedsiębiorców9. Regulacje dot. czasu trwania kontroli przedsiębiorców znajdują się w art.
55 ust. 1 ww. ustawy. Zgodnie tym przepisem czas trwania wszystkich kontroli organu
kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym, nie może przekraczać
w odniesieniu do:
9 Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2025 r. poz. 1480 z późn. zm.), dalej
„Pp”
-- 13 of 17 --
1) mikroprzedsiębiorców - 6 dni roboczych;
2) małych przedsiębiorców - 18 dni roboczych;
3) średnich przedsiębiorców - 24 dni roboczych;
4) pozostałych przedsiębiorców - 48 dni roboczych.
Ponadto jak wskazano powyżej WIOŚ ma obowiązek wstrzymać funkcjonowanie instalacji
eksploatowanej bez wymaganego pozlewania zintegrowanego. W konsekwencji jeżeli
prowadzący instalację nie uzyska wymaganego pozwolenia nie będzie mógł takiej instalacji
eksploatować. Termin przywrócenia zgodności zależy od przebiegu poszczególnych
postępowań administracyjnych, w tym kompletności i jakości wniosku oraz korzystania
przez strony ze środków odwoławczych.
26. Czy ministerstwo dostrzega ryzyko wszczęcia postępowania naruszeniowego przez Komisję
Europejską wobec Polski w związku z niepełnym wdrożeniem i egzekwowaniem dyrektywy IED?
Jak wskazano w odpowiedziach powyżej, Ministerstwo Klimatu i Środowiska na bieżąco
monitoruje sytuację w zakresie przestrzegania przez prowadzących instalacje wymagające
uzyskania pozwolenia zintegrowanego wymagań wynikających z obowiązujących
przepisów.
Aktualne przepisy zapewniają narzędzia umożliwiające rozwiązanie tej kwestii bez narażania
Polski na ryzyko zastosowania sankcji przez Komisję Europejską.
27. Jakie skuteczne mechanizmy administracyjne i prawne – inne niż wielomiesięczna procedura
wydania decyzji wstrzymującej – posiada WIOŚ w celu powstrzymania nielegalnej działalności
podmiotów uchylających się od kontroli?
WIOŚ poza wydaniem decyzji administracyjnej wstrzymującej działalność dysponuje innymi
instrumentami administracyjnymi, prawnymi i karnymi, które można zastosować
w zależności od sytuacji. Najważniejsze z nich to:
- mandaty, pouczenia, wnioski do sądu o ukaranie,
- zawiadomienie prokuratury lub policji o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, jeśli czyn
wypełnia znamiona przestępstwa,
- kary administracyjne,
- współpraca z innymi organami, takimi jak: Policja, prokuratura, Krajowa Administracja
Skarbowa, Państwowa Straż Pożarna, organy samorządowe, organy wydające pozwolenia
środowiskowe,
- wnioski do organów wydających pozwolenia o cofnięcie lub zmianę pozwoleń.
W przypadku utrudniania lub uniemożliwiania kontroli, tj. w sytuacji, w których
przedsiębiorca nie wpuszcza inspektorów, ukrywa dokumentację, uniemożliwia pobór
próbek, WIOŚ może korzystać z pomocy Policji. Prowadzący kontrolę WIOŚ mogą żądać
asysty Policji, aby zapewnić bezpieczeństwo i umożliwić wykonanie czynności kontrolnych.
Za uniemożliwianie lub utrudnianie kontroli Inspekcji Ochrony Środowiska grozi
administracyjna kara pieniężna wymierzana w drodze decyzji przez właściwy organ
Inspekcji.
Zgodnie z art. 31c ustawy o IOŚ kto:
-- 14 of 17 --
1) uniemożliwia organowi Inspekcji Ochrony Środowiska przeprowadzanie kontroli albo
2) utrudnia organowi Inspekcji Ochrony Środowiska przeprowadzanie kontroli
- podlega karze pieniężnej w wysokości od 10 000 zł do 100 000 zł.
Decyzji może zostać nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
Należy również wskazać na wynikającą z art. 12 ust. 4 ustawy o IOŚ kompetencję
wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska do wydania w trakcie kontroli decyzji
w przedmiocie wstrzymania: działalności w zakresie stwarzającym zagrożenie zdrowia lub
życia ludzi albo zagrożenie zniszczenia środowiska (pkt 1), oddania do użytku obiektu
budowlanego, zespołu obiektów lub instalacji niespełniających wymagań ochrony
środowiska (pkt 2).
28. Czy prowadzono ogólnopolską analizę korelacji pomiędzy koncentracją ww. instalacji (np.
duże skupienie kurników i chlewni występuje w województwach wielkopolskim i mazowieckim),
a:
a) przekroczeniami parametrów mikrobiologicznych lub obecnością antybiotyków w wodzie – lub
czy wprowadzono takie wymogi monitoringowe w przypadku lokalizacji o zwiększonej
koncentracji kurników i chlewni?
b) obecnością azotanów,
c) przypadkami skażeń bakteriologicznych ujęć wody pitnej?
Według informacji pozostających w dyspozycji Ministerstwa Zdrowia, w Polsce nie
prowadzono dotychczas ogólnokrajowych badań ani analiz epidemiologicznych
dotyczących zależności pomiędzy koncentracją ferm przemysłowych a parametrami
wskazanymi w pytaniu 28 lit. a–c oraz pytaniu 29 lit. a–d.
Nieliczne badania prowadzone w tym obszarze w Polsce były ograniczone do strefy
oddziaływania na środowisko pojedynczej fermy. Takie badanie było prowadzone w ramach
grantu Narodowego Centrum Nauki pn. „Intensywny chów drobiu – identyfikacja zmian
zachodzących w środowisku przyrodniczym i ich wpływ na zdrowie człowieka”. W ramach
tego badania opublikowano serię prac, których wykaz jest dostępny na stronie Narodowego
Centrum Nauki pod adresem: https://projekty.ncn.gov.pl/index.php?projekt_id=464441.
W 2021 r. w Instytucie Medycyny Pracy im. Jerzego Nofera dokonano przeglądu literatury
dotyczącego występowania i rozprzestrzeniania antybiotykoopornych bakterii na fermach
hodowlanych i w ich otoczeniu w Polsce i Ukrainie, który opublikowano w poniższym
artykule.
Jeżak K, Kozajda A. Occurrence and spread of antibiotic-resistant bacteria on animal farms
and in their vicinity in Poland and Ukraine-review. Environ Sci Pollut Res Int. 2022
Feb;29(7):9533-9559. doi: 10.1007/s11356-021-17773-z.
Z pracy tej wynika, że dostępne dane potwierdzają obecność antybiotykoopornych bakterii
w środowisku łańcucha żywnościowego pochodzenia zwierzęcego w obu krajach. Trudno
jest jednak porównać skalę rozprzestrzeniania się bakterii wielolekoopornych w Polsce
z innymi krajami UE ze względu na brak bardziej kompleksowych badań i monitoringu
prowadzonego na dużą skalę. W Polsce opublikowano szereg badań dotyczących oporności
bakterii chorobotwórczych wyizolowanych ze środowiska zwierząt gospodarskich, jednak
zazwyczaj obejmowały one pojedyncze gospodarstwa, bardzo ograniczoną liczbę próbek
i nie uwzględniały genotypowego znakowania lekooporności. Z dokonanego przeglądu
literatury wynika, że ryzyko transmisji bakterii opornych na antybiotyki dotyczy nie tylko
hodowli zwierząt, lecz także innych obiektów łańcucha dostaw żywności pochodzenia
zwierzęcego, w szczególności rzeźni.
-- 15 of 17 --
29. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska we współpracy z Ministerstwem Zdrowia analizowało
wpływ koncentracji ferm przemysłowych na:
a) zachorowalność na choroby przewodu pokarmowego,
b) sepsę bakteryjną,
c) zakażenia enterokokami i E. coli,
d) śmiertelność w gminach o wysokiej koncentracji ferm?
30. Czy prowadzone są analizy epidemiologiczne łączące dane środowiskowe (wody, gleby)
z danymi o zachorowaniach i zgonach w ujęciu lokalnym?
W odniesieniu do pytań 29 i 30 uprzejmie informuję, że według informacji pozostających
w dyspozycji Ministerstwa Zdrowia podległe Ministrowi Zdrowia instytuty badawcze nie
prowadziły dotychczas analiz epidemiologicznych łączących dane środowiskowe dotyczące
zanieczyszczenia wody i gleby z danymi o zachorowaniach i zgonach w Polsce — ani w ujęciu
krajowym, ani lokalnym. Ministerstwu Zdrowia nie są również znane opublikowane wyniki
badań dotyczące tego typu analiz. Również Główny Inspektorat Sanitarny nie posiada
dokumentacji, w zakresie analiz wpływu koncentracji ferm przemysłowych zwierząt na
zachorowania u ludzi wywołane przez wskazane w interpelacji jednostki. Informacja na
temat sytuacji epidemiologicznej zakażeń i chorób zakaźnych objętych w Polsce nadzorem
epidemiologicznym na podstawie ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r.
o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, jest dostępna publicznie
w serwisie NIZP PZH – PIB: https://wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/index_p.html.
W biuletynach rocznych dostępne są szczegółowe dane dotyczące nie tylko liczby
stwierdzonych, zaraportowanych oraz potwierdzonych przypadków chorób zakaźnych na
poziomie centralnym, np. w zakresie chorób przewodu pokarmowego, lecz także analizy
według wieku i płci osób chorych, miejsca zamieszkania lub środowiska, w tym według
województwa oraz w podziale miasto/wieś, sezonowości zachorowań itp. Tym niemniej nie
są to szczegółowe analizy lokalne.
