Interpelacja nr 17379
Interpelacja w sprawie planowanego objęcia obowiązkiem fiskalizacji sprzedaży prowadzonej przy użyciu automatów vendingowych oraz przyczyn i skutków finansowych, społecznych i gospodarczych tej fiskalizacji
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki, Finanse i Budżet (100%)
Cyfryzacja i Technologie (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie planowanego objęcia obowiązkiem fiskalizacji sprzedaży prowadzonej przy użyciu automatów vendingowych oraz przyczyn i skutków finansowych, społecznych i gospodarczych tej fiskalizacji
Interpelacja nr 17379
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie planowanego objęcia obowiązkiem fiskalizacji sprzedaży prowadzonej przy użyciu automatów vendingowych oraz przyczyn i skutków finansowych, społecznych i gospodarczych tej fiskalizacji
Zgłaszający: Bożena Lisowska
Data wpływu: 25-05-2026
Szanowny Panie Ministrze,
z informacji uzyskanych w trakcie posiedzenia sejmowej Komisji Gospodarki i Rozwoju wynika, że przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2024 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących (§ 4 ust. 1 pkt 1 lit. w) wyłączają sprzedaż z automatów ze zwolnień z tego obowiązku. Choć przepis przejściowy zawarty w § 8 ust. 4 odracza ten termin do 31 marca 2027 r., oznacza to, że z dniem 1 kwietnia 2027 roku wszystkie automaty vendingowe w Polsce mają zostać objęte bezwzględnym obowiązkiem fiskalizacji.
Decyzja ta budzi poważne wątpliwości natury ekonomicznej, społecznej i prawnej, zwłaszcza w kontekście następujących argumentów:
Praktyka międzynarodowa i unijna: Przykłady innych państw członkowskich UE wskazują na pełną legalność wyłączenia automatów vendingowych spod wymogów fiskalnych w zgodzie z przepisami unijnymi o VAT. Niemcy, Szwecja, Szwajcaria, Hiszpania, Belgia i Irlandia stosują pełne zwolnienie. Z kolei Austria zwalnia z obowiązku rejestrowania transakcje o wartości do 20 euro. Model austriacki idealnie odpowiada specyfice polskiego rynku, gdzie średnia wartość transakcji to ok. 3,50 zł, a miesięczny obrót maszyny wynosi ok. 2500 zł.
Brak szarej strefy w branży: Łańcuch wartości w vendingu spożywczym gwarantuje pełną transparentność. Obecnie około 80% płatności realizowanych jest bezgotówkowo (elektronicznie), co umożliwia organom skarbowym łatwą weryfikację. Ponadto 100% towarów trafiających do automatów pochodzi z udokumentowanego obrotu hurtowego od renomowanych producentów (co odzwierciedlają dane w KSeF). Nie odnotowuje się przypadków uszczuplenia dochodów budżetowych na znaczną skalę w tym sektorze.
Zagrożenie dla rynku i koszty przedsiębiorców: W Polsce działa ok. 100 000 automatów vendingowych, generujących roczny obrót na poziomie 2,5–3,0 mld zł. Dla wielu starszych lub mniej rentownych modeli urządzeń koszt przebudowy będzie oznaczał tzw. śmierć techniczną.
Dysproporcja kosztów i zysków: Zakup kasy to koszt od 1500 zł za sztukę. Zapowiedziane przez Ministerstwo Finansów dofinansowanie w kwocie 700 zł na urządzenie wygeneruje koszt dla budżetu państwa rzędu 70 mln złotych. Sektor prywatny (głównie małe i średnie firmy rodzinne) będzie musiał wydać co najmniej 80 mln zł na sam zakup, a następnie ponosić stałe koszty obsługi rzędu ok. 50 zł/miesięcznie na maszynę (60 mln zł rocznie w skali kraju).
