Interpelacja w sprawie aranżacji poczekalni dla pasażerów w budynku dworca PKP w Olkuszu oraz umieszczenia specjalnej tablicy pamiątkowej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 17378
do ministra infrastruktury, ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie aranżacji poczekalni dla pasażerów w budynku dworca PKP w Olkuszu oraz umieszczenia specjalnej tablicy pamiątkowej
Zgłaszający: Łukasz Kmita
Data wpływu: 23-05-2026
Z dużą radością przyjąłem wiadomość, iż PKP SA podpisały umowę na modernizację historycznego budynku dworca PKP w Olkuszu. Zadanie to – choć znacznie opóźnione w stosunku do pierwotnych planów – jest jednak przełomem w historii tego budynku. Składam serdeczne podziękowania tym wszystkim, którzy przez lata przyczynili się do przygotowania dokumentacji projektowej, zagwarantowania środków na ten cel oraz rozpoczęcia prac budowlanych. Cieszę się także, że kompleksowa modernizacja obejmuje wyburzenie starej i szpecącej przybudówki. Obiekt po modernizacji – wraz z iluminacją – powinien należeć do grona najładniejszych budynków historycznych w Olkuszu. Jako ówczesny wojewoda małopolski, a obecnie parlamentarzysta, zabiegałem o realizację tej inwestycji. Cieszę się, że dziś wchodzimy w przedostatni jej etap, tj. rozpoczęcia prac budowlanych.
Dlatego zwracam się z prośbą, aby to historyczne dziedzictwo znalazło odzwierciedlenie w stosownej aranżacji ogólnodostępnej poczekalni dla pasażerów.
Jak czytamy w artykule pani Emilii Kotnis-Górki pt. „Stała na stacji lokomotywa“ zamieszczonym w Przeglądzie Olkuskim (wyd. 26 września 2013 roku): „rok 1885 to początek kolei na ziemi olkuskiej. Kolej Iwanogrodzko-Dąbrowska była skokiem cywilizacyjnym dla ówczesnych mieszkańców i trudno sobie wyobrazić, jak wyglądałby rozwój gospodarczy w tamtym czasie, gdyby nie transport kolejowy. Nazwa tej linii o długości 462 kilometrów pochodzi od nazw początkowej i ostatniej stacji – Iwanogrodu (Dęblina) i Dąbrowy. (…)
Architektoniczną perełką był budynek olkuskiego dworca, który powstał wraz z momentem uruchomienia kolei, czyli około 1885 roku.“.
Wielokrotnie – najpierw jako ówczesny wojewoda małopolski, a później jako parlamentarzysta – zabiegałem o rozpoczęcie modernizacji budynku Dworca PKP w Olkuszu. Dziś chciałbym przekonać PKP SA do dwóch dodatkowych kwestii.
Pierwsza to umieszczenie wewnątrz poczekalni stałej wystawy pokazującej historię kolei na ziemi olkuskiej. W Internecie dostępne są niezwykle ciekawe historyczne zdjęcia budynku dworca PKP oraz stacji – jeszcze sprzed elektryfikacji.
Około 10-15 dużych i czytelnych fotografii (być może w wersji komputerowo zmienionej z czarno-białej na kolorową wraz z opisami) byłoby pięknym zachowaniem historii kolei na ziemi olkuskiej na długie lata. Dzięki temu obiekt – oprócz podstawowej funkcji, tj. poczekalni dla podróżnych – mógłby być miejscem odwiedzanym przez klasy szkolne, gdzie młodzież uczyłaby się historii regionu.
Dlatego uprzejmie proszę PKP SA o nawiązanie kontaktu z gminą Olkusz lub starostwem powiatowym w celu opracowania ciekawej aranżacji poczekalni nawiązującej do tradycji Olkusza.
Jak przypomina Emilia Kotnis-Górka: „czarną kartą w historii olkuskiego dworca jest okres II wojny światowej, kiedy setki Żydów olkuskich zostało wywiezionych ze swojego miasta do obozów koncentracyjnych, a olkuskie perony były początkiem drogi do pewnej śmierci.“
To druga kwestia. Ten wątek historii także powinien być uwieczniony w budynku lub na budynku. Właściwym sposobem jest wmurowanie specjalnej tablicy – w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków w Krakowie oraz Instytutem Pamięci Narodowej – która upamiętniałaby te wydarzenia. W dniach 13-15 czerwca 1942 roku ze stacji kolejowej odjechały dwa transporty, którymi według szacunków wywieziono trzy tysiące olkuskich Żydów. Niemal wszyscy z nich zostali zamordowani przez Niemców w komorach gazowych Auschwitz-Birkenau.