Zgodnie z poniższymi przepisami:
- art. 2 i 3 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym — zadania z zakresu
zdrowia publicznego obejmują m.in. monitorowanie i ocenę stanu zdrowia społeczeństwa,
zagrożeń zdrowia oraz jakości życia związanej ze zdrowiem, edukację zdrowotną
dostosowaną do potrzeb różnych grup społeczeństwa, promocję zdrowia i profilaktykę
chorób, a zadania te realizują, współdziałając ze sobą, organy administracji rządowej zgodnie
z kompetencjami określonymi w ustawie z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji
rządowej;
- art. 14 i 43 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa — samorząd
województwa wykonuje zadania o charakterze wojewódzkim w zakresie ochrony zdrowia
oraz spraw związanych z bezpośrednim zagrożeniem interesu publicznego, zagrażających
bezpośrednio zdrowiu i życiu lub mogących spowodować znaczne straty;
- art. 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym — zaspokajanie zbiorowych
potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, w szczególności w zakresie ochrony
zdrowia.
w przypadku wystąpienia sytuacji wskazującej na lokalne zagrożenie lub potrzeby
zdrowotne społeczności organy samorządowe, we współpracy z właściwymi inspekcjami
-- 16 of 17 --
działającymi w obszarze zdrowia publicznego, mogą podejmować określone decyzje
i działania.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 17 of 17 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 01 lipca 2026 r.
znak sprawy: DŻW.zch.058.10.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 17386 skierowanej do Ministra Klimatu i Środowiska i
przekazanej w części wg właściwości do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pani Małgorzaty Tracz, Posłanki na Sejm RP oraz grupy
Posłanek nr 17386 przekazuję odpowiedź na interpelację w części należącej do
właściwości Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Ad 6-7, 9-10
Zgodnie z § 1 pkt 1 porozumienia z dnia 29 marca 2007 r. zawartego pomiędzy
Głównym Inspektoratem Ochrony Środowiska a Głównym Lekarzem Weterynarii o
współpracy Inspekcji Ochrony Środowiska i Inspekcji Weterynaryjnej (IW)
(zmienionego aneksem z dnia 13 lipca 2017 r. oraz aneksem z dnia 23 grudnia 2025
r.), w ramach współpracy wojewódzcy lekarze weterynarii przekazują co sześć
miesięcy wojewódzkim inspektorom ochrony środowiska listy gospodarstw
utrzymujących: świnie w liczbie ponad 2000 sztuk lub 750 macior, drób lub zwierzęta
futerkowe. Z kolei § 1 pkt 2 ww. porozumienia zakłada przekazywanie przez
wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska wojewódzkim lekarzom weterynarii
co sześć miesięcy listy instalacji do: chowu lub hodowli świń w liczbie ponad 2 000
stanowisk dla świń o wadze ponad 30 kg lub 750 stanowisk dla macior oraz chowu
drobiu lub zwierząt futerkowych w liczbie ponad 40 000 stanowisk.
-- 1 of 12 --
Do momentu zawarcia aneksu z dnia 23 grudnia 2025 r. porozumienie przewidywało,
że w ramach współpracy wojewódzcy lekarze weterynarii powinni przekazywać co
sześć miesięcy wojewódzkim inspektorom ochrony środowiska listy gospodarstw
utrzymujących trzodę chlewną w liczbie ponad 2000 sztuk lub 700 macior, drób lub
zwierzęta futerkowe, jednak z uwagi na przepisy rozporządzenia z dnia 27 sierpnia
2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne
zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako
całości (1) - które wskazuje w pkt 6 załącznika instalacje do chowu lub hodowli drobiu
lub świń posiadające więcej niż:
a) 40 000 stanowisk dla drobiu,
b) 2 000 stanowisk dla świń o wadze ponad 30 kg,
c) 750 stanowisk dla macior
- organy Inspekcji Ochrony Środowiska dążyły do otrzymywania od organów Inspekcji
Weterynaryjnej informacji o gospodarstwach utrzymujących ponad 750 macior, czego
skutkiem było zawarcie przedmiotowego aneksu.
Współpraca pomiędzy inspekcjami oparta o ww. porozumienie powinna zapewnić
skuteczność nadzoru nad fermami Inspekcji Weterynaryjnej w zakresie prawodawstwa
weterynaryjnego oraz Inspekcji Ochrony Środowiska - w zakresie prawa ochrony
środowiska.
Inspekcja Weterynaryjna (IW) nie weryfikuje podczas kontroli urzędowych spełniania
przez zakład wymogów środowiskowych, w tym posiadania i prawidłowości pozwoleń
zintegrowanych, z uwagi na fakt, że kwestie te pozostają poza zakresem ustawowych
kompetencji tej Inspekcji i należą do organów ochrony środowiska. Niemniej jednak
IW gromadzi informacje o maksymalnej i faktycznej obsadzie w danym zakładzie, gdyż
są to informacje istotne dla ryzyka epidemiologicznego związanego z jego
działalnością.
Zgodnie z regulacjami prawnymi obowiązującymi w zakresie zdrowia zwierząt
rejestracji podlegają „zakłady” w rozumieniu art. 4 pkt 27 rozporządzenia 2016/429
(2) tj. wszelkie pomieszczenia, struktury lub – w przypadku chowu lub hodowli na
wolnym powietrzu – środowisko lub miejsce, w którym – tymczasowo lub stale –
utrzymywane są zwierzęta lub przetrzymywany jest materiał biologiczny, z wyjątkiem
-- 2 of 12 --
gospodarstw domowych, w których utrzymuje się zwierzęta domowe i zakładów
leczniczych dla zwierząt.
Dla potrzeb rejestracji zakładu przez organy IW nie ma znaczenia liczba budynków czy
siedzib stad znajdujących się w danej lokalizacji. Są one co do zasady rejestrowane jako
jeden zakład. W zakładach, w których są utrzymywane zwierzęta powinny być
spełnione warunki istotne z punktu widzenia zdrowia zwierząt, które są kontrolowane
przez organy IW.
Z punktu widzenia nadzoru Inspekcji Weterynaryjnej nad zarejestrowanymi zakładami
oraz zapewnienia ochrony zdrowia zwierząt, zawartość bazy danych IPPC nie ma
istotnego znaczenia.
Z uwagi na fakt, że w zakresie właściwości Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi pozostają
przepisy regulujące m.in. sprawy dotyczące hodowli zwierząt gospodarskich, ochrony
zwierząt oraz wymagań w zakresie zdrowia zwierząt, w tym dla podmiotów
utrzymujących zwierzęta, nie są aktualnie planowane działania w celu wyeliminowania
ewentualnych rozbieżności między rejestrem IW a bazą pozwoleń zintegrowanych
IPPC, również z uwagi na brak takich powiązań w przepisach UE. Rozporządzenie
2016/429 obowiązujące w zakresie zdrowia zwierząt nie zawiera odwołań do
dyrektywy 2010/75/UE (3). Przepisy dotyczące oceny wpływu inwestycji na
środowisko należą do kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska, natomiast w
zakresie prawa budowlanego oraz planowania i zagospodarowania przestrzennego -
do Ministra Rozwoju i Technologii.
Ad 20 i 21
Zgodnie z przepisami prawa Unii Europejskiej, w szczególności dyrektywy Parlamentu
Europejskiego i Rady 2010/75/UE, instalacje przemysłowe objęte jej zakresem nie
mogą być eksploatowane bez uprzedniego uzyskania stosownego pozwolenia.
W prawie krajowym obowiązek ten został wdrożony przede wszystkim poprzez
ustawę z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (4), która stanowi, że
eksploatacja instalacji mogącej powodować znaczne zanieczyszczenie środowiska
wymaga uzyskania pozwolenia zintegrowanego.
Natomiast weterynaryjny numer identyfikacyjny (WNI) nadawany jest przez organy
IW w następstwie zatwierdzenia zakładu (w tym rzeźni), które dotyczy spełniania
-- 3 of 12 --
wymogów w zakresie bezpieczeństwa żywności. W toku postępowania w celu
zatwierdzenia ww. organy nie badają kwestii środowiskowych, gdyż nie są do tego
umocowane. Obowiązek takiego badania nie wynika również z regulujących tę
tematykę przepisów prawa żywnościowego.
Należy jednak podkreślić, że procedura zatwierdzania zakładu przez organy IW nie
zastępuje i nie wyklucza obowiązków nakładanych na podmiot wynikających z prawa
ochrony środowiska, a zatwierdzenie i posiadanie WNI nie legalizuje działalności
prowadzonej bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego. Do kontroli w tym
obszarze są na terytorium Polski uprawnione organy właściwych inspekcji z obszaru
ochrony środowiska.
Ad 31
Organy IW w procesie nadzoru nad żywnością pochodzenia zwierzęcego, co do
zasady, nie badają kwestii z zakresu ochrony środowiska. Posiadanie albo
nieposiadanie odpowiednich pozwoleń lub decyzji z tego obszaru, jako że nie jest to
wymaganie z zakresu bezpieczeństwa żywności, pozostaje bez wpływu na decyzję o
dopuszczeniu do wprowadzenia na rynek pozyskanej żywności, o ile spełnione są
wymagania prawa żywnościowego dotyczące danych zwierząt oraz pozyskiwanej z
nich lub od nich żywności - na każdym etapie jej produkcji, przetwarzania i dystrybucji.
Żywność pochodzenia zwierzęcego może zostać dopuszczona do obrotu na rynku
krajowym i unijnym, jeżeli jest bezpieczna dla zdrowia i życia konsumenta. Zgodnie z
przepisami prawa żywnościowego żaden niebezpieczny środek spożywczy nie może
być wprowadzany na rynek. Środek spożywczy jest uznawany z kolei za niebezpieczny,
jeżeli uważa się, że jest szkodliwy dla zdrowia lub nie nadaje się do spożycia przez ludzi
(5).
Spełnienie tych wymogów podlega kontroli organów IW, a mięso wieprzowe lub
drobiowe albo żywność wyprodukowana z udziałem takiego mięsa, mogą być
wprowadzane na rynek, jeżeli zostały uznane przez te organy za bezpieczne dla
zdrowia i życia konsumenta oraz spełniają odpowiednie wymogi. Przy czym zarówno
świnie, jak i drób, których mięso jest przeznaczone do wprowadzenia na rynek lub
dalszego przetwarzania, podlegają obligatoryjnie badaniu przedubojowemu
przeprowadzanemu przez urzędowego lekarza weterynarii, a pozyskana w
zatwierdzonych rzeźniach wieprzowina i mięso drobiowe - badaniu poubojowemu.
-- 4 of 12 --
Oba te badania są przeprowadzane przez urzędowego lekarza weterynarii, który
wydając ocenę o zdatności mięsa do spożycia przez ludzi bierze pod uwagę m. in.
informacje dotyczące łańcucha żywnościowego, tj. informacje z gospodarstwa
pochodzenia zwierzęcia, które mogą mieć wpływ na bezpieczeństwo mięsa, jak np.
wyniki analiz przeprowadzonych na próbkach pobranych od zwierząt czy na innych
próbkach pobranych w celu zdiagnozowania chorób, łącznie z próbkami pobranymi w
ramach monitorowania i zwalczania chorób odzwierzęcych oraz kontroli pozostałości.
Mięso uznane za zdatne do spożycia przez ludzi pozyskane w ww. zatwierdzonych
rzeźniach podlega obowiązkowemu znakowaniu owalnym znakiem jakości zdrowotnej
albo znakiem identyfikacyjnym, które potwierdzają, że jest bezpieczne dla zdrowia
konsumentów.
Reasumując, prawo żywnościowe nie przewiduje kontroli wprowadzanych na rynek
produktów pochodzenia zwierzęcego z punktu widzenia przepisów środowiskowych i
nie uzależnia decyzji urzędowych lekarzy weterynarii od kwestii ich przestrzegania.