Tymczasem z odpowiedzi na interpelację nr 13547 wynika, że szacowane przez Ministerstwo Finansów dodatkowe dochody budżetowe z tytułu VAT wyniosą odpowiednio: 2,7 mln zł w 2025 r., 4,8 mln zł w 2026 r. oraz 41,7 mln zł w 2027 r. (łącznie 49,2 mln zł w ciągu trzech lat). Relacja kosztów wprowadzenia regulacji do przewidywanych zysków budżetowych jest zatem skrajnie niekorzystna dla obywateli i gospodarki.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jaki interes publiczny realizuje przepis rozporządzenia o fiskalizacji sprzedaży poprzez urządzenia vendingowe, skoro w praktyce oznacza on zagwarantowanie kwoty 150 mln zł w pierwszym roku oraz po 60 mln zł w kolejnych latach dla wąskiej grupy firm oferujących kasy fiskalne?
Czy Ministerstwo Finansów dokonało rzetelnej analizy kosztów i korzyści (oceny skutków regulacji), porównując wydatki budżetu państwa (dotacje na zakup kas) oraz koszty polskich małych i średnich firm rodzinnych z realnymi korzyściami budżetowymi mającymi rzekomo powstać w wyniku fiskalizacji sprzedaży napojów i przekąsek?
W jakim celu fiskus wymaga raportów z kas rejestrujących, skoro wysokość spodziewanych wpływów podatkowych jest łatwa do ustalenia przez organy skarbowe na podstawie raportów z KSeF (faktury zakupowe towarów) oraz raportów od agentów rozliczeniowych obsługujących transakcje bezgotówkowe (karty, BLIK)?
Dlaczego polski rząd odmawia skorzystania ze sprawdzonych w UE rozwiązań polegających na zwolnieniu z fiskalizacji sprzedaży vendingowej, co pozwoliłoby chronić kilkaset polskich firm będących miejscem pracy dla ok. 10 000 osób, wybierając zamiast tego rozwiązanie generujące gwarantowany dochód dla kilku producentów kas fiskalnych?
Z poważaniem
Interpelacja nr 17379
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie planowanego objęcia obowiązkiem fiskalizacji sprzedaży prowadzonej przy użyciu automatów vendingowych oraz przyczyn i skutków finansowych, społecznych i gospodarczych tej fiskalizacji
Zgłaszający: Bożena Lisowska
Data wpływu: 25-05-2026
Szanowny Panie Ministrze,
z informacji uzyskanych w trakcie posiedzenia sejmowej Komisji Gospodarki i Rozwoju wynika, że przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2024 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących (§ 4 ust. 1 pkt 1 lit. w) wyłączają sprzedaż z automatów ze zwolnień z tego obowiązku. Choć przepis przejściowy zawarty w § 8 ust. 4 odracza ten termin do 31 marca 2027 r., oznacza to, że z dniem 1 kwietnia 2027 roku wszystkie automaty vendingowe w Polsce mają zostać objęte bezwzględnym obowiązkiem fiskalizacji.
Decyzja ta budzi poważne wątpliwości natury ekonomicznej, społecznej i prawnej, zwłaszcza w kontekście następujących argumentów:
Praktyka międzynarodowa i unijna: Przykłady innych państw członkowskich UE wskazują na pełną legalność wyłączenia automatów vendingowych spod wymogów fiskalnych w zgodzie z przepisami unijnymi o VAT. Niemcy, Szwecja, Szwajcaria, Hiszpania, Belgia i Irlandia stosują pełne zwolnienie. Z kolei Austria zwalnia z obowiązku rejestrowania transakcje o wartości do 20 euro. Model austriacki idealnie odpowiada specyfice polskiego rynku, gdzie średnia wartość transakcji to ok. 3,50 zł, a miesięczny obrót maszyny wynosi ok. 2500 zł.
Brak szarej strefy w branży: Łańcuch wartości w vendingu spożywczym gwarantuje pełną transparentność. Obecnie około 80% płatności realizowanych jest bezgotówkowo (elektronicznie), co umożliwia organom skarbowym łatwą weryfikację. Ponadto 100% towarów trafiających do automatów pochodzi z udokumentowanego obrotu hurtowego od renomowanych producentów (co odzwierciedlają dane w KSeF). Nie odnotowuje się przypadków uszczuplenia dochodów budżetowych na znaczną skalę w tym sektorze.
