Interpelacja w sprawie przekazywania 1,5% należnego podatku wykazanego w rocznej deklaracji PIT organizacjom pożytku publicznego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 1737
do ministra finansów
w sprawie przekazywania 1,5% należnego podatku wykazanego w rocznej deklaracji PIT organizacjom pożytku publicznego
Zgłaszający: Anna Dąbrowska-Banaszek
Data wpływu: 23-02-2024
Panie Ministrze!
Każdy podatnik rozliczający w danym roku podatkowym przychody podlegające opodatkowaniu, który nie jest z podatku zwolniony, ma prawo do przekazania 1,5% na rzecz wybranej organizacji pożytku publicznego.
Dzięki zaznaczeniu organizacji, na którą ma być przekazane 1,5% podatku, kwota ta wędruje z budżetu państwa na rzecz wybranej organizacji prowadzącej działalność prospołeczną – każdy sam faktycznie decyduje, gdzie, do jakiej organizacji i na jaki cel jego 1,5% podatku faktycznie zostanie spożytkowane.
Niektórzy chcieliby wesprzeć w ten sposób kilka organizacji, czyli 1,5% zapłaconego rocznego podatku podzielić na kilka podmiotów. Dotychczas nie jest to możliwe.
Zwracam się do Pana Ministra z pytaniami:
1. Czy jest rozważana możliwość przekazania wyliczonego 1,5% podatku przez podatnika dla kilku organizacji pożytku publicznego, w łącznej kwocie równej 1,5% podatku?
2. Czy byłaby możliwość przekazania części wyliczonej kwoty, równej 1,5% podatku, dla 2 lub 3 podmiotów w różnych proporcjach?
Z wyrazami szacunku
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (17)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8125 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 20 marca 2024 roku
Sprawa: Interpelacja poselska nr 1737
Znak sprawy: DD3.054.9.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację w sprawie przekazywania 1,5% należnego podatku
wykazanego w rocznej deklaracji PIT organizacjom pożytku publicznego (OPP),
proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Interpelację złożyła pani poseł Anna Dąbrowska-Banaszek, zadając dwa pytania.
Oba dotyczą tego, czy jest rozważana zmiana zasad przekazywania części podatku
PIT na rzecz OPP tak, aby podatnik mógł dzielić kwotę w wysokości 1,5% należnego
podatku PIT pomiędzy kilka organizacji (w częściach równych lub dowolnych).
Odnosząc się do tych pytań, informuję, że obecnie nie są prowadzone prace mające
na celu wdrożenie takiego rozwiązania.
Począwszy od rozliczenia dochodów (przychodów) uzyskanych w 2007 r.
przekazanie pieniędzy dla OPP następuje na podstawie wniosku podatnika.
Wniosek ten jest integralną częścią zeznania podatkowego (PIT-36, PIT-36L,
PIT-36LS, PIT-36S, PIT-37, PIT-38, PIT-39, PIT-CFC) oraz oświadczenia PIT–OP,
składanego przez podatnika rozliczonego przez organ rentowy.
W jednym wniosku podatnik może wskazać wyłącznie jedną OPP. Zasada ta
obowiązuje niezależnie od sposobu rozliczenia (indywidualnie lub wspólnie
z małżonkiem). W przypadku gdy podatnik za dany rok podatkowy składa więcej, niż
jedno zeznanie, w każdym może wskazać inną OPP.
-- 1 of 4 --
2/4
Możliwość wskazania tylko jednej OPP w zeznaniu podatkowym jest konsekwencją
uproszenia zasad przekazywania części podatku na rzecz OPP. Uproszczenia
dokonała nowelizacja z 16 listopada 2006 r.1, która procedowana była w
uzgodnieniu z przedstawicielami trzeciego sektora.
Uprzejmie wyjaśniam, że instytucja 1,5%2 weszła w życie z dniem 1 stycznia 2004 r.
i pierwotnie była uregulowana w art. 27d ustawy PIT3. Przepis ten został dodany do
ustawy PIT przez art. 7 pkt 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. – Przepisy
wprowadzające ustawę o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.4
W okresie 2004–2006, chcąc skorzystać ze zmniejszenia podatku o 1%, podatnik
sam musiał dokonać wpłaty na rzecz organizacji pożytku publicznego.
Omawiany mechanizm uległ znacznemu uproszczeniu począwszy od rozliczenia
dochodów uzyskanych w 2007 r., dzięki postanowieniom wspominanej już ustawy z
16 listopada 2006 r.1 Nowelizacja ta zmieniła pierwotną formułę i obecnie
przekazanie 1,5% na rzecz OPP dokonywane jest przez organ podatkowy na
wniosek podatnika.
Powołana nowelizacja poszerzyła również bazę podatkową, w ramach której
podatnik może decydować o alokacji 1,5% na rzecz organizacji pożytku publicznego.
Od 2007 r. uprawnienie do przekazania 1% mają również podatnicy opłacający
podatek przy zastosowaniu 19% stawki podatkowej, tj. podatnicy uzyskujący
przychody:
z kapitałów pieniężnych opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30b
ustawy PIT,
z działalności gospodarczej opodatkowanej na zasadach określonych w art. 30c
ustawy PIT.