Ad 32, 33 i 35
Brak pozwolenia zintegrowanego nie jest zgłaszany do organów kontrolnych w ramach
systemu TRACES ani innych unijnych systemów weterynaryjnych. Unijny system
TRACES (Trade Control and Expert System) nie służy takim działaniom. Służy
natomiast przede wszystkim:
monitorowaniu przemieszczania zwierząt i produktów pochodzenia
zwierzęcego,
zapewnieniu bezpieczeństwa żywności i zdrowia zwierząt,
nadzorowi weterynaryjnemu w handlu wewnątrz UE i imporcie/eksporcie.
System ten nie obejmuje kontroli spełniania wymogów środowiskowych, w tym
obowiązku posiadania pozwolenia zintegrowanego.
Ministerstwo nie posiada danych wskazujących na wpływ braku wymaganego
pozwolenia zintegrowanego na zgodność produktu z zasadą cyt. „produkcji zgodnej z
prawem UE" w rozumieniu przepisów unijnych. Taka wątpliwość nie była dotychczas
przedmiotem wstąpień formułowanych ani przez Komisję Europejską, ani przez
państwa członkowskie UE czy też państwa trzecie.
Ad 40, 41, 43, 44, 45.
-- 5 of 12 --
Dane o wypłaconych odszkodowaniach, zgodnie z podziałem przedstawionym w
pytaniu nr 40 nie są gromadzone na poziomie centralnym. Na poziomie centralnym nie
są również dostępne dane, o których mowa w pytaniu nr 45. Natomiast łączne kwoty
wypłaconych odszkodowań w ogniskach chorób zwierząt w poszczególnych latach
przedstawiają się następująco:
KWOTY WYPŁACONYCH ODSZKODOWAŃ W OGNISKACH
CHORÓB ZAKAŹNYCH ZWIERZĄT (W ZŁ) Rok
realizacji ASF U ŚWIŃ ND U DROBIU HPAI U DROBIU
2020 15 618 741,00 - 67 851 399,33
2021 25 038 379,60 - 593 033 765,35
2022 1 657 986,96 - 105 054 906,90
2023 8 854 847,44 1 578 065,82 92 459 371,50
2024 25 278 845,43 45 073 129,74 168 012 181,10
2025 7 129 990,22 276 752 064,47 1 181 150 029,12
RAZEM 83 578 790,65 323 403 260,03 2 207 561 653,30
W odniesieniu do ww. odszkodowań nie przewiduje się przy tym uzależnienia wypłaty
tego rodzaju wsparcia od posiadania aktualnego pozwolenia zintegrowanego. Brak jest
również podstaw prawnych (unijnych i krajowych), które zobowiązywałyby do
powiązania wypłaty takiego odszkodowania z realizacją obowiązków wynikających z
przepisów środowiskowych.
W przedmiocie pomocy publicznej aktualnie odszkodowania przyznawane na
podstawie przepisów ustawy o zdrowiu zwierząt (6) podmiotom utrzymującym:
1) zwierzęta lądowe - stanowią wsparcie będące pomocą publiczną, które jest
udzielane w ramach programu pomocowego zgłoszonego do Komisji Europejskiej
zgodnie z rozporządzeniem 2022/2472 (7) o numerze SA.122680;
2) zwierzęta wodne - stanowią wsparcie będące pomocą publiczną, które jest
udzielane w ramach programu pomocowego zgłoszonego do Komisji Europejskiej
zgodnie z rozporządzeniem 2022/2473 (8) o numerze SA. 122679.
-- 6 of 12 --
Pomoc w ramach ww. programów może być udzielana wyłącznie na rzecz
mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw spełniających kryteria
ustanowione w załączniku I do ww. rozporządzeń.
Natomiast podstawą dla dużych przedsiębiorstw (w rozumieniu art. 2 pkt 34
rozporządzenia 2022/2472(7)) do wypłaty tego rodzaju odszkodowań, zgodnie z art.
146 ustawy o zdrowiu zwierząt (6), jest natomiast pozytywna decyzja Komisji
Europejskiej o zgodności pomocy publicznej ze wspólnym rynkiem. Jak dotąd, Polska
nie zwróciła się z wnioskiem do Komisji Europejskiej o wydanie takiej decyzji.
Jednocześnie organy IW w procesie przyznawania odszkodowań powinny
weryfikować, czy podmioty spełniają wymagania formalne uprawniające do uzyskania
tego rodzaju pomocy publicznej. GLW poinformował przy tym terenowe organy IW o
obowiązujących włączeniach dla dużych przedsiębiorstw.
Reasumując, pomoc publiczna, o której mowa w art. art. 45 ust. 1, art. 47 ust. 2 i 8 i art.
49 ust. 1 ustawy o zdrowiu zwierząt (6) w odniesieniu do dużych przedsiębiorstw nie
może być aktualnie przyznawana.
Ad 42
Zgodnie z przepisami ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na
lata 2023–2027 (9) podstawę systemu realizacji Planu stanowią jego postanowienia,
przepisy prawa powszechnie obowiązującego, wytyczne instytucji zarządzającej, o
której mowa w art. 123 rozporządzenia 2021/2115 (10), a także regulaminy naborów
wniosków o przyznanie pomocy. Ustawa stanowi ponadto, że pomoc jest przyznawana
wyłącznie w przypadku spełnienia warunków określonych w przepisach, o których mowa w
art. 1 pkt 1, w przepisach ustawy oraz w regulaminie naboru.
Mając na uwadze powyższe regulacje, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa określa w regulaminach naborów wymogi, które – z uwzględnieniem
specyfiki interwencji – muszą zostać spełnione, aby pomoc mogła zostać przyznana.
Przykładowo, §3 ust. 17 pkt 2 Regulaminu naboru wniosków o przyznanie pomocy
realizowanego w 2025 r. w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na
lata 2023–2027 dla interwencji I.10.1.1 Inwestycje w gospodarstwach rolnych
zwiększające konkurencyjność (dotacje) w obszarze A, w którym wspierane są operacje
dotyczące rozwiązań rolnictwa precyzyjnego w budynkach lub budowlach służących
-- 7 of 12 --
produkcji zwierzęcej (dalej: regulamin) stanowi że Pomoc przyznaje się, jeżeli inwestycja
objęta operacją spełnia wymagania określone przepisami prawa mającymi do niej
zastosowanie (…).
Integralną część regulaminów stanowią wykazy załączników do wniosku o przyznanie
pomocy oraz do wniosku o płatność. Wśród dokumentów wymaganych na etapie
ubiegania się o pomoc albo o płatność znajdują się m.in.:
ostateczne pozwolenia, zezwolenia lub inne decyzje, w tym decyzje o środowiskowych
uwarunkowaniach których uzyskanie jest wymagane przez odrębne przepisy do
realizacji inwestycji objętych operacją, a także inne dokumenty potwierdzające
spełnienie warunków realizacji inwestycji objętych operacją określonych w odrębnych
przepisach – o ile dotyczy (w interwencjach I.10.4 (11) oraz I.10.1.1);
ostateczne pozwolenie zintegrowane (jeżeli odrębne przepisy prawa określają warunki,
jakie muszą zostać spełnione przy realizacji inwestycji objętej operacją) lub decyzję o
środowiskowych uwarunkowaniach (w interwencjach I.10.5 (12) oraz I.11 (13)
Beneficjenci są zobowiązani, postanowieniami umów o przyznaniu pomocy, do
udokumentowania wykonania zakresu rzeczowego operacji, a w przypadku, gdy jej
realizacja wymaga uzyskania decyzji lub pozwoleń wynikających z odrębnych
przepisów – do przedłożenia dokumentów potwierdzających spełnienie wymogów
prawnych, w tym środowiskowych.
Należy przy tym podkreślić, że:
kryteria dostępu do pomocy w poszczególnych interwencjach (np. ograniczenia
dotyczące wielkości produkcji w I.10.1.1, wykluczenie wsparcia dla operacji
dotyczących instalacji wymagających pozwolenia zintegrowanego w I.10.4),
zakres kosztów kwalifikowalnych (np. zakup maszyn do zbioru owoców/warzyw w
I.10.1.1 obszar D),
cel i zakres interwencji (np. inwestycje zapobiegające rozprzestrzenianiu ASF w
I.10.3 (14), inwestycje ograniczające koszty energii w I.10.2 (15), inwestycje
poprawiające dobrostan zwierząt w istniejących obiektach inwentarskich w I.10.15
(16), powodują, że co do zasady w wielu przypadkach nie zachodzi konieczność
przedkładania przez rolników pozwolenia zintegrowanego. Pozwolenie takie
-- 8 of 12 --
mogłoby być wymagane jedynie w sytuacji, gdy realizowana inwestycja
prowadziłaby do zwiększenia skali produkcji zwierzęcej objętej obowiązkiem
uzyskania pozwolenia zintegrowanego.
Należy również zaznaczyć, że merytoryczny nadzór nad obowiązkiem uzyskania
decyzji środowiskowych, w tym pozwoleń zintegrowanych, nie leży w gestii ani
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, ani też jednostek mu podległych i nadzorowanych
(np. ARiMR). Kompetencje w tym zakresie posiadają właściwe organy administracji
odpowiedzialne za wydawanie decyzji oraz kontrolę spełniania wymogów ochrony
środowiska. Powzięcie przez ARiMR informacji o stwierdzonych przez te organy
naruszeniach przepisów – o ile naruszenia te mają wpływ na warunki udzielania
wsparcia – stanowi podstawę do odmowy przyznania pomocy lub zastosowania
sankcji przewidzianych w umowie o przyznaniu pomocy.
W odniesieniu do płatności bezpośrednich oraz płatności obszarowych w ramach II
filaru Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) należy wskazać, że nie przewiduje się
uzależnienia wypłaty tego wsparcia od spełnienia przez beneficjenta wymogów
wynikających z dyrektywy IED. Brak jest również podstaw prawnych, które
zobowiązywałyby do powiązania wypłaty tych płatności z realizacją obowiązków
wynikających z przedmiotowej dyrektywy.
Obecnie wysokość płatności bezpośrednich oraz płatności obszarowych w ramach II
filaru WPR jest, zgodnie z przepisami unijnymi, uzależniona od przestrzegania
warunkowości, na którą składają się normy dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną
środowiska (GAEC) oraz wymogi podstawowe w zakresie zarządzania (SMR).
Niespełnienie tych norm lub wymogów skutkuje odpowiednim zmniejszeniem
przyznawanych płatności.
Jednocześnie należy zaznaczyć, że katalog wymogów SMR obejmuje wybrane akty
prawa UE, m.in. dyrektywę azotanową, ramową dyrektywę wodną oraz dyrektywy
przyrodnicze, natomiast nie obejmuje dyrektywy IED. Z kolei zakres podlegający
kontroli wynika z przepisów UE.