Zagrożenie dla rynku i koszty przedsiębiorców: W Polsce działa ok. 100 000 automatów vendingowych, generujących roczny obrót na poziomie 2,5–3,0 mld zł. Dla wielu starszych lub mniej rentownych modeli urządzeń koszt przebudowy będzie oznaczał tzw. śmierć techniczną.
Dysproporcja kosztów i zysków: Zakup kasy to koszt od 1500 zł za sztukę. Zapowiedziane przez Ministerstwo Finansów dofinansowanie w kwocie 700 zł na urządzenie wygeneruje koszt dla budżetu państwa rzędu 70 mln złotych. Sektor prywatny (głównie małe i średnie firmy rodzinne) będzie musiał wydać co najmniej 80 mln zł na sam zakup, a następnie ponosić stałe koszty obsługi rzędu ok. 50 zł/miesięcznie na maszynę (60 mln zł rocznie w skali kraju).
Tymczasem z odpowiedzi na interpelację nr 13547 wynika, że szacowane przez Ministerstwo Finansów dodatkowe dochody budżetowe z tytułu VAT wyniosą odpowiednio: 2,7 mln zł w 2025 r., 4,8 mln zł w 2026 r. oraz 41,7 mln zł w 2027 r. (łącznie 49,2 mln zł w ciągu trzech lat). Relacja kosztów wprowadzenia regulacji do przewidywanych zysków budżetowych jest zatem skrajnie niekorzystna dla obywateli i gospodarki.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jaki interes publiczny realizuje przepis rozporządzenia o fiskalizacji sprzedaży poprzez urządzenia vendingowe, skoro w praktyce oznacza on zagwarantowanie kwoty 150 mln zł w pierwszym roku oraz po 60 mln zł w kolejnych latach dla wąskiej grupy firm oferujących kasy fiskalne?
Czy Ministerstwo Finansów dokonało rzetelnej analizy kosztów i korzyści (oceny skutków regulacji), porównując wydatki budżetu państwa (dotacje na zakup kas) oraz koszty polskich małych i średnich firm rodzinnych z realnymi korzyściami budżetowymi mającymi rzekomo powstać w wyniku fiskalizacji sprzedaży napojów i przekąsek?
W jakim celu fiskus wymaga raportów z kas rejestrujących, skoro wysokość spodziewanych wpływów podatkowych jest łatwa do ustalenia przez organy skarbowe na podstawie raportów z KSeF (faktury zakupowe towarów) oraz raportów od agentów rozliczeniowych obsługujących transakcje bezgotówkowe (karty, BLIK)?
Dlaczego polski rząd odmawia skorzystania ze sprawdzonych w UE rozwiązań polegających na zwolnieniu z fiskalizacji sprzedaży vendingowej, co pozwoliłoby chronić kilkaset polskich firm będących miejscem pracy dla ok. 10 000 osób, wybierając zamiast tego rozwiązanie generujące gwarantowany dochód dla kilku producentów kas fiskalnych?
Z poważaniem
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3.7 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8298 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 16 czerwca 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 17379
Znak sprawy: PT7.054.2.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Interpelacja w sprawie planowanego objęcia obowiązkiem
fiskalizacji sprzedaży prowadzonej przy użyciu automatów
vendingowych oraz przyczyn i skutków finansowych,
społecznych i gospodarczych tej fiskalizacji
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17379 Pani Poseł Bożeny Lisowskiej w sprawie
planowanego objęcia obowiązkiem fiskalizacji sprzedaży prowadzonej przy użyciu
automatów vendingowych oraz przyczyn i skutków finansowych, społecznych i
gospodarczych tej fiskalizacji, uprzejmie informuję.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2024 r. w sprawie zwolnień
z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas
rejestrujących1, dalej: „rozporządzenie zwolnieniowe” pozwala na czasowe
zwolnienie niektórych grup podatników oraz określonych czynności z obowiązku
prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących, co stanowi
odstępstwo od zasady powszechnego obowiązku fiskalizacji przewidzianej
w art. 111 ustawy o podatku od towarów i usług, a jednocześnie realizuje
przesłanki wynikające z delegacji ustawowej i wpisuje się w proces uszczelniania
rozliczeń w podatku od towarów i usług.