Nadmieniam, że podobna tablica znajduje się na dworcu PKP w Zawierciu. Pamięć o tragedii Żydów – dokonanej przez hitlerowskie Niemcy – jest w Olkuszu żywa. Co roku w Olkuszu organizowany jest Marsz Pamięci.
Proszę więc Pana Ministra i Panią Minister o udzielenie odpowiedzi na każde z pytań osobno:
Czy resort infrastruktury uważa za właściwe, aby PKP SA podjęły współpracę z samorządem lokalnym w celu zaaranżowania poczekalni na dworcu PKP w Olkuszu w sposób nawiązujący do tradycji i historii miasta, w tym w sposób szczególny kolei na ziemi olkuskiej?
Czy resort infrastruktury rozważa zobowiązanie PKP SA każdorazowo przy prowadzeniu inwestycji dworcowych do uwzględniania historii i tradycji lokalnych społeczności w aranżacji wnętrz modernizowanych budynków?
Czy PKP SA przygotuje wspólnie z lokalnym samorządem (gminą Olkusz lub powiatem olkuskim) wystawy zdjęć/obrazów (wraz z opisami, które mogą stanowić pewną ścieżkę dydaktyczną) na dworcu PKP w Olkuszu?
Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego wesprze moje starania, aby na modernizowanym budynku dworca umieścić tablicę informacyjną/historyczną, która będzie wyrazem pamięci o niemieckiej zbrodni na żydowskich obywatelach Olkusza w 1942 r.?
Czy Ministerstwo Infrastruktury wesprze moje starania, aby na modernizowanym przez PKP SA budynku dworca umieścić tablicę informacyjną/pamiątkową, która będzie wyrazem pamięci o dramacie niemieckiej zbrodni na żydowskich obywatelach Olkusza w 1942 r.?
Czy PKP SA może uzgodnić treść tablicy upamiętniającej transport żydowskich obywateli Olkusza ze społecznikami, którzy od lat organizują Marsz Pamięci w Olkuszu oraz WKZ i IPN w Krakowie? Organizatorzy marszu to osoby ze środowiska naukowego – ich pomoc merytoryczna przyczyni się do zgodnego z prawdą historyczną upamiętnienia tych dramatycznych wydarzeń.
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Wykryto zwrot wymijający: „należy do właściwości” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6436 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2504845.11116663.10523731
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 17378 posła Łukasza Kmity z 28 maja 2026 roku w sprawie
aranżacji poczekalni dla pasażerów w budynku dworca PKP w Olkuszu oraz umieszczenia
tablicy pamiątkowej, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego na podstawie art. 6a ust. 1 ustawy z dnia
21 listopada 1996 r. o muzeach (Dz. U. z 2022 r. poz. 385) koordynuje i realizuje politykę
państwa w zakresie działalności muzeów oraz w zakresie miejsc pamięci narodowej, w tym
pomników zagłady oraz grobów i cmentarzy wojennych.
Zgodnie z art. 6a ust. 2 ww. ustawy o muzeach organy właściwe w sprawach wydawania
zezwoleń na wykonanie trwałych znaków i obiektów upamiętniających walki i męczeństwo
wydają zezwolenie po zasięgnięciu opinii Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego,
z zastrzeżeniem uprawnień Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania
Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, o których mowa w art. 53l ustawy z dnia 18 grudnia
1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi
Polskiemu (Dz. U. z 2023 r. poz. 102).
Prowadzenie działalności związanej z upamiętnianiem miejsc, wydarzeń i postaci
historycznych w dziejach walk i męczeństwa Narodu Polskiego w kraju, jak i za granicą
w okresie od dnia 8 listopada 1917 r. do dnia 31 lipca 1990 r. zgodnie z art. 1 pkt. 6 ustawy
z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni
przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2023 r. poz. 102) należy do właściwości IPN.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego finansuje projekty dotyczące zakresu
kompetencji ministra w ramach programu dotacyjnego „Miejsca pamięci i trwałe
upamiętnienia w kraju”. Celem programu jest udzielenie wsparcia samorządom
w zapewnieniu stabilnej opieki nad najważniejszymi miejscami pamięci na terenie
Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiącymi świadectwo wydarzeń kluczowych dla historii
Polski związanych z walką i męczeństwem.