Ad 48
Kontrola wymogów SMR wynikających z Ramowej Dyrektywy Wodnej (SMR 1) oraz
Dyrektywy Azotanowej (SMR 2) dokonywana jest podczas kontroli warunkowości,
-- 9 of 12 --
która uzależnia otrzymanie wsparcia w pełnej wysokości od spełnienia określonych
norm i wymogów. Wymogi SMR 1 w ramach warunkowości dotyczą kontroli pozwoleń
wodnoprawnych na pobór wód oraz rolnicze wykorzystanie ścieków. Rolnicy
zobowiązani są do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną
obejmującą pobór wód powierzchniowych lub wód podziemnych do nawadniania
gruntów, lub upraw, a także na potrzeby działalności rolniczej, w ilości średniorocznie
większej niż 5 m3 na dobę, oraz rolnicze wykorzystanie ścieków, jeżeli ich łączna ilość
jest większa niż 5 m3 na dobę.
Wymogi SMR 2 dotyczą rolników, którzy prowadzą produkcję rolną (w tym działy
specjalne produkcji rolnej) oraz działalność, w której przechowywane są nawozy
naturalne lub stosowane są nawozy zawierające azot. Zobligowani są oni do
przestrzegania wymagań Programu działań mających na celu zmniejszenie
zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz
zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu, który został wdrożony rozporządzeniem
Rady Ministrów z dnia 31 stycznia 2023 r. (Dz. U. 2023 r., poz. 244). Program ten
określa w szczególności warunki stosowania i przechowywania nawozów
zawierających azot, sposoby nawożenia oraz zasady dokumentowania realizacji
programu. Ustanawia także terminy stosowania nawozów zawierających w swym
składzie azot.
W nawiązaniu do powyższego brak pozwolenia zintegrowanego nie utrudnia kontroli
wymogów SMR. Kontrolerzy weryfikują spełnienie wymagań prawa wodnego i
programu azotanowego m.in. na podstawie stanu gospodarstwa oraz kontroli
wymaganej dokumentacji.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Dz. U. poz. 1169
(2) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia 9
marca 2016 r. w sprawie przenośnych chorób zwierząt oraz zmieniające i
-- 10 of 12 --
uchylające niektóre akty w dziedzinie zdrowia zwierząt ("Prawo o zdrowiu
zwierząt") (Dz. U. UE. L. z 2016 r. Nr 84, str. 1 z późn. zm.)
(3) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z dnia 24 listopada
2010 r. w sprawie emisji przemysłowych (zintegrowane zapobieganie
zanieczyszczeniom i ich kontrola) (Dz. Urz. UE L 334 z 17.12.2010, str. 17, z
późn. zm.)
(4) Dz. U. z 2025 r. poz. 647 z późn. zm.
(5) Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia
28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa
żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności
oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz.
UE L 31 z 1.02.2002, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie
specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463)
(6) Ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. o zdrowiu zwierząt (Dz. U. poz. 1795)
(7) Rozporządzenie Komisji (UE) 2022/2472 z dnia 14 grudnia 2022 r. uznające
niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach
wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. UE. L. z 2022 r. Nr 327,
str. 1 z późn. zm.).
(8) Rozporządzenie Komisji (UE) 2022/2473 z dnia 14 grudnia 2022 r. uznające
niektóre kategorie pomocy udzielanej przedsiębiorcom prowadzącym
działalność w zakresie produkcji, przetwórstwa i wprowadzania do obrotu
produktów rybołówstwa i akwakultury za zgodne z rynkiem wewnętrznym w
zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.
Urz. UE L 327 z 21.11.2022, str. 82, z późn. zm.)
(9) Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki
Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2024 r. poz. 1741, z późn. zm.)
(10) Rozporządzenie 2021/2115 – rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i
Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiające przepisy
dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa
członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR)
i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z
Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
(EFRROW) oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr
1307/2013
(11) I.10.4 Inwestycje przyczyniające się do ochrony środowiska i klimatu
(12) I.10.5 Rozwój małych gospodarstw
(13) I 11 Premie dla młodych rolników
(14) I.10.3 Inwestycje zapobiegające rozprzestrzenianiu się ASF
(15) I.10.2 Inwestycje w gospodarstwach rolnych w zakresie OZE i poprawy
efektywności energetycznej
(16) I.10.15 Inwestycje poprawiające dobrostan bydła i świń.
-- 11 of 12 --
Do wiadomości:
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 12 of 12 --
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DIŚ-II.0500.1.2026.EB
4395795.18770898.15114596
Warszawa, 10-09-2026
Dotyczy: odpowiedź na interpelację Posłanki Małgorzaty Tracz oraz grupy
Posłanek (znak K10INT17386)
Temat: w sprawie funkcjonowania instalacji dla produkcji zwierzęcej o wielkości obsady,
dla której wymagane jest pozwolenie zintegrowane
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT17386 Posłanki Małgorzaty Tracz oraz grupy Posłanek
przekazuję odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska oraz
Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, Głównego Inspektora Ochrony Środowiska
oraz Ministra Zdrowia.
1. Jaka jest liczba kurników i chlewni w Polsce, z wyodrębnieniem ww. instalacji?
Proszę o dokładną liczbę tych posiadających aktualne pozwolenie zintegrowane,
w podziale na produkcję drobiu, produkcję trzody chlewnej oraz województwo.
Zgodnie z art. 212 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska1 , Minister właściwy do spraw
klimatu prowadzi rejestr wniosków o wydanie pozwolenia zintegrowanego oraz wydanych
pozwoleń zintegrowanych na podstawie dokumentacji przedłożonej przez organy właściwe
do wydania przedmiotowych pozwoleń2. Niezależnie od tego, Inspekcja Ochrony
Środowiska (dalej: „IOŚ”), która kontroluje przestrzeganie warunków korzystania ze
środowiska określonych w pozwoleniach, posiada również informacje o istniejących
instalacjach funkcjonujących na fermach. Wojewódzcy Inspektorzy Ochrony Środowiska
(dalej: „WIOŚ”) prowadzą wykazy instalacji do chowu lub hodowli drobiu lub świń, o więcej
niż:
- 40 000 stanowisk dla drobiu,
- 2 000 stanowisk dla świń o wadze powyżej 30 kg
- 750 stanowisk dla macior,
które są zamieszczone na stronach internetowych poszczególnych wojewódzkich
inspektoratów ochrony środowiska i aktualizowane co kwartał. Dane z obydwu rejestrów
pokrywają się.
1 Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2025 r., poz. 647 z
późn. zm.), dalej: „Poś”
2 Art. 209 ust. 1 oraz 211. Ust. 12 ustawy Poś
-- 1 of 17 --
Tabela nr 1. Dane z informacji przesyłanych przez WIOŚ do informacji z działalności IOŚ
o instalacjach chowu lub hodowli drobiu wymagających posiadania pozwolenia
zintegrowanego oraz posiadających to uregulowanie w podziale na województwa w 2025
r.
Lp. WIOŚ
Liczba instalacji do
chowu lub hodowli
drobiu wymagających
pozwolenia
zintegrowanego
Liczba instalacji do
chowu lub hodowli
drobiu dla których
wydano pozwolenia
zintegrowane
1. Dolnośląski 32 30
2. Kujawsko-Pomorski 79 79
3. Lubelski 50 49
4. Lubuski 43 43
5. Łódzki 98 96
6. Małopolski 12 12
7. Mazowiecki 277 272
8. Opolski 44 44
9. Podkarpacki 3 3
10. Podlaski 57 57
11. Pomorski 29 25
12. Śląski 36 34
13. Świętokrzyski 12 11
14. Warmińsko-Mazurski 32 27
15. Wielkopolski 279 270
16. Zachodniopomorski 82 82
SUMA 1165 1134
Tabela nr 2. Dane z informacji przesyłanych przez WIOŚ do informacji z działalności IOŚ
o instalacjach chowu lub hodowli świń, o więcej niż 2 000 stanowisk dla świń o wadze
powyżej 30 kg wymagających posiadania pozwolenia zintegrowanego oraz posiadających
to uregulowanie w podziale na województwa w 2025 r.
Lp. WIOŚ
Liczba instalacji do
chowu lub hodowli świń,
o więcej niż 2 000
stanowisk dla świń o
wadze powyżej 30 kg
wymagających
pozwolenia
zintegrowanego
Liczba instalacji do
chowu lub hodowli świń,
o więcej niż 2 000
stanowisk dla świń o
wadze powyżej 30 kg dla
których wydano
pozwolenia
zintegrowane
1. Dolnośląski 6 6
2. Kujawsko-Pomorski 12 10
-- 2 of 17 --
3. Lubelski 12 12
4. Lubuski 8 8
5. Łódzki 11 11
6. Małopolski 2 2
7. Mazowiecki 10 8
8. Opolski 8 3
9. Podkarpacki 1 1
10. Podlaski 1 1
11. Pomorski 14 14
12. Śląski 3 3
13. Świętokrzyski 2 2
14. Warmińsko-Mazurski 8 6
15. Wielkopolski 24 23
16. Zachodniopomorski 12 12
SUMA 134 122
Tabela nr 3. Dane z informacji przesyłanych przez WIOŚ do informacji z działalności IOŚ o
instalacjach o instalacjach chowu lub hodowli świń o więcej niż 750 stanowisk dla macior
wymagających posiadania pozwolenia zintegrowanego oraz posiadających to uregulowanie
w podziale na województwa w 2025 r.
Lp. WIOŚ
Liczba instalacji do
chowu lub hodowli świń o
więcej niż 750 stanowisk
dla macior wymagających
pozwolenia
zintegrowanego
Liczba instalacji do chowu
lub hodowli chowu lub
hodowli świń o więcej niż
750 stanowisk dla macior
dla których wydano
pozwolenia zintegrowane
1. Dolnośląski 5 5
2. Kujawsko-Pomorski 5 5
3. Lubelski 1 1
4. Lubuski 8 8
5. Łódzki 3 3
6. Małopolski 1 1
7. Mazowiecki 3 3
8. Opolski 3 3
9. Podkarpacki 3 3
10. Podlaski 1 1
-- 3 of 17 --
11. Pomorski 7 7
12. Śląski 1 1
13. Świętokrzyski 2 2
14. Warmińsko-Mazurski 8 8
15. Wielkopolski 7 7
16. Zachodniopomorski 14 14
SUMA 72 72
2. Czy wszystkie ww. instalacje posiadają aktualne pozwolenia? Jeżeli nie wszystkie – to ile ich
nie posiada?