Od dnia 1 kwietnia 2027 r. na mocy rozporządzenia zwolnieniowego obowiązkiem
fiskalizacji „od pierwszej złotówki” zostaną objęte dostawy towarów oraz
świadczenie usług wykonywane przy użyciu urządzeń obsługiwanych przez klienta,
które w systemie bezobsługowym przyjmują należność w formie gotówkowej lub
1 Dz. U. poz. 902 z późn. zm.
-- 1 of 3 --
2/3
bezgotówkowej i wydają towar lub wykonują usługę. Jednocześnie przewidziano
zwolnienie dla dostaw towarów i świadczenia usług realizowanych przy użyciu
urządzeń automatycznych nieposiadających zasilania elektrycznego, wydających
towar mechanicznie bez użycia prądu.
W odniesieniu do branży vendingowej, w pierwszym etapie wprowadzono
obowiązek stosowania kas rejestrujących od 1 lutego 2023 r. w myjniach
samochodowych, w tym przy użyciu urządzeń obsługiwanych przez klienta
w systemie bezobsługowym. Planom fiskalizacji branży vendingowej towarzyszyły
wcześniejsze konsultacje z przedstawicielami tej branży od 2020 r. Fiskalizacja
branży vendingowej nie jest zatem nowym obszarem, lecz zaplanowanym
działaniem, które ma na celu zapewnienie kompletności i transparentności
ewidencji sprzedaży, obejmującej zarówno transakcje bezgotówkowe, jak i
gotówkowe. Rozwiązania te wpisują się w przyjętą przez ustawodawcę koncepcję
sukcesywnego rozszerzania obowiązku fiskalizacji, o której mowa w art. 111
ustawy o VAT i służą wzmocnieniu przejrzystości systemu podatkowego oraz
przeciwdziałaniu zaniżaniu obrotów i unikaniu opodatkowania.
Odnosząc się do pytania pierwszego, wskazuję, że celem objęcia sprzedaży
realizowanej przy użyciu automatów vendingowych obowiązkiem
ewidencjonowania na kasach rejestrujących jest zapewnienie spójności systemu
ewidencji sprzedaży detalicznej, ograniczenie ryzyka nieujawniania części obrotów,
wyrównanie warunków konkurencji pomiędzy podmiotami prowadzącymi
sprzedaż w różnych formach oraz zapewnienie organom podatkowym
bezpośredniego i jednolitego dostępu do danych o sprzedaży. Regulacja ta stanowi
element szerszej polityki państwa ukierunkowanej na dalszą cyfryzację rozliczeń
podatkowych oraz zwiększanie transparentności obrotu gospodarczego.
Jednocześnie należy podkreślić, że przewidziany do dnia 31 marca 2027 r. okres
przejściowy ma na celu umożliwienie przedsiębiorcom dostosowania się do nowych
wymogów w sposób rozłożony w czasie. Nie znajduje przy tym uzasadnienia
twierdzenie, że wprowadzone rozwiązania mają na celu uprzywilejowanie
określonej grupy podmiotów, gdyż rynek urządzeń fiskalnych ma charakter
konkurencyjny. Co istotne, równolegle poszerzony został dla tej branży katalog
dostępnych rozwiązań fiskalnych, w tym w szczególności rozwinięto możliwość
stosowania kas wirtualnych (oprogramowania pełniącego funkcję kasy
rejestrującej). W efekcie podatnicy w tej branży mogą obecnie dokonać wyboru
pomiędzy rozwiązaniami sprzętowymi (tradycyjne kasy rejestrujące, w tym kasy
online) i rozwiązaniami programowymi (kasy wirtualne) działającymi na
urządzeniach takich jak terminale płatnicze czy systemy sprzedażowe.
Taki model zapewnia większą elastyczność oraz umożliwia dostosowanie sposobu
spełnienia obowiązków fiskalnych do specyfiki prowadzonej działalności, w tym
również działalności vendingowej.