Podmiotami uprawnionymi do zgłaszania projektów w ramach programu są samorządowe
instytucje kultury, organizacje pozarządowe, jednostki samorządu terytorialnego, uczelnie
oraz kościoły i związki wyznaniowe. Program rozstrzygany jest w procedurze konkursowej i
pozwala dofinansować zadania realizowane w trybie jednorocznym. Ze szczegółowymi
informacjami dotyczącymi programu ministra można zapoznać się na stronie internetowej:
https://www.gov.pl/web/kultura/miejsca-pamieci-i-trwale-upamietnienia-w-kraju-2026.
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Edycja programu na 2027 r. zostanie ogłoszona w ostatnim kwartale 2026 r.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DNW-2.054.36.2026
Warszawa, 18 czerwca 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 17378 posła na Sejm RP Pana Łukasza Kmity, informuję
co następuje.
Minister Infrastruktury, jako minister właściwy ds. transportu wykonując prawa z akcji
Skarbu Państwa w PKP SA, działa zgodnie z przepisami aktów normatywnych regulujących
stosunki pomiędzy podmiotem prawa handlowego a jego akcjonariuszem/udziałowcem,
jak również w oparciu o wytyczne Prezesa Rady Ministrów z obszaru nadzoru
właścicielskiego.
Żaden z ww. dokumentów nie daje możliwości członkowi Rady Ministrów na wydawanie
wiążących poleceń organowi zarządzającemu dotyczących prowadzenia spraw spółki,
a takimi są decyzje co do aranżacji dworców kolejowych, których zarządcą jest PKP SA.
Tym nie mniej, mając na względzie upamiętnienie historycznych wydarzeń z okresu II
wojny światowej, jakie miały miejsce w Olkuszu, Ministerstwo Infrastruktury zwróciło się
do PKP SA o zajęcie stanowiska do zaprezentowanej w interpelacji inicjatywy.
Ze stanowiska Spółki wynika, że jest możliwa współpraca z każdym podmiotem w zakresie
wykorzystania powierzchni dworca kolejowego na cel niekomercyjny, w tym przypadku
na wystawę historyczną.
Dodać należy, że każdorazowe planowanie inwestycji dworcowych uwzględnia
różnorodne formy współpracy i konsultacji z władzami lokalnymi oraz rozpoznanie
potrzeb również w zakresie zabezpieczenia lokalnego dziedzictwa, szczególnie na
dworcach objętych ochroną konserwatorską. Pozwala to już na etapie planowania
uwzględnić odpowiednie elementy w projektach, kosztorysach prac budowlanych oraz
umowach z wykonawcami.
Odnośnie dworca kolejowego w Olkuszu, PKP SA nie planowała w ramach prowadzonego
procesu inwestycyjnego organizacji stałej wystawy w tym obiekcie, a procesy
inwestycyjne realizowane przez Spółkę koncentrują się przede wszystkim na zaspokajaniu
potrzeb pasażerów i użytkowników dworców oraz zapewnieniu właściwej obsługi
związanej z transportem kolejowym.
Odnosząc się do możliwości wmurowania na dworcu kolejowym w Olkuszu tablicy
upamiętniającej wydarzenia historyczne z II wojny światowej, PKP SA wskazała, że taka
możliwość zostanie zweryfikowana na podstawie zgłoszenia od podmiotu inicjującego
takie upamiętnienie.
-- 1 of 2 --
2
Jak wynika że z pozyskanych informacji Spółka PKP S.A. współpracuje z władzami
samorządowymi na bieżąco, także w zakresie udostępniania przestrzeni dworcowej na
akcje z obszaru kultury i sztuki, zapoznania się z lokalnym dziedzictwem kulturowym i
historycznym o ile dana inicjatywa nie wpływa negatywnie na kluczowe funkcje dworca
związane z obsługą ruchu pasażerskiego.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 2 of 2 --