Mając na uwadze dane wskazane w odpowiedzi na pytanie 1, należy stwierdzić, że na koniec
2025 r. w kraju funkcjonowało:
- 1 165 instalacji do chowu i hodowli drobiu wymagających pozwolenia zintegrowanego, zaś
1 134 instalacje (tj. 97%) posiadały pozwolenie zintegrowane,
- 134 instalacje do chowu lub hodowli świń, o więcej niż 2 000 stanowisk dla świń o wadze
powyżej 30 kg wymagających posiadania pozwolenia zintegrowanego zaś 122 instalacje
(tj. 91%) posiadały pozwolenie zintegrowane,
- 72 instalacje do chowu lub hodowli świń o więcej niż 750 stanowisk dla macior, z których
wszystkie (tj. 100%) posiadały pozwolenie zintegrowane.
3. Jeżeli niektóre ww. instalacje działają bez pozwolenia, to na jakiej podstawie ocenia się ich
oddziaływanie na środowisko?
Instalacje objęte obowiązkiem posiadania pozwolenia zintegrowanego przed jego
uzyskaniem mogą wymagać uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na
podstawie przepisów u.o.o.ś3 Na tym etapie dokonywana jest kompleksowa ocena
oddziaływania na środowisko danego przedsięwzięcia.
Ponadto, w toku kontroli organ Inspekcji Ochrony Środowiska ocenia czy instalacja jest
użytkowana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa ochrony środowiska oraz czy jej
eksploatacja wymaga uzyskania pozwolenia zintegrowanego. W tym celu analizowane są
m.in. rodzaj i skala prowadzonej działalności, parametry techniczne instalacji, wielkość emisji
do poszczególnych komponentów środowiska, sposób gospodarowania odpadami oraz inne
informacje pozwalające ustalić, czy instalacja należy do kategorii objętych obowiązkiem
uzyskania pozwolenia zintegrowanego.
W przypadku stwierdzenia podczas kontroli eksploatacji instalacji bez wymaganego
pozwolenia zintegrowanego zastosowanie znajduje art. 365 ust. 1 ustawy Poś, zgodnie
z którym Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska jest zobowiązany do wydania decyzji
3 Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale
społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2026 r.
poz. 670) – dalej u.o.o.ś.
-- 4 of 17 --
o wstrzymaniu eksploatacji takiej instalacji. Przepis ten ma charakter obligatoryjny,
co oznacza, że po ustaleniu faktu prowadzenia eksploatacji bez wymaganego pozwolenia
organ nie dysponuje uznaniem administracyjnym co do zastosowania tego środka.
Niezależnie od powyższego, w toku kontroli mogą być również dokonywane ustalenia
dotyczące rzeczywistego oddziaływania instalacji na środowisko, w szczególności na
podstawie wyników pomiarów, oględzin, dokumentacji technicznej oraz innych dostępnych
dowodów. Ustalenia te mogą stanowić podstawę do podjęcia dalszych działań
przewidzianych przepisami prawa.
4. Ile podmiotów ubiega się o nie dla ww. kurników lub chlewni?
Z rejestru prowadzonego w Ministerstwie Klimatu i Środowiska wynika4, że złożonych
zostało dla instalacji do chowu lub hodowli drobiu lub świń o więcej niż:
- 40 000 stanowisk dla drobiu - 171 wniosków o wydanie pozwolenia zintegrowanego;
- 2000 stanowisk dla świń o wadze powyżej 30 kg - 15 wniosków;
- 750 stanowisk dla macior - 4 wnioski.
5. Ile razy w latach 2020-2025 odmówiono wydania pozwolenia zintegrowanego oraz co było
tego głównym powodem, w przypadku instalacji chowu lub hodowli zwierząt gospodarskich?
Pytanie zostało skierowane do wszystkich organów właściwych do wydania pozwolenia
zintegrowanego w Polsce.
Na podstawie informacji przekazanych przez urzędy marszałkowskie województw
dolnośląskiego, łódzkiego, mazowieckiego i opolskiego, w latach 2020–2025, wydano
łącznie sześć decyzji odmownych dotyczących pozwoleń zintegrowanych dla instalacji
chowu lub hodowli zwierząt gospodarskich. W czterech przypadkach odmówiono wydania
pozwolenia dla nowych instalacji, natomiast w dwóch przypadkach odmówiono zmiany
pozwolenia dla instalacji już istniejących.
Najczęstszą konkretną przyczyną odmowy wydania pozwolenia dla nowych instalacji była
niezgodność zakresu planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach, w których zmieniono założenia inwestycyjne, w szczególności
zwiększenie obsady zwierząt, wykraczały poza zakres określony w uzyskanych decyzjach
środowiskowych.
Inną podstawą odmowy były istotne i nieuzupełnione uchybienia wniosku, które
uniemożliwiały ocenę wpływu instalacji na środowisko oraz potwierdzenie spełnienia
wymagań najlepszych dostępnych technik BAT. Dodatkowo stwierdzono brak decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach obejmującej wnioskowany zakres instalacji.
Kolejna odmowa wynikała z nieprzedłożenia informacji i dowodów niezbędnych do
wykazania spełnienia warunków uzyskania pozwolenia. Wnioskodawca nie wykazał
w szczególności posiadania tytułu prawnego do instalacji oraz nie przedstawił dowodów
potwierdzających dotrzymanie dopuszczalnych poziomów hałasu na najbliższych terenach
objętych ochroną akustyczną.
W przypadku dwóch istniejących instalacji odmówiono zmiany obowiązujących pozwoleń
zintegrowanych. Przyczyną było nieusunięcie wad wniosku, co uniemożliwiało
4 Dane na dzień 26.08.2026 r.
-- 5 of 17 --
potwierdzenie spełnienia wymagań BAT i obowiązujących standardów oraz niespełnienie
wymagań BAT, negatywne oddziaływanie fermy na wody podziemne oraz informacje
o niespełnianiu wymagań prawnych w zakresie bioasekuracji, higieny pasz i postępowania
z produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego.
7. Czy dane Inspekcji Weterynaryjnej i dane bazy IPPC były kiedykolwiek systematycznie
porównywane? Jeżeli tak – kiedy przeprowadzono ostatnie takie porównanie i z jakim wynikiem?
GIOŚ oraz WIOŚ, w celu realizacji ustawowych zadań kontrolnych posiadają zawarte
porozumienia o współpracy z odpowiednio Głównym Lekarzem Weterynarii (dalej: „GLW”)
i WLW. Współpraca ta polega między innymi na cyklicznym przekazywaniu przez WLW do
WIOŚ list gospodarstw utrzymujących trzodę chlewną w liczbie ponad 2000 sztuk lub 750
macior, drób lub zwierzęta futerkowe w liczbie ponad 40 000 stanowisk oraz przekazywaniu
przez WIOŚ do WLW list instalacji do chowu lub hodowli trzody chlewnej w liczbie ponad
2 000 stanowiska dla świń o wadze ponad 30 kg lub 750 stanowisk dla macior oraz do
chowu drobiu lub zwierząt futerkowych w liczbie ponad 40 000 stanowisk. Zakres
współpracy obejmuje ponadto wymianę informacji o przeprowadzonych kontrolach. Dane
od WLW są, przez poszczególne WIOŚ cyklicznie analizowane i porównywane z danymi
dotyczącymi listy instalacji będącymi w zasobie WIOŚ.
Podkreślenia wymaga fakt, że rejestr danych Inspekcji Weterynaryjnej i rejestr prowadzony
przez ministra właściwego ds. klimatu to dwa odrębne rejestry, prowadzone przez różne
organy i na potrzeby realizacji różnych zadań. Dlatego też nie były porównywane. Ponadto
z obowiązujących przepisów prawa nie wynika obowiązek ich systematycznego
porównywania.
8. Ile podmiotów IPPC/IED w latach 2020-2025 było raportowanych do Komisji Europejskiej?
Sprawozdanie za 2024 r. dotyczące instalacji objętych rozdziałem II, III i IV ww. dyrektywy
IED w zakresie danych określonych w załączniku I decyzji wykonawczej Komisji (UE)
2018/1135 z dnia 10 sierpnia 2018 r. ustanawiającej rodzaj, format i częstotliwość
przekazywania informacji, które mają być udostępniane przez państwa członkowskie na
potrzeby sprawozdań z wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady
2010/75/UE w sprawie emisji przemysłowych zawiera informacje o 4564 zakładach,
w których scharakteryzowanych zostało 5370 instalacji objętych wskazanymi powyżej
rozdziałami dyrektywy IED (w tym instalacje do chowu lub hodowli drobiu i świń)
10. Czy ministerstwo planuje zintegrowanie systemów informatycznych IW z bazą IPPC
i rejestrem BDO, tak aby identyfikacja podmiotów działających bez wymaganych pozwoleń
środowiskowych była możliwa w czasie rzeczywistym?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie prowadzi obecnie prac legislacyjnych
ani informatycznych zmierzających do integracji Rejestru-BDO ze wskazanymi w pytaniu
systemami.
Należy podkreślić, że poszczególne rejestry i systemy teleinformatyczne (IW, IPPC, BDO)
funkcjonują w oparciu o odrębne podstawy prawne oraz realizują różne cele publiczne.
BDO stanowi przede wszystkim narzędzie służące ewidencji odpadów i sprawozdawczości
w zakresie gospodarki odpadami oraz realizacji obowiązków rejestrowych określonych
w ustawie o odpadach5.
5 Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587, ze zm.).
-- 6 of 17 --
Natomiast baza instalacji objętych pozwoleniami zintegrowanymi (IPPC) oraz rejestr
wykorzystywany przez organy Inspekcji Weterynaryjnej służą wykonywaniu odmiennych
zadań związanych z nadzorem, kontrolą oraz gromadzeniem danych o środowisku.
Biorąc pod uwagę różne cele, dla których powstały wymienione systemy/bazy połączenie
ich ze sobą w jeden system może być istotnie utrudnione także pod względem technicznym.
11. W jaki sposób ministerstwo kontroluje prawidłowość działania ww. instalacji (kurników
i chlewni), które nie posiadają pozwolenia zintegrowanego lub nie figurują w odpowiednich
rejestrach środowiskowych, a co za tym idzie – w planach kontroli WIOŚ?
Kontrola organów IOŚ m.in. instalacji do chowu lub hodowli drobiu ma na celu sprawdzenie
przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz decyzji ustalających warunki
korzystania ze środowiska. Zasady prowadzenia kontroli regulują odpowiednie przepisy
rozdziału 3 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska6. Należy wskazać, że kontrole odbywają
się również w instalacjach nieposiadających pozwoleń zintegrowanych, w szczególności,
jeśli zachodzą podejrzenia funkcjonowania takiego podmiotu bez wymaganych prawem
regulacji.