Z kolei od 2009 r., na podstawie ustawy z dnia 6 listopada 2008 r.5 omawiane
uprawnienie przysługuje również osobom opłacającym 19% podatek dochodowy z
odpłatnego zbycia nieruchomości i innych praw, o którym mowa w art. 30e ustawy
PIT.
Przypomnę, że debata nad zmianą formuły 1% (obecnie 1,5%) odbyła się w 2006 r.
w Sejmie RP w ramach prac podkomisji ds. organizacji pozarządowych. OPP chciały,
aby to organy podatkowe przekazywały 1% (obecnie 1,5%). Rząd się na to zgodził,
jednakże pod warunkiem, że podatnik będzie mógł wskazać tylko 1 organizację.
Zatem taki kształt obecnych rozwiązań został wypracowany we współpracy (w
porozumieniu) z trzecim sektorem.
1 Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób
fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1588).
2 Do rozliczenia za 2021 r. była to instytucja 1%.
3 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2024 r.
poz. 226, z późn. zm.).
4 Dz. U. poz. 874.
5 Ustawa z dnia z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób
fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych
ustaw (Dz. U. poz. 1316).
-- 2 of 4 --
3/4
W efekcie osiągniętego kompromisu, począwszy od zeznań podatkowych za rok
2007, przekazania części podatku, i co istotne ze znacznie poszerzonej bazy, nie
dokonuje sam podatnik, lecz organ podatkowy, na skutek wniosku podatnika
wskazującego tylko jedną organizację. Takie rozwiązanie gwarantuje podatnikowi
skorzystanie z przysługującego mu prawa, o którym mowa w ustawie o działalności
pożytku publicznego i o wolontariacie6, a ponadto minimalizuje koszty obsługi
wniosków. Jednocześnie, w żaden sposób nie ogranicza praw podatnika co do
możliwości wspierania OPP w inny sposób, np. darowizną premiowaną ulgą w
podatku PIT.
Na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. a ustawy PIT (odpowiednio na podstawie art. 11
ustawy o ryczałcie7), podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych mają
bowiem możliwość odliczenia od dochodu (przychodu) darowizn przekazanych
organizacjom prowadzącym działalność pożytku publicznego w sferze zadań
publicznych, o których mowa w przepisach obowiązujących w państwie
członkowskim UE lub w innym państwie należącym do EOG, tj. w szczególności
organizacjom pozarządowym. Co istotne, organizacja pozarządowa działająca w
sferze zadań publicznych jest pojęciem szerszym niż OPP. W konsekwencji, krąg
potencjalnych beneficjentów tej formy wsparcia jest większy w stosunku do
podmiotów otrzymujących środki z 1,5% podatku PIT.
Zatem, obecnie obowiązujące przepisy o podatku PIT zawierają różne rozwiązania,
które nie tylko nie pozbawiają podatnika prawa do udzielenia finansowego wsparcia
więcej niż jednej OPP, a zachęcają do jego udzielenia. Podatnik może to uczynić w
formie darowizny premiowanej ulgą podatkową. Dodatkowo, jeżeli tylko wyrazi
taką wolę, może złożyć wniosek o przekazanie części podatku wybranej OPP.
Konstrukcja wskazanych rozwiązań jest prosta i czytelna dla wszystkich
uczestników. Z tych też względów nie prowadzimy prac, których celem miałaby być
ich zmiana. Dotyczy to w szczególności umożliwiania wskazywania we wniosku
o przekazywanie części podatku więcej niż jednej organizacji. Wdrożenie takiego
rozwiązania skomplikowałoby przekazywanie 1,5% podatku zarówno z punktu
widzenia podatników, jak i organów podatkowych. Z globalnego punktu widzenia nie
przyniosłoby również korzyści dla samych OPP, gdyż rozdrobniłoby jedynie wpłaty,
natomiast nie zmieniłoby wysokości kwoty wsparcia otrzymanej przez ogół
organizacji. Konsekwencją wdrożenia omawianej zmiany byłby niewątpliwie wzrost
kosztów obsługi tej zmiany po stronie administracji publicznej. Realizacja propozycji
oznaczałaby również naruszenie kompromisu, który został osiągnięty podczas prac
nad ustawą z 16 listopada 2006 r.1.
W podsumowaniu tych wyjaśnień pragnę dodatkowo zauważyć, że zmiany
w zakresie „instytucji 1,5%”, co prawda „legislacyjnie” leżą we właściwości resortu
finansów, jednakże naszym zdaniem wszelkie propozycje w tej kwestii powinny być
inicjowane, albo przynajmniej rekomendowane, przez Radę Działalności Pożytku
6 Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
(Dz. U. z 2023 r. poz. 571).
7 Ustawa z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych
przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2022 r. poz. 2540, z późn. zm.).
-- 3 of 4 --
4/4
Publicznego, tj. przy wsparciu samych OPP, które są adresatami tego rozwiązania.
Dopiero ewentualna inicjatywa/rekomendacja Rady Działalności Pożytku
Publicznego może być przedmiotem dalszej analizy dotyczącej możliwości
wprowadzenia danej propozycji do rozwiązań podatkowych z uwzględnieniem
potencjału i kosztów po stronie administracji podatkowej.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 4 --