Odnosząc się do pytania drugiego, należy wskazać, że projekt rozporządzenia
zwolnieniowego został poprzedzony analizą skutków regulacji obejmującą
zarówno koszty po stronie przedsiębiorców, jak i potencjalne efekty fiskalne dla
budżetu państwa oraz wpływ na funkcjonowanie administracji podatkowej2. W
analizie tej uwzględniono również mechanizm wsparcia podatników w postaci ulgi
2 Ocena skutków regulacji przygotowana do projektu Rozporządzenie Ministra Finansów w
sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas
rejestrujących, dostępna pod linkiem:
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12388405/katalog/13075937#13075937OSR
-- 2 of 3 --
3/3
na zakup kas rejestrujących, która częściowo kompensuje koszty dostosowania się
do nowych obowiązków. Ocena skutków regulacji nie ogranicza się jednak
wyłącznie do bezpośredniego porównania kosztów i prognozowanych
dodatkowych wpływów podatkowych, lecz obejmuje również długoterminowe
efekty wynikające ze zwiększenia transparentności obrotu, wzmocnienia funkcji
prewencyjnej przepisów oraz ujednolicenia zasad raportowania sprzedaży
detalicznej.
Odnosząc się do pytania trzeciego, należy zauważyć, że dane pochodzące od
agentów rozliczeniowych zgodnie z obowiązującymi przepisami, mają charakter
zagregowany, obejmują oczywiście wyłącznie transakcje bezgotówkowe, w efekcie
nie oddają pełnego obrazu sprzedaży detalicznej, w tym sprzedaży gotówkowej
oraz szczegółowej struktury transakcji. W związku z tym informacje te mają
wyłącznie charakter uzupełniający w analizach prowadzonych przez Krajową
Administrację Skarbową. Natomiast dane z KSeF w zakresie faktur zakupowych
dotyczą wcześniejszych etapów obrotu gospodarczego. Kasy rejestrujące
pozostają więc podstawowym narzędziem ewidencjonowania sprzedaży na rzecz
osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, zapewniając
kompletny i jednolity zapis obrotu.
Odnosząc się do pytania czwartego, należy wskazać, że rozwiązania stosowane
w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej są zróżnicowane
i uzależnione od krajowych uwarunkowań systemowych, poziomu cyfryzacji
administracji podatkowej oraz oceny ryzyk podatkowych.
Przepisy prawa unijnego pozostawiają państwom członkowskim znaczną swobodę
w zakresie określania szczegółowych zasad ewidencjonowania sprzedaży. Przyjęte
w Polsce rozwiązania uwzględniają doświadczenia wynikające z procesu
uszczelniania systemu podatkowego oraz specyfikę krajowego rynku i mają na celu
zapewnienie wysokiego poziomu transparentności oraz kontroli rozliczeń
podatkowych.
Podsumowując, wprowadzenie obowiązku ewidencjonowania sprzedaży przy
użyciu automatów vendingowych stanowi element spójnej strategii wzmacniania
systemu podatkowego, zwiększania transparentności obrotu oraz zapewnienia
równości zasad opodatkowania. Mając na uwadze dyskusję na wspomnianym przez
Panią Poseł posiedzeniu komisji sejmowej oraz przedstawione w niniejszej
interpelacji argumenty uprzejmie informuję, że zgodnie ze złożoną obietnicą
podczas wspomnianego posiedzenia komisji Ministerstwo Finansów pozostaje w
bezpośrednim dialogu z przedstawicielami branży w celu wypracowania rozwiązań
możliwie najlepiej uwzględniających zarówno interes publiczny, jak i
uwarunkowania prowadzenia działalności gospodarczej. Zakładamy, że dialog ten
wraz z udoskonalaniem obecnie koncepcji fiskalizacji obrotu detalicznego
przyczyni się do przyjęcia optymalnych rozwiązań w omawianym obszarze.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 16 czerwca 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 17379
Znak sprawy: PT7.054.2.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Interpelacja w sprawie planowanego objęcia obowiązkiem
fiskalizacji sprzedaży prowadzonej przy użyciu automatów
vendingowych oraz przyczyn i skutków finansowych,
społecznych i gospodarczych tej fiskalizacji
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17379 Pani Poseł Bożeny Lisowskiej w sprawie
planowanego objęcia obowiązkiem fiskalizacji sprzedaży prowadzonej przy użyciu
automatów vendingowych oraz przyczyn i skutków finansowych, społecznych i
gospodarczych tej fiskalizacji, uprzejmie informuję.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2024 r. w sprawie zwolnień
z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas
rejestrujących1, dalej: „rozporządzenie zwolnieniowe” pozwala na czasowe
zwolnienie niektórych grup podatników oraz określonych czynności z obowiązku
prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących, co stanowi
odstępstwo od zasady powszechnego obowiązku fiskalizacji przewidzianej
w art. 111 ustawy o podatku od towarów i usług, a jednocześnie realizuje
przesłanki wynikające z delegacji ustawowej i wpisuje się w proces uszczelniania
rozliczeń w podatku od towarów i usług.