Instalacje są kontrolowane m.in. w zakresie:
uregulowania stanu formalno – prawnego dotyczącego korzystania ze środowiska
w ramach prowadzonej działalności, tj. czy instalacja posiada wymagane prawem
pozwolenia, np. pozwolenie zintegrowane, pozwolenie na wprowadzanie gazów lub
pyłów do powietrza lub czy dokonano zgłoszenia instalacji, jeśli było ono
wymagane;
przestrzegania warunków ustalonych w ww. pozwoleniach lub innych
pozwoleniach, w tym pozwoleniach wodnoprawnych na pobór wód lub
wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi czy też rolnicze wykorzystanie ścieków
- o ile są one wymagane.;
przestrzegania przepisów dotyczących Krajowego Rejestru Uwalniania i Transferu
Zanieczyszczeń (PRTR), w przypadku, gdy na terenie danej działalności
eksploatowana jest instalacja wymieniona w załączniku I do rozporządzenia (WE)
nr 166/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 stycznia 2006 r. w sprawie
ustanowienia Europejskiego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń
i zmieniającego dyrektywę Rady 91/689/EWG i 96/61/WE (Dz. U. UE. L. z 2006 r.
Nr 33, str. 1 z późn. zm.), tj. w szczególności instalacja do intensywnego chowu lub
hodowli drobiu lub świń;
działań mających na celu ochronę wód przed zanieczyszczeniem azotanami
pochodzącymi ze źródeł rolniczych, co wynika z ustawy Prawo wodne7. Zgodnie
z art. 108 ust. 1 ustawy Pw, właściwy organ Inspekcji Ochrony Środowiska
dokonuje kontroli:
1) stosowania programu działań,
2) spełnienia obowiązku posiadania planu nawożenia azotem,
3) stosowania nawozów zgodnie z planem nawożenia azotem
6 Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2024 r. poz. 425), dalej: „ustawa
IOŚ”
7 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2025 r. poz. 960), dalej: „ustawa Pw”
-- 7 of 17 --
- przez podmioty prowadzące produkcję rolną oraz podmioty prowadzące
działalność, o której mowa w art. 102 ust. 1 ustawy Pw.
przestrzegania przepisów dotyczących warunków stosowania i przechowywania
nawozów, środków wspomagających uprawę roślin, produktów nawozowych UE
i produktów pofermentacyjnych zgodnie z art. 32 ustawy o nawozach i nawożeniu.
Kontrole te polegają na sprawdzeniu podmiotów stosujących i przechowujących
nawozy, środki wspomagające uprawę roślin, produkty nawozowe UE i produkty
pofermentacyjne.
Przepisy przewidują dwa tryby działań kontrolnych Inspekcji:
1. Kontrole planowe: W przypadku, gdy wobec danego podmiotu mają zastosowanie
przepisy ustawy Pp, wtedy otrzymuje on zawiadomienie o zamiarze wszczęcia
kontroli co najmniej 7 dni przed planowanym przyjazdem inspektorów. Pozwala to
na przygotowanie niezbędnej dokumentacji.
2. Kontrole pozaplanowe (w tym interwencyjne): Rozpoczynane są bez uprzedniego
zawiadomienia podmiotu o zamiarze wszczęcia kontroli.
12. Czy Główny Inspektorat Ochrony Środowiska prowadzi systemową weryfikację krzyżową
danych Inspekcji Weterynaryjnej z bazą pozwoleń zintegrowanych? Jeżeli nie – dlaczego? Jeżeli
tak – jaki był rezultat ostatniego porównania? Czy ewentualne rozbieżności pojawiły się nagle,
czy też były to nieprawidłowości narastające przez lata?
Jak wskazano w pytaniu 7 i 9 GIOŚ i WIOŚ posiadają zawarte porozumienia z GLW i WLW.
Dane od WLW są przez poszczególne WIOŚ cyklicznie analizowane i porównywane
z danymi dotyczącymi listy instalacji będącymi w zasobie WIOŚ.
13. Ile kontroli zostało przeprowadzonych przez Inspekcję Ochrony Środowiska w latach 2020-
2025 w instalacjach o obsadzie zwierząt wymagającej pozwolenia zintegrowanego? Ile kontroli
dotyczyło podmiotów bez pozwoleń zintegrowanych?
IOŚ w latach 2020 – 2025 przeprowadziły łącznie 2 807 kontroli ferm tuczu trzody chlewnej
i drobiu oraz 11 357 kontroli, o których mowa w art. 108 ust. 1 ustawy Prawo wodne,
tj. kontroli stosowania programu działań, spełnienia obowiązku posiadania planu nawożenia
azotem, stosowania nawozów zgodnie z planem nawożenia azotem, przez podmioty
prowadzące produkcję rolną oraz podmioty prowadzące działalność, w ramach której są
przechowywane nawozy naturalne lub stosowane nawozy.
W tabeli nr 4 podano liczbę kontroli ferm tuczu trzody chlewnej i ferm drobiu wymagających
pozwolenia zintegrowanego oraz kontroli, o których mowa w art. 108 ust. 1 ustawy Prawo
wodne w rozbiciu na lata 2020 - 2025. Kontrole, o których mowa w art. 108 ust. 1 ustawy
Prawo wodne dotyczą zarówno instalacji wymagających pozwolenia zintegrowanego jak
i mniejszych gospodarstw rolnych. Inspekcja Ochrony Środowiska nie prowadzi statystyk,
ile kontroli, o których mowa w art. 108 ust. 1 ustawy Prawo wodne zostało
przeprowadzonych w instalacjach ferm tuczu trzody chlewnej i drobiu - wymagających
pozwolenia zintegrowanego.
Tabela 4. Liczba kontroli ferm tuczu trzody chlewnej i ferm drobiu wymagających
pozwolenia zintegrowanego oraz kontroli, o których mowa w art. 108 ust. 1 ustawy Prawo
wodne
-- 8 of 17 --
14. Jakie kroki były podejmowane, jeżeli podczas czynności kontrolnych stwierdzono brak
posiadania wymaganego pozwolenia zintegrowanego? Czy na tej podstawie podjęto decyzję
o zakończeniu działania ww. instalacji?
W przypadku ustalenia podczas kontroli użytkowania instalacji bez wymaganego
pozwolenia zintegrowanego zastosowanie znajduje art 365 ust. 1 Poś obligujący WIOŚ do
wstrzymania, w drodze decyzji eksploatacji takiej instalacji.
15. Czy istnieje centralny mechanizm wykrywania instalacji funkcjonujących bez wymaganych
decyzji środowiskowych? Jeżeli nie – czy i kiedy ministerstwo planuje jego wdrożenie?
Przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale
społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko3nie
zawierają regulacji dotyczących centralnego mechanizmu wykrywania instalacji
funkcjonujących bez wymaganej decyzji środowiskowej. Niemniej jednak zgodnie z art. 76
ust. 1 u.o.o.ś. w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w sprawach dotyczących
wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przez organy, o których mowa w art.
75 ust. 1 pkt 2-4, lub organy wyższego stopnia w stosunku do tych organów, właściwy
regionalny dyrektor ochrony środowiska kieruje wystąpienie, którego treścią może być
w szczególności wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji.
16. W jaki sposób państwo monitoruje gospodarkę ściekową, odcieki z pomiotu, odpady
poubojowe oraz emisje amoniaku i związków azotu w instalacjach, które formalnie pozostają
poza systemem pozwoleń zintegrowanych oraz rejestrem BDO?
Tak jak wskazano w odpowiedzi na pytanie 11, zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o Inspekcji
Ochrony Środowiska do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska należy w szczególności
kontrola podmiotów korzystających ze środowiska w rozumieniu ustawy Prawo ochrony
środowiska w zakresie m. in.:
˗ przestrzegania przepisów o ochronie środowiska,
Rok Liczba kontroli ferm tuczu
trzody chlewnej
wymagających pozwolenia
zintegrowanego
Liczba kontroli
ferm drobiu
wymagających
pozwolenia
zintegrowanego
Liczba kontroli
o których mowa w art.
108 ust. 1 ustawy
Prawo wodne
2025 74 446 2057
2024 54 349 1959
2023 179 346 2005
2022 170 329 2493
2021 159 321 1426
2020 138 242 1417
SUMA 774 2033 11 357
-- 9 of 17 --
˗ przestrzegania decyzji ustalających warunki korzystania ze środowiska oraz
przestrzegania zakresu, częstotliwości i sposobu prowadzenia pomiarów wielkości
emisji i jej wpływu na stan środowiska.
IOŚ prowadzi kontrole m.in. w zakresie:
uregulowania stanu formalno – prawnego dotyczącego korzystania ze środowiska
w ramach prowadzonej działalności, tj. czy instalacja posiada wymagane prawem
pozwolenia, np. pozwolenie zintegrowane, pozwolenie na wprowadzanie gazów lub
pyłów do powietrza lub czy dokonano zgłoszenia instalacji, jeśli było ono
wymagane;
przestrzegania warunków ustalonych w ww. pozwoleniach lub pozwoleniach
wodnoprawnych na pobór wód lub wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi czy
też rolnicze wykorzystanie ścieków - o ile są one wymagane;
przestrzegania przepisów dotyczących Krajowego Rejestru Uwalniania i Transferu
Zanieczyszczeń (PRTR), w przypadku, gdy eksploatowana jest instalacja
wymieniona w załączniku I do rozporządzenia (WE) nr 166/2006 Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 18 stycznia 2006 r.
w sprawie ustanowienia Europejskiego Rejestru Uwalniania i Transferu
Zanieczyszczeń i zmieniającego dyrektywę Rady 91/689/EWG i 96/61/WE (Dz. U.
UE. L. z 2006 r. Nr 33, str. 1 z późn. zm.), tj. w szczególności instalacja
do intensywnego chowu lub hodowli drobiu lub świń;
działań mających na celu ochronę wód przed zanieczyszczeniem azotanami
pochodzącymi ze źródeł rolniczych, co wynika z ustawy Pw. Zgodnie z art. 108 ust.
1 ustawy Pw, właściwy organ Inspekcji Ochrony Środowiska dokonuje kontroli:
1) stosowania programu działań,
2) spełnienia obowiązku posiadania planu nawożenia azotem,
3) stosowania nawozów zgodnie z planem nawożenia azotem,
- przez podmioty prowadzące produkcję rolną oraz podmioty prowadzące
działalność,
o której mowa w art. 102 ust. 1 Pw.
przestrzegania przepisów dotyczących warunków stosowania i przechowywania
nawozów, środków wspomagających uprawę roślin, produktów nawozowych UE
i produktów pofermentacyjnych zgodnie z art. 32 ustawy o nawozach i nawożeniu.
Kontrole te polegają na sprawdzeniu podmiotów stosujących i przechowujących
nawozy, środki wspomagające uprawę roślin, produkty nawozowe UE i produkty
pofermentacyjne.
Podsumowując, należy wskazać, że brak posiadania przez instalację pozwolenia
zintegrowanego nie oznacza, że instalacja nie będzie skontrolowana przez organy Inspekcji
Ochrony Środowiska.
17. Czy ministerstwo posiada analizę ryzyka wpływu instalacji funkcjonujących poza systemem
IPPC na (1) wody gruntowe, (2) wody powierzchniowe, (3) strefy ochronne ujęć wody pitnej, (4)
obszary OSN (obszary szczególnie narażone)?
-- 10 of 17 --
Wpływ instalacji do chowu i hodowli zwierząt na wymienione w pytaniu komponenty, o ile
są one zaliczane do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jest
badany indywidulanie na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
18. Czy i jak w sytuacji, gdy instalacja funkcjonuje poza systemem pozwoleń, przeprowadzana
jest ocena jej wpływu na bezpieczeństwo lokalnych ujęć wody pitnej – skoro nie jest znany sposób
gospodarowania odpadami i ściekami technologicznymi, ani źródła poboru wody przez taką
instalację?
Podmiot korzystający ze środowiska ponosi odpowiedzialność za jej oddziaływanie na
środowisko, niezależnie od objęcia danej instalacji systemem pozwoleń. Zgodnie z art. 6 ust.
1 ustawy Poś podmiot podejmujący działalność mogącą negatywnie oddziaływać na
środowisko jest obowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu. Jeżeli natomiast
negatywne oddziaływanie działalności nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, podmiot ten,
kierując się zasadą przezorności, ma obowiązek podjąć wszelkie możliwe środki
zapobiegawcze, stosownie do art. 6 ust. 2 Poś. W sytuacji, w której nie jest znany sposób
gospodarowania odpadami i ściekami technologicznymi ani źródło poboru wody, nie można
z góry wykluczyć zagrożenia dla lokalnych ujęć wody. Okoliczności te powinny zatem
podlegać ustaleniu w ramach czynności kontrolnych prowadzonych przez właściwe organy,
na podstawie przepisów w zakresie ochrony środowiska, gospodarki odpadami
i gospodarki wodnej. Z kolei w przypadku użytkowania instalacji eksploatowanej bez
wymaganego pozwolenia zintegrowanego zastosowanie znajduje art. 365 ust 1 ustawy Poś
stanowiący o wstrzymaniu w drodze decyzji takiej instalacji. Decyzję wydaje wojewódzki
inspektor ochrony środowiska.
19. W jaki sposób, w sytuacji potencjalnie dużej liczby ww. instalacji poza rejestrami
i w województwach o szczególnej ich koncentracji, dokonywany jest skumulowany pomiar
wpływu tych instalacji na powietrze, wodę i glebę? W jaki sposób ustalane jest, że w danej okolicy
nie powinny powstawać kolejne tego typu instalacje, niezależnie od miejscowych uwarunkowań?
Ustalenie skali i zasięgu oddziaływania inwestycji oraz sposobu przeciwdziałania ich
następstwom stanowi przedmiot postępowania administracyjnego zmierzającego do
wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Decyzja ta, w myśl art. 71 ust. 2
u.o.o.ś., wydawana jest dla planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na
środowisko, o których mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć
mogących znacząco oddziaływać na środowisko8. W toku ww. postępowania, dla
przedsięwzięć wymienionych w § 2 r.o.o.ś. ocena oddziaływania na środowisko
przeprowadzana jest obligatoryjnie. Natomiast przedsięwzięcia, o których mowa w § 3
r.o.o.ś. podlegają obowiązkowi oceny oddziaływania na środowisko, o ile taką potrzebę
stwierdzi organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach. Ocena oddziaływania na środowisko stanowi proces
o charakterze kompleksowej, wyważonej i systematycznej analizy, którego głównym celem
jest ustalenie wpływu planowanej inwestycji i jej alternatyw na poszczególne komponenty
środowiska oraz wskazanie możliwych rozwiązań, mających zapobiec jego negatywnym
skutkom. Integralną częścią procedury oraz podstawą do przeprowadzenia oceny
oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i określenia środowiskowych uwarunkowań
dla realizacji inwestycji jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który
ma ustalić potencjalne zagrożenia związane z realizacją planowanego przedsięwzięcia.
Zakres przedmiotowy raportu musi być każdorazowo zgodny z wymogami ujętymi w art. 66
ust. 1 u.o.o.ś., w tym uwzględniać: opis metod prognozowania zastosowanych przez
8 Rozporządzenie Rady Ministrów Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć
mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839, ze zm.) – dalej r.o.o.ś.
-- 11 of 17 --
wnioskodawcę oraz opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego
przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne,
skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na
środowisko, wynikające z: istnienia przedsięwzięcia, wykorzystywania zasobów środowiska,
emisji (pkt 8), oraz opis przewidywanych działań mających na celu unikanie, zapobieganie,
ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko (pkt
9). Jedną z konsekwencji szerokiego zakresu informacji w raporcie jest konieczność
przeprowadzenia analiz z uwzględnieniem innych niż planowane przedsięwzięcie źródeł
emisji, które będą oddziaływać na tereny, dla których ustalono standardy emisyjne
i standardy jakości środowiska (m.in. w zakresie hałasu, emisji substancji do powietrza,
ścieków) oraz powodować uciążliwości i przekroczenia dopuszczalnych poziomów,
w wyniku kumulacji – zsumowania poziomów emisji pochodzących od różnych źródeł tego
samego rodzaju. Stąd też w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko muszą
znaleźć się informacje na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności
kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub
planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach,
znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz
w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się
w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia – w zakresie, w jakim ich
oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym
przedsięwzięciem. W zależności od stopnia zaawansowania procesu inwestycyjnego
zamierzeń budowlanych znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanego
przedsięwzięcia oraz od ich rodzaju, analiza oddziaływań skumulowanych będzie
zróżnicowana pod względem formy i szczegółowości. Weryfikacja przedstawionej
w dokumentacji analizy oddziaływań skumulowanych (m.in. w zakresie emisji do powietrza
i hałasu) prowadzona jest w szczególności w oparciu o:
- lokalizację względem innych przedsięwzięć,
- parametry techniczne urządzeń i instalacji,
- emisję charakterystyczną dla procesów technologicznych,
- odległość od zabudowy mieszkaniowej,
- dane meteorologiczne dla rejonu inwestycji,
- aerodynamiczny współczynnik szorstkości terenu.
Na podstawie przeprowadzonych analiz organ prowadzący postępowanie wprowadza
odpowiednie uwarunkowania środowiskowe pozwalające na dotrzymanie standardów
środowiskowych na danym terenie. W przypadku, gdy zachodzą przesłanki o którym mowa
w art. 135 ust. 1 ustawy Poś, stwierdzana jest konieczność utworzenia obszaru
ograniczonego użytkowania. W takiej sytuacji dodatkowo nakładany jest obowiązek
wykonania analizy porealizacyjnej, określając jej zakres i termin przedstawienia oraz
wskazując inne organy (niż organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach), którym także należy ją przedstawić.
23. W jaki sposób państwo zamierza przywrócić pełną zgodność sektora drobiarskiego oraz
sektora trzody chlewnej z wymogami dyrektywy IED?
Jednym z narzędzi mających na celu sprawdzenie poprawności działania podmiotów
z obowiązującymi przepisami są kontrole. Kontrole są prowadzone m.in. przez IOŚ. Zadania
IOŚ określone są w art. 2 ustawie IOŚ. Do zadań tych należy m.in. kontrola podmiotów
korzystających ze środowiska w rozumieniu ustawy Poś. W przepisach ustawy Poś znajdują
-- 12 of 17 --
się obowiązki dotyczące prowadzących chów i hodowlę zwierząt w ilościach stanowiących
o konieczności posiadania pozwolenia zintegrowanego.
Zgodnie z art. 9 ust. 1, 1a i 1b ustawy o IOŚ, Inspekcja Ochrony Środowiska prowadzi
kontrole planowe i pozaplanowe. Kontrole planowe planuje się, uwzględniając potrzebę
zapewnienia systematycznej oceny zagrożeń życia i zdrowia ludzi oraz środowiska,
w szczególności wynikających z działalności podmiotów korzystających ze środowiska,
i ustala w planach kontroli. Do kontroli pozaplanowych zalicza się kontrole:
1) przeprowadzane na wniosek organów administracji publicznej lub podmiotów, o ile
przepisy szczególne przewidują możliwość występowania z takim wnioskiem;
2) interwencyjne.
24. Czy planowany jest ogólnokrajowy audyt instalacji do produkcji zwierzęcej oraz ubojni
w zakresie (1) posiadania pozwolenia IPPC, (2) zgodności z BAT, (3) gospodarki ściekowej
i odpadowej?
Należy wskazać, że zgodnie z art. 5a pkt 4 ustawy IOŚ w odniesieniu do instalacji
wymagających uzyskania pozwolenia zintegrowanego okres pomiędzy kontrolami nie
przekracza:
1) roku dla instalacji stwarzających największe zagrożenie;
2) 3 lat dla instalacji, której prowadzącym instalację jest organizacja zarejestrowana
w systemie ekozarządzania i audytu (EMAS) lub dla instalacji stwarzających najmniejsze
zagrożenie .
Kontrole odbywają się więc w regularnych odstępach czasu zgodnie z planami kontroli
opracowanymi przez IOŚ i są uzupełniane kontrolami interwencyjnymi.
Ponadto, w zakresie zgodności instalacji do produkcji zwierzęcej lub ubojni z BAT, na
podstawie art. 215 ustawy Poś, organ właściwy do wydania pozwolenia zintegrowanego
zobowiązany jest dokonać analizy pozwoleń po publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii
Europejskiej konkluzji BAT. Organy analizują pozwolenia zintegrowane również, jeżeli
nastąpiła zmiana w najlepszych dostępnych technikach oraz zmiana w przepisach ochrony
środowiska (art. 216 ust 1 pkt 2 i 3) a dodatkowo nie rzadziej niż raz na 5 lat.
25. Biorąc pod uwagę, że pojedyncza inspekcja WIOŚ może przeprowadzić maksymalnie kilka-
kilkanaście kontroli rocznie, a część postępowań trwa ponad 18 miesięcy z uwagi na obstrukcję
procesu kontrolnego – w jakim realnym terminie możliwe jest objęcie systemem IPPC wszystkich
instalacji do produkcji zwierzęcej zobowiązanych do posiadania pozwolenia zintegrowanego?
Jak wskazano w odpowiedzi na pytanie 24 częstotliwość kontroli instalacji wymagających
uzyskania pozwolenia zintegrowanego odbywa się zgodnie z art. 5a pkt 4 ustawy IOŚ..
Dodatkowo zgodnie z art. 9a ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, kontrolę
przedsiębiorców wykonuje się na zasadach określonych w rozdziale 5 ustawy Prawo
przedsiębiorców9. Regulacje dot. czasu trwania kontroli przedsiębiorców znajdują się w art.
55 ust. 1 ww. ustawy. Zgodnie tym przepisem czas trwania wszystkich kontroli organu
kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym, nie może przekraczać
w odniesieniu do:
9 Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2025 r. poz. 1480 z późn. zm.), dalej
„Pp”
-- 13 of 17 --
1) mikroprzedsiębiorców - 6 dni roboczych;
2) małych przedsiębiorców - 18 dni roboczych;
3) średnich przedsiębiorców - 24 dni roboczych;
4) pozostałych przedsiębiorców - 48 dni roboczych.
Ponadto jak wskazano powyżej WIOŚ ma obowiązek wstrzymać funkcjonowanie instalacji
eksploatowanej bez wymaganego pozlewania zintegrowanego. W konsekwencji jeżeli
prowadzący instalację nie uzyska wymaganego pozwolenia nie będzie mógł takiej instalacji
eksploatować. Termin przywrócenia zgodności zależy od przebiegu poszczególnych
postępowań administracyjnych, w tym kompletności i jakości wniosku oraz korzystania
przez strony ze środków odwoławczych.
26. Czy ministerstwo dostrzega ryzyko wszczęcia postępowania naruszeniowego przez Komisję
Europejską wobec Polski w związku z niepełnym wdrożeniem i egzekwowaniem dyrektywy IED?
Jak wskazano w odpowiedziach powyżej, Ministerstwo Klimatu i Środowiska na bieżąco
monitoruje sytuację w zakresie przestrzegania przez prowadzących instalacje wymagające
uzyskania pozwolenia zintegrowanego wymagań wynikających z obowiązujących
przepisów.
Aktualne przepisy zapewniają narzędzia umożliwiające rozwiązanie tej kwestii bez narażania
Polski na ryzyko zastosowania sankcji przez Komisję Europejską.
27. Jakie skuteczne mechanizmy administracyjne i prawne – inne niż wielomiesięczna procedura
wydania decyzji wstrzymującej – posiada WIOŚ w celu powstrzymania nielegalnej działalności
podmiotów uchylających się od kontroli?
WIOŚ poza wydaniem decyzji administracyjnej wstrzymującej działalność dysponuje innymi
instrumentami administracyjnymi, prawnymi i karnymi, które można zastosować
w zależności od sytuacji. Najważniejsze z nich to:
- mandaty, pouczenia, wnioski do sądu o ukaranie,
- zawiadomienie prokuratury lub policji o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, jeśli czyn
wypełnia znamiona przestępstwa,
- kary administracyjne,
- współpraca z innymi organami, takimi jak: Policja, prokuratura, Krajowa Administracja
Skarbowa, Państwowa Straż Pożarna, organy samorządowe, organy wydające pozwolenia
środowiskowe,
- wnioski do organów wydających pozwolenia o cofnięcie lub zmianę pozwoleń.
W przypadku utrudniania lub uniemożliwiania kontroli, tj. w sytuacji, w których
przedsiębiorca nie wpuszcza inspektorów, ukrywa dokumentację, uniemożliwia pobór
próbek, WIOŚ może korzystać z pomocy Policji. Prowadzący kontrolę WIOŚ mogą żądać
asysty Policji, aby zapewnić bezpieczeństwo i umożliwić wykonanie czynności kontrolnych.
Za uniemożliwianie lub utrudnianie kontroli Inspekcji Ochrony Środowiska grozi
administracyjna kara pieniężna wymierzana w drodze decyzji przez właściwy organ
Inspekcji.
Zgodnie z art. 31c ustawy o IOŚ kto:
-- 14 of 17 --
1) uniemożliwia organowi Inspekcji Ochrony Środowiska przeprowadzanie kontroli albo
2) utrudnia organowi Inspekcji Ochrony Środowiska przeprowadzanie kontroli
- podlega karze pieniężnej w wysokości od 10 000 zł do 100 000 zł.
Decyzji może zostać nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
Należy również wskazać na wynikającą z art. 12 ust. 4 ustawy o IOŚ kompetencję
wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska do wydania w trakcie kontroli decyzji
w przedmiocie wstrzymania: działalności w zakresie stwarzającym zagrożenie zdrowia lub
życia ludzi albo zagrożenie zniszczenia środowiska (pkt 1), oddania do użytku obiektu
budowlanego, zespołu obiektów lub instalacji niespełniających wymagań ochrony
środowiska (pkt 2).
28. Czy prowadzono ogólnopolską analizę korelacji pomiędzy koncentracją ww. instalacji (np.
duże skupienie kurników i chlewni występuje w województwach wielkopolskim i mazowieckim),
a:
a) przekroczeniami parametrów mikrobiologicznych lub obecnością antybiotyków w wodzie – lub
czy wprowadzono takie wymogi monitoringowe w przypadku lokalizacji o zwiększonej
koncentracji kurników i chlewni?
b) obecnością azotanów,
c) przypadkami skażeń bakteriologicznych ujęć wody pitnej?
Według informacji pozostających w dyspozycji Ministerstwa Zdrowia, w Polsce nie
prowadzono dotychczas ogólnokrajowych badań ani analiz epidemiologicznych
dotyczących zależności pomiędzy koncentracją ferm przemysłowych a parametrami
wskazanymi w pytaniu 28 lit. a–c oraz pytaniu 29 lit. a–d.
Nieliczne badania prowadzone w tym obszarze w Polsce były ograniczone do strefy
oddziaływania na środowisko pojedynczej fermy. Takie badanie było prowadzone w ramach
grantu Narodowego Centrum Nauki pn. „Intensywny chów drobiu – identyfikacja zmian
zachodzących w środowisku przyrodniczym i ich wpływ na zdrowie człowieka”. W ramach
tego badania opublikowano serię prac, których wykaz jest dostępny na stronie Narodowego
Centrum Nauki pod adresem: https://projekty.ncn.gov.pl/index.php?projekt_id=464441.
W 2021 r. w Instytucie Medycyny Pracy im. Jerzego Nofera dokonano przeglądu literatury
dotyczącego występowania i rozprzestrzeniania antybiotykoopornych bakterii na fermach
hodowlanych i w ich otoczeniu w Polsce i Ukrainie, który opublikowano w poniższym
artykule.
Jeżak K, Kozajda A. Occurrence and spread of antibiotic-resistant bacteria on animal farms
and in their vicinity in Poland and Ukraine-review. Environ Sci Pollut Res Int. 2022
Feb;29(7):9533-9559. doi: 10.1007/s11356-021-17773-z.
Z pracy tej wynika, że dostępne dane potwierdzają obecność antybiotykoopornych bakterii
w środowisku łańcucha żywnościowego pochodzenia zwierzęcego w obu krajach. Trudno
jest jednak porównać skalę rozprzestrzeniania się bakterii wielolekoopornych w Polsce
z innymi krajami UE ze względu na brak bardziej kompleksowych badań i monitoringu
prowadzonego na dużą skalę. W Polsce opublikowano szereg badań dotyczących oporności
bakterii chorobotwórczych wyizolowanych ze środowiska zwierząt gospodarskich, jednak
zazwyczaj obejmowały one pojedyncze gospodarstwa, bardzo ograniczoną liczbę próbek
i nie uwzględniały genotypowego znakowania lekooporności. Z dokonanego przeglądu
literatury wynika, że ryzyko transmisji bakterii opornych na antybiotyki dotyczy nie tylko
hodowli zwierząt, lecz także innych obiektów łańcucha dostaw żywności pochodzenia
zwierzęcego, w szczególności rzeźni.
-- 15 of 17 --
29. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska we współpracy z Ministerstwem Zdrowia analizowało
wpływ koncentracji ferm przemysłowych na:
a) zachorowalność na choroby przewodu pokarmowego,
b) sepsę bakteryjną,
c) zakażenia enterokokami i E. coli,
d) śmiertelność w gminach o wysokiej koncentracji ferm?
30. Czy prowadzone są analizy epidemiologiczne łączące dane środowiskowe (wody, gleby)
z danymi o zachorowaniach i zgonach w ujęciu lokalnym?
W odniesieniu do pytań 29 i 30 uprzejmie informuję, że według informacji pozostających
w dyspozycji Ministerstwa Zdrowia podległe Ministrowi Zdrowia instytuty badawcze nie
prowadziły dotychczas analiz epidemiologicznych łączących dane środowiskowe dotyczące
zanieczyszczenia wody i gleby z danymi o zachorowaniach i zgonach w Polsce — ani w ujęciu
krajowym, ani lokalnym. Ministerstwu Zdrowia nie są również znane opublikowane wyniki
badań dotyczące tego typu analiz. Również Główny Inspektorat Sanitarny nie posiada
dokumentacji, w zakresie analiz wpływu koncentracji ferm przemysłowych zwierząt na
zachorowania u ludzi wywołane przez wskazane w interpelacji jednostki. Informacja na
temat sytuacji epidemiologicznej zakażeń i chorób zakaźnych objętych w Polsce nadzorem
epidemiologicznym na podstawie ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r.
o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, jest dostępna publicznie
w serwisie NIZP PZH – PIB: https://wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/index_p.html.
W biuletynach rocznych dostępne są szczegółowe dane dotyczące nie tylko liczby
stwierdzonych, zaraportowanych oraz potwierdzonych przypadków chorób zakaźnych na
poziomie centralnym, np. w zakresie chorób przewodu pokarmowego, lecz także analizy
według wieku i płci osób chorych, miejsca zamieszkania lub środowiska, w tym według
województwa oraz w podziale miasto/wieś, sezonowości zachorowań itp. Tym niemniej nie
są to szczegółowe analizy lokalne.
Zgodnie z poniższymi przepisami:
- art. 2 i 3 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym — zadania z zakresu
zdrowia publicznego obejmują m.in. monitorowanie i ocenę stanu zdrowia społeczeństwa,
zagrożeń zdrowia oraz jakości życia związanej ze zdrowiem, edukację zdrowotną
dostosowaną do potrzeb różnych grup społeczeństwa, promocję zdrowia i profilaktykę
chorób, a zadania te realizują, współdziałając ze sobą, organy administracji rządowej zgodnie
z kompetencjami określonymi w ustawie z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji
rządowej;
- art. 14 i 43 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa — samorząd
województwa wykonuje zadania o charakterze wojewódzkim w zakresie ochrony zdrowia
oraz spraw związanych z bezpośrednim zagrożeniem interesu publicznego, zagrażających
bezpośrednio zdrowiu i życiu lub mogących spowodować znaczne straty;
- art. 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym — zaspokajanie zbiorowych
potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, w szczególności w zakresie ochrony
zdrowia.
w przypadku wystąpienia sytuacji wskazującej na lokalne zagrożenie lub potrzeby
zdrowotne społeczności organy samorządowe, we współpracy z właściwymi inspekcjami
-- 16 of 17 --
działającymi w obszarze zdrowia publicznego, mogą podejmować określone decyzje
i działania.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 17 of 17 --