Od dnia 1 kwietnia 2027 r. na mocy rozporządzenia zwolnieniowego obowiązkiem
fiskalizacji „od pierwszej złotówki” zostaną objęte dostawy towarów oraz
świadczenie usług wykonywane przy użyciu urządzeń obsługiwanych przez klienta,
które w systemie bezobsługowym przyjmują należność w formie gotówkowej lub
1 Dz. U. poz. 902 z późn. zm.
-- 1 of 3 --
2/3
bezgotówkowej i wydają towar lub wykonują usługę. Jednocześnie przewidziano
zwolnienie dla dostaw towarów i świadczenia usług realizowanych przy użyciu
urządzeń automatycznych nieposiadających zasilania elektrycznego, wydających
towar mechanicznie bez użycia prądu.
W odniesieniu do branży vendingowej, w pierwszym etapie wprowadzono
obowiązek stosowania kas rejestrujących od 1 lutego 2023 r. w myjniach
samochodowych, w tym przy użyciu urządzeń obsługiwanych przez klienta
w systemie bezobsługowym. Planom fiskalizacji branży vendingowej towarzyszyły
wcześniejsze konsultacje z przedstawicielami tej branży od 2020 r. Fiskalizacja
branży vendingowej nie jest zatem nowym obszarem, lecz zaplanowanym
działaniem, które ma na celu zapewnienie kompletności i transparentności
ewidencji sprzedaży, obejmującej zarówno transakcje bezgotówkowe, jak i
gotówkowe. Rozwiązania te wpisują się w przyjętą przez ustawodawcę koncepcję
sukcesywnego rozszerzania obowiązku fiskalizacji, o której mowa w art. 111
ustawy o VAT i służą wzmocnieniu przejrzystości systemu podatkowego oraz
przeciwdziałaniu zaniżaniu obrotów i unikaniu opodatkowania.
Odnosząc się do pytania pierwszego, wskazuję, że celem objęcia sprzedaży
realizowanej przy użyciu automatów vendingowych obowiązkiem
ewidencjonowania na kasach rejestrujących jest zapewnienie spójności systemu
ewidencji sprzedaży detalicznej, ograniczenie ryzyka nieujawniania części obrotów,
wyrównanie warunków konkurencji pomiędzy podmiotami prowadzącymi
sprzedaż w różnych formach oraz zapewnienie organom podatkowym
bezpośredniego i jednolitego dostępu do danych o sprzedaży. Regulacja ta stanowi
element szerszej polityki państwa ukierunkowanej na dalszą cyfryzację rozliczeń
podatkowych oraz zwiększanie transparentności obrotu gospodarczego.
Jednocześnie należy podkreślić, że przewidziany do dnia 31 marca 2027 r. okres
przejściowy ma na celu umożliwienie przedsiębiorcom dostosowania się do nowych
wymogów w sposób rozłożony w czasie. Nie znajduje przy tym uzasadnienia
twierdzenie, że wprowadzone rozwiązania mają na celu uprzywilejowanie
określonej grupy podmiotów, gdyż rynek urządzeń fiskalnych ma charakter
konkurencyjny. Co istotne, równolegle poszerzony został dla tej branży katalog
dostępnych rozwiązań fiskalnych, w tym w szczególności rozwinięto możliwość
stosowania kas wirtualnych (oprogramowania pełniącego funkcję kasy
rejestrującej). W efekcie podatnicy w tej branży mogą obecnie dokonać wyboru
pomiędzy rozwiązaniami sprzętowymi (tradycyjne kasy rejestrujące, w tym kasy
online) i rozwiązaniami programowymi (kasy wirtualne) działającymi na
urządzeniach takich jak terminale płatnicze czy systemy sprzedażowe.
Taki model zapewnia większą elastyczność oraz umożliwia dostosowanie sposobu
spełnienia obowiązków fiskalnych do specyfiki prowadzonej działalności, w tym
również działalności vendingowej.
Odnosząc się do pytania drugiego, należy wskazać, że projekt rozporządzenia
zwolnieniowego został poprzedzony analizą skutków regulacji obejmującą
zarówno koszty po stronie przedsiębiorców, jak i potencjalne efekty fiskalne dla
budżetu państwa oraz wpływ na funkcjonowanie administracji podatkowej2. W
analizie tej uwzględniono również mechanizm wsparcia podatników w postaci ulgi
2 Ocena skutków regulacji przygotowana do projektu Rozporządzenie Ministra Finansów w
sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas
rejestrujących, dostępna pod linkiem:
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12388405/katalog/13075937#13075937OSR
-- 2 of 3 --
3/3
na zakup kas rejestrujących, która częściowo kompensuje koszty dostosowania się
do nowych obowiązków. Ocena skutków regulacji nie ogranicza się jednak
wyłącznie do bezpośredniego porównania kosztów i prognozowanych
dodatkowych wpływów podatkowych, lecz obejmuje również długoterminowe
efekty wynikające ze zwiększenia transparentności obrotu, wzmocnienia funkcji
prewencyjnej przepisów oraz ujednolicenia zasad raportowania sprzedaży
detalicznej.
Odnosząc się do pytania trzeciego, należy zauważyć, że dane pochodzące od
agentów rozliczeniowych zgodnie z obowiązującymi przepisami, mają charakter
zagregowany, obejmują oczywiście wyłącznie transakcje bezgotówkowe, w efekcie
nie oddają pełnego obrazu sprzedaży detalicznej, w tym sprzedaży gotówkowej
oraz szczegółowej struktury transakcji. W związku z tym informacje te mają
wyłącznie charakter uzupełniający w analizach prowadzonych przez Krajową
Administrację Skarbową. Natomiast dane z KSeF w zakresie faktur zakupowych
dotyczą wcześniejszych etapów obrotu gospodarczego. Kasy rejestrujące
pozostają więc podstawowym narzędziem ewidencjonowania sprzedaży na rzecz
osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, zapewniając
kompletny i jednolity zapis obrotu.
Odnosząc się do pytania czwartego, należy wskazać, że rozwiązania stosowane
w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej są zróżnicowane
i uzależnione od krajowych uwarunkowań systemowych, poziomu cyfryzacji
administracji podatkowej oraz oceny ryzyk podatkowych.
Przepisy prawa unijnego pozostawiają państwom członkowskim znaczną swobodę
w zakresie określania szczegółowych zasad ewidencjonowania sprzedaży. Przyjęte
w Polsce rozwiązania uwzględniają doświadczenia wynikające z procesu
uszczelniania systemu podatkowego oraz specyfikę krajowego rynku i mają na celu
zapewnienie wysokiego poziomu transparentności oraz kontroli rozliczeń
podatkowych.
Podsumowując, wprowadzenie obowiązku ewidencjonowania sprzedaży przy
użyciu automatów vendingowych stanowi element spójnej strategii wzmacniania
systemu podatkowego, zwiększania transparentności obrotu oraz zapewnienia
równości zasad opodatkowania. Mając na uwadze dyskusję na wspomnianym przez
Panią Poseł posiedzeniu komisji sejmowej oraz przedstawione w niniejszej
interpelacji argumenty uprzejmie informuję, że zgodnie ze złożoną obietnicą
podczas wspomnianego posiedzenia komisji Ministerstwo Finansów pozostaje w
bezpośrednim dialogu z przedstawicielami branży w celu wypracowania rozwiązań
możliwie najlepiej uwzględniających zarówno interes publiczny, jak i
uwarunkowania prowadzenia działalności gospodarczej. Zakładamy, że dialog ten
wraz z udoskonalaniem obecnie koncepcji fiskalizacji obrotu detalicznego
przyczyni się do przyjęcia optymalnych rozwiązań w omawianym obszarze.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --